वारकरी भजनी मालिका

संपूर्ण वारकरी भजनी मालिका sampurn warkari bhajani malika varkari bhajan वारकरी भजन वारकरी अभंग दिंडी अभंग

ईतर लेख ग्रंथ धार्मिक सॉफ्टवेअर
Pocket

संपूर्ण वारकरी भजनी मालिका

।। श्री विठ्ठल प्रसन्न ।।

वारकरी भजनी मालिका

संकलक-संपादकप्रकाशक

धनंजय विश्वासराव मोरे

(B.A./D.J./D.I.T.)

आवृती पहिली दिनांक : २६/०९/२०१५  कीर्तनकार, प्रवचनकार, भागवतकार,

मु. मंगलवाडी पोस्ट. भर ता. रिसोड जिल्हा वाशिम ४४४५०६

मोबाईल नं             9422938199                      9823334438                9604270004

Email :more.dd819@gmail.com

प्रस्तावना

आज च्या या घडीला मानव, संत विचारापासून दूर जात असल्याने त्याला सामाजिक भाना बरोबर आध्यात्मिकभान हि नाही, त्यामुळे  सुख, समाधान, दया, करुणा, सेवा, ममता, कर्तव्य, जबाबदारी, इत्यादींच त्याला काही देण घेण नाही अस दिसून येत. कारण त्यान भौतिक साधनांचा अंगीकार करून तो त्यात गुरफटून गेला आहे. (उदा. MOBILE, TAB, COMPUTER, LAPTOP, FABLET, FACEBOOK, WHATSUP, ETC.)

            ती साधन त्याला शाश्वत वाटतात त्या मुळे तो परमार्थ साधना कडे वळत नाही आणि आजच्या गतिमान युगात त्याला सवड हि नाही.

 म्हणून आज मानव ज्या भौतिक साधनाच्या आहारी गेला त्यातून त्याला बाहेर हि काढण्यासाठी त्याच  साधनाचा उपयोग करता येईल का? असे संशोधन वारकरी डिजिटल लॅब (Warkari Digital Lab) व्दारे करण्यात येऊन त्याचे फलित म्हणजे हि मालिका.

आजच्या कुणाला घडीला मोबाईल वापरू नका असे सांगितले तर लोक सांगणाराला वेड्यात काढतात.कारण आज चा मोबईल हा स्मार्ट आहे.

              म्हणून जसे कुपखनक न्याया प्रमाणे  विहीर खोदणारे जसे विहिरीतील माती, दगड, चिखल, धूळ, ई. व्दारे जसे मळून जातात व मग विहिरीला पाणी लागल्यावर त्याच विहिरीच्या पाण्याने परत स्वच्छ होतात , तसे आज हा समाज भौतिक साधनाच्या मागे लागला म्हणून त्या भौतिक साधना व्दारे हि वारकरी संत भजनी मालिका सर्वांना ईश्वर प्राप्तीसाठी उपयोगी पडेल अशी आशा व्यक्त करतो.

आपला

धनंजय महाराज मोरे

(B.A./D.J./D.I.T.)

किर्तनकार, प्रवचनकार, भागवतकार,

मोबा. नं

+09422938199 / 09823334438 / 09604270004

Email : more.dd819@gmail.com

 

मुख्य अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

मुख्य अक्षरसूची वर जामदत घ्या. काय पाहिजे?
श्रीज्ञानेश्वराष्टक्स्तोत्रम्अभंगसूची/अनुक्रमणिका
श्रीपांडुरंगाष्टक् स्तोत्रम्नामधारकाचा अधिकार
चिरंजीव पद एकनाथ म.संत समाधी अभंग
सार्थ पसायदानभारुड अभंग
मंगलाचरण    १,     ,    ३,संतसंग महिमा अभंग
सार्थ किर्तनाचे अभंगनक्र उद्धार अभंग
पूजेचे अभंग मालिका
काकडा आरती  भूपाळ्याविष्णुसहस्रनाम
वासुदेव अभंगनिवडक अभंग
आंधळे पांगळेदान फळ महिमा अभंग
जोगी अभंगसंध्या अभंग
बाळछंद  अभंगसर्प अभंग
मदालसा अभंगशकून अभंग
जाते अभंगविंचू अभंग
दळण अभंगएडका अभंग
जोहार अभंगघोंगडी अभंग
मुका अभंगहमामा अभंग
बहिरा अभंगसौरी अभंग
गौळणी अभंगजोशी अभंग
हरिपाठ पांच संतांचेकाल्याचे अभंग
वाराचे अभंगमहाशिवरात्र अभंग
नाटाचे अभंगदसरा अभंग
ताटीचे अभंगकान्होबा अभंग
भगवद्गीता अध्याय

नववा     बारावा    पंधरावा

जन्माचे अभंग

श्रीराम     कृष्ण      वामन

नृसिंह      दत्त       हनुमान

एकादशी चे अभंगसद्गुरू महिमा अभंग
व्दादशी चे अभंगसंतसदन महिमा अभंग
क्षिरापतीचे अभंगआरत्या/विनवणी उपसंहार
प्रारब्ध पर अभगमूर्ती स्थापना/प्राणप्रतिष्ठा
प्रेत/स्मशान यात्रेचे अभंगआषाढी-कार्तिक वारीमहिमा
स्तोत्रे अष्टकेतीर्थ उठवणे अभंग
बाळक्रीडा  अभंगप्रसिद्ध अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

मुख्य अक्षर सूची—-अनुक्रमणिका

अंअ:
क्षज्ञश्रत्र

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

          

 अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

  1. आळंदी महात्म्य अभंग व लेख
  2. आंधळे पांगळे
  3. आरत्या व विनवणी उपसंहार
  4. आषाढी कार्तिकी वारी महिमा

————–

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. उपसंहार अभंग व वरप्रसाद अभंग
  2. उपवास म्हणजे काय ?
  3. उपवासाचे पदार्थ काय काय खावे ?
  4. उपदेशपर अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अं अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अ: अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. कबीर अभंग गाथा
  2. कबीर चरित्र
  3. कान्होपात्रा अभंग गाथा
  4. कान्होपात्रा चरित्र
  5. काकड आरती अभंग
  6. काला अभंग
  7. काला का करावा
  8. काला कसा करावा
  9. काला कोणाच्या हाताने करावा

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. ग्रंथ सर्व यादी
  2. गायन व भजन यात काय फरक आहे.
  3. गौळणी अभंग.
  4. गौळणी कोण होत्या.
  5. गीता गीताप्रेस
  6. गीता सार्थ
  7. गीता इंग्लिश
  8. गुरु परंपरेचे अभंग
  9. गुरुवारचे अभंग.

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. चांगदेव पासष्टी
  2. चोखोबा चरित्र
  3. चोखोबा अभंग गाथा चरित्रे
  4. खंडेराय-खंडोबा अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. नक्र उद्धार अभंग.
  2. नरहरी सोनार समाधी अभंग
  3. नगर भोजन अभंग
  4. नरसी नामदेव.
  5. नाटाचे अभंग.
  6. नाटाचे अभंग म्हणजे नेमके काय.
  7. नाम पर अभंग.
  8. नाम घ्यावे का नाम घ्यावे.
  9. नामदेव अभंग गाथा.

  अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. ताटीचे अभंग
  2. ताटी म्हणजे काय.
  3. ताटीचे अभंग कोणी व का आणि कोणासाठी लिहिले.
  4. तुकारामांचा गाथा
  5. तुकाराम म. चरित्र
  6. तेर
  7. तेरढोकी
  8. तीर्थ उठवणे अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. व्दादशी चे अभंग
  2. व्दादशी चा उपवास कधी सोडतात ?
  3. व्दादशी व्रत कोणी केले ?
  4. दळण अभंग
  5. दत्त / दत्तात्रय जन्माचे स्तुती अभंग
  6. दान महात्म्य अभंग
  7. दान कोण कोणते केल्याने काय काय मिळते ?
  8. दान सत्पात्री म्हणजे काय ?
  9. दसरा अभंग
  • दसरा ला विजयादशमी का म्हणतात?
  • दसरा साडेतीन मुहूर्ता पैकी एक आहे
  • दादला अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. फकीर अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. बहिणाबाई अभंग गाथा
  2. बहिणाबाई चरित्र
  3. बहिणाबाई संत तुकाराम म. ला गुरु का मानतात.
  4. बाळछंद अभंग
  5. बाळछंद अभंगात कोणाला कोणी व का उपदेश केला.
  6. बाळक्रीडा अभंग
  7. बाळक्रीडा अभंगाला एकाच धृपद का म्हणतात.
  8. बुधवार चे अभंग.
  9. बहिरा अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

  1. भूपाळ्या चे अभंग.
  2. भूपाळ्या का म्हणतात.
  3. भूपाळ्या व काकडा यात काय फरक आहे.
  4. भारुड अभंग.
  5. भारुड का तयार झाले.
  6. भारुड सर्व प्रथम कोण म्हणाले.
  7. भोवरा अभंग
  8. भवानी अभंग
  9. भूत अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. मदालसा अभंग
  2. मदालसा कोण होती ?
  3. मदालसा या अभंगात कोणाला कोणी व का उपदेश केला ?
  4. मंगलाचरण १ ले
  5. मंगलाचरण २ रे
  6. मंगलाचरण 3 रे
  7. मंगळवार चे अभंग
  8. मामासाहेब दांडेकर चरित्र
  9. मागणी पर अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. रामेश्वर भट्ट अभंग गाथा
  2. रामेश्वर भट्ट चरित्र
  3. रविवारचे अभंग
  4. राम जन्माचे अभंग
  5. राम नवमी कशी साजरी करावी.
  6. रामनवमीला दुपारी जेवण करावे का ?
  7. रामायणा किती प्रकारचे चे आहेत ?
  8. राम नवमीचा उपवास कसा करावा ?
  9. राम राम का म्हणतात ?
  • रूपक अभंग

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. व्रत महिमा अभंग
  2. वासुदेंव अभंग.
  3. वासुदेंव अभंग का म्हणतात.
  4. वासुदेव काय आहे.
  5. वासुदेव व वसुदेंव यात काय फरक आहे.
  6. वारकरी म्हणजे नेमक काय.
  7. वारकरी संत
  8. वारकरी पंथ (संप्रदाया) इतिहास
  9. वारकरी नित्यनेम भजनी मालिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. शनिवारचे अभंग
  2. शुक्रवार चे अभंग
  3. शकून अभंग

  1. श्र साठी अनुक्रमिकेत श्र वर क्लिक करा.

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

  1. श्र साठी अनुक्रमिकेत श्र वर क्लिक करा.

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

क्ष अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

ज्ञ  अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

त्र अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

श्र अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अनुक्रमणिका समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

।। श्री ज्ञानेश्वराष्टकं स्तोत्रम् प्रारम्भ ।।

कलावज्ञजीवोद्धरार्थावतारं । कलाङ्काङ्क्तेजोधि कामोदिवक्त्रम्

खलानीशवादापनोदार्हदक्षम् । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम्।।१।।

अलङ्कापुरी रम्य सिंहासनस्थं । पदाम्भोजतेजसःस्फ़ुरद्दिक्प्रदेशम्

विधीन्द्रादिदेवै:सदा स्तुयमानं । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम् ।।२।।

गदाशङ्खचक्रादिभिर्भाविताङ्गम् । चिदानंदसंलक्ष्यनाट्यस्वरुपम् ।

यमाद्दष्टभेदाड़ग़योगप्रवीणं । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम् ।।३।।

लुलायस्यवक्राच्छ्रु तिं पाठ्यन्तं । प्रतिष्ठान पुर्यासुधीसंघसेव्यम् ।

चतुर्वेदतन्त्रेतिहासादिपूर्णं । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम् ।।४।।

सदापंढरीनाथपादाब्जभृङ्गं निवृत्तीश्वरानुग्रहात्प्राप्ततत्वम् ।।

महेन्द्रायणीतीरभूमौ वसन्तं । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम् ।।५।।

रणेकृष्णबीभत्सुसंवादभूतो । रुगीतार्थबोधाय ज्ञानेश्वरीवै ।।

कृति निर्मिति:येन च प्राकृतोक्त्या । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम् ।।६।।

चिराभ्याससंयोग सिद्धेर्बलाढय: । बृहदव्याघ्रशायी महानचांगदेव : ।।

निरीक्ष्याग्रकुड्यागतंवीतगर्व: । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम् ।।७।।

क्वचित्तीर्थयात्रा मिश्रेणेतिनित्वा । स्वयंवेद्दतत्वंन जानासि विष्णो: ।।

यत:प्रेषित: खेचर नामदेव: । समाधिस्तमूर्तिं भजे ज्ञानदेवम्  ।।८।।

।। श्री ज्ञानेश्वराष्टकं स्तोत्रम् समाप्तम् ।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

स्तोत्रे विभाग अष्टके

एकात्मता स्तोत्र

ज्ञानेश्वराराष्टकं

मधुराष्टंकम्

पांडूरांगाष्टकम्

नवग्रह स्तोत्र

महालक्ष्मी स्तोत्र

विष्णुसहस्रनामस्तोत्रम्

विष्णूसहस्त्रनामावलीस्तोत्रम्

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ प्रार्थना

शिवमहिम्नस्तोत्र

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

।। श्री पांडुरंगाष्टकम् प्रारम्भ ।।

 

एकात्मता स्तोत्र

ॐ नमः सच्चिदान्दरूपाय परमात्मने
ज्योतिर्मयस्वरूपाय विश्वमंगल्यमूर्तये ॥१ ॥

प्रकृतिः पञ्चभूतानि ग्रहा लोकाः स्वरास्तथा
दिशः कालश्च सर्वेषां सदा कुर्वन्तु मङ्गलम्।। २।।
रत्नाकराधौतपदां हिमालयकिरीटिनीम्
ब्रह्मराजर्षिरत्नाढ्यां वन्दे भारतमातरम् ॥३॥
महेन्द्रो मलयःसह्यो देवतात्मा हिमालयः
ध्येयो रैवतको विन्ध्यो गिरिश्चारावलिस्तथा ॥४ ॥
गंगा सरस्वती सिन्धुर्ब्रह्मपुत्रश्च गण्डकी
कावेरी यमुना रेवा कृष्णा गोदा महानदी ॥५ ।।
अयोध्या मथुरा माया काशी कांची अवन्तिका
वैशाली द्वारिका ध्येया पुरी तक्षशिला गया ॥६ ॥
प्रयागः पाटलिपुत्रं विजयानगरं महत्
इन्द्रप्रस्थं सोमनाथस्तथामृतसरः प्रियम् ॥७ ॥
चतुर्वेदाः पुराणानि सर्वोपनिषदस्तथा
रामायणं भारतं च गीता षड्दर्शनानि च ॥८॥
जैनागमास्त्रिपिटकः गुरुग्रन्थः सतां गिरः
एष ज्ञाननिधिः श्रेष्ठः श्रद्धेयो हृदि सर्वदा ॥९॥
अरुन्धत्यनसूय च सावित्री जानकी सती
द्रौपदी कन्नगे गार्गी मीरा दुर्गावती तथा ॥१०॥
लक्ष्मी अहल्या चन्नम्मा रुद्रमाम्बा सुविक्रमा
निवेदिता सारदा च प्रणम्य मातृ देवताः ॥११॥
श्री रामो भरतः कृष्णो भीष्मो धर्मस्तथार्जुनः
मार्कंडेयो हरिश्चन्द्र प्रह्लादो नारदो ध्रुवः ॥१२॥
हनुमान्‌ जनको व्यासो वसिष्ठश्च शुको बलिः
दधीचि विश्वकर्माणौ पृथु वाल्मीकि भार्गवः ॥१३॥
भगीरथश्चैकलव्यो मनुर्धन्वन्तरिस्तथा
शिबिश्च रन्तिदेवश्च पुराणोद्गीतकीर्तयः ॥१४॥
बुद्ध जिनेन्द्र गोरक्शः पाणिनिश्च पतंजलिः
शंकरो मध्व निंबार्कौ श्री रामानुज वल्लभौ ॥१५॥
झूलेलालोथ चैतन्यः तिरुवल्लुवरस्तथा
नायन्मारालवाराश्च कंबश्च बसवेश्वरः ॥१६॥
देवलो रविदासश्च कबीरो गुरु नानकः
नरसी तुलसीदासो दशमेषो दृढव्रतः ॥१७॥
श्रीमच्छङ्करदेवश्च बंधू सायन माधवौ
ज्ञानेश्वरस्तुकाराम रामदासः पुरन्दरः ॥१८॥
बिरसा सहजानन्दो रमानन्दस्तथा महान्‌
वितरन्तु सदैवैते दैवीं षड्गुणसंपदम्‌ ॥१९॥
रविवर्मा भातखंडे भाग्यचन्द्रः स भोपतिः
कलावंतश्च विख्याताः स्मरणीया निरंतरम्‌ ॥२०॥
भरतर्षिः कालिदासः श्रीभोजो जनकस्तथा
सूरदासस्त्यागराजो रसखानश्च सत्कविः ॥२१॥
अगस्त्यः कंबु कौन्डिण्यौ राजेन्द्रश्चोल वंशजः
अशोकः पुश्य मित्रश्च खारवेलः सुनीतिमान्‌ ॥२२॥
चाणक्य चन्द्रगुप्तौ च विक्रमः शालिवाहनः
समुद्रगुप्तः श्रीहर्षः शैलेंद्रो बप्परावलः ॥२३॥
लाचिद्भास्कर वर्मा च यशोधर्मा च हूणजित्‌
श्रीकृष्णदेवरायश्च ललितादित्य उद्बलः ॥२४॥
मुसुनूरिनायकौ तौ प्रतापः शिव भूपतिः
रणजितसिंह इत्येते वीरा विख्यात विक्रमाः ॥२५॥
वैज्ञानिकाश्च कपिलः कणादः शुश्रुतस्तथा
चरको भास्कराचार्यो वराहमिहिर सुधीः ॥२६॥
नागार्जुन भरद्वाज आर्यभट्टो वसुर्बुधः
ध्येयो वेंकट रामश्च विज्ञा रामानुजायः ॥२७॥
रामकृष्णो दयानन्दो रवीन्द्रो राममोहनः
रामतीर्थोऽरविन्दाश्च विवेकानन्द उद्यशः ॥२८॥
दादाभाई गोपबंधुः टिळको गांधी रादृताः
रमणो मालवीयश्च श्री सुब्रमण्य भारती ॥२९॥
सुभाषः प्रणवानन्दः क्रान्तिवीरो विनायकः
ठक्करो भीमरावश्च फुले नारायणो गुरुः ॥३०॥
सङ्घशक्ति प्रणेतारौ केशवो माधवस्तथा
स्मरणीय सदैवैते नवचैतन्यदायकाः ॥३१॥
अनुक्ता ये भक्ताः प्रभुचरण संसक्तहृदयाः
अनिर्दिष्टाः वीराः अधिसमरमुद्ध्वस्तरि पवः
समाजोद्धर्तारः सुहितकर विज्ञान निपुणाः
नमस्तेभ्यो भूयात्सकल सुजनेभ्यः प्रतिदिनम्‌ ॥ ३२॥
इदमेकात्मता स्तोत्रं श्रद्धया यः सदा पठेत्‌
स राष्ट्रधर्म निष्ठावानखंडं भारतं स्मरेत्‌ ॥३३॥

॥ वन्दे भारतमातरम् ॥

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

मधुराष्टकम् ↔ ग्रन्थकर्ता : वल्लभाचार्य

 

मधुराष्टकम्

अधरं मधुरं वदनं मधुरं,  नयनं मधुरं हसितं मधुरम् ।

हृदयं मधुरं, गमनं मधुरं,  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ।।१।।

वसनं मधुरं, चरितं मधुरं,  वचनं मधुरं वलितं मधुरम्,

चलितं मधुरं, भ्रमितं मधुरं,  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्।।२।।

वेणर्मधुरो रेणुर्मधुरः  पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ,

नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ।।३।।

गीतं मधुरं पीतं मधुरं,  भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम्,

रूपं मधुरं तिलकं मधुरं  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ।।४।।

करणं मधुरं, तरणं मधुरं,  हरणं मधुरं, रमणं मधुरम्,

वमितं मधुरं, शमितं मधुरं,  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्।।५।।

गुञ्जा मधुरा माला मधुरा  यमुना मधुरा वीची मधुरा,

सलिलं मधुरं, कमलं मधुरं  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्।।६।।

गोपी मधुरा लीला मधुरा, राधा  मधुरा मिलनं मधुरम्,

दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ।।७।।

गोपा मधुरा गावो मधुरा,  यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा,

दलितं मधुरं, फलितं मधुरं,  मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ।।८।।

।। इति श्रीमद्वल्लाभाचार्य विरचित मधुराष्टकं संपूर्णं ।।

।। श्रीकृष्णार्पणमस्तु ।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

नवग्रह स्तोत्र

रविः ।
जपाकुसुमसङ्काशं काश्यपॆयं महाद्युतिम् ।
तमॊरिं सर्वपापघ्नं प्रणतॊऽस्मि दिवाकरम् ॥
ग्रहाणामादिरादित्यॊ लॊकरक्षणकारकः ।
विशमस्थानसम्भूतं पीडां हरतु मॆ रविः ॥
सॊमः ।
दधिशङ्करुषाराभं क्षीरॊदार्णवसम्भवम् ।
नमामि शशिनं सॊमं शम्भॊर्मुकुटभुषणम् ॥
रॊहिणीशस्सुधामूर्तिः सुधागात्रस्सुधाशनः ।
विशमस्थानसम्भूतां पीडां हरतु मॆ विधुः ॥
मङ्गलः ।
धरणीगर्भसम्भूतं विद्युत्कान्तिसमप्रभम् ।
कुमारं शक्तिहस्तं तं मङ्गलं प्रणमाम्यहम् ॥
भूमिपुत्रॊ महातॆजा जगतां भयकृत्सदा ।
वृष्ठिकृद्दृष्ठिहर्ता च पीडां हरतु मॆ कुजः ॥
बुधः ।
प्रियङ्गुकलिकाश्यामं रूपॆणाप्रतिमं बुधम् ।
सौम्यं सौम्यगुणॊपॆतं तं बुधं प्रणमाम्यहम् ॥
उत्पातरूपिजगतां चद्रपुत्रॊ महाद्युतिः ।
सूर्यप्रियकरॊ विद्वान् पीडां हरतु मॆ बुधः ॥
गुरुः ।
दॆवानां च ऋषीणां च गुरुं काञ्चनसन्निभम् ।
बुद्धिभूतं त्रिलॊकॆशं तं नमामि बृहस्पतिम् ॥
दॆवमन्त्री विशालाक्षः सदा लॊकहितॆरताः ।
अनॆकशिष्यसम्पूर्णः पीडां हरतु मॆ गुरुः ॥
शुक्रः ।
हिमकुण्डमृणालाभं दैत्यानां परमं गुरुम् ।
सर्वशास्त्रप्रवक्तारं भार्गवं प्रणमाम्यहम् ॥
दैत्यमन्त्री गुरुस्तॆषां प्रणवश्च महद्युतिः ।
प्रभुस्ताराग्रहाणां च पीडाः हरतु मॆ भृगुः ॥
शनि: ।
नीलाञ्जनसमाभासं रविपुत्रं यमाग्रजम् ।
छायामार्ताण्द सम्भूतं तं नमामि शनैचरम् ॥
सूर्य पुत्रो दीर्घदेहो विशालाक्ष: शिवप्रिय: ।
दीर्घाचारः प्रसन्नात्मा पीडां हरतु मे शनि: ॥

 

नवग्रह स्तोत्रम् संपूर्णम्

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

नमस्ते सदा वत्सले (संघ प्रार्थना)  (१९३९)

राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ प्रार्थना

ग्रन्थकर्ता : नरहरि नारायण भिड़े        

 

इयं राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघस्य प्रार्थना:। अस्य प्रणेता नरहरि नारायण भिड़े आसीत। १९३९ तमे वर्षे फेब्रुअरी मासे रचिता इयं प्रार्थना पुणे संघ शिक्षा वर्गे प्रथम अवसरे प्रस्तुतवान।

नमस्ते सदा वत्सले मातृभूमे । त्वया हिन्दुभूमे सुखं वर्धितोहम् ।
महामङ्गले पुण्यभूमे त्वदर्थे । पतत्वेष कायो नमस्ते नमस्ते ।।१।।

प्रभो शक्तिमन् हिन्दुराष्ट्राङ्गभूता । इमे सादरं त्वां नमामो वयम् ।
त्वदीयाय कार्याय बध्दा कटीयं । शुभामाशिषं देहि तत्पूर्तये ।
अजय्यां च विश्वस्य देहीश शक्तिं । सुशीलं जगद्येन नम्रं भवेत् ।
श्रुतं चैव यत्कण्टकाकीर्ण मार्गं । स्वयं स्वीकृतं नः सुगं कारयेत् ।।२।।

समुत्कर्षनिःश्रेयस्यैकमुग्रं । परं साधनं नाम वीरव्रतम् ।
तदन्तः स्फुरत्वक्षया ध्येयनिष्ठा  ।हृदन्तः प्रजागर्तु तीव्रानिशम् ।
विजेत्री च नः संहता कार्यशक्तिर् । विधायास्य धर्मस्य संरक्षणम् ।
परं वैभवं नेतुमेतत् स्वराष्ट्रं । समर्था भवत्वाशिषा ते भृशम् ।।३।।

भारत माता की जय ।।

संघ प्रार्थना संपूर्णम्

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

श्रीमहालक्ष्मी अष्टकं

ग्रन्थकर्ता : इंद्र

 

श्रीमहालक्ष्मी अष्टकं

श्रीगणेशाय नमः
इंद्र उवाच
नमस्तेस्तु महामाये, श्रीपीठे सुरपूजिते ।
शंखचक्रगदाहस्ते, महालक्ष्मी नमोस्तु ते ।। १ ।।
नमस्ते गरुडारूढे, कोलासुरभयंकरी ।
सर्वपापहरे देवी महालक्ष्मी नमोस्तुते ।। २ ।।
सर्वज्ञे, सर्ववरदे, सर्वदुष्टभयंकरी ।
सर्वदु:खहरे देवी महालक्ष्मी नमोस्तु ते ।। ३ ।।
सिद्धिबुद्धिप्रदे देवी भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ।
मंत्रमूर्ते सदा देवी, महालक्ष्मी नमोस्तु ते ।। ४ ।।
आद्यन्तरहिते देवी, आद्यशक्ति महेश्वरी ।
योगज्ञे योगसंभूते, महालक्ष्मी नमोस्तु ते ।। ५ ।।
स्थूलसुक्ष्महारौद्रे महाशक्ते महोदरे ।
महापापहरे देवी, महालक्ष्मी नमोस्तु ते ।। ६ ।।
पद्मासनस्थिते देवी, परब्रह्मस्वरूपिणी ।
परमेशि जगन्मातर्महालक्ष्मी नमोस्तु ते ।। ७ ।।
श्वेताम्बरधरे देवी, नानालंकारभूषिते ।
जगतस्थिते जगन्मातर्महालक्ष्मी नमोस्तु ते ।। ८ ।।
फलश्रृति
महालक्ष्म्यष्टकं स्तोत्रं यः पठेद्भक्तिमान्नरः ।
सर्वसिद्धिमवाप्नोति राज्यं प्राप्नोति सर्वदा ।। १ ।।
एककाले पठेन्नित्यं महापाप विनाशनं ।
द्विकालं यः पठेन्नित्यं धनधान्यं समन्वितः।। २

त्रिकालं यः पठेन्नित्यं महाशत्रु विनाशनं ।
महालक्ष्मीर्भ्हवेन्नित्यं प्रसन्ना वरदा शुभा ।। ३।।

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

सार्थ पसायदान प्रारंभ

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

आता विश्वात्मके देवे  । येणे वागज्ञे तोषावे  ।

तोषोनि मज द्यावे पसायदान हे ।

आता म्हणजे ज्ञानेश्वरी लेखन पूर्ण झाल्यावर ज्ञानेश्वर विश्वात्मक असा जो सर्व धर्मातीत देव त्याला विनंती करत आहेत कि त्याने ह्या वांग्मय यज्ञाने प्रसन्ना व्हावे आणि मला या प्रसादाचे दान द्यावे. सर्व विश्व हेच माझे घर आहे, नव्हे आपणच सर्व विश्व जो बनला आहे अशा अत्मानुभूतीने संपन्न आपल्या सद्गुरू निवृत्तीनाथाना त्यांनी विश्वात्मक हि उपाधी दिली आहे. यज्ञ म्हणजे निष्काम भावाने केलेले कर्म अशी व्याख्या गीतेने केली आहे. गीतेवरील टीका हा वांग्मय यज्ञ आहे असे ते म्हणतात. या यज्ञाने प्रसन्न होऊन गुरुनी प्रसाद द्यावा असे ते म्हणतात…

जे खळांची व्यंकटी सांडो । तया सत्कर्मी रती वाढो ।

भूता परस्परे जडो मैत्र जीवांचे ।

जे चा संबंध मागच्या ओवीशी आहे. मला या प्रसादाचे दान द्या कि, असा त्याचा अन्वय लावून येथून पुढे कोणत्या गोष्टी मिळाव्यात त्याचा उल्लेख आहे… खल म्हणजे दुष्ट, व्यंकटी म्हणजे वाकडेपणा. सर्वप्रथम दुष्टांचे दुष्टपण सुटावे असे मागणे मागितले आहे. त्यांना सत्कर्माची आवड उत्पन्न होवो असे झाले म्हणजे कोणाशी त्याचे शत्रुत्व राहणार नाही. सर्व प्राण्यांमध्ये मैत्रीचा व्यवहार होईल. मनुष्याच्या प्रवृत्तीला तो स्वतःच जबाबदार आहे, त्याने स्वतःच स्वताचा उध्दार करायचा आहे असे भगवंत येथे सुचवतात…

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

दुरितांचे तिमिर जावो । विश्व स्वधर्मसूर्ये पाहो ।

जो जे वांछील तो ते लाहो । प्राणिजात।

दुरित म्हणजे पाप, तिमिर म्हणजे अंधार, पापरूपी अंधाराचा नाश होवो. सगळ्या विश्वाने स्वधर्मरूप सूर्याच्या प्रकाशात पाहावे मग सर्व प्राण्यांना ज्याला जे हवे असेल ते मिळेल. पाप म्हणजे काय? सत्व रज आणि तम या तीन गुणांच्या कमी-अधिक प्राबल्याने मनुष्याचे आचरण बनते. रज, तम च्या जोराने काम आणि त्यामुळे लोभ, मद, मोह, मत्सर हे शत्रू बलवान होतात, मानव पापाचरणास प्रवृत्त होतो. म्हणून स्वधर्म म्हणजे निष्काम वृत्तीने कर्माचरण. हा गीतेचा मुख्य विषय आहे. भागवतधर्माचे सारही हेच आहे. स्वधर्म आचरणाच्या प्रकाशात सर्वाना पाहिजे ते मिळेल असे ज्ञानेश्वर म्हणतात.

वर्षत सकल मंगली । ईश्वर निष्ठांची मांदियाळी ।

अनवरत भूमंडली । भेटतु या भूता  ।

 

या पृथ्वीतलावर संपूर्ण मांगल्याचा अखंड वर्षाव करणारा ईश्वरनिष्ठांचा समुदाय सर्व प्राण्यांना भेटो. श्रेष्ठ पुरुष जे आचरण करतो त्याचे समाज अनुकरण करतो. त्याच्या वागण्यातून सामान्यांना धर्म कळतो. त्याच्या हृदयातील ज्ञानदिपाच्या प्रकाशात योग्य मार्ग दिसतो. ईश्वरनिष्ठ आपल्या आत्मज्ञानाने पूर्णतया संसाराकडे पाठ फिरवून मुक्त झालेला असतो, पण समाज हिताकरता त्याने कर्मत्याग न करता लोकसंग्रह करीत समाजाचा एक घटक म्हणून जगले पाहिजे. याकरता श्रीकृष्णांनी स्वत:चे उदाहरण दिले आहे. गीतेची हीच शिकवण आहे समाजातील सर्वांचेच आचरण शुध्द झाले पाहिजे, तरच ईश्वरनिष्ठांची मांदियाळी म्हणजे मोठा समूह तयार होईल. हे श्री ज्ञानदेवांचे मागणे आहे.

चला कल्पतरूंचे आरव । चेतना चिंतामणीचे गाव ।

बोलते जे अर्णव । पीयूषांचे ।

ईश्वर निष्ठांचे वर्णन करण्यासाठी येथे ज्ञानेश्वरांनी तीन काव्यमय उपमा दिल्या आहेत. जे चालणारे कल्पतरूंचे बगीचे आहेत सजीव अशा चिंतामणीचे गाव आहेत अमृताचा बोलणारा समुद्र आहेत. चल म्हणजे चालणारा. कल्पतरू म्हणजे जे मागाल ते देणारे झाड. पण त्याच्याकडे आपल्याला जावे लागते, तर सज्जन मात्र कल्पतरू तर आहेतच, शिवाय तेच स्वतः तुमच्याकडे येतात. शिवाय ते कल्पतरू प्रमाणे एकच नाहीत, तर त्यांची बागच आहे. चिंतामणी म्हणजे जे चिंताल ते देणारा दगड. संतही जे चिंताल ते देतात म्हणून ते चिंतामणी आहेत, शिवाय ते सजीव असल्याने देताना योग्य व अयोग्य याचा विवेक बाळगतात, आणि चिंतामणी प्रमाणे ते दुर्मिळ नाहीत, तर त्यांचे समूह आहेत. अमृताचा एक थेंब अमरत्व देतो, संत हे अमृताचा बोलणारा सागर आहेत म्हणून ते साऱ्या समाजाला अमर करू शकतात.

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

चंद्रमे जे अलांछन । मार्तंड जे तापहीन ।

ते सर्वाही सदा सज्जन । सोयरे होतु ।

 

येथे संतांची तुलना चंद्र आणि सूर्याशी केली आहे . जे डाग नसलेले चंद्र आहेत, उष्णता नसलेले सूर्य आहेत, असे सज्जन सर्वांचे सोयरे, नातेवाईक होवोत अशी प्रार्थना ते करतात. संत हे चंद्राप्रमाणेच शीतल आणि आनंद देणारे असतात. चंद्र चांदण्याचा वर्षाव करून अंधार नाहीसा करतो, तसेच संत स्वधर्म आचरणाने पापाचा अंधार नाहीसा करून मंगलतेच्या चांदण्याचा वर्षाव करतात, चंद्रावर डाग आहेत, पण संतांचे चारित्र्य निर्मल आहे. सूर्य जगाला प्रकाश आणि उष्णता देतो, पण तो दाहक आहे, संत ज्ञानाचा प्रकाश देतात पण ते दाहक नाहीत. अशाप्रकारे गीतेतील तत्वज्ञानाचे मूर्त स्वरूप असे जे संत, त्यांचे श्रेष्ठत्व श्री ज्ञानेश्वर वर्णन करतात.

किंबहुना सर्वसुखी । पूर्ण होऊनी तिन्ही लोकी ।

भजिजो आदिपुरुषी । अखंडित ।

स्वर्ग, पृथ्वी आणि पाताळ या तिन्ही लोकातील सर्वांनी सर्व प्रकारे सुखी होऊन त्यांनी आदिपुरुषाची अखंडित भक्ती करावी अशी प्रार्थना ज्ञानेश्वर करतात. दुष्ट पुरुषाची दुर्बुद्धी नाहीशी होऊन त्याला सत्कर्मात रती उत्पन्न होईल. पापाचा अंधार नाहीसा होऊन स्वधर्माचा सूर्योदय होईल. ईश्वर निष्ठांचे समूह मांगल्याचा वर्षाव करतील. चारित्र्यवान पुरुष सर्व प्राणिमात्राचे सोयरे होतील. असे आदर्श समाजचित्र सुखी जीवनाचा मार्ग आहे. समाजाचे सर्व घटक सदाचरणी झाल्याशिवाय सर्व सुखी होणार नाहीत. आदिपुरुष म्हणजे परमात्मा. जो हे जाणतो कि परमात्माचे सर्वत्र अस्तित्व आहे, तो स्वतः त्याच्याशी एकरूप होतो. भक्त आणि भगवंत यात भेद उरत नाही. या आदिपुरुषाची पूजा करावी स्वकर्म -कुसुमानि. हेच त्याचे भजन होय.

आणि ग्रंथोपजीविये । विशेषी लोकीं इये ।

दृष्ठादृष्ठविजयें । होआवें जी ।

आणि विशेषतः या जगात हा ग्रंथ ज्यांचे जगण्याचे साधन, आधार झाला आहे, त्यांना दृष्ट आणि अदृष्ट दोन्ही विजय मिळोत. गीतेत कर्मयोग आणि भक्ती हे परमात्म्यापर्यंत सर्वाना पोहोचण्याचे जे मार्ग सांगितले आहेत त्यासाठी साधनेची, ज्ञान किंवा योग मार्गातील तपस्येची गरज नाही. आपले सामान्य जीवन जगताना गीतेने सांगितलेल्या सत्वगुण युक्त मार्गाने चालले आणि परमात्म्याचे सतत नामस्मरण केले, तर या जीवनात म्हणजे दृष्ठ आणि मरणोत्तर म्हणजे अदृष्ट असे दोन्ही विजय लाभतील असे श्री ज्ञानेश्वर म्हणतात. जीवनात आणि जीवनोत्तर नैतिकतेने विजयी होणे ह्याला भारतीय तत्वज्ञान जे महत्व देते तेच त्याचे वेगळेपण आहे.

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

तेथ म्हणे श्री विश्वेश्वरावो । हा होईल दान पसावो ।

येणे वरे ज्ञान देओ । सुखिया झाला ।

तेंव्हा विश्वाचे राजे म्हणले “या प्रसादाचे दान मिळेल.” या वरामुळे ज्ञानेश्वरांना आनंद झाला. श्री निवृत्तीनाथ गुरु यांना येथे विश्वाचा राजा म्हणून संबोधिले आहे. ते म्हणाले कि ही ग्रंथरचना करताना ज्ञानेश्वरांनी जे ज्ञान लोकांपर्यंत पोहोचवण्याचा उद्देश ठेवला तो सफल होवो. या मराठी भाषेच्या नगरी ब्रह्मविद्या इतकी सर्वां पर्यंत पोहोचो की जग सुखमय होवो. श्रोत्यांनी मन एकाग्र करून या ग्रंथाचे श्रवण केले आणि त्याप्रमाणे आचरण केले तर ते सुखी होतील हे ज्ञानेश्वरांची प्रतिज्ञा पूर्ण होवो. अशा रीतीने या वाकयज्ञाचा उद्देश पूर्ण झाला म्हणून ज्ञानेश्वरांना आनंद झाला.

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

इदं न मम

।। श्रीकृष्णार्पणमस्तु ।

सार्थ पसायदान समाप्त

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

।। श्री पांडुरंगाष्टकम् प्रारम्भ ।।

महायोगपीठे तटे भीमरथ्यां । वरं पुण्डरीकाय दातुं मुनीन्द्रैः ।

समागत्य तिष्ठन्तमानंदकंदं । परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम् ।।१।।

तडिव्दाससं नीलमेघावभासं । रमामंदिरं सुंदरं चित्प्रकाशम् ।

वरं त्विष्टिकायां समन्यस्तपादं । परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम् ।।२।।

प्रमाणं भवाब्धे रिदंमामकानां । नितम्बः कराभ्यां धृतो येन तस्मात् ।

विधातुर्वसत्यै धृतो नाभिकोशः परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम् ।।३।।

स्फुरत्कौस्तुभालङ्कृतं कण्ठदेशे । श्रिया जुष्टकेयूरकं श्रीनिवासम् ।

शिवं शांतमीड्यं वरं लोकपालं । परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम् ।।४।।

शरच्चंद्र बिंबा ननं चारुहासं । लसत्कुण्डला क्रांत गण्ड स्थलांङ्म् ।

जपारागबिंबाधरं कञ्जनेत्रं । परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम्।।५।।

किरीटोज्वलत्सर्वदिक्प्रांतभागं । सुरैरर्चितं दिव्यरत्नैरनर्घैः ।

त्रिभङ्गाकृतिं बर्हमाल्यावतंसं । परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम्।।६।।

विभुं वेणुनादं चरन्तं दुरन्तं । स्वयं लीलया गोपवेषं दधानम् ।

गवां वृन्दकानन्ददं चारुहासं । परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम् ।।७।।

अजं रुक्मिणीप्राणसञ्जीवनं तं । परं धाम कैवल्यमेकं तुरीयम् ।

प्रसन्नं प्रपन्नार्तिहं देवदेवं । परब्रह्मलिङ्गं भजे पाण्डुरङ्गम् ।।८।।

स्तवं पाण्डुरंगस्य वै पुण्यदं ये । पठन्त्येकचित्तेन भक्त्या च नित्यम् ।

भवांभोनिधिं ते वितीर्त्वान्तकाले ।हरेरालयं शाश्वतं प्राप्नुवन्ति ।।

।।इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य

श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौपाण्डुरङ्गाष्टकंसंपूर्णम् ।।

पांडूरंग अष्टक समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

मंगलाचरण पहिले

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

            मंगलाचरणपहिले  प्रारंभ
०१ रुप पाहतां लोचनी ०७ लेकुराचें हित
०२ वचन ऎका कमळापती०८ करुनि उचित
०३ राहो आतां हेंचि ध्यान०९ न धरी उदास
०४ तुज पाहतां सामोरी१० गरुडाचे पायीं
०५ तुम्ही सनकादिक संत११ येग येग विठाबाई             
०६ आतां तुम्ही कृपावंत

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

१ रुप पाहतां लोचनीं

रुप पाहतां लोचनीं । सुख झालें वो साजणी ॥१॥ तो हा विठ्ठल बरवा । तो हा माधव बरवा ॥२॥ बहुता सुकृताची जोडी । म्हणोनि विठ्ठलीं आवडी ॥३॥ सर्व सुखाचें आगर । बाप रखुमादेवीवर ॥४॥

२ वचन ऎका कमळापती

ऐके/वचन ऎका कमळापती । माझी रंकाची विनंती ॥१॥ कर जोडितों कथेकाळीं । आपण असावें जवळीं ॥२॥ घ्यावी घ्यावी माझी भाक । जरीं कां मागेन आणिक ॥३॥ तुकयाबंधु म्हणे देवा । शब्द इतुकाची राखावा ॥४॥

३  राहो आतां हेंचि ध्यान

राहो आतां हेंचि ध्यान । डोळां मन लंपट ॥१॥ कोंडकोंडुनि धरीन जीवें । देहभावें पूजीन ॥२॥ होईल येणें कळसा आलें । स्थिरावलें अंतरीं ॥३॥ तुका म्हणे गोजिरिया । विठोबा पायां पडो द्दा ॥४॥

४  तुज पाहतां सामोरी

तुज पाहतां सामोरी । दृष्टि न फिरे माघारी ॥१॥ माझें चित्त तुझ्या पायां । मिठी पडली पंढरीराया ॥२॥ नव्हे सारितां निराळें । लवण मेळवितां जळें ॥३॥ तुका म्हणे बळी । जीव दिला पायातळीं ॥४॥

५  तुम्ही सनकादिक संत

तुम्ही सनकादिक संत । म्हणवितां कृपावंत ॥१॥ एवढा करा उपकार । देवा सांगा नमस्कार ॥२॥ माझी भाकावी करुणा । विनवा पंढरीचा राणा ॥३॥ तुका म्हणे मज आठवा । मुळ लवकरी पाठवा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

६  आतां तुम्ही कृपावंत

आतां तुम्ही कृपावंत । साधुसंत जिवलग ॥१॥ गोमटें तें करा माझें । भार ओझें तुम्हांसी ॥२॥ वंचिलें तें पायांपाशीं । नाहीं यासी वेगळें ॥३॥ तुका म्हणे सोडिल्या गांठी। दिली मिठी पायांसी ॥४॥

७  लेकुराचें हित । जाणे/वाहे माउलीचें

लेकुराचें हित । जाणे/वाहे माउलीचें चित्त ॥१॥ ऎसी कळवळ्याची जाती । करी लाभाविण प्रीति ॥२॥ पोटीं भार वाहे । त्याचें सर्वस्वही साहे ॥३॥ तुका म्हणे माझें । तुम्हां संतांवरी ओझे ॥४॥

८  करुनि उचित । प्रेम घाली

करुनि उचित । प्रेम घाली हृदयांत ॥१॥ आलों दान मागायास । थोर करुनियां आस ॥२॥ चिंतन समयीं । सेवा आपुलीच घेई ॥३॥ तुकयाबंधु म्हणे भावा । मज निरवावे देवा ॥४॥

९  न धरी उदास । माझी

न धरी उदास । माझी पुरवावी आस ॥१॥ ऎका ऎका नारायणा । माझी परिसा विज्ञापना ॥२॥ मायबाप बंधुजन । तुंचि सोयरा सज्जन ॥३॥

तुका म्हणे तुजविरहित । कोण करील माझें हित ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

१०  गरुडाचे पायीं । ठेवी

गरुडाचे पायीं । ठेवी वेळोवेळां डोई ॥१॥ वेगीं आणावा तो हरी । मज दीनातें उद्धरी ॥२॥ पाय लक्ष्मीच्या हातीं । तिसीं यावे काकुळती ॥३॥

तुका म्हणे शेषा । जागे करा ह्रषीकेशा ॥४॥

११  येग येग विठाबाई । माझे

येग येग विठाबाई । माझे पंढरींचे आई ॥१॥ भिमा आणि चंद्रभागा । तुझ्या चरणींची गंगा ॥२॥ इतुक्यासहित त्वां बा यावें । माझें रंगणीं नाचावें॥३॥ माझा रंग तुझे गुणीं । म्हणे नामयाची जनी ॥४॥

मंगलाचरण पहिले समाप्त’

विठोबा रखुमाई भजन म्हणा

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

विठोबा रखुमाई भजन म्हणा

मंगलाचरण  दुसरे

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

१ सुंदर तें ध्यान उभे विटेवरी

सुंदर तें ध्यान उभे विटेवरी । कर कटावरी ठेवूनियां ॥१॥ तुळसी हार गळां कासे पीतांबर । आवडे निरंतर हेचि ध्यान ॥ध्रु.॥ मकर कुंडलें तळपती श्रवणीं । कंठी कौस्तुभमणि विराजित ॥२॥ तुका म्हणे माझें हेंचि सर्व सुख । पाहीन श्रीमुख आवडीनें ॥३॥

२ राजस सुकुमार मदनाचा पुतळा

राजस सुकुमार मदनाचा पुतळा । रविशशिकळा लोपलिया ॥१॥ कस्तुरीमळवट चंदनाची उटी । रूळे माळ कंठी वैजयंती ॥ध्रु.॥

मुकुट कुंडले श्रीमुख शोभलें । सुखाचें ओतलें सकळ ही ॥२॥

कासे सोनसळा पांघरे पाटोळा । घननीळ सांवळा बाइयांनो ॥३॥

सकळ तुम्ही व्हागे एकीसवा । तुका म्हणे जीवा धीर नाहीं ॥४॥

३  सदा माझे डोळे जडो तुझे मूर्ती

सदा माझे डोळे जडो तुझे मूर्ती । रखुमाईच्या पती सोयरिया ॥१॥

गोड तुझें रूप गोड तुझें नाम । देईं मज प्रेम सर्व काळ ॥ध्रु.॥

विठो माउलिये हा चि वर देईं । संचरोनि राहीं ह्र्दयामाजी ॥२॥

तुका म्हणे कांही न मागे आणीक । तुझे पायीं सुख सर्व आहे॥३॥

४  आवडे हें रूप गोजिरें सगुण

आवडे हें रूप गोजिरें सगुण । पाहातां लोचन सुखावलें ॥१॥ आतां दृष्टीपुढें ऐसाचि तूं राहे । जों मी तुज पाहें पांडुरंगा/वेळोवेळा ॥ध्रु.२॥

लांचावलें मन लागलीसे गोडी । तें जीवें न सोडीं ऐसें जालें ॥३॥

तुका म्हणे आम्ही मागावे लडिवाळी । पुरवावी आळी मायबापा॥४॥

५  झणी दृष्टी लागो सगुणपणा

झणी दृष्टी लागो सगुणपणा । तेणे माझ्या मना बोध केला ।।१।।

अनंत जन्माचे विसरलो दु:ख । पाहता तुझे मुख पांडुरंगा ।।२।।

योगियांच्या ध्यानी ध्याता नातुडसी । तो तू आम्हापाशी मागे पुढे ।।३।।

नामा म्हणे जिवे करिन निंबलोण । विटेसहित चरण ओवाळीन ।।४।।

६  पाहातां श्रीमुख सुखावलें सुख

पाहातां श्रीमुख सुखावलें सुख । डोळीयांची भूक न वजे माझ्या ॥१॥

जिव्हे गोड तीन अक्षरांचा रस । अमृत जयास फिकें पुढें ॥ध्रु.॥

श्रवणाची वाट चोखाळली शुद्ध । गेले भेदाभेद निवारोनि ॥२॥

महामळें/महाबळे मन होतें जें गादलें । शुद्ध चोखाळलें स्फटिक जैसें ॥३॥

तुका म्हणे माझ्या जीवाचें जीवन । विठ्ठल निधान सांपडलें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

७  येणें मुखें तुझे वर्णी गुण नाम

येणें मुखें तुझे वर्णी गुण नाम । तेंचि मज प्रेम देई देवा ॥१॥ डोळे भरूनियां पाहीन तुझें मुख । तेंचि मज सुख देई देवा ॥ध्रु.॥ कान भरोनियां ऐकें तुझी कीर्ती । ते मज विश्रांती देई देवा ॥२॥ वाहें रंगीं टाळी नाचेन उदास । हें देई हातांस पायां सुख/बळ॥३॥ तुका म्हणे माझा सकळ देहभाव । आणीक नको ठाव चिंतूं यासी ॥४॥

८  नको ब्रम्हज्ञान आत्मस्थिती भाव

नको ब्रम्हज्ञान आत्मस्थिती भाव । मी भक्त तू देव ऐसे करी।।१।।

दावी रूप मज गोपिका रमणा । ठेऊ दे चरणा वारी माथा ।।२।। पाहीन श्रीमुख देईन आलिंगन । जीवे निंबलोण उतरीन ।।३।। पुसता सांगेन हित गुज मत । बैसोनी एकांत सुख गोष्टी ।।४।। तुका म्हणे यासी न लावी उशीर । माझे अभ्यंतर जाणोनिया ।।५।।

 

जयजय विठोबारखुमाई भजन म्हणावे

मंगलाचरण दुसरे समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

=============================

 

जयजय विठोबारखुमाई भजन म्हणावे

मंगलाचरण तिसरे

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अभंग सूची संख्या-00

1 उंच नीच काही नेणे भगवंत

उंच नीच काही नेणे भगवंत । तिष्ठे भाव भक्त देखोनिया ।।१।।

दासी-पुत्र कण्या विदुराच्या भक्षी ।दैत्या घरी रक्षी प्रल्हादासी ।।२।।

चर्म रंगू लागे रोहिदासा संगे । कबीराचे मागे शेले विणी ।।3।।

सजन कसाया विकू लागे मांस । माळ्या सावत्यास खुरपू लागे ।।४।।

नरहरी सोनारा घडू फुंकू लागे । चोख्यामेळ्या संगे ढोरे ओढी ।।५।।

नामयाची जनी सवे वेचे शेणी । धर्मा घरी पाणी वाहे झाडी ।।६।।

नाम्यासवे जेवी नव्हे संकोचित । ज्ञानियांची भिंत अंगे ओढी ।।७।।

अर्जुनाचे रथी होय हा सारथी । भक्षी पोहे प्रीती सुदाम्याचे ।।८।।

गौळीयांचे घरी अंगे गायी वळी । व्दारापाळ बळी व्दारी जाला ।।९।।

येंकोबाचे ऋण फेडी ऋषीकेशी । आंबऋषीचे सोशी गर्भवास ।।१०।।

मीराबाई साठी घेतो विष प्याला । दामाजीचा झाला पाडेवार ।।११।

घडी माती वाहे गोऱ्या कुंभाराची । हुंडी त्या मेहत्याची अंगे भरी।।१२।।

पुंडलिका साठी अझुनी तिष्ठत । तुका म्हणे मात धन्य त्याची ।।१३।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

२ श्रवणे कीर्तने झाले ते पावन ।

श्रवणे कीर्तने झाले ते पावन । सनकादिक जाण परम भक्त ।।१।।

जाली ते विश्रांती याचका सकळा । जीवी जीवनकळा श्रीमूर्तीरया ।।२।।

पादसेवने अक्रूर जाला ब्रम्हरूप । प्रत्यक्ष स्वरूप गोविंदाचे ।।3।।

सख्यपणे अर्जुन नरनारायण । सृष्टी जनार्दन एकरूप ।।४।।

दास्यत्व निकट हनुमंते पै केले । म्हणुनी देखिले रामचरण ।।५।।

बळी आणि भीष्म प्रल्हाद नारद । बिभीषणावरद चंद्रार्क ।।६।।

व्यास आणि वशिष्ठ वाल्मिकादिक । आणि पुंडलिक शिरोमणी ।।७।।

शुकादिक योगी रंगीले श्रीरंगी । परिक्षितीच्या अंगी ठसावले ।।८।।

उद्धव यादव आणि ते गोपाळ । गोपिकांचा मेळ ब्रम्हरूप ।।९।।

अनंत भक्त राशी तरले वानर । ज्ञानदेवा घर चिदानंदी ।।१०।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

3  पवित्र तें कुळ पावन तो देश

पवित्र तें कुळ पावन तो देश । जेथें हरीचे दास जन्म घेती ॥१॥

कर्म धर्म त्यांचे झाला नारायण । त्याचेनि पावन तिन्ही लोक ॥२॥

वर्ण अभिमानें कोण झाले पावन । ऎसें द्या सांगुन मजपाशी ॥३॥

अंत्यजादी योनी तरल्या हरिभजनें । तयाची पुराणे भाट झालीं ॥४॥

वैश्य तुळाधार गोरा तो कुंभार । धार हा चांभार रोहिदास ॥५॥

कबीर मोमीन लतिफ मुसलमान । सेना न्हावी जाण विष्णुदास ॥६॥

कान्होपात्रा खोदु पिंजारी तो दादु । भजनीं अभेदु हरीचे पायीं ॥७॥

चोखामेळा वंका जातीचे महार । त्यासी सर्वेश्वर ऎक्य करी ॥८॥

नामयाची जनी कोण तिचा भाव । जेवी पंढरीराव तिये सवें ॥९॥

मैराळ जनक कोण कुळ त्याचे । महिमान तयाचें काय सांगों ॥१०॥

यातायातीधर्म नाहीं विष्णुदासा । निर्णय हा ऎसा वेदशास्त्रीं ॥११॥

तुका म्हणे तुम्ही विचारावें ग्रंथ । तारिलें पतित नेणो किती ॥१२॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

४  बहु उतावीळ भक्ताचिया काजा

बहु उतावीळ भक्ताचिया काजा । होसी केशीराजा मायबापा ।।१।।

तुझ्यापायी मज झालासे विश्वास । म्हणोनिया आस मोकलिली ।।२।।

ऋषी मुनी सिद्ध साधक अपार । कळला विचार त्यांसी तुझा ।।3।।

नाही नाश ते सुख तयास । जाले जे उदास सर्वभावे ।।४।।

तुका म्हणे सुख न माये मानसी । धरिले जीवेशी पाय तुझे ।।५।।

५  पुण्यवंत व्हावे । घेता

पुण्यवंत व्हावे । घेता सज्जनाचे नावे ।।१।। नेघे माझी वाचा तुटी । महा लाभ फुका साठी ।।२।। विश्रांतीचा ठाव । पायी संतांचिया भाव ।।३।। तुका म्हणे पापे । जाती संतांचिया जपे ।।४।।

मंगलाचरण तिसरे समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

काकडा आरती प्रारंभ

अनुक्रमणिका

 काकडा अनुक्रमणिका भूपाळ्या अनुक्रमणिका
१ उठा उठा साधुसंतयोगिया दुर्लभ तोम्यां
२ उठा जागे व्हा रे आतांअवताराच्या राशी तोहा
३ उठा पांडुरंगा आतां दर्शन करूनी विनवणी पायींठेवीं
४ उठा अरुणोदय प्रकाश माझे चित्त तुझे पायी
५ उठा पांडुरंगा प्रभात समयोऐसी वाट पाहे कांहीं निरोप
६ सहस्त्र दींपे दीप कैसी बोलोनि दाऊं कां तुह्मी
७ कां हो तुम्ही निश्र्चितीनें कां गा किविलवाणा केलों
८ अवघे हरिजन मिळोनि जळो माझें कर्म वायां
९ तुझिये निढळीं कोटी चंद्र जळोत तीं येथें उपजविती
१० भक्तीचिया पोटीं बोध न संगतां तुम्हा कळों
११ उठा सकळ जन उठिले तुजसवें आम्ही अनुसरलों
कामें नेलें चित्त नेदी
तुझें दास्य करूं आणिका
चित्ती तुझे पाय डोळा
कनकाच्या परियेळीं उजळूनि
वाट पाहें बाहे निडळीं ठेवुनियां
आता कोठें धावे मन । तुमचे चरण

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

1 उठा उठा हो साधुसंत

उठा उठा हो साधुसंत । साधा आपुले हित । गेला गेला हा नरदेह । मग कैचा भगवंत ॥१॥ उठोनि वेगेंसी । चला जाऊं राऊळासी । जळती पातकाच्या राशी । काकड आरती देखलिया॥२॥ उठोनियां पहाटे । विठ्‌ठल पाहा उभा विटे । चरण तयाचे गोमटे । अमृतदृष्टी अवलोका॥३॥ जागे करा रुक्मिणीवरा । देव आहे निदसुरा । वेगें निंबलोण करा । दृष्ट होईल तयासी ॥४॥ पुढें वाजंत्री वाजती । ढोल दमामे गर्जती । होते काकड आरती । पांडुरंगरायाची ॥५॥ सिंहनाद शंख भेरी । गजर होतो महाद्वारीं । केशवराज विटेवरी । नामा चरण वंदितो ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

2 उठा जागे व्हा रे आतां

उठा जागे व्हा रे आतां । स्मरण करा पंढरीनाथा । भावें चरणीं ठेवा माथां । चुकवीं व्यथा जन्माच्या ॥१॥ धन दारा पुत्र जन । बंधू सोयरे पिशून । सर्व मिथ्या हें जाणून । शरण रिघा देवासी ॥२॥ माया विघ्नें भ्रमला खरें । म्हणता मी माझेनि घरे । हें तों संपत्तीचें वारें । साचोकारें जाईल ॥३॥ आयुष्य जात आहे पाहा । काळ जपतसे महा ।

स्वहिताचा घोर वहा । ध्यानीं राहा श्रीहरीच्या ॥४॥ संतचरणी भाव धरा । क्षणाक्षणा नामा स्मरा । मुक्ति सायुज्यता वरा । हेंचि करा बापांनों ॥५॥ विष्णुदास विनवी नामा । भुलूं नका भव कामा ।

धरा अंतरी निजप्रेमा । न चुका नेमा हरिभक्ति ॥६॥

3 उठा पांडुरंगा आतां  दर्शन

उठा पांडुरंगा आतां  दर्शन द्या सकळा । झाला अरुणोदय सरली निद्रेची वेळां ॥१॥ संतसाधुमुनी अवघे झालेती गोळा । सोडा सेजसुख आतां पाहुं द्या मुखकमळा ॥२॥ रंगमंडपीं महाद्वारीं झालीसे दाटी । मन उतावीळ रूप पाहावया दृष्टी ॥३॥ राही रखुमाबाई तुम्हां येऊ द्या दया । सेजें हालउनि जागे करा देवराया ॥४॥ गरुड हनुमंत पुढे पाहती वाट । स्वर्गीचे सुरवर घेऊनि आले बोभाट ॥५॥ झालें मुक्तद्वार लाभ झाला रोकडा । विष्णुदास नामा उभा घेऊनि काकडा ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

4 उठा अरुणोदय प्रकाश झाला

उठा अरुणोदय प्रकाश झाला । घंटा गजर गर्जिन्नला । हरि चौघडा सुरु झाला । काकड आरती समयाचा ॥१॥ महाद्वारीं वैष्णवजन । पूजा सामुग्री घेऊन । आले द्दावे तयांसी दर्शन । बंदिजन गर्जती ॥२॥

सभामंडपी कीर्तन घोष ।मृदंग टाळ विणे सुरस । आनंदे गाती हरिंचे दास ।परम उल्हास करूनियां ॥३॥ चंद्रभागे वाळ्वंटी । प्रातःस्नानाची जनदाटी । आतां येतील आपुले भेटी ।उठीं उठीं गोविंदा ॥४॥ ऐसे विनवी रुक्मिणी । जागृत झाले चक्रपाणी । नामा बद्धांजुळी जोडुनि ।चरणीं माथा ठेवितसे ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

5 उठा पांडुरंगा प्रभात समयो पातला

उठा पांडुरंगा प्रभात समयो पातला । वैष्णवांचा मेळा गरुडपारीं दाटला ॥१॥ वाळवंटापासूनि महाद्वारापर्यंत । सुरवरांची दाटी उभे जोडूनि हात ॥२॥ शुकसनकादिक नारद तुंबर भक्तांच्या कोटी । कवाडा आडूनि पाहताती जगजेठी ॥३॥ सुरवरांची विमाने गगनीं दाटली सकळ । रखुमाबाई माते वेगी उठवा घननीळ ॥४॥ रंभादिक नाचती उभ्या जोडूनि हात । त्रिशूळ डमरू घेऊनि आला गिरजेचा कांत ॥५॥ पंचप्राण आरत्या घेऊनियां देवस्त्रिया येती । भावें ओवाळिती राही रखुमाईचा पती॥६॥ अनंत अवतार घेसी भक्तांकारणें । कनवाळु कृपाळु दीनालागी उद्धरणें ॥७॥ चौयुगांचा भक्त नामा उभा कीर्तनीं । पाठीमागे डोळे झांकुनि उभी ती जनी ॥८॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

6 सहस्त्र दींपे दीप कैसी प्रकाशली प्रभा

सहस्त्र दींपे दीप कैसी प्रकाशली प्रभा । उजळल्या दशदिशा गगना आलीसे शोभा ॥१॥ काकड आरती माझ्या कृष्ण सभागिया ।

चराचर मोहरलें तुझी मूर्ति पाहाया ॥२॥ कोंदलेसे तेज प्रभा झालीसे एक । नित्य नवा आनंद ओवाळितां श्रीमुख ॥३॥ आरती करितां तेज प्रकाशले नयनीं । तेणें तेजें मिनला एकाएकीं जनार्दनीं ॥४॥

7 कां हो तुम्ही निश्र्चितीनें

कां हो तुम्ही निश्र्चितीनें निजलाती हरी । मानिलें हें सुख आम्ही वाचुं कैशापरी ॥१॥ उठा सावध व्हावे क्षेम सकळां द्यावें । जया जी वासना तयां तैसे पुरवावें ॥२॥ जन्मोजन्मीं सांभाळिलें क्षमा करा अन्याय ।

कृपा करी देवा आम्हां तूंचि बापमाय॥३॥ तुका म्हणे करा वडीलपणा दानासी । जेणें सुख होय सकळ हे जनासी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

8 अवघे हरिजन मिळोनि आले राउळा

अवघे हरिजन मिळोनि आले राउळा । दोन्ही कर जोडोनि विनविती गोपाळा ॥१॥ उठा पांडुरंगा हरिजना सांभाळी । पाहुं द्दा वदन वंदूं पायांची धूळी ॥२॥ उगवला दिनकर झाल्या निवळस दिशा ।

कोठवरी निद्रा आतां उठा परेशा ॥३॥ तुका म्हणे आम्ही उभे तिष्ठत द्वारासी । दोन्ही कर जोडोनि गाई गोपाळ सेवेसी ॥४॥

9 तुझिये निढळीं कोटी चंद्र प्रकाशे

तुझिये निढळीं कोटी चंद्र प्रकाशे । कमल नयन हास्य वदन हांसे ॥१॥

हाल कां रे कृष्णा डोल कां रे  । घडिये घडिये घडिये गुज बोल कां रे ॥२॥ उभा राहोनियां कैसा हालवितो बाहो । बाप रखुमादेविवरू विठ्‌ठलु नाहो  ॥३॥

१० भक्तीचिया पोटीं बोध काकडा ज्योती

भक्तीचिया पोटीं बोध काकडा ज्योती । पंचप्राण जीवें भावे ओवाळू आरती ॥१॥ ओवांळू आरती माझ्या पंढरीनाथा । दोन्ही कर जोडोनि चरणीं ठेवीन माथा ॥२॥ काय महिमा वर्णू आतां सांगणे किती ।

कोटी ब्रह्महत्या मुख पाहतां जाती ॥३॥ राही रखुमाई दोही दो बाहीं ।

मयूर पिच्छ चामरें ढाळिती ठायीं ठायीं ॥४॥ तुका म्हणे दीप घेऊनी उन्मन ती शोभा । विटेवरी उभा लावण्यगाभा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

११ उठा सकळ जन उठिले नारायण

उठा सकळ जन उठिले नारायण । आनंदले मुनिजन तिन्ही लोक ॥१॥

करा जयजयकार वाद्यांचा गजर । मृदंग विणे अपार टाळ घोळ ॥ध्रु.॥

जोडोनि दोन्ही कर मुख पाहा सादर । पायावरी शिर ठेवूनियां ॥२॥

तुका म्हणे काय पढियंतें तें मागा । आपुलालें सांगा सुख दुःखें ॥३॥

काकडा समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

भूपाळ्या प्रारंभ

 

भूपाळ्या अनुक्रमणिका

योगिया दुर्लभ तोम्यां

अवताराच्या राशी तोहा

करूनी विनवणी पायींठेवीं

माझे चित्त तुझे पायी

ऐसी वाट पाहे कांहीं निरोप

बोलोनि दाऊं कां तुह्मी

कां गा किविलवाणा केलों

जळो माझें कर्म वायां

जळोत तीं येथें उपजविती

न संगतां तुम्हा कळों

तुजसवें आम्ही अनुसरलों

कामें नेलें चित्त नेदी

तुझें दास्य करूं आणिका

चित्ती तुझे पाय डोळा

कनकाच्या परियेळीं उजळूनि

वाट पाहें बाहे निडळीं ठेवुनियां

१७ देखिले तुमचे चरण निवांत

१८ पडिले दूरदेशी मज आठवे

१९ पैल विलाचीये विळ अंगणी

२० येतीया पुसें जातिया

२१ येई वो येई वो येई

आता कोठें धावे मन । तुमचे चरण

 

१ योगिया दुर्लभ तो म्यां

योगिया दुर्लभ तो म्यां देखिला साजणी । पाहता पाहता मना न पुरेचि धणी ।।१।। देखिला देखीला माय देवाचा देवो । फिटला संदेहो निमाले दुजेपण ।।२।। अनंत रूपे देखिले म्या त्यासी । बापरखुमादेवीवरू खुण बाणली कैसी ।।३।।

२ अवताराच्या राशी तो हा

शंख चक्रगदापदमसहित करी ।।१।। देखिला देखिला देवा आदिदेव बरवा । समाधान जीवा पाहता वाटे माये ।।२।। सगुण चतुर्भुज रुपडे तेज पुंजाळती । वंदी चरणरज नामा विनवी पुढती गे माय ।।३।।

3 करूनी विनवणी पायीं ठेवीं माथा

करूनी विनवणी पायीं ठेवीं माथा । परिसावी विनवणी माझी पंढरीनाथा ॥१॥ अखंडित असावेंसें वाटतें पायीं । साहोनि संकोच ठाव थोडासा देई ॥ध्रु.॥ असो नमो भाव आलों तुझिया ठाया।

पाहें कृपादृष्टी मज पंढरीराया ॥२॥ तुका म्हणे आह्मीं तुझीं वेडीं वांकडीं । नामें भवपाश हातें आपुल्या तोडीं ॥३॥

४  माझे चित्त तुझे पायी

माझे चित्त तुझे पायी । राहे ऐसे करी काही । धरोनिया बाही । भव हा तारी दातारा ।।१।। तु चतुरा तु शिरोमणी । गुणलावण्याची खाणी । मुकुट सकाळा मनी । धान्य तूंची विठोबा ।।२।। करी या तिमिराचा नाश । उदय होऊनी प्रकाश । तोडी आशा पाश । करी वास हदयी ।।3।। पाहे गुंतलो नेणता । माझी असो तुम्हा चिंता । तुका ठेवी माथा । पायी आंता राखावे ।।४।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

५  ऐसी वाट पाहे कांहीं निरोप

ऐसी वाट पाहे कांहीं निरोप कां मूळ । काहो कळवळ तुम्हा उमटे चि ना ॥१॥ अहो पांडुरंगे पंढरीचे निवासे । लावूनियां आस चाळवूनी ठेविलें ॥ध्रु.॥ काय जन्मा येवूनियां केली म्यां जोडी । ऐसें घडीघडी चित्तां येतें आठवूं ॥२॥ तुका म्हणे खरा न पवे चि विभाग । धिकारितें जग हें चि लाहों हिशोबें ॥३॥

६ बोलोनि दाऊं कां तुह्मी

बोलोनि दाऊं कां तुह्मी नेणा जी देवा । ठेवाल तें ठेवा ठायीं तैसा राहेन ॥१॥ पांगुळलें मन कांहीं नाठवे उपाय । ह्मणऊनि पाय जीवीं धरूनि राहिलों ॥ध्रु॥ त्यागें भोगें दुःख काय सांडावें मांडावें । ऐसी धरियेली जीवें माझ्या थोरी आशंका ॥२॥

तुका म्हणे माते बाळा चुकलिया वनीं । न पवतां जननी दुःख पावे विठ्ठले ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

७  कां गा किविलवाणा केलों

कां गा किविलवाणा केलों दीनाचा दीन । काय तुझी हीन दशा जालीसी दिसे ॥१॥ लाज येते मना तुझा म्हणवितां दास । गोडी नाहीं रस बोलिली या सारिखी ॥ध्रु.॥ लाजविलीं मागें संतांची हीं उत्तरें । कळों येतें खरें दुजें एकावरूनि ॥२॥ तुका म्हणे माझी कोणें वदविली वाणी । प्रसादा वांचूनि तुमचिया विठ्ठला ॥३॥

८  जळो माझें कर्म वायां

जळो माझें कर्म वायां केली कटकट । जालें तैसें तंट नाहीं आलें अनुभवा ॥१॥ आता पुढें धीर काय देऊं या मना । ऐसें नारायणा प्रेरिलें तें पाहिजे ॥ध्रु.॥ गुणवंत केलों दोष जाणायासाठीं। माझें माझें पोटीं बळकट दूषण ॥२॥ तुका म्हणे अहो केशीराजा दयाळा । बरवा हा लळा पाळियेला शेवटीं ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

९ जळोत तीं येथें उपजविती

जळोत तीं येथें उपजविती अंतराय । सायासाची जोडी माझी तुमचे पाय ॥१॥ आतां मज साहे येथें करावें देवा । तुझी घेई सेवा सकळ गोवा उगवूनि ॥ध्रु.॥ भोगें रोगा जोडोनियां दिलें आणीकां । अरुचि ते हो कां आतां सकळांपासूनि ॥२॥ तुका म्हणे असो तुझें तुझे मस्तकीं । नाहीं ये लौकिकीं आतां मज वर्तनें ॥३॥

१० न संगतां तुम्हा कळों

न संगतां तुम्हा कळों येतें अंतर । विश्वीं विश्वंभर परिहार चि न लगे ॥१॥ परि हे अनावर आवरितां आवडी । अवसान ते घडी पुरों देत नाहीं ॥ध्रु.॥ काय उणें मज येथें ठेविलिये ठायीं । पोटा आलों तई पासूनिया समर्थ ॥२॥ तुका म्हणे अवघी आवरिली वासना । आतां नारायणा दुसरियापासूनि ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

११  तुजसवें आम्ही अनुसरलों

तुजसवें आम्ही अनुसरलों अबळा । नको अंगीं कळा राहों हरी हीन देऊं ॥१॥ सासुरवासा भीतों जीव ओढे तुजपाशीं । आतां दोहिवीशीं लज्जा राखें आमुची ॥ध्रु.॥ न कळतां संग जाला सहज खेळतां । प्रवर्तली चिंता मागिलांचियावरि ॥२॥ तुका म्हणे असतां जैसें तैसें बरवें । वचन या भावें वेचुनियां विनटलों ।3॥ ॥८॥

१२ कामें नेलें चित्त नेदी

कामें नेलें चित्त नेदी अवलोकुं मुख । बहु वाटे दुःख फुटों पाहे हृदय ॥१॥ कां जी सासुरवासी मज केलें भगवंता । आपुलिया सत्ता स्वाधीनता ते नाहीं ॥ध्रु॥ प्रभातेसि वाटे तुमच्या यावें दर्शना । येथें न चले चोरी उरली राहे वासना ॥२॥ येथें अवघे वांयां गेले दिसती सायास । तुका म्हणे नास दिसे जाल्या वेचाचा ॥३॥

१३  तुझें दास्य करूं आणिका

तुझें दास्य करूं आणिका मागों खावया । धिग् जालें जिणें माझें पंढरीराया ॥१॥ काय गा विठोबा तुज आता म्हणावे ।शुभाशुभ गोड तुंम्हा थोरांचे नावे ॥ध्रु.॥ संसाराचा धाक निरंतर आम्हासी । मरण भलें परि काय अवकळा तैसी ॥२॥ तुझा शरणागत शरण जाऊ आणिकासी ।तुका म्हणे लाज कवणा हे का नेणसी ।।3।।

१४  चित्ती तुझे पाय डोळा

चित्ती तुझे पाय डोळा रूपाचे ध्यान अखंड मुखी नाम तुमचे वर्णावे गुण ।।१।।हेचि एक तुम्हा मागतो मी दातारा । उचित ते करा भाव जाणोनी खरा ।।२।। खुंटली जाणीव काही बोलणेची आता ।कळो येईल तैसी करा बाळाची चिंता ।।३।।तुका म्हणे आता नका देऊ अंतर । न कळे पुढे काय कैसा होईल विचार ।।४।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

१५ कनकाच्या परियेळीं उजळूनि

कनकाच्या परियेळीं उजळूनि आरती । रत्नदीपशोभा कैशा पाजळल्या ज्योती ॥१॥ओंवाळूं गे माये सबाहए साजिरा ।

राहिरखुमाबाई सत्यभामेच्या वरा ।ध्रु.॥मंडितचतुर्भुज दिव्य कानीं कुंडलें। श्रीमुखाची शोभा पाहातां तेज फांकलें ॥२॥ वैजयंती माळ गळां शोभे श्रीमंत । शंखचक्रगदापद्म आयुधें शोभत ॥३॥ सांवळा सकुमार जैसा कर्दळीगाभा । चरणीचीं नेपुरें वांकी गर्जती नभा ॥४॥

ओंवाळीता मन हें उभें ठाकलें ठायीं । समदृष्टी समान तुकया लागली पायीं ॥५॥

१६ वाट पाहें बाहे निडळीं ठेवुनियां हात ।

वाट पाहें बाहे निडळीं ठेवुनियां हात । पंढरीचे वाटे दृष्टी लागलें चित्त ॥१॥ कई येतां देखें माझा मायबाप । घटिका बोटें दिवस लेखीं धरूनियां माप ॥ध्रु॥ डावा डोळा लवे उजवी स्फुरते बाहे । मन उताविळ भाव सांडुनियां देहे ॥२॥ सुखसेजे गोडचित्तीं न लगे आणीक । नाठवे घर दार तान पळाली भूक ॥३॥ तुका म्हणे धन्य दिवस ऐसा तो कोण । पंढरीचे वाटे येतां मूळ देखेन ॥४॥

१७ देखिले तुमचे चरण निवांत

देखिले तुमचे चरण निवांत राहिले मन । कासया त्याजन प्राण आपुला गे माये ॥१॥ असेन धणीवरी आपलें माहेरी । मग तो श्रीहरी गीती गाईन गे माये ॥२॥ सकळही गोत माझे पंढरीस जाण । बापरखुमादेवीवरा  श्री विठ्ठलाची आण ॥३॥

१८ पडिले दूरदेशी मज आठवे

पडिले दूरदेशी मज आठवे मानसी ।नको नको हा वियोग कष्ठ हिताती जिवासी ॥१॥ दिन तैसीं रजनी झाली वो माये अवस्था लाउनी गेला अझुनी का नये ॥२॥ गरुडावाहना गंभीरा येई गा दातारा बापरखुमादेवीवरा  श्री विठ्ठला ॥३॥

१९ पैल विलाचीये विळ अंगणी

पैल विलाचीये विळ अंगणी उभी ठेलीये ।येतीया जातीय पुसे विठ्ठल केउता गे माये ।।१।।पायरऊ झाला संचारू नवल।वेधें विंदान लाविले म्हणे विठ्ठल विठ्ठल।।२।।नेणे तहान भूक नाही लाज अभिमान।वेधिलें जनार्दनी देवकीनंदनु

गे माये।।३।।बापरखुमादेवीवरू जीवांचा जीवनु । माझे मनीचे मनोरथ पुरवी कमलनयनु ।।४।।

 

२० येतीया पुसें जातिया

येतीया पुसें जातिया धाडी निरोप । पंढरपूरी आहे माझा मायबाप ।।१।।

येई वो येई वो विठाबाई माउलीये । निढळावरी कर ठेउनी वाट पाहे ।।२।। पिंताबर शेला कैसा गगनी झळकला । गरुडावरी बैसोनी माझा कैवारी आला ।।३।। विठोबाचे राज्य आम्हां दिवाळी । विष्णुदास नामा जीवें भावे ओवाळी ।।४।।

२१ येई वो येई वो येई

येई वो येई वो येई धायोनिया । विंलब कां वाया लाविलया कृपाळे ।।१।। विठाबाई विश्वबंर भवच्छेदके । कोठें गुंतलीस माये विश्वव्यापके ।।२।। न करी  न करी आता आळस अव्हेरू । व्हावया प्रकट कैचे दुरी अंतरु ।।३।। नेघे नेघे नेघे माझी वाचा विसावा । तुका म्हणे हांवा हांवा हांवा साधावा ।।४।।

१७ आता कोठें धावे मन । तुमचे चरण

आता कोठें धावे मन । तुमचे चरण देखलिया ।।१।। भाग गेला सीण गेला । अवघा झाला आनंद ।।२।। प्रेमरसे बैसली मिठी । आवडी लाठी मुखासी ।।३।। तुका म्हणे आम्हा जोगे । विठ्ठल घोगे खरे माप ।।४।।

भूपाळ्या समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

वासुदेव अभंग प्रारंभ

 

1 मनु राजा एक देहपुरी

2 गातों वासुदेव मीं ऐका

५घुळघुळा वाजती टाळ

3 गेले टळले पाहार तीन

4 राम राम दोनी अक्षरें

5 बोल बोले अबोलणे

6 रामकृष्ण गीती गात

७ धन्‍य जगी तोचि एक हरिरंगी

८ कर जोडोनि  विनवितों तुम्‍हा

९ वासुदेव स्‍मरण पापहरणाचें

१० विषय सेवितां गा जन्‍ममरणाचा

११ वासुदेव स्‍मरणें तुटती जन्‍ममरण १२ मी वासुदेव नामें फोडितों

१३ जया परमार्थी चाड

६ सुख दु:ख समान सकळ जीवांचा

१४ सुखे सेऊं ब्रम्‍हानंदा

१५ ओले मृतिकेचें मंदिर

१६ उठ बा जागा होय पाहे

१७ बाबा अहंकार निशी घनदाट

१८ बाबा ममतानिशी अहंकार दाट

१९ ओंम नमो भगवते वासुदेवाय

 


1 मनु राजा एक देहपुरी

मनु राजा एक देहपुरी । असे नांदतु त्यासि दोघी नारी । पुत्र पौत्र संपन्न भारी । तेणें कृपा केली आह्मांवरी गा ॥१॥ ह्मणउनि आलों या देशा । होतों नाहीं तरी भुललों दिशा । दाता तो मज भेटला इच्छा । येउनि मारग दाविला सरिसा गा॥ध्रु.॥ सवें घेउनि चौघेजण । आला कुमर सुलक्षण । कडे चुकवुनि कांटवण। ऐका आणिली तीं कोण कोण गा ॥२॥ पुढें भक्तीनें धरिलें हातीं। मागें ज्ञान वैराग्य धर्म येती । स्थिर केलीं जीं आचपळें होतीं । सिद्ध आणुनि लाविलीं पंथीं गा ॥३॥ केले उपकार सांगों काय । बाप न करी ऐसी माय । धर्में त्याच्या देखियेले पाय । दिलें अखय भय वारुनि दान गा ॥४॥ होतों पीडत हिंडतां गांव । पोट भरेना राहावया ठाव । तो येणें अवघा संदेह । म्हणे फेडियेला तुकयाचा बंधव गा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

2 गातों वासुदेव मीं ऐका

गातों वासुदेव मीं ऐका । चित्त ठेवुनि ठायीं भावें एका । डोळे झाकुनि रात्र करूं नका । काळ करीत बैसला लेखा गा ॥१॥ राम राम स्मरा आधीं । लाहो करा गांठ घाला मूळबंदीं । सांडावा उगिया उपाधी । लक्ष लावुनि राहा गोविंदीं गा ॥ध्रु.॥ ऐसा अल्प मानवी देह । शत गणिलें अर्ध रात्र खाय । पुढें बालत्व पीडा रोग क्षय । काय भजनासि उरलें तें पाहें गा ॥२॥ क्षणभंगुर नाहीं भरवसा। व्हा रे सावध सोडा माया आशा । न चळे बळ पडेल मग फासा । पुढें हुशार थोर आहे वोळसा गा ॥३॥ कांहीं थोडें बहुत लागपाठ । करा भिH भाव धरा बळकट । तन मन ध्यान लावुनियां नीट । जर असेल करणें गोड शेवट गा ॥४॥ विनवितों सकळां जनां । कर जोडुनि थोरां लाहनां ।दान इतुलें द्या मज दीना । म्हणे तुकयाबंधु राम ह्मणा गा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

3 गेले टळले पाहार तीन

गेले टळले पाहार तीन । काय निदसुरा अझून । जागे होउनि करा कांहीं दान । नका ऐकोनि झाकों लोचन गा ॥१॥ हरी राम कृष्ण वासुदेवा । जाणवितसें जना । चिपळ्या टाळ हातीं मुखीं घोष । नारायणा गा ॥ध्रु.॥ जें टाकेल कोणा कांहीं । फळ पुष्प अथवा तोय । द्या परी मीस घेऊं नका भाई । पुढें विन्मुख होतां बरें नाहीं गा ॥२॥ देवाकारणें भाव तस्मात । द्यावें न लगे फारसें वित्त । जालें एक चित्त तरी बहुत । तेवढएासाठीं नका करूं वाताहात गा ॥३॥ आलों येथवरी बहु सायासें । करितां दान हें चि मागावयास । नका भार घेऊं करूं निरास । धर्म सारफळ संसारास गा ॥४॥ आतां मागुता येईल फेरा । हें तों घडे या नगरा । म्हणे तुकयाबंधु धरा । ओळखी नाहीं तरी जाल अघोरा गा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

4 राम राम दोनी अक्षरें

राम राम दोनी अक्षरें । सुलभ आणि सोपारें । जागा मागिले पाहारें । सेवटिचें गोड तें चि खरें गा ॥१॥ राम कृष्ण वासुदेवा । जाणवी जनासि । वाजवी चिपिळया । टाळ घाग†याघोषें गा ॥ध्रु.॥ गाय वासुदेव वासुदेवा । भिन्न नाहीं आणिका नांवा । दान जाणोनियां करीं आवा । न ठेवीं उरीं कांहीं ठेवा गा ॥२॥ एक वेळा जाणविती । धरूनियां राहा चित्तीं । नेघें भार सांडीं कामा हातीं। नीज घेउनि फिरती गा ॥३॥ सुपात्रीं सर्व भाव । मी तों सर्व वासुदेव । जाणती कृपाळु संत महानुभाव । जया भिन्न भेद नाहीं ठाव गा ॥४॥ शूर दान जीवें उदार । नाहीं वासुदेवी विसर । कीतिऩ वाढे चराचर । तुका म्हणे तया नमस्कार गा ॥५॥

५ घुळघुळा वाजती टाळ

घुळघुळा वाजती टाळ । झाणाझाणा नाद रसाळ । उदो झाला पाहली

वेळ । उठा वाचे वदा गोपाळ ।।१।। कैसा वासुदेव बोलतो बोल । बाळा पोटी माय रिघेल। मेले माणूस जीत उठवील। वेळ काळाते ग्रासील ।।२।। आता ऐसेची अवघे जन । होते जाते तयापासून । जगी जग झाले जनार्दन । उदो प्रगटला बिंबले भान ।।३।। टाळाटाळी लोपला नाद । अंगोअंगी मुराला छंद । भोग भोगीतांची  आटला भेद । ज्ञान गिळूनी गांवा गोविंद ।।४।। गांवा आत बाहेर हिंडे आळी । देवो देवीची केली चिपुळी । चरण नसता वाजे धुमाळी । ज्ञानदेवाची कांती सावळी ।।५।।

६ सुख दु:ख समान सकळ जीवांचा

सुख दु:ख समान सकळ जीवांचा कृपाळा । ज्ञानाचा उद्बोध भक्ति प्रेमाचा कल्लोळ ।।१।। धन्य जगी तोचि एक हरि रंगी नाचे । रामकृष्ण वासुदेव सदा स्मरे वाचें ।।२।। विषयीं विरक्त जया नाहीं आपपर । सर्वदा संतुष्ट स्वयें व्यापक निर्धार ।।३।। जाणीव शहाणीव ओझे सांडोनिया दुरी । आपण वस्तीकर वर्ततसे संसारी ।।४।। एका जनार्दनी नित्य हरिचें कीर्तन । आसनी शयनीं सदा हरीचें चिंतन ।।५।।

 

5 बोल बोले अबोलणे

बोल बोले अबोलणे । जागें बाहेर आंत निजेलें । कैसें घरांत घरकुल केलें । नेणों आंधार ना उजेडलें गा ॥१॥ वासुदेव करितों फेरा । वाडियांत बाहेर दारा । कोणी कांहीं तरी दान करा । जाब नेदा तरी जातों सामोरा गा ॥ध्रु.॥ हातीं टाळ दिंडी मुखीं गाणें। गजर होतो बहु मोटएानें । नाहीं निवडिलीं थोरलाहानें । नका निजों भिकेच्या भेणें गा ॥२॥ मी वासुदेव तत्वता । कळों येईल विचारितां । आहे ठाउका सभाग्या संतां । नाहीं दुजा आणीक मागता गा ॥३॥ काय जागाचि निजलासी । सुनें जागोन दारापासीं । तुझ्या हितापाठीं करी व्यास व्यासी । भेटी न घेसी वासुदेवासी गा ॥४॥ ऐसें जागविलें अवघें जन । होतें संचित तींहीं केलें दान । तुका म्हणे दुबळीं कोणकोण । गेलीं वासुदेवा विसरून गा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

६ रामकृष्ण गीती गात

रामकृष्ण गीती गात । टाळ चिपळएा वाजवीत । छंदें आपुलिया नाचत । नीज घेऊनि फिरत गा ॥१॥ जनीं वनीं हा अवघा देव । वासनेचा हा पुसावा ठाव । मग वोळगती वासुदेव । ऐसा मनीं वसूं द्यावा भाव गा ॥ध्रु.॥ निज दासाची थोर आवडी । वासुदेवासि लागली गोडी । मुखीं नाम उच्चारी घडोघडीं । ऐसी करा हे वासुदेवजोडी गा ॥२॥ अवघा सारूनि सेवट जाला । प्रयत्न न चले कांहीं केला ।

जागा होई सांडुनि झोपेला । दान देई वासुदेवालागा ॥३॥ तुका म्हणे रे धन्य त्याचें जिणें । जींहीं घातलें वासुदेवा दान । त्याला न लगे येणें जाणें । जालें वासुदेवीं राहणे गा ॥४॥ ।6॥

 

संत एकनाथ महाराजांचे वासुदेव

७ धन्‍य जगी तोचि एक हरिरंगी नाचे

धन्‍य जगी तोचि एक हरिरंगी नाचे । रामकृष्‍ण वासुदेव सदा स्‍मरे वाचें ॥१॥ सुखद:ख समान सकळ जीवांचा कृपाळा । ज्ञानाचा उद्बोध भक्तिप्रेमाचा कल्‍लोळ ॥२॥ विषयीं विरक्‍त जया नाहीं आपपर । सर्वदा संतुष्‍ट स्‍वयें व्‍यापक निर्धार ॥३॥ जाणीव शहाणीव ओझे सांडोनिया दुरी । आपण वस्‍तीकर वर्ततसे संसारी ॥४॥ एका जनार्दनी नित्‍य हरिचें कीर्तन । आसनी शयनीं सदा हरीचें चिंतन ॥५॥

८ कर जोडोनि  विनवितों तुम्‍हा

कर जोडोनि  विनवितों तुम्‍हा । नका गुंतूं संसार श्रमा । नका गुंतूं विषय कामा । तुम्‍ही आठवा मधुसूदना ॥१॥ तुम्‍हीं वासुदेव वासुदेव म्‍हण । तुम्‍हीं वासुदेव वासुदेव म्‍हण ॥धृ॥ नरदेह दुर्लभ जाणा । शत वर्षाची गणना । त्‍यामध्‍ये दु:ख यातना । तुम्‍ही आठवा मधुसुदना ॥३॥ नलगे तीर्थाचें प्रभण । नलगे दंडण मुंडण । नलगे पंचाग्‍नी साधन । तुम्‍ही आठवा मधुसूदन ॥४॥ हेचि माझी विनवणी । जोडितों कर दोन्‍ही । शरण एका जनार्दनी । तुम्‍ही वासदेव म्‍हणा अनुदिनीं ॥५॥

९ वासुदेव स्‍मरण पापहरणाचें मूळ

वासुदेव स्‍मरण पापहरणाचें मूळ । तीर्थाचें माहेर ब्रम्‍ह व्‍यापक निश्‍चळ । त्रिविधताप शोषुनी रुपीं स्‍वरुपीं सुमंगळ ॥१॥ ओंम नमो भगवते राम कृष्‍ण वासुदेव ॥ धृ ॥ जपतप अनुष्‍ठान व्‍यर्थ कासया करणें । तीर्थ ब्रत यम नेम नलगे दैवता धरणें । केशव माधव अच्युत वदतां होय पातक हरणें ॥२॥ शरीर शोषण प्राण निरोधन मनोजय हटयोग । गुदपीडन कुंडलिनी कलीमल दलभंग । उर्ध्‍व वायुचा स्‍वेतु तोडोनि करीं वो वनभंग ।ब्रम्‍हरंध्री मिसळे परि मुमुक्ष दंग ॥३॥
मनोजय वासना तोडोनि केली बीमोडी । मनपुर नगरी पाहतां दुर्गति मोडी । काम क्रोध मद मत्‍सर दंभ अहंकार झोडी । अखंड परमानंद सेऊनि उभवी गुढी ॥४॥ भेदभाव तोडोनियां घेतला प्रेमाचा गरळा । शुध्‍दनाम श्रीहरीचे निजमुखी लागला चाळा । हरिस्‍मरणाचेनी बळें अंकित केलें कलिकाळा । एका जनार्दनी अखंड सुख सोहळा ॥५॥

१० विषय सेवितां गा जन्‍ममरणाचा

विषय सेवितां गा जन्‍ममरणाचा बाधु । विवेक गुरुवाक्‍य छेदी भवबंधु ॥१॥ रामकृष्‍ण वासुदेव हरि ब्रम्‍हानंदे गळती गां । राम कृष्‍ण वासुदेव हरि देही विदेही झाला गा ॥२॥ गुरुवाक्‍य भावबळें निजबोधें पैं बुध्दि । तेणें बोधें पाहातां गा अखंड ते समाधी ॥३॥ जनीं वनीं निरंजनी वासुदेव समान । एका जनार्दनी चित्‍त चैतन्‍यघन ॥४॥

११ वासुदेव स्‍मरणें तुटती जन्‍ममरणव्‍याधी

वासुदेव स्‍मरणें तुटती जन्‍ममरणव्‍याधी । अहं सोहं कोहं मूळ ह्या सांडीं उपाधी ॥१॥  रामकृष्‍ण वासुदेव गोपाळ वाचे आठवा । जन्‍मजरा तुटे वाचे आठवित सांठवा ॥२॥ चिपळ्या टाळ घुळघुळा शब्‍द नादें । तेणें ब्रम्‍हानंद ह्रदयीं आठवण नांदे ॥३॥ एका जनार्दनी वासुदेव चिंतीतां । यम काळदूत पळती नाम ऐंकतां ॥४॥

१२ मी वासुदेव नामें फोडितों

मी वासुदेव नामें फोडितों नित्‍य टाहों । देखिले पाय आतां मागतों दान द्या हों । सांवळे रुप माझया मानसी नित्‍य राहों । पावन संतवृदें सादरें दृष्टि पहा हों ॥१॥ राम कृष्‍ण वासुदेवा । हरि राम कृष्‍ण वसुदेवा ॥२॥ सांडोनि सर्व चिंता संतपदीं लक्ष लागों । मुक्‍त मी सर्वसंगी सर्वदा वृत्ति जागों । भाविक प्रेमळांच्‍या संगतीं चित्‍त लागों ॥३॥ अद्वैतेंचि चालों अक्षयी भक्‍तीयोग ।स्‍वप्‍नींही मानसातें नातळों द्वेतसंग । अद्वयानंदवेधें नावडों अन्‍यभोग ।अक्रियत्‍व चि वाहों सत्क्रियारुप बोध ॥४॥ पातां विश्‍व मातें निजरुप दाखवी । सत्‍काथा श्रवण कर्णी पीयूष चाखवी । रसने नाम मंत्र सर्वदा प्रेम देई । तोषला देवराणा म्‍हणे बा रे घेई ॥५॥ हें दान पावलें सद्गुरु शांतिलिंगा । हें दान पावलें आत्‍मया पांडरुगा । हे दान पावलें व्‍यापका अंतरंगा । हें दान पावलें एका जनार्दनी दोष जाती भंगा ॥६॥

१३ जया परमार्थी चाड

जया परमार्थी चाड । तेणें सांडावें लिगाड । धरुनी भजनाची चाड । नित्‍य नेम आदरें ॥१॥ सांडी मांडी परती टाकीं । वासुदेव नाम घोकी । मोक्ष येईन सुखी । नाम स्‍मरतां आदरें ॥२॥ रामकृष्‍ण वासुदेव । धरीं हाचि दृढ भाव । आणिकाचा हेवा । दुरी करीं आदरे ॥३॥
घाली संतासी आसनें । पूजा करी कायावाचा मने । एका जनार्दनी जाणे । इच्छिले तें पुरवी ॥४॥

१४ सुखे सेऊं ब्रम्‍हानंदा

सुखे सेऊं ब्रम्‍हानंदा । गाऊं रामनाम सदा । नोहे मग बाधा । काळदूत यमाची ॥१॥ करुं वासुदेव स्‍मरण । तेणे तुटेरे बंधन । खंडेल कर्माचे विंदान । वासुदेव जपतांचि ॥२॥ तीर्थयात्रें सुखें जाऊ । वाचे विठ्ठल नाम घेऊं । संतासंगे सेऊं । वासुदेव धणीवरी ॥३॥ लोभ ममता दवडूं आशा ।उदर व्‍यथेचा वोळसा ।न करुं आणिक सायासा । वासुदेवा वांचूनी ॥ ४॥ मुख्‍य वर्माचे हें वर्म । येणे साधे सकळ धर्म । एका जनार्दनी नाम । वासुदेव आवडी ॥५॥

१५ ओले मृतिकेचें मंदिर

ओले मृतिकेचें मंदिर । आंत सहा जण उंदिर ।गुंफा करिताती पोखर । याचा नका करुं अंगिकार गा ॥१॥ वासदेव करितो फेरा । तूं अद्यापि कां निदसुरा ।सावध होई रे गव्‍हारा । भज भज तूं शारंगधरा गा ॥२॥
बा तुझे तूं सोयरें । तुचि वडील बा धारे ।तूं तुझेनि आधारें । वरकड मिळाले ते अवघे चोर गा ॥३॥ वासुदेव फोडितो टाहो । उठी उठी लवलाहो ।हा दुर्लभ नवदेहो । म्‍हणे तुकयाबंधु स्‍वहित लवलाहो गा ॥४॥

संत नरहरी सोनार यांचा वासुदेव

१६ उठ बा जागा होय पाहे

उठ बा जागा होय पाहे वासुदेवाला । सुदिन उगवला दान आपुले घाला ॥१॥ आणिक हिता गा आला अवचित फेरा । हे घडी सांपडेना कांही दान पुण्‍य करा ॥२॥ ठेविल्‍या स्थिर नोहे घर सुकृते भर । भक्‍तासी भय नाहीं संत संगती धर ॥३॥ संसार सार नोहे माया मृगजळ भासत । क्षणांत भ्रांती यांचा काय विश्‍वास ॥४॥ घे करी टाळ  दिंडी हो या विठ्ठलाचा दास । सावधान नरहरी मालो चरणी निज ध्‍यास ॥५॥

संत नामदेवांचा वासुदेव

१७ बाबा अहंकार निशी घनदाट

बाबा अहंकार निशी घनदाट । गुरुवचनीं फुटली पहाट । माता भक्ति भेटली बरवंट ॥१॥ तिने मार्ग दाविला चोखट गा । नरहरी रामा गोविंदा वासुदेवा ॥२॥ एक बोल सुस्‍पष्‍ट बोलावा । वाचे हरि हरि म्‍हणावा । संत समागमु धरावा । तेणें ब्रम्‍हानंद होय आघवा गो ॥३॥
आला शीतळ शांतीचा वारा । तेणें सुख झालें या शरीरा । फिटला पातकांचा थारा । कळीकाळासी धाक दरारा गा ॥४॥ अनुहात वाजती टाळ । अनुक्षीर गीत रसाळ । अनुभवें तन्‍मय सकळ । नामा म्‍हणे केशव कृपाळु गा ॥५॥

१७ घुळघुळा वाजती टाळ

घुळघुळा वाजती टाळ । झणझणा नाद रसाळ । उदो जाहाला पाहाली वेळ । उठा वाचे वदा गोपाळ गा ॥१॥ कैसा वासुदेव बोलतो बोल । बाळापोटी मायरिघेल । मेलें माणूस जीत उठविल । वेळ काळाते ग्रासील गा ॥२॥ आतां ऐसेचि अवघे जन येतें जाते तयापासून । जगी जग झाले जनार्दन । उदो प्रगटले बिंबलें भान गा ॥३॥ टाळा टाळी लोपला नाद । अंगोअंगी मुरला छंद । भोग भोगितांचि आटला भेद । ज्ञान गिळोनी गावा गोविंद गा ॥४॥ गांवा आंत बाहेर हिंडे आळी । देवदेवीची केली चिपळी । चरण नसतां वाजे धुमाळी । ज्ञानदेवाची कांती सांवळी गा ॥५॥

१८ बाबा ममतानिशी अहंकार दाट

बाबा ममतानिशी अहंकार दाट । रामनामें वासुदेवी वाट । गुरुकृपें वोळलें वैकुंठ । तेणें वासुदेवो दिसे प्रगट गा ॥१॥ वासुदेव हरि वासुदेव हरि । राम कृष्‍ण हरि वासुदेवा ॥धृ॥ आला पुंडलिक भक्‍तराज । तेणें केशव वोळला सहज । दिधला विठ्ठल मंत्र बीज । तेणें झालें सर्व काज गा ॥३॥ राम कृष्‍ण वासुदेवं । वैष्‍णव गाताती आघवे । दिंडी टाळ प्रेम भावें । वासदेवी मन सामावें गा ॥४॥
शांती क्षमा दया पुरीं । वासुदेव घरोघरी । आनंद वोसंडले अंबरी । प्रेमें डुले त्रिपुरारी गा ॥५॥ वासुदेवीं ज्ञेय ज्ञान । ध्‍यानीं मनी नारायण । वासदेवो परिपूर्ण । कैसे खरलेंसे चैतन्‍य गा ॥६॥ वासुदेव वाहुनि टाळी । पातकं गेली अंतराळी । वासुदेवो वनमाळी । कीर्तन करुं ब्रह्ममेळी गा ॥७॥ ज्ञानदेवा वासुदेवी । प्रीतिपान्‍हा उजळी दिवी । टाळ चिपळी धरुनि जीवीं । ध्‍यान मुद्रा महादेवीं गा ॥८॥

१९ ओंम नमो भगवते वासुदेवाय

ओंम नमो भगवते वासुदेवाय । द्वादशाक्षरी मंत्र न जपसी काह्या ॥धृ॥
वोडियाणा बंदु घालुनि देहुडा लागसील पावा । ओतप्रोत सांडुनी मना धरिसी अहंभावो । ओंकार बिंदुचा तूं न पावसी ठावो । बोळगे वोळगे कृष्‍ण द्वारावतीये रावो ॥१॥ नागिणी उत्‍साहें नवहि द्वारे निरोधून । नाडिन्‍नयामाजी सुषुम्‍नासंचरण । न साधे हा मार्ग ऐसे बोलती मुनिजन । नरहरि चिंतने अहर्निशीं मुक्तिस्‍थान ॥२॥ मोडीसी करचरण तेणे पावसी अंत समो । मोहो तृष्‍णा न तुटे ब्रम्‍ह विद्या केवी गमो ।
मोठा हा अन्‍यावो जें हरिचरणी नाहीं नमो । मोक्षाची चाड तरी मुकुंदी मन रमो ॥३॥ भांबावसी झणे हें शरीर कर्दळीस्‍तंभ । भस्‍म कृमिविष्‍ठा उभें आहे तों सुशोभ । भावितां कीटकी झाली भृंगीतिया क्रमिले नभ । भावें भक्‍ती सुलभ वोळगा वोळगा पद्मनाभ ॥४॥ गति मति इंद्रियें जंव आहेती समयोग । गणितां आयुष्‍य न पुरे जंव हें न वचें भंग ।
गमला हाचि योग जे अनुसरावा श्रीरंग । गरुडध्‍वज प्रसादें निस्‍तारिजे भवतरंग ॥५॥ वनींसिंह वसतां गजीं मदु केवीं धरावा । वन्हि दग्‍धबीज त्‍यासी अंकुर केवीं फुटावा । वज्रपाणि कोपलियां गिरी उदधि केवीं लंघावा । वदनीं हरि उच्‍चारी तेणे संसार केवीं भुंजावा ॥६॥
तेज नयनीचा भानु जेणें तेजें मीनलें ते । त्‍याचे मानसींचा चंद्रमा तो सिंपीतो अमृतें । त्‍याचें नाभीकमळीं ब्रम्‍हा तेणे सृजिलीं सकळही भूतें । तें विराट स्‍वरुप ओळखावे विष्‍णुभक्‍ते ॥७॥ वाताघातें फुटे गगनी मेघांचा मेळावा । वारि बिंदु पदमणीपत्रीं केवी हो ठेवावा ।
वानराच्‍या हातीं चिंतामणी केवी हो द्यावा । वासुदेव चिंतनें तोचि कल्‍मषा उठावा ॥८॥ सूक्ष्‍म स्‍थूळ भूतें चाळीतां हे परमहंसु । शूळपाणि देवोवेवी जयाचा रे अंशु । शुभाशुभी कर्मी न करी नामाचा आळसु । सुखे निरंतरी ध्‍याई ध्‍याई ह्रुषिकेशु ॥९॥ देव देउनी उदार भक्ता देतो अमरपदें । देता न म्‍हणे सानाथोर वैरियासी तेंचि दे ।
देहे सार्थक अंतीं वासुदेव आद्य छंदे । देखा अजामेळ उध्‍दारलो नामें येणें मुकुंदे ॥१०॥ वाडा सायासी मनुष्‍य जन्‍म पावावा । वियाला पुरुषार्थ तो कां वायां दवडावा । काया वाचा मनें करुनी मुरारी ओळगावा । व्रतें एकादशी करुनी परलोक ठाकावा ॥११॥
या धनाचा न धरीं विश्‍वास जैसी तरुवर छाया । यातायाती न चुके तरी हे भोगिसील काहृयां । या हरिभजनेविण तुझा जन्म जातो वायां । यालागी वैकुंठनाथाच्‍या तूं चिंतीं पां रे पायां ॥१२॥ इहींच द्वाद्वशाक्षरीं ध्रुव अढळपद पावला । प्रल्‍हाद रक्षिला अग्निषस्‍त्रापासूनीजळा ।
बापरखुमादेवीवरु विठ्ठलु तुम्‍ही ध्‍यारे वेळोवेळां । तो  कळिकाळ पासूनी सोडवील अवलीळा ॥१३॥

वासुदेव समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==============================

 

आंधळे । पांगळे प्रारंभ

अनुक्रमणिका   ६ अभंग

 

  1. 1 पांगुळ जालों देवा नाहीं हात
  2. 2 देश वेष नव्हे माझा सहज फिरत
  3. 3 देखत होतों आधीं मागें सकळ
  4. 4 सहज मी आंधळा गा निज निरा
  5. 5 आंधळ्या पांगळ्याचा एक
  6. 6 भगवंता तुजकारणें मेलों जीता
  7. ७ आंधळ्या पांगळ्यांचा एक
  8. ८ भगवंता तुजकारणें मेलो
  9. ९ पंढरपुर पाटणी गा महाराज

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

आंधळे । पांगळे

1 पांगुळ जालों देवा नाहीं हात ना पाय

पांगुळ जालों देवा नाहीं हात ना पाय । बैसलों जयावरी सैराट तें जाय । खेटितां कुंप कांटी खुंट दरडी न पाहे । आधार नाहीं मज कोणी बाप ना माये ॥१॥ दाते हो दान करा जातें पंढरपुरा । न्या मज तेथवरी अखमाचा सोयरा ॥ध्रु.॥ हिंडतां गव्हानें गा शिणलों दारोदारीं । न मिळे चि दाता कोणी जन्म दुःखातें वारी । कीतिऩ हे संतां मुखीं तो चि दाखवा हरी । पांगळां पाय देतो नांदे पंढरपुरीं ॥२॥ या पोटाकारणें गा जालों पांगीला जना । न सरे चि बापमाय भीक नाहीं खंडणा । पुढारा ह्मणती एक तया नाहीं करुणा । श्वान हें लागे पाठीं आशा बहु दारुणा ॥३॥ काय मी चुकलों गा मागें नेणवे कांहीं । न कळे चि पाप पुण्य तेथें आठव नाहीं । मी माजी भुललों गा दीप पतंगासोयी । द्या मज जीवदान संत महानुभाव कांहीं ॥४॥ दुरोनि आलों मी गा दुःख जालें दारुण । यावया येथवरीहोतें हें चि कारण । दुर्लभ भेटी तुह्मां पायीं जालें दरुषन । विनवितो तुका संतां दोन्ही कर जोडून ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

2 देश वेष नव्हे माझा सहज फिरत आलों

देश वेष नव्हे माझा सहज फिरत आलों । करूं सत्ता कवणावरी कोठें स्थिर राहीलो । पाय डोळे ह्मणतां माझे तींहीं कैसा मोकलिलों ।

परदेशीं नाहीं कोणी अंध पांगुळ जालों ॥१॥ आतां माझी करीं चिंता  दान देई भगवंता । पाठीं पोटीं नाहीं कोणी निरवीं सज्जन संता ॥ध्रु.॥

चालतां वाट पुढें  भय वाटतें चित्तीं । बहुत जन गेलीं नाहीं आलीं मागुतीं । न देखें काय जालें कान तरी ऐकती । बैसलों संधिभागीं तुज धरूनि चित्तीं ॥२॥ भाकितों करुणा गा जैसा सांडिला ठाव । न भरें पोट कधीं नाहीं निश्चळ पाव । हिंडतां भागलों गा लक्ष चौ-यांसी गांव । धरूनि राहिलों गा हा चि वसता ठाव ॥३॥ भरवसा काय आतां कोण आणि अवचिता । तैसी च जाली कीतिऩ तया मज बहुतां । म्हणऊनि मारीं हाका सोयी पावें पुण्यवंता । लागली भूक थोरी तूंचि कृपाळू दाता ॥४॥ संचित सांडवलें कांहीं होतें जवळीं । वित्त गोत पुत माया तुटली हे लागावळी । निष्काम जालों देवा। होतें माझे कपाळीं । तुका म्हणे तूं चि आतां माझा सर्वस्वें बळी ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

3 देखत होतों आधीं मागें पुढें सकळ

देखत होतों आधीं मागें पुढें सकळ । मग हे दृष्टी गेली वरी आले पडळ । तिमिर कोंदलेंसें वाढे वाढतां प्रबळ । भीत मी जालों देवा । काय जियाल्याचें फळ ॥१॥ आतां मज दृष्टी देई । पांडुरंगा मायबापा । शरण आलों आतां । निवारूनियां पापा । अंजन लेववुनी। करीं मारग सोपा । जाईन सिद्धपंथें । अवघ्या चुकतील खेपा ॥ध्रु.॥ होतसे खेद चित्ता । कांहीं नाठवे विचार । जात होतों जना मागें ।तोही सांडिला आधार । हा ना तो ठाव झाला । अवघा पडिला अंधार ।

फिरलीं माझीं मज । कोणी न देती आधार ॥२॥ जोंवरि चळण गा । तोंवरि म्हणती माझा । मानिती लहान थोर । देहसुखाच्या काजा ।

इंद्रिये मावळलीं । आला बागुल आजा । कैसा विपरीत जाला। तो चि देह नव्हे दुजा ॥३॥ गुंतलों या संसारें। कैसा झालोंसें अंध । मी माझें वाढवुनी ।मायातृष्णेचा बाध । स्वहित न दिसे चि । केला आपुला वध । लागले काळ पाठीं । सवें काम हे क्रोध ॥४॥ लागती चालतां गा । गुणदोषाच्या ठेंसा । सांडिली वाट मग । जालों निराळा कैसा ।

पाहातों वास तुझी । थोरी करूनी आशा । तुका म्हणे वैद्यराजा। पंढरीच्या निवासा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

4 सहज मी आंधळा गा निजनिराकार पंथें

सहज मी आंधळा गा निजनिराकार पंथें । वृत्ति हे निवृत्ति जाली जन न दिसे तेथें । मी माजी हारपलें ठायीं जेथींचा तेथें । अदृश्य तें चि जालें कांहीं दृश्य जें होतें ॥१॥ सुखी मी निजलों गा शून्य सारूनि तेथें ।

त्रिकूटशिखरीं गा दान मिळे आइतें ॥ध्रु.॥ टाकिली पात्र झोळी धर्मअधर्म आशा । कोल्हाळ चुकविला त्रिगुणाचा वोळसा । न मागें मी भीक आतां हा चि जाला भरवसा । वोळली सत्रावी गा तिणें पुरविली इच्छा ॥२॥ ऊर्ध्वमुखें आळविला सोहं शब्दाचा नाद ।

अरूप जागविला दाता घेऊनि छंद । घेऊनि आला दान निजतkव निजबोध । स्वरूपीं मेळविलें नांव ठेविला भेद ॥३॥ शब्द हा बहुसार उपकाराची राशी । ह्मणोनि चालविला मागें येतील त्यांसीं । मागोनि आली वाट सिद्धओळीचि तैसी । तरले तरले गा आणीक ही विश्वासी ॥४॥ वर्म तें एक आहे दृढ धरावा भाव । जाणिवनागवण नेदी लागो ठाव । ह्मणोनि संग टाकी सेवीं अद्वैत भाव । तुका म्हणे हा चि संतीं मागें केला उपाव ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची  

आंधळ्या पांगळ्या चा एक विठोबा

आंधळ्या पांगळ्या चा एक विठोबा दाता । प्रसवला विश्व तो चि सर्व होय जाणता । घडी मोडी हेळामात्रें पापपुण्यसंचिता । भवदुःख कोण वारी तुजवांचुनि चिंता ॥१॥ धर्म गा जागो तुझा तूं चि कृपाळू राजा । जाणसी जीवींचें गा न सांगतां सहजा ॥ध्रु॥ घातली लोळणी गा पुंडलीकें वाळवंटीं । पंढरी पुण्य ठाव नीरे भीवरे तटीं । न देखे दुसरें गा । जाली अदृश्यदृष्टी । वोळला प्रेमदाता केली अमृतवृष्टी ॥२॥ आणीक उपमन्यु एक बाळ धाकुटें । न देखे न चलवे जना चालते वाटे । घातली लोळणी गा हरिनाम बोभाटे । पावला त्याकारणें धांव घातली नेटें ॥३॥ बैसोनि खोळी शुक राहे गर्भ आंधळा । शीणला येरझारी दुःख आठवी वेळा । मागील सोसिलें तें ना भीं म्हणे गोपाळा । पावला त्याकारणें । लाज राखिली कळा ॥४॥ न देखे जो या जना तया दावी आपणा । वेगळा सुखदुःखा मोहो सांडवी धना । आपपर तें ही नाहीं बंधुवर्ग सज्जना । तुकया ते चि परी जाली पावें नारायणा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

६ भगवंता तुजकारणें मेलों जीता चि कैसी

भगवंता तुजकारणें मेलों जीता चि कैसी । निष्काम बुद्धी ठेली चळण नाहीं तयासी । न चलती हात पाय दृष्टी फिरली कैसी । जाणतां न देखों गा क्षर आणि अक्षरासी ॥१॥ विठोबा दान दे गा तुझ्या सारिखें नामा । कीतिऩ हे वाखाणिली थोर वाढली सीमा॥ध्रु॥ भुक्ती मुक्ती तूं चि एक होसि सिद्धीचा दाता । ह्मणोनि सांडवली शोक भय लज्जा चिंता । सर्वस्वें त्याग केला धांव घातली आतां । कृपादान देई देवा येउनि सामोरा आतां ॥२॥ संसारसागरू गा भवदुःखाचें मूळ । जनवाद अंथरुण माजी केले इंगळ । इंद्रिये वज्रघातें तपे उष्ण वरी जाळ । सोसिलें काय करूं दुर्भर हे चांडाळ ॥३॥ तिहीं लोकीं तुझें नाम वृक्ष पल्लव शाखा । वेंघलों वरि खोडा भाव धरूनि टेंका । जाणवी नरनारी जागो धरम लोकां । पावती पुण्यवंत सोई आमुचिये हाका ॥४॥ नाठवे आपपर आतां काय बा करूं । सारिखा सोइसवा हारपला विचारू । घातला योगक्षेम तुज आपुला भारू । तुकया शरणागता देई अभयकरू ॥५॥

आंधळे व पांगुळ

८ भगवंता तुजकारणें मेलो

भगवंता तुजकारणें मेलो जिताची कैसी । निष्‍काम बुध्दि ठेली चरण नाहीं तयेसी । न चलती हात पाय दृष्‍टी फिरली कैसी । जाणतां न देखो गा क्षर आणि अक्षरासी ॥१॥ विठोबा दान दे गा तुझ्या सारिखें नामा । कीर्ति हे वाखाणिली थोर वाढली सीमा ॥२॥ भुक्ति मुक्ति तूंचि एक होसी सिध्‍दीचा दाता । म्‍हणोनि सांडवली शोक भय लज्‍जा चिंता । सर्वस्‍वें त्‍याग केला धांव घातली आतां । कृपादान देई देवा येऊनि सामोरा आतां ॥३॥ संसार सागरु गा भवदु:खाचें मूळ । जनवाद अंथरुण माजीं केले इंगळ । इंद्रियें वज्रघातें तपे उष्‍ण वरी ज्‍वाळ । सोसिलें का करुं दुर्भर रे चांडाळ ॥४॥ तिही लोकीं तुझें नाम वृक्ष पल्‍लव शाखा । वेंधलो वरि खोडा भाव धरुनी टेंका । जाणवी नरनारी जागो धर्म हा लोकां । पावती पुण्‍यवंत सोई आमुचिये हाका ॥५॥ नाठवे आपपर आतां काय बां करुं । सारिखा दोहीसवा हारपला विचारु । घातला योगक्षेम तुज आपुला भारु । तुकया शरणागता देई अभयकरु ॥६॥

९  पंढरपुर पाटणी गा महाराज

पंढरपुर पाटणी गा महाराज सार्वभौम । पांडुरंग दीनबंधु जयाचेंतें नाम ॥१॥ आंधळ्या जीवींचे तो गा जाणतो धर्म । म्‍हणोनि आलों गा देई माझें मज वर्म ॥२॥ असोनि हात पाय डोळा जाहालों मी आंधळा । मुखी नाम तुझें लागला वाचेसी चाळा ॥३॥ देऊनि दान मातें नाम सांगे ये काळीं । विठोबाचें दान आलें ऐसी देईन आरोळी ॥४॥ दान पावलें संतसंगे भक्‍तीचें । एका जनार्दनीं अखंड नाम वाचे ॥५॥

१० दाते बहुतअसती परि न देती साचार

दाते बहुतअसती परि न देती साचार । मागत्‍याची आशा बहु तेणें न घडे विचार । सम देणें सम घेणें या नाही प्रकार । लाजिरवाणें  जिणें दोघांचें धर्म अवघा असार ॥१॥ तैसा नोहे दाता माझा जनार्दन उदार । तुष्‍टला माझया देहीं दिधलें अक्षय अपार । न सरेचि कल्‍पांतीं माप लागलें निर्धार । मागतेंपण हारपलें दैन्‍य गेलें साचार ॥२॥ देऊनी अक्षय दान पदा बैसविला अढळ । मायामोह तृष्‍णा हाचि चुकविला कोल्‍हाळ । एका जनार्दनी एकपणें निर्मळ । शरण एका जनार्दनी कायावाचा अढळ ॥३॥

११ मी माझे कल्‍पनेनें जाहलोंसे

मी माझे कल्‍पनेनें जाहलोंसे पांगुळ । चालतां न चलवेंचि कोठें नमिळे स्‍थळ । हिंडतो दिशा दाही श्रम जाहला केवळ । कवण ही भ्रांती वारी कैं भेटेल गुरुदयाळ ॥१॥ धर्म जागो गुरु महिमा देही दाविला  देव । निवारुनी भवर जाळें अवघा निरसला भेव ॥२॥ कर्म त्‍या अकर्माच्‍या लागती वाटें ठेंसा । संपत्‍ती विपत्‍तीचा मानिला भरवसा । कन्‍या पुत्र आप्‍त जन हा तों सहज वोळसा । या भ्रम डोहीं बुडालों धांवे गुरुराया  सर्वशा ॥३॥ येऊनि गरुनाथें माथां ठेविला करु । अज्ञान तिमिर गेलें शुध्‍द मार्ग साचारु । गर्जत चालियेलों फिटला अज्ञान अंधारु । एका जनार्दनी माझा श्रीगुरु उदारु ॥४॥

१२ सहजपुर पाटणी गा एक जनार्दन

सहजपुर पाटणी गा एक जनार्दन दाता । पांगुळा पाय देतो विश्रांति समस्‍तां ॥१॥ यालागीं नाम त्‍यांचे दु:ख निरसी मनाचे । पांगुळा जीवींचे तोचि चालवी साचें ॥२॥ जीवें जिता मी पांगुळ दिधला निजबोध ढवळा । त्‍यावरि बैसोनि क्रीडे सर्वश्र स्‍वलीला ॥३॥
एकाएकु परम दीन अंध पंगु अज्ञान । जनार्दनें कृपा करुन करवी निजसत्‍ता चलन ॥४॥

१३ असोनियां दृष्‍टी जाहलों मी

असोनियां दृष्‍टी जाहलों मी आंधळा । आपंगिलें जिही जाहलों त्‍या वेगळा । मायबाप माझे म्‍हणती मज माझ्या बाळा । शेवटी मोकलिती देती हातीं काळा ॥१॥ संत तुम्‍ही मायबाप माझी राखा कांही दया । लागतों मी वारंवार तुमचीया पायां ॥२॥ इंद्रियें माझी न चलता क्षणभरी । गुंतलों मायामाहें या संसाराचे फेरी । अंथरुण घातलें इंगळाचे शेजेवरी । कैसी येईल निद्रा कोण सोडवील निर्धारी ॥३॥
माय बाप तुम्‍ही संत उपकार करा । जगीं तो नांदतो जनीं एवढा जनार्दन तो खरा । तयाचिया चरणावरी मस्‍तक निर्धारा । एका जनार्दनी करी विनंति अवधारा ॥४॥

१४ मृत्‍युलोकीं एक नगर त्‍याचें

मृत्‍युलोकीं एक नगर त्‍याचें नांव पंढरपूर । तेथील मोकाशी उभा असे विटेवर । पुंडलिक भक्‍तराज शोभे चंद्रभागातीर । बोलती साधुसंत  जिवा वाटे हुरहूर ॥१॥ तुम्‍ही संत मायबाप ऐवढा उपकार करा । न्‍या मज तेथवरी दाखवा दीनांचा सोयरा ॥२॥ मज नाही हातपाय डोळा पडली झापड । कर्ण हे बधिर झाले वाचा बोले बोबड । नाक मुख गळूं लागले लाळ आणि शेंबूड । श्‍वानापरी गती झाली अवघे करिती हाड हाड ॥३॥ साधुसंत मायबाप जे कां दयेचे सागर । भावाचे मुख्‍य स्‍थान भक्‍तीचें तें माहेर । तिहीं केले कृपादान मस्‍तकी ठेविला कर । माया मोह निरसली शुध्‍द झालें कलेंवर ॥४॥ भाव दिला मज सांगातें मार्ग दाविला निट । भ्रांति हे समूळ गेली दिसूं लागली वाट । नाचता प्रेमछंदे चालूं लागलों सपाट । एकाजनार्दनी पावलों पंढरी पेंठ ॥५॥

१५ मार्ग बहु असती परि तयांची

मार्ग बहु असती परि तयांची न कळे गती । म्‍हणोनि पडियलो माया मोहभ्रांती । तेणे मी जाहालों अंध कोण धरिल चित्‍ती । मारितों हांका मोठ्यानें अहो उदार श्रीगुरुमुर्ति ॥१॥ धांव धांव श्रीगुरुराया काढीं देऊनि हात । बुडतसे भवनदीमाजीं न कळे अंत । शिण बहु मज जाहला श्रमलों पाहत पाहत । यांतुनी सोडी वेगी तुम्‍हां श्रीगुरुसमर्थ ॥२॥ वाटे आडवाट दरी दरकुटे यांमाजीं गुंतले । कन्‍या पुत्र स्‍त्रीधन हें वर पाडिले जाळें । कवण उगवील कवणा शरण जाऊं तें न कळे । करितों चिंता ह्र्दयीं तंव श्रींगुरु प्रसन्‍न जाहले निवारली अवघी भ्रांती ॥३॥ एका शरण जनार्दनी जाहली संतोषवृत्‍ती । अंधपण फिटलें निवारली पुनरावृत्‍ती ॥४॥

१६ अंध पंगू दृढ जाहलों बांधलों

अंध पंगू दृढ जाहलों बांधलों संसारी । मायामोह भरली नदीमाजीं दुसतर मगरी । यातून कोण सोडवील नाना परिचे दु:ख भारी । दैवयोगें भेटला तो जनार्दन गुरुसत्‍वरीं ॥१॥ धर्म जागो जनार्दनाचा तेणें निवारिला फेरा । चुकविल्‍या चौ-यांशीच्‍या तयानें वेरझारा । मोक्ष प्राप्‍ती वाट जाहली दाविला सोयरा । जन्‍म मरण दु:ख गेलें जाहालों सैराट मोकळा ॥२॥ घातिलें अंजन डोळां दिसों लागली वाट । मोकळा मार्ग जाहला चालिलों सैराट । श्रीगुरुजनार्दन मुखीं नामाचा । बौभाट । एका जनार्दनी पावलों मूळची पेठ ॥ ३॥

१७ ओंकार निजवृक्ष त्‍यावरी वेधलों

ओंकार निजवृक्ष त्‍यावरी वेधलों प्रत्‍यक्ष । दान मागो रामकृष्‍ण जनार्दनां प्रत्‍यक्ष ॥१॥ झालों मी अंध पंगु । माझा कोणी न धरिती संगु ॥२ ॥ चालतां वाट मार्गी मज कांही दिसेना । उच्‍चारिती नाम संतमार्गे चालिलों जाणा ॥३॥ पाहुनी पंढरीं पेठ अंधपणा फिटलों । एका जनार्दनी संतपायी लीन झालों ॥४॥

१८ जंबु या द्वीपामाजीं एक

जंबु या द्वीपामाजीं एक पंढरपूर गांव । धर्माचे नगर देखा विठो पाटील त्‍याचें नांव । चला जाऊं तयां ठाया । कांही भोजन मागाया ॥१॥
विठोबाचा धर्म जागो । त्‍याची चरणी लक्ष लागो ॥२॥ ज्‍यासी नाही पंख पाय तेणे करावें ते काय । शुध्‍द भाव धरोनियां पंढरपुरासी जावे ।
इि‍च्‍छलें फळ देतो यासी नवलाव तें काय ॥४ ॥ भक्ति आणि भावार्थाचा तेणे गुंफियेला शेला । विठोबा दाताराच्‍या घरा उचित नेला । उशिर न लागतां जनमा वेगळा केला ॥५॥ सुदामा ब्राम्‍हण दु:खे दारिद्रे पिडीला । मुष्‍टी पोहे घेऊनि त्‍याचे भेटिलागी गेला ।
शुध्‍द भाव देखोनियां नांव सोनियाचा दिला ॥६॥ गण आणि गोत्रज सर्व हांसताती मज । गेलें याचे मनुष्‍यपण येणें सांडियेली लाज ।
विनवितों शिंपी नामा संत चरणींचा रज ॥५॥

१९ मृत्‍युलाका माझारी गा एक

मृत्‍युलाका माझारी गा एक सद्गुरु साचारु । त्‍याचेनि गा दर्शनें तुटला हा संसारु । पांगुळा हस्‍तपाद देतो कृपाळ उदारु । यालागीं नांव त्‍याचें वेदा न कळे पारु ॥१॥ धर्माचें वस्तिघर ठाकियलें बा आम्‍ही । दान मागों ब्रह्म साचें नेघों द्वैत या उर्मी ॥२॥ विश्रांति विजन आम्‍हां एक सद्गुरु दाता । सेवितां चरण त्‍याचे फिटली इंद्रियांची व्यथा । निमाली कल्‍पना आशा इळा परिसी झगटतां । कैवल्‍य देह झालें उपरती देह अवस्‍थां ॥३॥ मन हे निमग्‍ल झालें चरणस्‍पर्श तत्‍वतां । ब्रह्महंस्‍फूर्ति आधीं भावो उमटला उलथा । पांगुळलें गुह्यज्ञान ब्रह्मरुपें तेथें कथा । अधं मग दृढ झालो निमाल्‍या विषयाच्‍या वार्ता ॥४॥ ऋध्दि सिध्दि दास्‍य सख्‍य आपेआप वोळलीं । दान मान मंद बुध्दि ब्रह्मरुपें लीन झालीं । वोळली कामधेनु पंगु तनु वाळली । पांगुळा जीवनमार्गु सतरावी हे वोळली ॥५॥ पांगुळं मी कल्‍पनेचा पंगु झालों पैं मने । वृत्ति हे हरपली एका सद्गुरुरुप ध्‍यानें । निवृत्‍तीसी कृपा आली शरण गेलों ध्‍येयध्‍यानें ॥६॥

२० पुर्वजन्‍मीं पाप केलें ते हें बहु

पुर्वजन्‍मीं पाप केलें ते हें बहु विस्‍तारिलें । विषयसुख नाशिवंत सेवितां तिमिर कोंदले । चौ-यांशी लक्ष योनि फिरतां दु:ख भोगिलें । ज्ञानदृष्‍टी हारपली दोन्‍ही नेत्र आंधळे ॥१॥ धर्म जागो सदैवांचा जे बा परउपकारी । आंधळ्या दृष्‍टी देतो त्‍याचें नाम मी उच्‍चारी ॥२॥
संसार दु:खमुळ चहूंकडे इंगळ । विश्रांती नाही कोठें रात्रं दिवस तळमळ । कामक्रोध लोभशुनीं पाठीं लागली ओढाळ । कवण मी शरण जाऊं आतां दृष्‍टी देईल निर्मळ ॥३॥ मातापिता बंधु बहिणी कोणी न पवती निर्वाणी । इष्‍ट मित्र-स्‍वजनसखे हे तों सुखाची मांडणी । एकला मी दु:ख भोगी कुंभपाक जाचणी । तेथें कोणी सोडविना एका सद्गुरुवांचुनि ॥४। ।साधुसंत मायबाप तिहीं केलें कृपादान । पंढरिये यात्रे नेलें घडलें चंद्रभागे स्‍नान । पुंडलिके वैद्यराजें पूर्वी सधिलें साधन । वैकुंठीचें मूळमीठ डोळां घातलें तें अंजन ॥५॥ कृष्णांजन एकवेळा डोळां घालितां अढळ । तिमिर दु:ख गेलें फिटलें भ्रांतीपडळ । श्रीगुरुनिवृत्तिरायें मार्ग दाविला सोज्‍वळ । बापरखुमादेवीवरु विठ्ठल दीनाचा दयाळ ॥६॥

२१ धर्म अर्थ काम मोक्ष दान

धर्म अर्थ काम मोक्ष दान मागे श्रीगुरु ।हस्‍त पाद शरीर व्‍यथा पंगु झालों मी पुढारु । तिमिर आलें पुंढे मायामोहो उदारु । तेणें मी जात होतों मग सहज भेटला सद्गुरु ॥१॥ धर्म जागो सद्गुरु महिमा जेंणे तुटे भवव्‍यथा । हाचि धर्म अर्ध काम येर तें मी नेघें वृथा ॥२॥ एक नाम कृष्‍ण याचें दान देई सद्गुरु । वेदशास्‍त्र मथन केलें परि नव्‍हेंचि पुढारु ।
शरण आलें निवृत्‍तीराया तोडीं संसारु । पाहातां इये भुवनी तुजविण नाहीं उदारु ॥३॥ ज्ञानेसहित विज्ञान गिळी मी माझे पांगुळ । वृत्ति हे माझे ठायीं ह्र्दयीं बुझें गोपाळ । शंख चक्र पद्म गदा तुष्‍टे ऐसा तूं दयाळ । बापरखुमादेवीवरें  दान देऊनि केलें अढळ ॥४॥

२२ शंख चक्र देवा तुज चुकलों

शंख चक्र देवा तुज चुकलों गा तेणें दृष्‍टी आलें पडळ । विषयग्रंथी गुंतलोंसे तेणें होतसें विव्‍हळ । अंध मंद दृष्‍टी झाली । गिळूं पाहे हा काळ । अवचित दैवयोगें निवृत्‍ती भेटला कृपाळ ॥१॥ धर्म जागो निवृत्‍तीचा तेणें फेडिलें पडळ । ज्ञानाचा निजबोधु विज्ञानरुप सकळ ॥२॥ तिहि लोकीं विश्‍वरुप दिव्‍य दृष्‍टी धिधली । द्वेत हें हरपलें अद्वेतपणें माऊली । उपदेश निजब्रह्म ज्ञानांजन साऊली । चिद्रुप दीप पाहे तेथें तनुमनु निवाली ॥३॥ दान हेंचि आम्‍हां गोड देहीं दृष्टी मुराली । देह हें हरपले विदेहवृत्ति स्‍फुरली । विज्ञान हें प्रगटलें ज्ञेय ज्ञाता निमाली । दृष्‍य तें तदाकार ममता तेथें बुडाली ॥४॥ प्रपंचु हा नाहीं जाणा एकाकार वृत्ति झाली । मी माझे हरपलें विषयांध या बोली । उपरती सद्गुरु बोधु तेथें प्रकृत्ति संचली । शुध्‍द धर्ममार्गे पंथ हातीं काठी दिधली ॥५॥ वेदमार्गे मुनी गेले त्‍याचि मार्गे चालिलों । न कळेचि विषयअंधा  म्‍हणोनि उघड बोलिलों । चालतां धनुर्धरा तरंगाकारी हरपलों । ज्ञानदेव निवृत्‍तीचा द्वेत सर्व निरसलों ॥६॥

२३ पूर्वप्राप्‍ती दैवयोगे पंगु

पूर्वप्राप्‍ती दैवयोगे पंगु झालों मी अज्ञान । विषय बुंथी घेऊनियां त्‍याचें केले पोषण । चालतां धर्म बापा विसरलों गुह्य ज्ञान । अवचटें गुरुमार्गे प्रगट बह्माज्ञान ॥१॥ दाते हो वेग करा कृपाळु बा श्रीहरि । समता सर्व भावीं शांती क्षमा निर्धारीं । सुटेल विषयग्रंथी विहंगम आचारी ॥२॥ शरण रिघें सद्गुरु पायां पांग फिटेल पांचाचा । पांगुळलें आपेआप हा निर्धारु पै साचा । मनामाजीं रुप घालीं मी माजीं तेथे कैचा ।
हरपली देह बुध्दि एकाकार शिवाचा ॥३॥ निजबोधें धवळा शुध्‍द यावरी आरुढ पैं गा । क्षीराब्‍धी बोध वाहे तेथें जाय पां वेगा । वासना माझी ऐसी करीं परिपूर्ण गंगा । नित्‍य हें ज्ञान घेई अद्वैत रुप लिंगा ॥४॥ पावन होशी आधीं पांग फिटले जन्‍माचा । अंधपंग विषयग्रंथी पावन होशील साचा । पांडूरंग होसी आधीं फळ पीक जन्‍माचा । दृष्‍टी बुध्‍दीटाकीं वेगीं टाहो करीं नामाचा ॥५॥ ज्ञानदेव पंगुपणे पांगुळली वासना । मुरालें ब्रह्मीं मन ज्ञेय ज्ञाता पुरातना । दृश्‍य हें लोपलें बापा परती नारायणा । निवृत्‍ती गुरु माझा लागों त्‍याच्‍या चरणा ॥६॥

२४ देवा तुज चुकलो गा तेणे

देवा तुज चुकलो गा तेणे दृष्टी आले पडळ । विषय ग्रंथी गुंतलोसे तेणे होत असे विव्हळ । अंधमंद दृष्टी झालि गिळु पाहे हा काळ । अवचित दैवयोगे निवृत्ती भेटला कृपाळ ।1। धर्म जागो निवृत्तीचा तेणे फेडिले पडळ । ज्ञानाचा निजबोध विज्ञानरुप सकळ ।2। तिन्ही लोकी विश्वरुप दिव्य दृष्टी दिधली । द्वैत हे हरपले अद्वैतपणे माऊली । उपदेश निज ब्रह्म ज्ञानांजन साऊलि । चिदरुप दीप पाहे तेथे तनुमनु निवाली ।3। दान हेचि आम्हा गोद देहि दृष्टी मुराली । देह हे हरपले विदेह वृत्ती स्फुरली । विज्ञान हे प्रगटले ज्ञेयज्ञाता निमाली । दृश्य ते तदाकार ममता तेथे बुडाली ।4। प्रपंचु हा नाहि जाणा एकाकार वूत्ति झाली । मी माझे हरपले विषयांध या बोली । उपरती सद्गुरु बोधु तेथे प्रकृति संचली । धर्ममार्गे शुद्ध पंथ हाती काठि दिधली ।5। वेदमार्गे मुनि गेले त्याची मार्गे चालिलो । न कळेचि विषय अंध म्हणोनि उघड बोलिलो । चालिलो धनुर्धरा तरंगाकारी हारपलो । ज्ञानदेवो निवृत्तीचा द्वैत सर्व निरसलो ।6।

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

आंधळे पांगळे समाप्त

 

जोगी

1 जग जोगी जग जोगी

जग जोगी जग जोगी । जागजागे बोलती ॥१॥ जागता जगदेव । राखा कांहीं भाव ॥ध्रु.॥ अवघा क्षेत्रपाळ । पूजा सकळ ॥२॥ पूजापात्र कांहीं । फल पुष्प तोय ॥३॥ बहुतां दिसां फेरा । आला या नगरा ॥४॥ नका घेऊं भार । धर्म तो चि सार ॥५॥ तुका मागे दान । द्यावे जी अनन्य ॥६॥ ॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

बाळछंद प्रारंभ

१ बाळछंद

1 बाळछंदो प्रेमडोहीं मन ७२६

बाळछंदो प्रेमडोहीं मन । जालें मनाचें उन्मन । उपरती धरिलें ध्यान । झालें ज्ञानपरब्रह्मीं ॥१॥ निमिषा निमिष छंद माझा । बाळछंदो हा तुझा । वेगि येई गरुडध्वजा । पसरुनीया भूजा देई क्षेम ॥२॥ तुटली आशेची सांगडी । ध्यानें नेली पैल तडी । सुटली संसाराची बेडी । क्षणु घडी रिती नाहीं ॥३॥ नाठवें द्वैताची भावना । अद्वैती न बैसें ध्याना । दिननिशींची रचना । काळगणना छंदे गिळीं ॥४॥ जप तप वृत्ति सहित । निवृत्ति होईन निश्चिति । समाधी बैसेन एकतत्त्व । मुखीं मात नामाची ॥५॥ ज्ञानदेवीं छंद ऐसा । बाळछंद झाला पिसा । दान मागतसे महेशा । दिशादिशा न घली मन ॥६॥

2 अलक्षलक्षीं मी लक्षीं ७२७

अलक्षलक्षीं मी लक्षीं । तेथें दिसती दोहीं पक्षी । वेदां शास्त्रां हे़ची साक्षी । चंद्रसूर्या सहित । मागेन स्वानुभवअंगुले । पांचा तत्त्वांचे सानुलें । व्यर्थ इंद्रिये भोगीलें । नाहीं रंगले संताचरणीं ॥१॥ बाळछंदो बाबा बाळ छंदो । रामकृष्ण नित्य उदो । ह्रदयकळिके भावभेदो । वृत्तिसहित शरीर निंदो । नित्य उदो तुझाची ॥२॥ क्षीरसिंधुही दुहिला ।

चतुर्दशरत्नीं भरला । नेघे तेथील साउला । मज अबोला प्रपंचेंसी । दानदेगा उदारश्रेष्ठा । परब्रह्म तूं वैकुंठा । मुक्ति मार्गीचा चोहटा ।

फुकटा नेघे तया ॥३॥ पृथ्वीतळ राज्यमद । मी नेघे नेणें हेंही पद ।

रामकृष्ण वाचे गोविंद । हाची छंद तुझ्या पंथे । मंत्र तीर्थयज्ञयाग । या न करि भागा भाग । तूंचि होऊनि सर्वांग । सर्वासंग मज देई ॥४॥

वृत्ति सहित मज लपवी । माझें मन चरणीं ठेवी । निवृत्ति पदोंपदीं गोवीं तुं गोसावी दीनोध्दारण ॥ सात पांच तीन मेळा । या नेघे तत्त्वांचा सोहळा । रज तमाचा कंटाळा । ह्रदयीं जिव्हाळा हरि वसो ॥५ श्वेत पीत नेघे वस्त्र । ज्ञानविज्ञान नेघे शास्त्र । स्वर्ग मृत्यु पाताळपात्र । नित्य वस्त्र हरी देई । चंद्रसूर्य महेन्द्र पदें । ध्रुवादिकांची आनंदें । तें मी नेघे गा आल्हादें । तुझ्या ब्रिदें करीन घोष ॥६॥ करचरणेंसे इंद्रियवृत्ति । तुझ्या ठायीं तूंचि होती । मी माझी उरो नेदी कीर्ति । हें दान श्रीपति मज द्यावें । शांती दया क्षमा ऋध्दी । हेहि पाहातां मज उपाधी । तुझी या नामांची समाधी  कृपानिधी मज द्यावी ॥७॥ बापरखुमादेविवरु तुष्टला । दान घे घे म्हणोनि वोळला । अजानवृक्ष पाल्हाईला । मग बोलिला विठ्ठल हरी । पुंडलिके केलेरे कोडें । तें तुवां मागीतलेरे निवाडें । मीं तुज ह्रदयीं सांपडे । हे त्त्वां केलें ज्ञानदेवा ॥८॥ बाळछंद समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

जाते

१ सुंदर माझे जाते गे फिरतेके बहुतेके

सुंदर माझे जाते गे फिरतेके बहुतेके । ओव्या गाऊ कवतिके  तू ये रे बाळ विठ्ठला ।।१।। जीव शिव दोन्ही खुंटे गे प्रपंचाचे नेट गे । लाउनी पांची बोटे गे तू ये रे बाळ विठ्ठला ।।२।। सासू आणि सासरा दीर तो तिसरा । ओव्या गाऊ भ्रतारा तू ये रे बाळ विठ्ठला ।।३।। प्रपंच दळण  दळीले पीठ ते भरिले । सासू पुढे ठेविले तू ये रे बाळ विठ्ठला ।।४।।

सत्वाचे आंदण ठेविले पुण्य ते वैरीले । पाप ते उतू गेले ये रे बाळ विठ्ठला ।।५।। जनी जाते गाईल कीर्ती राहील । थोडासा लाभ होईल तू ये रे बाळ विठ्ठला ।।६।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

दळण अभंग

येई हो कान्हाई मी दळीन एकली

येई हो कान्हाई मी दळीन एकली । एकली दळितां शिणले हात लावी वहिली ॥धृ॥ वैराग्य जातें मांडुनि विवेक खुंटा थापटोनी । अनुहत दळण मांडुनी त्रिगुण वैरणी घातलें ॥१॥ स्थूळ सूक्ष्म दळियेलें देहकारणासहित । महाकारण दळियेलें औट मात्रेसहित ॥२॥ दशा दोन्ही दळिल्या व्दैत अव्दैतासहित । दाही व्यापक दळियेलें अहंसोहंसहित ॥३॥ एकवीस स्वर्ग दळियेले चवदा भुवनांसहित ।

सप्त पाताळें दळियेलीं सत्प सागरांसहित ॥४॥ बारा सोळा दळियेल्या सत्रवीसहित । चंद्र सूर्य दळियेले तारांगणांसहित ॥५॥ नक्षत्र वैरण घालुनी नवग्रहासहित । तेहतीस कोटी देव दळियेले ब्रम्हाविष्णुसहित ॥६॥ ज्ञान अज्ञान दळियेलें विज्ञानासहित । मीतूंपण दळियेलें जन्ममरणासहित ॥७॥ ऎसें दळण दळियेलें दोनी तळ्यासहित ।

एका जनार्दनी कांहीं नाहीं उरलें व्दैत ॥८॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

जोहार अभंग

जोहार मायबाप जोहार । मी सकळ संतांचा

जोहार मायबाप जोहार । मी सकळ सन्ताचा महार । सांगतों दृढ विचार । तो ऎका की जी मायबाप ॥१॥ माझा विचार नारदें ऎकिला । तो पुन:रुपा नाहीं आला । भीष्म ध्रुव प्रल्हाद आगळा । या विचारें बोधिलें की जी मायबाप ॥२॥ उपमन्यु बिभीषण । सर्वांमाजीं अर्जुन । आणिकही ऋषी सांगेन । सावध ऎका की जी मायबाप ॥३॥ पराशर विश्‍वामित्रादि जाण । या विचारें पावलें समाधान । हरिश्र्चंद्र शिबी सुखसंपन्न । झाले की जी मायाबाप ॥४॥ ऎशा विचारें चालले । ते पुनरपि नाहीं आलें । एका जनार्दनीं भले ।ऎक्यपण कीं जी मायबाप ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

मुका

मुका झालो वाचा गेली ।।धृपद।।

होतो पंडित महाज्ञानी । दशग्रंथ षड्शास्त्र पुराणी । चारी वेद मुखोद्गत वाणी । गर्वामध्ये झाली सर्व हानी ।।१।। जिव्हा लांचावली भोजना । दुग्ध घृत शर्करा पक्वान्न । निंदिले उपान्ना । तेणे पातालो मुख बंधना ।।२।। साधुसंताची निंदा केली । हरी भक्ताची स्तुती नाही केली । तेणे वाचा पंगु झाली । एका जनार्दनी कृपा लाधली ।।३।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

बहिरा अभंग

बहिरा झालो या या जगी ॥धृ॥ नाही ऐकिले हरिकीर्तन । नाही केले पुराण श्रवण । नाही वेदशास्त्र पठण । गर्भी बधिर झालो त्यागूने ॥१॥

नाही संतकीर्ती श्रवणी आली । नाही साधुसेवा घडियेली । पितृवचनासी पाठ दिधली । तीर्थे व्रते असोनि त्यागिली ॥२॥

माता माऊली पाचारिता । शब्द नाही दिला मागुता । बहिरा झालो नरदेही येता । एकाजनार्दनी स्मरेन आता ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

बहिरा अभंग क्लिक करा

मदालसा

१ उपदेश मदालसा देहो निर्मिला कैसा

उपदेश मदालसा देहो निर्मिला कैसा । आलासी कवण्या वाटां मातेचियां गर्भवासा । जो पंथ वोखटा रे पचलासी कर्मकोठा । अविचार बुद्धि तुझी पुत्रराया अदटा ॥१॥ पयें दे मदालसा सोहं जो जो रे बाळा । निजध्यानीं निज पा रे लक्ष लागो दे डोळा । निज तें तूं विसरलासी होसी वरपडा काळा ॥२॥ नवमास कष्टलासी दहाव्यानें प्रसुत झाली । येतांचि कर्मजाड तुझीमान अडकली । आकांतु ते जननीये दु:ख धाय मोकली । स्मरे त्या हरिहरा ध्यायीं कृष्णमाउली ॥३॥ उपजोनि दुर्लभु रे मायबापा झालासी । वाढविती थोर आशा थोर कष्टी सायासी । माझें  माझें म्हणोनिया झणी वायां भुललासी । होणार जाणार रे जाण नको गुंफो भवपाशीं ॥४॥ हा देहो नाशिवंत मळमुत्राचा बांधा । वरी चर्म घातलें रे कर्म कीटकाचा सांदा । रवरव दुर्गंधी रे अमंगळ तिचा बांधा । स्मरे त्या हरिहरा शरण जाई ऎसा ॥५॥  या देहाचा भरंवसा पुत्रा न धरावा ऎसा । माझें माझें म्हणोनियां बहु दु:खाचा वळसा । बहुत ठकियेले मृगजळाच्या आशा । तृष्णा ते सांडुनियां योगी गेले वनवासा ॥६॥ या पोटाकारणें रे काय न करिजे एक । या लागीं सोय धरी रे तिहीं भुलविले लोक । ठायींचे नेमियेलें त्याचें आयुष्य भविष्य । लल्लाटीं ब्रम्हारेखा नेणती तें ब्रम्हादिक ॥७॥ जळींचीं जळचरें रे जळीचिया रमती । भुललीं तीं बापुडीं रे ते कांहीं नेणती । जंव नाहीं पुरली रे त्यांची आयुष्यप्राप्ती । वरि घालुनि भोंवरा जाळ बापा तयातें गिवसिती ॥८॥ पक्षिणी पक्षिया रे निरंजनीं ये वनीं । पिलिया कारणें रे गेली चराया दोन्ही । अवचिती सांपडली रे पारधिया लागुनी । गुंतुनियां मोहोपाशीं प्राण त्याजिती दोन्ही ॥९॥ मृग हा चारिया रे अतिमानें सोकला । अविचार बुद्धि त्याची परतोनि मागुता आला । तंव त्या पारधियानें गुणीं बाणु लाविला । आशा रे त्यजुनियां थिता प्राणा मुकला ॥१०॥ अठराभार वनस्पती फुली फळी वोळती । बावी त्या पोखरणी नदी गंगा वाहती । ज्या घरीं कुलस्त्रिया राज्य राणीव संपत्ती । हें सुख सांडुनियां कासया योग सेविती ॥११॥

हे सुख सांडूनियां कोण फळ तयासी । कपाट लंघुनियां योगी ध्याती कवणासी । योग तो सांग मज कवण ध्यान मानसी । सर्वत्र गोविंदु रे ह्र्दयी ध्यायीं ह्र्षीकेशी ॥१२॥ इतुकिया उपरी रे पुत्रा घेई उपदेशु । नको भुलो येणें भ्रमें जिवित्वाचा होईल नाशु । क्षीरा नीरा पारखी रे परमात्मा राजहंसु । निर्गूण निर्विकार पुत्रा सेवी ब्रम्हरसु ॥१३॥

इतुकिया उपरी रे पुत्र मातें विनविता झाला । संसार सोहळा थोर कष्टी जोडला । पंचभुतें निवती येथे म्हणोनि विश्रामु केला । वोखटा गर्भवासु कणवा कार्या रचिला ॥१४॥ गर्भीची यातना रे पुत्रा ऎके आपुल्या कानीं । येतों जातां येणें पंथें सांगाती नाहीं रे कोणीं । अहंभावो प्रपंचु पुत्रा सांडी रे दोन्ही । चौर्‍यांशी जीवयोनी प्रवर्तले मुनिजन तत्क्षणीं ॥१५॥ वाहातां महापुरीं रे पुत्रा काढिले तुज । राक्षिलासी प्रसिद्ध सापडलें ब्रम्हबीज । मग तुज ओळखी नाहीं कां रे नेणसी निज । आपेंआप सदगुरु कृपा करील सहज ॥१६॥ उपजत रंगणा रे पुत्रा तुवां जावें वना । बैसोनि आसनीं रे पाहे निर्वाणीच्या खुणा । प्राणासी भय नाहीं तापत्रयाचाराणा । मग तुज सौरसु पाहा रे परब्रम्हिच्या खुणा ॥१७॥ बैसोनी आसनी रे पुत्रा दृढ होई मनीं । चेतवी तुं आपणापें चेतविते कुंडलिनी । चालतां पश्र्चिम पंथें जाई चक्र भेदुनी । सतरावी जीवनकळा पाहे आत्मा हा चिंतुनी ॥१८॥ मग तूं देखसी त्रिभुवन स्वर्ग मृत्यु पाताळ । नको भुलों येंणें भ्रमें सांडीं विषय पाल्हाळ । आपणापें देखपा रे स्वरुप नाहीं वेगळें । परमात्मा व्यापकु रे पाहा परब्रम्हा सांवळें ॥१९॥ इतुकिया उपरी रे पुत्रा ते विनवी जननी । परियेसी माउलिये सन्तोषलों तत्क्षणीं । इंद्रायणी महातटीं विलासलों श्रीगुरुचरणीं । बोलियेले ज्ञानदेवो सन्तोषलों वो मनीं ॥२०॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

२ श्रीगुरु देवराया प्रणिपातु जो माझा ।

श्रीगुरु देवराया प्रणिपातु जो माझा । अनादि मूळ तूंचि विश्वव्यापक बीजा । समाधि घेई पुत्रा स्वानंदाचिया भोजा । पालखी पहुडलिया नाशिंवत रे माया ॥१॥ जाग रे पुत्रराय जाई श्रीगुरुशरण । देह तूं व्यापिलासी चुकवी जन्ममरण । गर्भवासु वोखटा रे तेथें दु:ख दारुण । सावध होई कां रे गुरुपुत्र तूं सुजाण ॥२॥ मदालसा म्हणे पुत्रा ऎक बोलणें माझे । चौर्‍यांशी घरामाजी मन व्यामुळ तुझें । बहुत सिणतोसि पाहतां विषयासीं वांझे । जाण हें स्वप्नरुप येथें नाहीं बा दुजें ॥३॥

सांडी रे सांडी बाळा सांडी संसारछदु । माशिया मोहळ रे रचियेला रे कंदु । झाडुनि आणिखी नेला तया फुकटचि वेधु । तैसी परी होईल तुज उपदेशें आनंदु ॥४॥ सत्व हे रज तम तुज लाविती चाळा । काम क्रोध मद मत्सर तुज गोविती खेळा । यासवें झणें जासी सुकुमारा रे बाळा ।अपभ्रंशी घालतील मुकशील सर्वस्वाला ॥५॥ कोसलियानें घर सुदृढ पैं केलें । निर्गमु न विचारिता तेणें सुख मानियेलें । झालें रे तुज तैसें यातायाती भोगविलें । मोक्षव्दार चुकलासी दृढकर्म जोडलें ॥६॥ सर्पे पै दर्दुर धरियेला रे मुखीं । तेणेंहि रे माशी धरियेली पक्षी ।

तैसा नव्हे ज्ञानयोगु आपाअपणातें भक्षी । इंद्रियां घाली पाणी संसारी होई रे सुखी ॥७॥ पक्षिया पक्षिणी रे निरंजनीं ये वनीं । पिलिया कारणें रे गेली चराया दोन्ही । मोहोजाळें गुतली रे प्राण दिधले टाकुनी ।

संसार दुर्घट हा विचारु पाहे परतुनी ॥८॥ जाणत्या उपदेशु नेणता भ्रांती पडिला । तैसा नव्हे ज्ञानप्रकाशु ज्ञानदेवो अनुवादला । अनुभवी गुरुपुत्रा तोचि स्वयें बुझाला । ऎक त्या उद्धरणा गायक सहज उद्धरला ॥९॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

गौळणी प्रारंभ

 

त्रिभंगी देहुडा ठाण मांडुनिया

योगियां मुनिजना ध्यानीं

तुजविण येकली रे कृष्णा

कृष्णे वेधिली विरहिणी

लक्ष लाऊनि अंतरी । कृष्णा

यातीकुळ माझें गेलें

घनु वाजे घुणघुणा

 

ऐक एक सखये बाई

भूल‍वलें वेणुनादे

गोधनें चाराया जातो

तुझ्या मुरलीचा ध्‍वनी

धिंग्याचे धिंगुले खांद्यावर कांबुळे

कैसी जाऊं मी वृंदावना

कोणी एक भुलली नारी

गौळणी गाऱ्हाणे सांगती यशोदेसी

गौळणी म्हणती यशोदेला । कोठें गे

गौळणी सांगती गाऱ्हाणी । रात्रीं

माझें अचडें छकुडें ग राधे रुपडें

वृंदावनीं वेणू कोणाचा बाईं

भक्ताकारणें येणें घेतलीसे आळी

कृष्ण माझा कणकण करितो

पग घुंगरु रे पग घूंगरु बांधकर

चुराचुराकर माखन खाया

यशोदे घराकडे चाल मला जेवूं

बाळ सगुण गुणांचें तान्हें गे

आई मी तुझा एकुलता एक

हातीं घेऊनियां काठी

तळवे तळहात टेंकित

दु:खाची निवृत्ती सुखाचें तें सुख

परब्रम्ह निष्काम तो हा

मैं भुली घरजानी बाट

काय सांगुं तूतें बाई

पंढरपुरीचा निळा लावण्याचा

सावळे परब्रह्म आवडे ये

अधरीं धरुनी वेणू

मेळवोनी गोपाळ घरामध्ये

सांवळा देखिला नंदाचा  सांवळा देखिला नंदाचा । तेणें आनंदाचा ।

असा कसा देवाचा देव असा कसा देवाचा देव बाई ठकडा । देव ।

दुडीवरी दुडी गौळणी सातें दुडीवरी

देहुडा चरणीं वाजवितो वेणू

 

 

त्रिभंगी देहुडा ठाण मांडुनिया

त्रिभंगी देहुडा ठाण मांडुनिया माये । कल्पद्रुमातळीं वेणु वाजवित आहे ॥१॥ गोविंदु वो माये गोपाळु वो । सबाह्य अभ्यंतरीं अवघा परमनंदुवो ॥ध्रु०॥ सांवळे सगुण सकळा जिवांचें जीवन । घनानंद मूर्ति पाहतां हारपलें मन ॥२॥ शून्य स्थावर जंगम व्यापूनि राहिला अकळ । बाप रखुमादेविवरु विठ्ठलु सकळ ॥३॥

योगियां मुनिजना ध्यानीं

योगियां मुनिजना ध्यानीं । ते सुख आसनी शयनी ।।१।। हरी सुख फावले रे ।।धृ।। गोकुळींच्या गौळीया । गोपी गोधना सकळा ।।३।।

बापखुमादेविवरू विठ्ठलें । तें सुख सवंगडीया दिधलें ।।४।।

तुजविण येकली रे कृष्णा

तुजविण येकली रे कृष्णा न गमे राती । तंव तुंवा नवल केलें वेणू घेउनी हाती । आलीये तेचि सोय तुझी म्यां ओळखली गती ।।१।।

नवल हे वालभ रे कैंसे जोडलें जीवा । दुसरें दुरी ठेलें प्रीती केला रिघावा ।।धृ।। पारू रे पारू कान्हा झणें करिसी अव्हेरू । तू तंव हृदयींचा होसी चैतन्य चोरू । बापखुमादेविवरू विठो करीं कां अंगिकारू ।।३।।

कृष्णे वेधिली विरहिणी

कृष्णे वेधिली विरहिणी बोले । चंद्रमा करितो उबारा गे माय । न लावा चंदनु अंगीं न घाला विंजणवारा । हरिविणे शून्य शेजारु गे माये ।।१।।

माझे जीवीचें तुम्ही कां वो नेणां । माझा बळिया तो पंढरीराणा वो माय ।।धृ।। नंदनंदनु घडी घडी आणा । तयावीण न वांचती प्राणा वो माये । बापखुमादेविवरू विठ्ठलु गोविंदु । अमृतपान गे माये ।।३।।

लक्ष लाऊनि अंतरी । कृष्णा

लक्ष लाऊनि अंतरी । कृष्णा पाहती नर नारी । लावण्यसागरू हरी । परमानंदु ।।१।। छंदे छंदे वेणू वाजे । त्रिभुवनी घनु गाजें । उतावेळ मन माझें । भेटावया ।।धृ।। ब्रह्मविद्येचा पुतळा । गाई राखितो गोंवळा ।

श्रुति नेणवे ते लीळा । वेदां सनकादिकां ।।३।। भूतग्रामींचा परेशु । तापत्रयाचा करी नाशु । आड धरुनी गोपवेषु । वत्सें राखे ।।४।।

रासक्रीडा वृंदावनी खेळे । इंदुवदन मेळे । उद्धरी यदुकुळें । कुळदीपकें ।।५।। निवृत्तीदासाचा दातारू । बापखुमादेविवरू । भक्ता देतो अभयकरू । क्षणांक्षणांमाजीं ।।६।।

यातीकुळ माझें गेलें

यातीकुळ माझें गेलें हारपोनि । श्रीरंगावांचूनी अनु नेणें ।।१।। किती वो शिकवाल मज वेळोवेळा । मी तया गोवळा रातलीये ।।धृ।। अष्टभोग भोगणें मातें नाहीं चाड । भक्तिप्रेम गोड लेइलें गे माये ।।३।। बापरखुमादेविवरू जीवींचा जिव्हाळा । कांही केलिया वेगळा नव्हे गे माये ।।४।।

घनु वाजे घुणघुणा

घनु वाजे घुणघुणा । वारा वाहे रूणझुणा । भवतारकू हा कान्हा । वेगीं भेटावा कां ।।धृ।। चांद वो चांदणें । चापे वो चंदनु । देवकीनंदनेंवीण नावडे वो ।।२।। चंदनाची चोळी । माझे सर्व अंग पोळी । कान्हो वनमाळी । वेगीं भेटवा कां ।।३।। सुमनांची सेज । शितळ वो निकी ।

पोळे आगीसारीखी । वेगीं विझवा कां ।।४।। तुम्ही गातसां सुस्वरें । ऐकों नेदावीं उत्तरें । कोकिळे वर्जावें । तुम्ही बाईयांनो ।।५।। दर्पणी पाहतां । रूप न दिसे आपुलें । बापखुमादेविवरू विठ्ठलें । मज ऐसें केलें ।।६।।

जयाचिये आवडी संसार त्याजिला

जयाचिये आवडी संसार त्याजिला । तेणें कां अबोला धरिला गे माये । पायां दिली मिठी घातली जीवें गांठी । साऊमा नये जगजेठी उभा ठेला गे माये ।।१।। भेटवा वो त्यासीं चरण झाडीन केशीं । सगुण रूपासी मी वो भाळलीये ।।धृ।। क्षेमालागीं जीव उतावेळ माझां । उचलोनि चारी भुजा देईन क्षेम । कोण्या गुंणें कां वो रुसला गोवळू । सुखाचा चावळू मजसी न करी गे माये ।।३।। ऐसें अवस्थेचें पिसें लावियेलें कैसें । चित्त नेलें आपणियां सरिसे गे माये । बापखुमादेविवरे लावियले पिसे । करूनि ठेविलें आपणिया ऐसें गे माये ।।४।।

जीवींचिया जीवा प्रेम भावाचियां भावा

जीवींचिया जीवा प्रेम भावाचियां भावा । तुजवांचुनी केशवा अनु नावडे ।।१।। जीवें अनुसरलीयें अझुनि कां न ये । वेगीं आणावा तो सये प्राणु माझा ।।धृ।। सौभाग्य सुंदरु लावण्यसागरू । बापखुमादेविवरू श्रीविठ्ठल ।।३।।

पंढरपुरीचा निळा लावण्याचा पुतळा

पंढरपुरीचा निळा लावण्याचा पुतळा । विठो देखियेला डोळां बाईये वो ।।१।। वेधलें वो मन तयाचियां गुणीं । क्षणभर न विसंबे विठ्ठल रुक्मिणी ।।धृ।। पौर्णिमेचे चांदणे क्षणक्षणा होय उणे । तैसे माझें जिणें एका विठ्ठलेंविण ।।३।। बापखुमादेविवरू विठ्ठलची पुरे । चित्त चैतन्य मुरे बाईये वो ।।४।।

परब्रम्ह निष्काम तो हा

परब्रम्ह निष्काम तो हा गौळीया घरीं । वाक्या वाळें अंदु कृष्ण नवनीत चोरी ।।१।।  म्हणती गौळणी हरीची पाऊले धरा । रांगत रांगत येतो हरी हा राजमंदिरा ।।धृ।। लपत छपत येतो हरी हा राजभुवनीं । नंदासी टाकुनी आपण बैसे सिंहासनी ।।३।। सांपडला देव्हारीं यासी बांधा दाव्यांनी । शंख चक्र गदा पद्म शारंगपाणी ।।४।। बहुतां कष्टे बहुतां पुण्यें जोडिलें देवा । अनंत पवाडे तुमचे न कळती मावा ।।५।। नामा म्हणे केशवा अहोजी तुम्ही दातारा । जन्मोजन्मीं द्यावी तुमची चरणसेवा ।।६।।

मिळोनी गौळणी । देती यशोदे

मिळोनी गौळणी । देती यशोदे गाऱ्हाणी । खोडी करी चक्रपाणि । ऐक यशोदे साजणी ।।धृ।। परवां आला आमुचे घरा । दारीं निजला होता म्हातारा । घेऊनि ताकाचा हो डेरा । फोडिला सैरा त्यावरी ।।२।।

दुसरी बोले बाई यशोदे । कांही सांगतें तुझिया मुकुंदें । आमुचें घरा येऊनि गोविंदें । नवल केलें साजणी ।।३।। सून होती माझी गर्भिणी । तीस पुसे चक्रपाणि । कैसी जाहलीस हो गर्भिणी । तंव ती हसू लागली ।।४।। जवळ बैसला जाऊनी । पोट पाहे चांचपुनी । न कळे ईश्वराची करणी । तंव ती झिडकावी ।।५।। ऐशा खोडी नानापरी । किती म्हणोनी सांगू सुंदरी । एका जनार्दनीं आवरीं । आपुलियां कृष्णातें ।।६।।

गौळणी सांगती गाऱ्हाणी । रात्रीं

गौळणी सांगती गाऱ्हाणी । रात्रीं आला चक्रपाणि । खाऊनि दहीं दुध तूप लोणी । फोडिलीं अवघी विरजणी । हा गे बाई कोणासी आवरेना ।।१।। यशोदे बाळ तुझा कान्हा । कोठवर सोसूं धिंगाणा ।।धृ।। दुसरी आली धांवत । यानें बाई काय केली मात । मुखासी मुखचुंबन देत । गळ्यामधीं हात घालीत । धरु जातां सांपडेना ।।३।। तिसरी आली धांवूनि । म्हणे गे बाई काय केली करणी । पतीची दाढी माझी वेणी । दोहोंसी गांठ देऊनि । गांठ बाई कोणा सुटेना ।।४।। मिळोनी अवघ्या गौळणी । येतीं नंदाच्या अंगणीं । जातों आम्ही गोकूळ सोडोनी । आमुच्या सुना घेउनी । हें बाई आम्हासी पहावेना ।।५।। ऐसी ऐकतां गाऱ्हाणी । यशोदे नयनीं आलें पाणी । कृष्णा खोडी दे टाकुनी । एका जनार्दनीं चरणी । प्रेम तया आवरेना ।।६।।

यशोदे घराकडे चाल

यशोदे घराकडे चाल मला जेवूं घाल ।।धृ।। साध्या गव्हाची पोळी लाटी । मला पुरणपोळी करून दे मोठी । नाहीं अडवित गुळासाठी । मला जेवूं घाल ।।२।। तूप लावून भाकर करी । वांगे भाजून भरीत करी ।

वर कांद्याची कोशिंबिरी । मला जेवूं घाल ।।३।। आई गे खडीसाखरेचे खडे । लवकर मला करून दे वडे । बाळ स्फुंदस्फुंदोनी रडे । मला जेवूं घाल ।।४।। आई लहानचं घे गे उंडा । लवकर भाजून दे मांडा । लांब गेल्या गाईच्या झुंडा । मला जेवूं घाल ।।५।। आई मी खाईन शिळा घाटा । दह्याचा करून दे मठ्ठा । नाहीं माझ्या अंगीं ताठा । मला जेवूं घाल ।।६।। भाकर बरीच गोड झाली । भक्षुनी भूक हरपली । यशोदेने कृपा केली । मला जेवूं घाल ।।७।। आई मी तुझा एकुलता एक । गाई राखितो नऊ लाख । गाई राखुनी झिजली नखं । मला जेवूं घाल ।।८।।

नामा विनवी केशवासी । गाई राखितो वनासी । जाऊन सांगा यशोदेसी । मला जेवूं घाल ।।९।।

बाळ सगुण गुणांचें तान्हें

बाळ सगुण गुणांचें तान्हें गे । बाळ दिसतें गोजिरवाणें गे । काय सांगतां गाऱ्हाणे गे । गोकुळींच्या नारी ।।१।। श्रीरंग माझा वेडा गे । याला नाहीं दुसरा जोडा गे । तुम्ही याची संगत सोडा गे । गोकुळींच्या नारी ।।धृ।। पांच वर्षाचें माझें बाळ गे । अंगणी माझ्या खेळे गे । कां लटिकाची घेतां आळ गे । गोकुळींच्या नारी ।।३।। सांवळा गे चिमणा माझा । गवळणीत खेळे राजा । तुम्ही मोठ्या ढालगजा गे ।  कुळींच्या नारी ।।४।। तुम्ही खाऊन लोण्याचा गोळा गे । आळ घेतां या गोपाळा गे । तुम्ही ठाईच्या वोढाळा गे । गोकुळींच्या नारी ।।५।। तुम्ही लपवूनी याची गोटी गे । लागतां गे याचे पाठीं गे । ही एवढीच रीत खोटी गे । गोकुळींच्या नारी ।।६।। तुम्ही लपवूनी याचा भोवरा गे । आळ घेतां शारंगधरा गे । तुम्ही बारा घरच्या बारा गे । गोकुळींच्या नारी ।।७।।

हा ब्रम्हविधीचा जनिता गे । तुम्ही याला धरुं पाहतां गे । हा कैसा येईल हातां गे । गोकुळींच्या नारी ।।८।। नामा म्हणे यशोदेशी गे । हा तुझा हृषीकेशी गे । किती छळीतो आम्हांसी गे । गोकुळींच्या नारी ।।९।।

राधा आणि तो मुरारी

राधा आणि तो मुरारी । क्रीडा कुंजवनी करी ।।१।। कृष्ण डुल्लत डुल्लत । आले निजभूवनांत ।।धृ।। सुमनाचे शेजेवरी । राधा आणि तो मुरारी ।।३।। आवडीनें विडे देत । दासी जनी उभी तेथ ।।४।।

 आवरीं आवरीं आपुला हरी

आवरीं आवरीं आपुला हरी । दुबळ्याची केली चोरी । घरा जावयाची उरी । कृष्णे ठेविली नाही ।।१।। गौळण उतावेळी । आली यशोदेजवळी । आवरीं आपुला वनमाळी । प्रळय आम्हां दिधला ।।धृ।। कवाड भ्रांतीचे उघडिले ।  कुलूप मायेचे मोडिले । शिंके अविद्येचें तोडिलें । बाई तुझियां कृष्णें ।।३।। होती क्रोधाची अर्गळा । हळूची काढिलीसे बळा । होती अज्ञानाची खिळा । तीही निर्मूळ केली ।।४।। डेरा फोडिला दंभाचा । त्रिगुण तिवईस ठाव कैंचा । प्रपंच सडा हा ताकाचा । केला तुझिया कृष्णें ।।५।। अहंकार होता ठोंबा । उपडिला घुसळखांबा । तोही टाकीला स्वयंभा । बाई तुझिया कृष्णें ।।६।। संचित हे शिळे लोणी । याची केली धूळधाणी । संकल्प विकल्प दुधाणी । तींही फोडीयेली कृष्णें ।।७।। प्रारब्ध हें शिळे दहीं । माझें खादलें गे बाई । क्रियमाण दुध साई । तीही मुखीं ओतली ।।८।। द्वेष रांजण सगळे । स्पर्शे होती हात काळे । होतें कामाचें तें पाळे । तेंही फोडिले कृष्णें ।।९।। सुचित दुश्चित घृत घागरी । लोभें भरल्या होत्या घरीं । त्याही टाकिल्या बाहेरी । बाई तुझिया कृष्णें ।।१०।। कल्पनेची उतरंडी । याची केली फोडाफोडी । होती आयुष्याची दुरडी । तेही मोडिली कृष्णें ।।११।। पोरें रे अचपळ आमुची । संगती धरली या कृष्णाची । मिळणी मिळाली तयांची । संसाराची शुद्धी नाहीं ।।१२।। ऐसी वार्ता श्रवणी पडे । मग मी धांवोनी आलें पुढें । होतें द्वैताचे लुगडे । तेंही फिटोनी गेलें ।।१३।। आपआपणा विसरले । कृष्णस्वरूपी मिळालें । एका जनार्दनीं केलें । बाई नवल चोज ।।१४।।

चला बाई वृंदावनीं रासक्रीडा

चला बाई वृंदावनीं रासक्रीडा पाहुं । नंदाचा बाळ येणें केला नवलाऊ ॥१॥ कल्पनेची सासु इचा बहुताचि जाचु । देहभाव ठेऊनी पायां ब्रह्मापदीं नाचुं ॥२॥ सर्व गर्व सोडूनी बाई चला हरेपाशीं । द्वैतभाव ठेवुनी पायीं हरिरुप होसी ॥३॥ एका जनार्दनी विश्वव्यापक हा देव । एक एक पाहतां अवघें स्वप्नवत वाव ॥४॥

गौळणी सांगती गाऱ्हाणी । रात्रीं

गौळणी सांगती गाऱ्हाणी । रात्रीं आला चक्रपाणि । खाऊनि दहीं दुध तूप लोणी । फोडिलीं अवघी विरजणी । हा गे बाई कोणासी आवरेना ।।१।। यशोदे बाळ तुझा कान्हा । कोठवर सोसूं धिंगाणा ।।धृ।। दुसरी आली धांवत । यानें बाई काय केली मात । मुखासी मुखचुंबन देत । गळ्यामधीं हात घालीत । धरु जातां सांपडेना ।।३।। तिसरी आली धांवूनि । म्हणे गे बाई काय केली करणी । पतीची दाढी माझी वेणी । दोहोंसी गांठ देऊनि । गांठ बाई कोणा सुटेना ।।४।। मिळोनी अवघ्या गौळणी । येतीं नंदाच्या अंगणीं । जातों आम्ही गोकूळ सोडोनी । आमुच्या सुना घेउनी । हें बाई आम्हासी पहावेना ।।५।। ऐसी ऐकतां गाऱ्हाणी । यशोदे नयनीं आलें पाणी । कृष्णा खोडी दे टाकुनी । एका जनार्दनीं चरणी । प्रेम तया आवरेना ।।६।।

गौळणी म्हणती यशोदेला । कोठें गे

गौळणी म्हणती यशोदेला । कोठें गे सांवळा । का रथ शृंगारीला ।

सांगे वो मजला । अक्रूर उभा असे बाई गे साजणी ।।१।। या नंदाच्या अंगणी । मिळाल्या गौळणी ।।धृ।। बोले नंदाची पट्टराणी । सद्गदित होऊनी । मथुरेसी चक्रपाणि । जातो गे साजणी । विव्हळ झालें मन वचन ऐकुनी ।।३।। अक्रुरा चांडाळा । तुज कोणी धाडीला । कां घात करुं आलासी । वधीशी सकळां । अक्रुरा तुझें नाम तैशीच करणी ।।४।। रथीं चढले वनमाळी । आकांत गोकुळी । भूमि पडल्या व्रजबाळी । कोण त्या सांभाळी । नयनींच्या उदकानें भिजली धरणी ।।५।। देव बोले अक्रूरासी । वेगें हांकी रथासी । या गोपींच्या शोकासी । न पहावें मजसी । एका जनार्दनीं रथ गेला निघोनि ।।६।।  गोकुळीं चोरी करितो चक्रपाणी

गोकुळीं चोरी करितो चक्रपाणी

गोकुळीं चोरी करितो चक्रपाणी गवळणी येउनी सांगती गार्‍हाणीं ।
येणेंमाझें भक्षिलें दहीं दूध लोणी । पळोनियां येथें आला शारंगपाणी वो ॥१॥ आवरीं आवरीं यशोदे आपुला कान्हा । याच्या खोडी किती सांगु जाणा । याचें लाघव न कळे चतुरानना । यासी पाहतां मन नुरे मीपणा वो ॥२॥ एके दिवशीं मी आपुलें मंदिरीं । मंथन करितां देखिला पुतनारी । जवळी येवोनि रवीदंड धरी । म्हणे मी घुसळितोम तु राहें क्षणभरी वो ॥३॥ परवां आमुचे घरासी आला । संगे घेउनी गोपाळांचा मेळा । नाचले ऐकत धरें पाहें अचला । धरूं जातां तो पळोनियां गेला वो ॥४॥ ऐसें बहु लाघव केलें येणें । किती सांगावें तुज गार्‍हाणें । एका जनार्दनीं परब्रह्मा तान्हें । यासी ध्याता खुंटलें येणे जाणे वो ॥५॥

गौळणी गार्‍हाणे सांगतो यशोदेसी

गौळणी गार्‍हाणे सांगतो यशोदेसी । दहीं दुध खाऊनियां पळुनी जातो हृषीकेशी ॥१॥ लाडका हा कान्हा बाई तुझा तुला गोड वाटे । याच्या खोडी किती सांगु महीपत्र सिंधु आटे ॥२॥ मेळवानि गोपाळ घरामध्यें शिरे कान्हा । धरुं जातां पळुनि जातो यादवांचा राणा ॥३॥ ऐसें मज याने पिंसे लावियसे सांगु काई । एका जनार्दनी कायावचामनें पायी ॥४॥

मिळोनि गौळणी । देती यशोदे गार्‍हाणीं

मिळोनि गौळणी । देती यशोदे गार्‍हाणीं । खोडी करी आमुचे घरा । दारीं यशोदे ॥१॥ परां आला आमुचे घरा । दारी निजला होता म्हातारा । घेऊनि ताकाचा ही डेरा । फोडिला सैरा त्यावरीं ॥२॥  दुसरी बोले बाई यशोदे । कांही सांगते तुझिया मुकुंदें । आमचेंघरा येऊनि गोविंदे । नवल केलें साजणी ॥३॥ सुन होती माझी गर्भिणी । तीस पुसे चक्रपाणी । कैसी जाहलीली हो गर्भिणी । तव ती हांसु लागली ॥४॥ जवळा बैसला जाऊनी । पोट आहे चांचुपनी । न कळे इश्वराची करणी । तंव ती झिडकावी ॥५॥  ऐशा खोडी नानापरी । किती म्हणोनि सांगु सुंदरी । ऐका जनार्दनीं आवरी । आपुलीयां कृष्णांतें ॥६

माझा कृष्ण देखिला काय

माझा कृष्ण देखिला काय । कोणी तरी सांगा गे ॥ धृ ॥ हाती घेऊनिया फूल । अंगणीं रांगत आलें मूल । हातें सारवित मी चूल । कैसी भूल पडियेली ॥१॥ माथां शोभे पिंपळपान । मेघवर्ण ऐसा जाण । त्याला म्हणती श्रीभगवान । योगी ध्यान विश्रांती ॥२॥ संगे घेऊनि गोपाळ । बाळ खळॆ आळुमाळ । पायीं पोल्हारे झळाळ । गळां माळ वैजंयती ॥३॥ एका जनार्दनीं माय । घरोघरांप्रती जाय । कृष्णा जाणावें तें काय । कोणी सांगा गे ॥४॥

नानापरी समजवितें न परी राहे श्रीहरी ।

नानापरी समजवितें न परी राहे श्रीहरी । दहींभात कालवोनि दिला वेगीं झडकरीं । कडेवरी घेऊनियां फिरलें मी द्वारोद्वारीं ।१॥
राधे राधे राधे राधे घेई शामसुंदरा । नेई आतां झडकरीं आपुलिया मंदिरा ॥धृ॥ क्षणभरी घरीं असतां करी खोडी शारंगपाणी । खेळावया बाहेरीं जातां आळ घेती गौळणी । थापटोनि निजवितां पळोनि जातो राजद्वारा ॥२॥ राधा घेउनि हरिला त्वरें जात मंदिरीं । हृदयमंचकीं पहुडाविला श्रीहरीं । एका जनार्दनीं हरीला भोगी राधा सुंदरीं ॥३॥

आल्या पांच गौळणी पांच रंगाचे शृंगार करुनी

आल्या पांच गौळणी पांच रंगाचे शृंगार करुनी ॥धृं॥ पहिली गौळण रंग सफेत । जशी चंद्राची ज्योत । गगनी चांदणी लखलखीत । एका चिती मात । मंथन करीत होती दारीत । धरुन कृष्णांचा हात । ऐशा आल्या पांच गौळणी ॥१॥ दुसरी गौळण भाळीभोळी । रंग हळदीहुनि पिवळी । पिवळा पितांबर नेसुन आली । अंगीं बुट्टे दार चोळी । एक लहान तनु उमर कवळी । जशी चांफ्यांची कळी । ऐशा आल्या पांच गौलणी ॥२॥ तिसरी गौळण रंग काळा । नेसुन चंद्रकाळा । काळे काजल लेऊन डोळां । रंग तिचासांवळा । काळीं गरसोळी लेऊन गळां । आली राजस बाळा । ऐशा आल्या पांच गौळनी ॥३॥
चवथी गौळण रंग लाल । लाल लालही लाल । कपाळी कुंकुम चिरी लाल । भांगी भरुन गुलाल । मुखी विडा रंग लाल । जैसे डांळिबीचे फुल । ऐशा आल्या पांच गौळणी ॥४॥ पांचवीं गौळण हिरवा रंग । अवघ्या झाल्या दंग । हिरव्या कांकणांचा पहा रंग । जसें आरशींत जडलें भिंग । फुगडी खेळतां कृष्णसंग । एकनाथ अभंग । ऐशा आला पांच गौळणी ॥५॥

देखे देखे ग जशोदा मायछे

देखे देखे ग जशोदा मायछे । तोरे छोरींयानें मुजें गारी देवछे ॥१॥
जमूनाके पानीयां मैं ज्यावछे । बीच मीलके घागरीया फोडछे ॥२॥
मैंने ज्याके हात पकरछे । देखे आपही रोवछे मायना ॥३॥
एका जनार्दन गुन गावछे । फेर जन्म नहीं आवछे मायना ॥४॥

कसा मला टाकुनी गेला राम

कसा मला टाकुनी गेला राम ॥धृ॥ रामविणा जीव व्याकुळ होतो । सुचत नाही काम ॥१॥ रामविण मज चैन पडेना । नाही जीवासी आराम ॥२॥ एका जनार्दनी पाहुनीं डोळा । स्वरुप तुझे घनःश्याम ॥३॥

नंदनवन मुरलीवाला

नंदनवन मुरलीवाला । याच्या मुरलीचा वेध लागला ॥१॥ प्रपंच धंदा नाठवे कांहीं । मुरलीचा नाद भरला हृदयीं ॥२॥ पती सुताचा विसर पडिला । याच्यामुरलीचा छंद लागला ॥३॥ स्थावर जंगम विसरुनि गेले । भेदभाव हारपले ॥४॥ समाधि उन्मनी तुच्छ वाटती । मुरली नाद ऐक्तां मना विश्रांती ॥५॥ एका जनार्दनी मुरलीचा नाद । ऐकता होती त्या सदगद ॥६॥

मुरली मनोरह रे माधव

मुरली मनोरह रे माधव ॥धृ॥ श्रीवत्सलांछन हृदयीं विलासन । दीन दयाघन रे ॥१॥ सुरनर किन्नर नारद तुंबर । गाती निरंतर रे ॥२॥
एका जनार्दनीं त्रिभुवनमोहन । राखी गोधन रे ॥३॥

झ्या मुरलीचा ध्वनी

झ्या मुरलीचा ध्वनी । अकल्पित पडिला कानीं । विव्हळ जालें अंतःकरणी । मी घरधंदा विसरलें ॥१॥ अहा रे सांवळीया कैशी वाजविली मुरली ॥धृ॥  मुरली नोहे केवळ बाण । तिनें हरीला माझा प्राण । संसार केला दाणादीन । येउनि हृदयी संचरली ॥२॥ तुझ्या मुरलीचा सुर तान । मी विसरले देहभान । घर सोडोनि धरिलें रान । मी वृंदावना गेले ॥३॥ एका जनार्दनीं गोविंदा । पतितपावन परमानंद । तुझ्या नामाचा मज धंदा । वृत्ति तंव पदीं निवर्तली ॥४॥

तुझें श्रीमुख सुंदर

तुझें श्रीमुख सुंदर । कुसुम शुभकांति नागर । कासें पीतांबर मनोहर । पाहुनी भुल पडली । करुणाघना ॥१॥ मुरली नको वाजवुं मनमोहना ॥धृ ॥ सर परता होय माघारा । देहभाव बुडाला सारा नाहीं सांसारासी थारा । भेदाभ्रम गेला । कमलनयना ॥२॥ ध्वनि मंजुळ ऐकिली कानीं । सर्व सुखां जाली धनी । एका जनार्दनीं ध्यानी मनीं । एकपणा जगजीवना ॥३॥

तुझी संगती नाहीं कामाची

तुझी संगती नाहीं कामाची । मी सुदंरा कोवळ्या मनाची । मज दृष्टी होईल साची । मग तुझी घेइन चर्या ॥१॥ कसें वेड लाविलें कान्हों गोवळियां ॥धु॥ माझा वंश आहे मोठ्याचा तुं तंव यातीहीन गौळ्याचा । ऐक्य जालीया नांवरुअ पाचा । ठावाचि पुसलिया ॥२॥
तुझ्या अंगेची घ्रट घाणी । तनु काय दिसती वोगळवाणी । मुरली वाजविसी मंजुळवाणी । मनमोहन कान्हया ॥३॥ तुझ्या ठिकाणी अवगुणा मोठा । चोरी करुनी भरिसी पोटा । व्रजनारी सुंदरा चावटा । अडविसी अवगुणीया ॥४॥ सर्व सुकहची कृष्णासंगती । वेणुनादें गाई गोप वेधती । एका जनार्दनी हरिरुपी रमतीं । त्या व्रज सुंदरीया ॥५॥

खांद्यावरे कांबळी हातामधीं काठी

खांद्यावरे कांबळी हातामधीं काठी । चारितसे धेनु सांवळा जगजेठी ॥१॥ राधे राधे राधे राधे मुकुंद मुरारी । वाजवितो वेणु कान्हा श्रीहरी ॥२॥ एका एक गौळनी एकएक गोपाळा । हातीं धरुनि नाचती रासमंडळा ॥३॥ एका जनार्दनी रासमडळ रचिलें । जिकडे पाहे तिकडे अवघें ब्रह्मा कोंदलें ॥४॥

कृष्णाला भुलविलें गोपीने

कृष्णाला भुलविलें गोपीने ॥धृ॥ यशोदे तुझा हा कान्हा राहीना । मी मारीन क्रोधाने ॥१॥ नंदजी तुमचा कृष्ण लाडका हाका मरितो मोठ्यानें ॥२॥ वेताटी घेउनी नावेंत बैसला । वांचविले देवानें ॥३॥
एका जनार्दनी पूर्ण कृपेनें । नाहीं ऐकिलें मातेनें ॥४॥

कान्ह्या रे जगजेठी

कान्ह्या रे जगजेठी । देई भेटी एकवेळा ।1। काय मोकलिले वनी । सावजानि वेढियेले ।2।  येथ वरी होता संग । अंगे अंग लपविले ।3।

तुका म्हणे पाहिले मागे । ऐवढ्या वेगे अंतरला ।4।

आंत हरि बाहेर हरि

आंत हरि बाहेर हरि । हरिनें घरीं कोंडिलें ॥1॥ हरिनें कामा घातला चिरा । वित्तवरा मुकविलें ॥ध्रु.॥ हरिने जीवें केली साटी । पाडिली तुटी सकळांसी ॥2॥ तुका ह्मणे वेगळा नव्हे । हरि भोवे भोंवताला ॥3॥ 🌹

हरि तुझी कांती रे सांवळी

हरि तुझी कांती रे सांवळी । मी रे गोरी चांपेकळी । तुझ्या दर्शने होईन काळी । मग हे वाळी जन मज ।।१।। उगला राहे न करी चाळा । तुज किती सांगो रे गोवळा । तुझा खडबड कांबळा । अरे नंदबाळा आलगटा ।।धृ।।  तुझिये अंगी घुरट घाणी । बहू खासी दूध तूप लोणी । घरिचे बाहेरिल आणोनि । मी रे चांदणी सुकुमार ।।३।। मज ते हांसतील जन । धिःकारिती मज देखोन ।अंगीचे तुझे देखोनि लक्षण । मग विटंबना होईल रे ।।४।। तुज तंव लाज भय शंका नाहीं । मज तंव सज्जन पिशुन व्याही । आणिक मात बोलु काही । कसी भीड नाही तुज माझी ।।५।। वचन मोडी नेदि हात । कळले न साहेचि मात ।

तुकयास्वामी गोपिनाथ । जीवन्मुक्त करुनि भोगी ।।६।।

चुराचुराकर माखन खाया

चुराचुराकर माखन खाया । गवलन का नंद कुमर कन्हैया ।।१।। काहे बराई दिखावत मोही । जानत हुं प्रभूपणा तेरा सब ही ।।धृ।। और मात सुन उखलसुं गला । बांधलिया आपना गोपाला ।।३।। फिरत बनबन गाऊ धरावत । कहे तुकयाबंधू लकरी लेले हात ।।४।।

देहुडा चरणीं वाजवितो वेणू

देहुडा चरणीं वाजवितो वेणू । गोपिकारमणु स्वामी माझा ।।१।। खिला गे माय यमुनेचें तीरीं । हात खांद्यावरी राधिकेच्या ।।धृ।। गुंजावर्ण डोळे शिरी बाबर झोटी । मयूर पुच्छ वेष्ठी शोभतसे ।।३।। सगुण मेघ:श्याम लावण्य सुंदर । नामया दातार केशवराज ।।४।।

यशोदे घराकडे चाल मला जेवूं घाल

यशोदे घराकडे चाल मला जेवूं घाल ।।धृ।। साध्या गव्हाची पोळी लाटी । मला पुरणपोळी करून दे मोठी । नाहीं अडवित गुळासाठी । मला जेवूं घाल ।।२।। तूप लावून भाकर करी । वांगे भाजून भरीत करी । वर कांद्याची कोशिंबिरी । मला जेवूं घाल ।।३।। आई गे खडीसाखरेचे खडे । लवकर मला करून दे वडे । बाळ स्फुंदस्फुंदोनी रडे । मला जेवूं घाल ।।४।। आई लहानचं घे गे उंडा । लवकर भाजून दे मांडा । लांब गेल्या गाईच्या झुंडा । मला जेवूं घाल ।।५।। आई मी खाईन शिळा घाटा । दह्याचा करून दे मठ्ठा । नाहीं माझ्या अंगीं ताठा । मला जेवूं घाल ।।६।। भाकर बरीच गोड झाली । भक्षुनी भूक हरपली । यशोदेने कृपा केली । मला जेवूं घाल ।।७।।

आई मी तुझा एकुलता एक

आई मी तुझा एकुलता एक । गाई राखितो नऊ लाख । गाई राखुनी झिजली नखं । मला जेवूं घाल ।।८।। नामा विनवी केशवासी । गाई राखितो वनासी । जाऊन सांगा यशोदेसी । मला जेवूं घाल ।।९।।

बाळ सगुण गुणांचें तान्हें गे

बाळ सगुण गुणांचें तान्हें गे । बाळ दिसतें गोजिरवाणें गे । काय सांगतां गाऱ्हाणे गे । गोकुळींच्या नारी ।।१।। श्रीरंग माझा वेडा गे । याला नाहीं दुसरा जोडा गे । तुम्ही याची संगत सोडा गे । गोकुळींच्या नारी ।।धृ।। पांच वर्षाचें माझें बाळ गे । अंगणी माझ्या खेळे गे ।कां लटिकाची घेतां आळ गे । गोकुळींच्या नारी ।।३।। सांवळा गे चिमणा माझा । गवळणीत खेळे राजा । तुम्ही मोठ्या ढालगजा गे । गोकुळींच्या नारी ।।४।। तुम्ही खाऊन लोण्याचा गोळा गे । आळ घेतां या गोपाळा गे । तुम्ही ठाईच्या वोढाळा गे । गोकुळींच्या नारी ।।५।।

तुम्ही लपवूनी याची गोटी गे । लागतां गे याचे पाठीं गे । ही एवढीच रीत खोटी गे । गोकुळींच्या नारी ।।६।। तुम्ही लपवूनी याचा भोवरा गे । आळ घेतां शारंगधरा गे । तुम्ही बारा घरच्या बारा गे । गोकुळींच्या नारी ।।७।। हा ब्रम्हविधीचा जनिता गे । तुम्ही याला धरुं पाहतां गे ।

हा कैसा येईल हातां गे । गोकुळींच्या नारी ।।८।। नामा म्हणे यशोदेशी गे । हा तुझा हृषीकेशी गे । किती छळीतो आम्हांसी गे । गोकुळींच्या नारी ।।९।।

हातीं घेऊनियां काठी

हातीं घेऊनियां काठी । शिकविते श्रीपती । यमुनेची माती । खासी कां कां कां कां ।।१।। हरिं तू खोडी नको करुं । माझ्या बा बा बा बा ।।धृ।।

धांऊनिया धरिला करीं । बैसविला मांडीवरी । मुख पसरोनी करी । आ आ आ आ ।।३।। विष्णुदास नामा म्हणे । मरोनियां जन्मा येणें ।

कृष्ण सनातन पाहू । या या या या ।।४।।

तळवे तळहात टेंकित

तळवे तळहात टेंकित । डाव्या गुडघ्यानें रांगत । रंगणी रंगनाथ । तो म्या देखिला सये ।।१।। गवळण जसवंती पैं सांगे । आलें या कृष्णाचेनि मागे । येणें येणें वो श्रीरंगें । नवनीत माझें भक्षिलें ।।धृ।। एक्याहातीं लोण्याचा कवळू । मुख माखिलें आळूमाळू । चुंबन घेता येतो परिमळू । नवनीताचा गे सये ।।३।। येणें माझें कवाड उघडिलें । येणें शिंकें हो तोडिलें । दह्यादुधातें भक्षिलें । उलंडिलें ताकातें ।।४।। ऐसें जरी मी जाणतें । यमुना पाणिया नच जातें । धरुनी खांबासी बांधितें । शिक्षा लावितें गोविंदा ।।५।। ऐसा पुराणप्रसिद्ध चोर । केशव नाम्याचा दातार । पंढरपुरी उभा विटेवर । भक्त पुंडलिकासाठी ।।६।।

दु:खाची निवृत्ती सुखाचें तें सुख

दु:खाची निवृत्ती सुखाचें तें सुख । पाहतां श्रीमुख गोविंदाचें ।।१।।

रंगणी रांगत गुलगुला बोलत । असुर रुळत चरणांतळी ।।धृ।।

नामा म्हणे हातीं लोणियाचा उंडा । गौळणी त्या तोंडा भुललिया ।।३।।

परब्रम्ह निष्काम तो हा

परब्रम्ह निष्काम तो हा गौळीया घरीं । वाक्या वाळें अंदु कृष्ण नवनीत चोरी ।।१।।  म्हणती गौळणी हरीची पाऊले धरा । रांगत रांगत येतो हरी हा राजमंदिरा ।।धृ।। लपत छपत येतो हरी हा राजभुवनीं । नंदासी टाकुनी आपण बैसे सिंहासनी ।।३।। सांपडला देव्हारीं यासी बांधा दाव्यांनी । शंख चक्र गदा पद्म शारंगपाणी ।।४।। बहुतां कष्टे बहुतां पुण्यें जोडिलें देवा । अनंत पवाडे तुमचे न कळती मावा ।।५।। नामा म्हणे केशवा अहोजी तुम्ही दातारा । जन्मोजन्मीं द्यावी तुमची चरणसेवा ।।६।।

मैं भुली घरजानी बाट

मैं भुली घरजानी बाट । गोरस बेचन आयें हाट ।।१।। कान्हा रे मनमोहन लाल । सबही बिसरू देखें गोपाल ।।धृ।। काहां पग डारु देखे आनेरा । देखें तो सब वोहीने घेरा ।।३।। हुं तों थकीत भई रे तुका । भागा रे सब मनका धोका ।।४।।

असा कसा देवाचा देव

असा कसा देवाचा देव बाई ठकडा । देव एका पायानें लंगडा ।।धृ।।

गौळ्याघरी  जातो दहीं दुध खातो । करी दह्यादुधाचा रबडा ।।२।।

वाळवंटी जातो कीर्तन करितो । करी साधूसंतांसी झगडा ।।३।।

एका जनार्दनीं भिक्षा वाढा माई । देव एकनाथाचा बछडा ।।४।।

सांवळा देखिला नंदाचा

सांवळा देखिला नंदाचा । तेणें आनंदाचा पूर आला ।।धृ।।

काळी घोंगडी हातामध्ये काठी । चारितो यमुनातटी गोधनें तो ।।२।।

एका जनार्दनीं सांवळा श्रीकृष्ण । गौळणी तल्लीन पाहतां होती ।।३।।

दुडीवरी दुडी गौळणी सातें

दुडीवरी दुडी गौळणी सातें निघाली । गौळण गोरस म्हणों विसरली ।।१।। गोविंदु घ्या कोणी दामोदरू घ्या गे । तंव तंव हांसती मथुरेच्या गे ।।धृ।। दुडिया माझारीं कान्होबा झाला भारी । उचंबळे गोरस सांडे बाहेरी ।।३।। एका जनार्दनीं सबलस गौळणी । ब्रम्हानंदु न समाये मनीं ।।४।।

गौळणी गाऱ्हाणे सांगती यशोदेसी

गौळणी गाऱ्हाणे सांगती यशोदेसी । दहीं दुध खाऊनियां पळूनी जातो हृषीकेशी ।।१।। लाडका हा कान्हा बाई तुझा तुला गोड वाटे । याच्या खोडी किती सांगू महिपत्र सिंधू आटे ।।धृ।। मेळवोनी गोपाळ घरामध्ये मेळवोनी गोपाळ घरामध्ये शिरे कान्हा । धरुं जातां पळूनी जातो यादवांचा राणा ।।३।। ऐसें मज यानें पिसें लावियलें सांगू काई । एका जनार्दनीं कायावाचामनें पायीं ।।४।।

अधरीं धरुनी वेणू

अधरीं धरुनी वेणू । वाजविला कुणी नेणुं ।।धृ।। प्रात:काळी तो वनमाळी । घेऊनि जातो धेनू ।।२।। उभी मी राहें वाट मी पाहें । केव्हां भेटेल मम कान्हु ।।३।। एका जनार्दनीं वाजविला वेणू । ऐकतां मन झालें तल्लीनु ।।४।।

सावळे परब्रह्म आवडे ये

सावळे परब्रह्म आवडे ये जीवा । मनें मन राणिवा घर केलें ।।१।।

काय करुं सये सांवळे गोवित । आपें आप लपत मन तेथें ।।धृ।।

बापखुमादेविवरू सांवळी प्रतिमा । मनें मनीं क्षमा एक झालें ।।३।।

कृष्णे वेधिली विरहिणी

कृष्णे वेधिली विरहिणी बोले । चंद्रमा करितो उबारा गे माय ।

न लावा चंदनु अंगीं न घाला विंजणवारा । हरिविणे शून्य शेजारु गे माये ।।१।। माझे जीवीचें तुम्ही कां वो नेणां । माझा बळिया तो पंढरीराणा वो माय ।।धृ।। नंदनंदनु घडी घडी आणा । तयावीण न वांचती प्राणा वो माये । बापखुमादेविवरू विठ्ठलु गोविंदु ।

अमृतपान गे माये ।।३।।

पंढरपुरीचा निळा लावण्याचा

पंढरपुरीचा निळा लावण्याचा पुतळा । विठो देखियेला डोळां बाईये वो ।।१।। वेधलें वो मन तयाचियां गुणीं । क्षणभर न विसंबे विठ्ठल रुक्मिणी ।।धृ।। पौर्णिमेचे चांदणे क्षणक्षणा होय उणे । तैसे माझें जिणें एका विठ्ठलेंविण ।।३।। बापखुमादेविवरू विठ्ठलची पुरे । चित्त चैतन्य मुरे बाईये वो ।।४।।

काय सांगुं तूतें बाई

काय सांगुं तूतें बाई । काय सांगुं तूतें ।।धृ।। जात होतें यमुने वातत भेतला सावला । दोईवल तोपी मयुल पुछाची खांद्यावली कांबला ।।२।। तेणे माझी केली तवाली मग मी तेथून पलाली । पलता पलता घसलुन पलली दोईची घागल फुतली ।।३।। माझे गुलगे फुतले मग मी ललत बथले । तिकून आले शालंगपाणी मला पोताशी धलिले ।।४।।

मला पोताशी धलिले माझे समाधान केलें । निवृत्तीचे कृपे सुख हें ज्ञानदेवा लाधलें ।।५।।

ऐक एक सखये बाई

ऐक एक सखये बाई । नवल मी सांगू काई । त्रेलोक्‍याचा धनी तो हा । यशोदेसी म्‍हणतो आई ॥१॥ देवकीने वाहीला । यशोदेनें पाळिला ।पांडवांचा बंदीजन । होऊनियां राफिला ॥२॥ ब्रह्मांडाची साठवण । योगियाचें निजधन । चोरी केली म्‍हणऊनी उखळासी बंधन ॥३॥
सकळ तीर्थे जया चरणी । सुलभ हा शूळपाणी । राधिकेसी म्‍हणे तुझी । करीन मी वेणीफणी ॥४॥ शरण एका जनार्दनी । कैवल्‍याचा मोक्षदानीं ।गाई गोप गोपाबाळां । मेळविले आपुलेपणीं ॥५॥

भूल‍वलें वेणुनादे

भूल‍वलें वेणुनादे । वेणु वाजविला गोविंदे ॥१॥ पांगुळले यमुनाजळ । पक्षी राहिले निश्‍चळ ॥२॥ तुणचरें लुब्‍ध जालीं । पुच्‍छ वाहुनियां ठेलीं ॥३॥ नाद न समायें त्रिभुवनीं । एका भुलला जनार्दनीं ॥४॥

गोधनें चाराया जातो

गोधनें चाराया जातो शारंगपाणि । मार्गी भेटली राधिका गौळणी ।
कृष्‍ण दान मागे निरी आसडोनी । तंव ती देखिली यशोदा जननी हो ॥१॥ यशोदा म्‍हणे नाटका ऋषीकेशी । परनारीसी कैसा रे झोंबसी ।
येऊ रुदत सांगतो मातेपासी । माझा चेडु लपि‍वला निरीपाशीं हो ॥२॥
राधीका म्‍हणे यशोदे परियेसी । चेंडू नाही नाही वो मजपाशीं । परि हा लटिका लबाड ऋषीकेशी । निरी आसडितां चेंडु पडे धरणीसी हो ॥४॥ यशोदा म्‍हणे चाळका तुम्‍हीं नारी । मार्गी बैसता क्षण एक मुरारी । एका जनार्दनीं विनवी श्रीहरी । नाम घेतां पातकें जाती दूरी हो ॥५॥

तुझ्या मुरलीचा ध्‍वनी

तुझ्या मुरलीचा ध्‍वनी । अकल्पित पडली कानीं । विव्‍हळ झालें अंत:करणीं । मी घरधंदा विसरलें ॥१॥ अहा रे सावळीया कैसी वाजविली मुरली ॥धृ॥ मुरली नोहे केवळ बाण । तिनें हरिला माझा प्राण । संसार केला दाणादीन । येऊनि ह्र्दयीं संचरली ॥३॥ तुझ्या मुरलीचा सूरतान । मी विसरलें देहभान । घर सोडोनि धरिले रान । मी वृंदावनी गेलें ॥४॥ एका जनार्दनीं गोविंदा । पतितपावन परमानंदा । तुझ्या नामाचा मज धंदा । वृत्ति तंव पदीं निवर्तली ॥५॥

धिंग्याचे धिंगुले खांद्यावर कांबुळे

धिंग्याचे धिंगुले खांद्यावर कांबुळे ।। नाचत तान्हुले येश्वदेचा ।। ग बाई येश्वदेचा ।।१।। येती गवळणी करती बुझावणी ।। लागती चरणीं गोविंदाच्या ।। ग बाई गोविंदाच्या ।।२।। गोविंद बाळिया वाजविती टाळिया ।। आमुचा  कान्हा देवराव ।। ग बाई देवराव ।।३।। कटी दोरा बिंदली वाघनखे साजिरीं । नाचतो श्रीहरी येश्वदेचा ।। ग बाई येश्वदेचा ।।४।। पायीं घागरिया वांकी साजरिया ।। कानींच्या बाळिया ढाल देती ।। ग बाई ढाळ देती ।।५।। एका जनार्दनी एकत्व शरण ।। जीवें लिंबलोण उतरिती । ग बाई उतरिती ।।६।।

कैसी जाऊं मी वृंदावना

कैसी जाऊं मी वृंदावना ।। मुरली वाजवितो कान्हा ।। धृ॰ ।। पैल तिरीं हरी वाजवी मुरली । नदी भरली जमुना ।।१।। कांसे पितांबर केशरी टिळक ।। कुंडल शोभे काना ।।२।। काय करूं बाई कोणाला सांगू ।। नामाची सांगड आणा ।।३।। नंदाच्या हरीनें कौतुक केलें ।। जाणे अंतरींच्या खुणा ।।४।। एका जनार्दनी म्हणा ।। देवमहात्म्य कळेना कोणा ।।५।।

कोणी एक भुलली नारी

कोणी एक भुलली नारी ।। विकितां गोरस घ्या म्हणे हरी ।।१।। देखिला डोळां बैसलां मनीं ।। तोचि वदनीं उच्चारी ।।२।। आपुलियाचा विसर भोळा ।। गोविंद कळा कौतुकें ।।३।। तुका म्हणे हांसे जन ।। नाहीं कान ते ठाई ।।४।।

माझें अचडें छकुडें ग राधे रुपडें

माझें अचडें छकुडें ग राधे रुपडें ।। पांघरू घालितें कुंचडें ।। धृ॰ ।। हरि माझा गे सांवला ।। पायीं पैंजण बाजती खुळखुळा । यानें भुलविल्या गोपी बाळा ।। माझे॰ ।।१।। हरि माझा गे नेणता ।। करि त्रिभुवनाचा घोंगता ।। जो काआ नांदे त्रिभुवनी ।। मा॰ ।।२।। ऐसे देवाजीचे गडी ।। पेंद्या सुदामाची जोडी ।। बळीभद्र त्याचा गडी ।। मा॰ ।।३।। जनी म्हणी तूं चक्रपाणी ।। खेळ खेळ खेळतो वृंदावनीं ।। लुब्ध झाल्या त्या गौळणी ।। माझे॰ ।।४।।

वृंदावनीं वेणू कोणाचा बाईं

वृंदावनीं वेणू कोणाचा बाईं वाजे ।। वेणू नादें गोवर्धन गाजे ।। पुच्छ पसरुनी मयूर विराजे ।। मजा पाहतां भासती यादव राजे ।।१।। तृण चारा चरुं विसरलीं ।। गाई व्याघ्र एके ठायीं झालीं ।। पक्षींकुळें निबांत राहिलीं ।। वैरभाव समूळ विसरलीं ।।२।। तेथें यमुनाजळ स्थिर स्थिर वाहे ।। रविमंडळ चालतां स्तब्ध होय ।। मत्स्य कूर्म वराह स्तंभित राहे ।। बाळा स्तनपान देऊं विसरली माय ।।३।। वांक्या रुणझुण रुणझुण वाजती ।। ध्वनी मुंजळ मुंजळ उमटती ।। देव विमानीं बैसूनि स्तुति गाती ।। भानुदासी लाधली प्रेमभक्ती ।।४।।

भक्ताकारणें येणें घेतलीसे आळी

भक्ताकारणें येणें घेतलीसे आळी ।। दहा गर्भवास सोशी वनमाळी ।।१ ।। माझ्या कान्ह्याचें नांव तुम्ही बरें घ्या गे ।। हृदयी धरुनि यासी खेळावया न्या गे ।।२।। कल्पने विरहित भलतिया मागें ।। अभिमान सांडूनि दीनापाठी लागे ।।३।। शोषियेली पुतना मोडियेले तरू ।। आलिंगन दे सवे बापरखुमादेवीवरु ।।४।।

कृष्ण माझा कणकण करितो

कृष्ण माझा कणकण करितो , दृष्ट झाली कीं काय गे ।। कृष्ण॰ ।। धृ॰ ।। रामरक्षा असे मिळोनी , कुणी तरी करा उपाय गे ।। मीठ मोहऱ्या मिरच्या उतरून देईन ब्राम्हणा गाय गे ।। कृष्ण॰ ।।१।। लावा अंगारा मार्ग मलिन मी पूजिन सटली माय गे ।। मेंढा कोंबडा बळी म्यां देतें कृपा करिल मनुराजे गे ।। कृष्ण॰ ।।२।। आली राधिका दृष्ट उतरली उठुनी उभा राही गे ।। हांसत चालिला राधिके संगें वंदूं यदुपतिपाय गे ।। कृष्ण॰ ।।३।।

गाई गोपाळ यमुनेच्या तटी

गाई गोपाळ यमुनेच्या तटी ।। येती पाणिया मिळून जगजेठी ।। चेंडू चौगुणा खेळती वाळवंटी ।। चला म्हणती पाहूं दृष्टीं ।।१।। ऐशा गोपिका त्या कामातुर नारी ।। धृ॰ ।। चित्ता विव्हळ त्या देखाव्या हरी ।। मीस पाणियाचें करिताती घरीं ।। बारा सोळा मिळूनी परस्परीं ।।२।। चीरें चोळीया त्या धुतां विसरती ।। ऊर्ध्व लक्ष लागलें कृष्ण मूर्तिं ।। कोणा न ठावें कोण कुल जाती ।। झाल्या तटस्थ सकळ नेत्रपातीं ।।३।। दंत धुवण्याचा मुखामाजी हात ।।  वाद्यें वाजती न ऐकती जन्मांत ।। करी श्रवण कृष्ण वेणू गीत ।। स्वामी तुकयाचा पुरवी मनोरथ ।। ऐशा॰ ।।४।।

गोधनें चारावया जातो सारंगपाणी

गोधनें चारावया जातो सारंगपाणी ।। मार्गी भेटली राधिका गौळणी ।। कृष्ण दान मागे निरी आसडूनी ।। तंव देखिली येश्वदा जननी हो ।।१।। येश्वदा म्हणे नाटकी हुशिकेशी परनारीसी कैसा धुंडीसी ।। येरुं रुदोनी सांगतो मातेसी ।। माझा चेंडू लपवी निरीपाशीं हो ।।२।। राधिका म्हणे येश्वदे परियेसी ।। परि हा लटिका लबाड हृषीकेशी ।। चेंडू नहीं नहीं हो मजपाशीं ।। निरी आसडीतां चेंडूं पडे धरणीसी ।।३।। येश्वदा म्हणे चेटकी तुम्ही नारी ।। मार्गी क्षणेक येतां मुरारी ।। एका जनार्दनी विनवी हरी ।। नाम घेता पातकें पळती दुरी ।।४ ।।

गौळणी म्हणती गौळणीला यशोदेशी

गौळणी म्हणती गौळणीला ।। यशोदेशी पुत्र झाला ।।१।। एक धांवती एकीपुढे ।। एक वांटीती सुंडवडे ।।२।। वाणें घेऊनिया ताटी ।। नंदाघरी झाली दाटी ।।३।। ऐसी गलबला झाली ।। दासी जनी हेल घाली ।।४।।

जात होतें पानियां तेथें भेतला सांवला

जात होतें पानियां तेथें भेतला सांवला ।। दोयवळ तोपी म्युल पिच्छाची ।। खांद्यावली कांबला ।। काय थांगुं तूंतें बाई ।। काय थांगू तूतें बाई ।। धृ॰ ।।१।। घुलगे फुतले ।। मग मी ललत बसलें ।। कुनिकून आला सालंगपानी ।। मला पोतासी धलिलें काय थांगू तूतें ।।२।। मला पोतासी धलिलें ।। मोते सुख बातलें ।। निवलुती कुलपें कलुनी ज्ञानदेवा लाधले । काय थांगू तूतें बाई ।।३।

तळवे तळहात टेंकितों

तळवे तळहात टेंकितों ।। डाव्या गुड्घ्यानें रंगतो ।। रंगनीं रंगनाथ आज म्यां देखियेले सये ।।१।। यानें माझें कवाड उघडिलें ।। यानें माझें शिंकें गे तोडिलें दह्या दुधातें भक्षिलें।। उलंडीलें ताकातें ।।२।। एका हातीं लोण्याचा कवळ ।। मुखें माखिला अलुमाल ।। चुंबन देतां येतो परिमळ ।। नवनीताचाग सये ।।३।। गवळण यशवंती पैं सांगे ।। आलिया कृष्णाच्यानी मागें ।। येथेंयेणें हो श्रीरंगें ।। नवनीत भक्षिलें सये ।।४।। ऐसें कांहीं मी जाणतें ।। यमुनापाण्या जंव जातें ।। धरून खांबासी बांधितें शिक्षा लावितें गोविंदा ।।५।। तो हा पुराणप्रसिद्ध चोर ।। केशव नाम्याचा दातार ।। पंढरपुरी धरिला अवतार ।। भक्त पुंडलिका साठीं ।।६।।

दुडीवर दुडी गौळणी साते जे निघाल्या

दुडीवर दुडी गौळणी साते जे निघाल्या ।। गौळणी गौरस म्हणों विसरल्या ।। गोविंद घ्या कोणी दामोदर घ्या गे ।। तंव हांसती नारी मथुरेच्यागे ।।१।। दुडिया माझारीं कान्होबा झाला भारी ।। उचंबळे गौरस सांडे बाहेरी ।। गो॰ ।।२।। एका जनार्दनी सबरस गौळणी ।। ब्रम्हानंद न समाये मनीं ।। गो॰ ।।३।।

नको बाजवूं कान्होबा मुरली

नको बाजवूं कान्होबा मुरली ।। नको॰ ।। धृ॰ ।। तुझ्या मुरलीनें सुद बुद हरली ।। हरली हरली ।। नको॰ ।।१।। घरीं कंरीत होतें काम धंदा ।। तेथेंच मी गडबडले ।। नको॰ ।।२।। घागर घेउनि पाणियाशी जातां ।। डोईवर घागर पाझरली ।। नको॰ ।।३।। एका जनार्दनी पूर्ण कृपेनें ।। राधा गौळण घाबरली ।। नको॰ ।।४।।

भूलविलें वेणुनादें

भुलविलें वेणुनादें ।। वेणू वाजविला गोविंदें ।।१।। पांगुळले यमुनाजल ।। पक्षी राहिलें निश्चळ ।।२।। तृणचारा विसरलीं ।। पुच्छें वाहोनियां ठेलीं ।।३।। आनंद न समाये त्रिभुवनी ।। एक भुलला जनार्दनी ।।४।।

रडत माझें बाळ तान्हें

रडत माझें बाळ तान्हें ।। समजाविते राहिना ।। धृ॰ ।। नानापरी समजाविते ।। मागेल तें खाया देतें ।। थोपटुनी निजवितें ।। परी हा उगा राहिना ।।१ ।। नानापरी करितो छंद ।। रडतो हा स्फुंद स्फुंद ।। नेत्रांतुनी वाहे बिंद ।। परी डोळा लागेना ।।२।। पोटीं धरूनियां दम ।। सर्वांगी सुटला घाम ।। एकाजनार्दनी प्रेम ।। यशोदेशीं माईना ।।३।।

राधे तुझा रंग पाहून कृष्ण दंग झाला

राधे तुझा रंग पाहून कृष्ण दंग झाला ।। राधे हरि दंग झाला ।। धृ॰ ।। वेणी फणी करूनि चांग ।। काजळ कुंकूं ल्याली भांग ।। अंगामध्यें चोळी तंग ।। दावि गोरा रंग हरिला ।। राधे॰ ।।१।। राधे तुझा रंग झोक ।। कृष्ण पाहून लावी नोक ।। जरी पातळाचा झोंक ।। पदर सांवरिला ।। राधे॰ ।।२।। मथुरेची गौळण थाट ।। शिरीं गोरसाचा माठ ।। चढून यमुनेचा घांट ।। पालवी हरीला ।। राधे तुझ्या॰ ।।३ ।। मथुरेची गौळण वेडी ।। चालतांना ।। डोळे मोडी ।। गोपळनाथ भक्त गडी ।। चरणीं ठाव दिला ।। राधे॰ ।।४।।

राधे तुला पुसतो घोंगडीवाला

राधे तुला पुसतो घोंगडीवाला ।। घोंगडीवाला कांबळीवाला ।। राधे॰ ।। धृ॰ ।। जमवुनि पोरें गेला यमुनेच्या तिरीं ।। वांटितो गोपाळकाला ।। राधे॰ ।।१।। रात्री माझ्या मंदिरीं आला ।। निरोप सांगुनि गेला ।। राधे॰ ।।२।। गळां वैजयंती माळा हाति घेऊनियां वेणू ।। नेसुनि पितांबर पिंवळा ।। राधे॰ ।।३।। जनी म्हणे विठू हा धाला ।। गळां वैजयंती माळा ।। राधे ।।४।।

वारियानें कुंडल हाले

वारियानें कुंडल हाले । डोळे मोडित राधा चाले ।।धृ॰।। राधेलापाहुनी भुलले हरि । बैल दोहितो आपुले घरीं ।।१।।  फणस गंभीर कर्दळी दाट ।। हातीं घेऊन सारंगीपाट ।।२।। हरिला पाहुनी भुलली चित्ता । मंदिरीं घुसळी डेरा रिता ।।३।। मन मिळालेंसे मना । एका भुलले जनार्दना ।।४।। वारियानें॰ ।।

मीराबाईचे भजन

कान्हा चालो मारा घेरे काम छे

कान्हा चालो मारा घेरे काम छे । सुंदर तारूं नाम छे ।। टेक ।। मारा अंगनमो तुलसीनो झाड छे । राधा गौळण मारुं नाम छे ।।१।। आगले मंदिरमा ससरो सोवेलो छे । पाछलो मंदिर सामसुम छे ।।२।। मोर मुकुट पितांबर शोभे । गले मोतनकी माळ छे ।।३।। मारीके प्रभू गिरीधर नागर । चरणकमल चित्त जात छे ।।४।।

कान्हा बन्सरी बजाय गिरिधारी

कान्हा बन्सरी बजाय गिरिधारी । तोरी बन्सरी लागे मोको प्यारी ।।टेक।। दही दुध बेचने जाती जमुना । कानाने घागर फोरी ।।१।। सिर पर घट घट पर झारी  उस्कुं उतार मुरारी ।।२।। सास बुरीरे नदंद हटेली । देवर देवें मोको गारी ।।३।। मीरा कहे प्रभु गिरिधारी नागर । चरण कमल बलहारी ।।४।।

कुबजाने जादू डारा

कुबजाने जादू डारा । मोहे लीयो शाम हमारा ।।धृ॰।। दिन नहीं चैन रैन निद्रा । तलपतरे जीज्व हमारा ।।१।। निरमल नीर जमुनाजीको छांडयो । जाय पीछे जल खारा ।।२।। इतगोकुळ उत मथुरा नागरी । छोड्योहो पीहुं प्यारा ।।३।। मोर मुकुट पितांबर शोभे । जीवन ग्राण हमारा ।।४।। मीराके प्रभु गिरीधर नागर । बिरह समुंदर सारा हो ।।५।।

जाके मथुरा कान्हाने घागर फोरी

जाके मथुरा कान्हाने घागर फोरी । घागरिया फोरी दुलारी मोरी तोरी ।। धृ॰ ।। ऐसी रीत तुझे कौन सिखावे । किसान करत बलजोरी ।।१।। सास हटेली ननंद चुगेली । दीर देवात मुजे गारी ।।२।। मीरा काहे प्रभु गिरीधर नागर । चरणकमल चित्तहारी ।।३।।

झुलत राधा संग

झुलत राधा संग । गिरीधर झुलत राधा संग ।। टेक ।। अबीर गुलालकी धूम मचाई । भर पिचकारी रंग ।।१।। लल भाई ब्रिंदाबन जमुना । केशर चुवत रंग ।।२।। नाचत ताल अधार सूरवर । धिमिधिमी बाजे मृदंग ।।३।। मीरा काहे प्रभु गिरीधर नागर चरणकमलकूं दंग ।।४।।

तुम बिन कौन खबर

तुम बिन कौन खबर ले गोवर्धन गिरिधारीर ।। धृ॰ ।। मोर मुकुट पितांबर शोभे । कुंडलकी छबी न्यारीरे ।।१।। भारी सभामों द्रौपदी ठाडी । राखो लाज हमारीरे ।।२।। मीराके प्रभु गिरिधर नागर । चरणकमल बलहारीरे ।।३।।

पिहुकी बोलिन बोल प्रभुजी

पिहुकी बोलिन बोल, प्रभुजी । नाव किनारे लगाव ।। धृ॰ ।। नदिया गहेरी नाव पुरानी ।। डूबत जहाज तराव ।।१।। ज्ञान ध्यानकी सांगड बांधी । दवरे दवरे आव ।।२।। मीरा कहे प्रभु गिरिधर नागर । पकरो उनके पांव ।।३।।

पिहुकी बोलिन बोल पपैया

पिहुकी बोलिन बोल, पपैया ।। टेक ।। तैं खोलना मेरा जी डरत है । तनमन डांवा डोल ।। पपैया ।।१।। तारे बिना मोकुं पीर आवत है । जियरा करूंगी मै मोल ।।२।। मिरके प्रभु गिरिधर नागर । कामनी करत कलोल ।।३।।

 

पग घुंगरु रे पग घूंगरु बांधकर नाची

पग घुंगरु रे पग घूंगरु बांधकर नाची ॥धृ॥ मैं अपने तो नारायणकी । हो गयी आपही दासी ॥१॥ विषका प्याला राजाजीने भेजा । पीबत मीरा हासी ॥२॥ लोग कहे मीरा भई रे बावरी । बाप कहे कुल नासी ॥३॥ मीराके प्रभु गिरिधन नागर । हरिचरणकी दासी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

गौळणी समाप्त

 

सर्व संतांचे हरिपाठ

संत ज्ञानेश्वर महाराज हरिपाठ

संत तुकाराम महाराज हरिपाठ

संत नामदेव महाराज हरिपाठ

संत निवृत्तिनाथ महाराज हरिपाठ लिहिणे बाकी आहे

संत एकनाथ महाराज हरिपाठ लिहिणे बाकी आहे

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

गुरूपरंपरेचे अभंग

संत ज्ञानेश्वर महाराज हरिपाठाची

अनुक्रमणिका

०१. देवाचिये द्वारी उभा२२. नित्यनेम नामीं ते प्राणी
०२. चहूं वेदीं जाण षट्शास्त्री२३. सात पांच तीन
०३. त्रिगुण असार निर्गुण हे २४. जप तप कर्म क्रिया नेम
०४. भावेवीण भक्ति भक्ति२५. जाणीव नेणीव भगवंतीं
०५. योगयागविधी येणे नोहे२६. एक तत्त्व नाम दृढ धरीं
०६. साधुबोध झाला तो२७. सर्व सुख गोडी साही डी
०७. पर्वताप्रमाणे पातक
०८. संतांचे संगती मनोमार्ग
०९. विष्णुविणे जप व्यर्थ
१०. त्रिवेणीसंगमी नाना तीर्थे 1)       सद्गुरूराये कृपामज केली
११. हरि उच्चारणी अनंत 2)       माझिये मनींचा जाणोनियां
१२. तीर्थ व्रत नेम भावेविण3)       घालुनियां भार राहिलों निश्चितीं
१३. समाधि हरीची सम सुखे4)       माझ्या विठोबाचा कैसा प्रेम
१४. नित्य सत्य मित हरिपा5)       आदिनाथ उमा बीज प्रगटले
१५. एक नाम हरि द्वैतनाम 6)       आदिनाथ गुरु सकळ सिद्धांचा
१६. हरिबुद्धी जपे तो नर 7)       अवघेंचि त्रैलोक्य आनंदाचें
१७. हरिपाठकीर्ति मुखें जरी8)       अवघाची संसार सुखाचा
१८. हरिवंश पुराण हरिनाम9)       मुख्य  महाविष्णु  चैतन्याचें  
१९. नामसंकीर्तन वैष्णवांची
२०. वेदशास्त्रपुराण श्रुतीचें
२१. काळ वेळ नाम

गुरूपरंपरेचे अभंग पहा

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

॥श्री संत ज्ञानेश्वर महाराजकृत हरिपाठ॥

अभंग-१

देवाचिया द्वारीं उभा क्षणभरी॥ तेणें मुक्ति चारी साधियेल्या॥१॥

हरि मुखे म्हणा हरि मुखे म्हणा॥ पुण्याची गणना कोण करी॥२॥

असोनि संसारीं जिव्हे वेगु करीं॥ वेदशास्त्र उभारी बाह्या सदा॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे व्यासाचिया खुणा॥ द्वारकेचा राणा पांडवां घरी॥४॥

अभंग-२

चहूं वेदीं जाण षट्शास्त्री कारण॥ अठराही पुराणें हरीसी गाती॥१॥

मंथुनी नवनीता तैसे घे अनंता॥ वायां व्यर्थ कथा सांडी मार्ग॥२॥

एक हरि आत्मा जीवशिव सम॥ वायां तू दुर्गमा न घालीं मन॥३॥

ज्ञानदेवा पाठ हरि हा वैकुंठ॥ भरला घनदाट हरि दिसे॥४॥

अभंग-३

त्रिगुण असार निर्गुण हे सार॥ सारासार विचार हरिपाठ॥१॥

सगुण निर्गुण गुणांचे अगुण॥ हरिविणें मन व्यर्थ जाय॥२॥

अव्यक्त निराकार नाहीं ज्या आकार॥ जेथूनी चराचर त्यासी भजें॥३॥

ज्ञानदेव ध्यानी रामकृष्ण मनी॥ अनंत जन्मांती पुण्य होय॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अभंग-४

भावेवीण भक्ति भक्तिवीण मुक्ति ॥ बळेवीण शक्ति बोलू नये॥१॥

कैसेनि दैवत प्रसन्न त्वरित ॥ उगा राहे निवांत शिणसी वायां॥२॥

सायासे करिसी प्रपंच दिनदिशीं ॥ हरीसी न भजसी कोण्या गुणे॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे हरिजप करणे ॥ तुटेल धरणे प्रपंचाचें॥४॥

अभंग-५

योगयागविधी येणे नोहे सिध्दी ॥ वायाचि उपाधि दंभ धर्म॥१॥

भावेवीण देव न कळे नि:संदेह । गुरूवीण अनुभव कैसा कळे ॥२॥

तपेवीण दैवत दिधल्यावीण प्राप्त। गुजेवीण हित कोण सांगे ॥३॥

ज्ञानदेव सांगे दृष्टांताची मात। साधूंचे संगती तरणोपाय ॥४॥

अभंग-६

साधुबोध झाला तो नुरोनिया ठेला॥ ठायीच मुराला अनुभवे॥१॥

कापुराची वाती उजळली ज्योती॥ ठायीच समाप्ती झाली जैसी॥२॥

मोक्षरेखे आला भाग्ये वैनटला॥ साधूंचा अंकिला हरिभक्त॥३॥

ज्ञानदेवा गोडी संगती सज्जनी॥ हरि दिसे जनी वनी आत्मतत्वी॥४॥

अभंग-७

पर्वताप्रमाणे पातक करणें॥ वज्रलेप होणे अभक्तांसी॥१॥

नाही ज्यासी भक्ति तो पतित अभक्त॥ हरिसी न भजत दैवहत॥२॥

अनंत वाचाळ बरळती बरळ॥  त्या कैसेनि गोपाळ पावे हरि॥३॥

ज्ञानदेवा प्रमाण आत्मा हा निधान॥ सर्वांघटी पूर्ण एक नांदे॥४॥

अभंग-८

संतांचे संगती मनोमार्ग गती। आकळावा श्रीपती येणे पंथे॥१॥

रामकृष्ण वाचा भाव हा जीवाचा। आत्मा जो शिवाचा रामजप॥२॥

एक तत्व नाम साधिती साधन। द्वैताचे बंधन न बाधिजे॥३॥

नामामृत गोडी वैष्णवां लाधली। योगियां साधली जीवनकळा॥४॥

सत्वर उच्चार प्रल्हादी बिंबला। उध्दवा लाधला कृष्ण दाता॥५॥

ज्ञानदेव म्हणे नाम हे सुलभ। सर्वत्र दुर्लभ विरळा जाणे॥६॥

अभंग-९

विष्णुविणे जप व्यर्थ त्याचे ज्ञान। रामकृष्णी मन नाही ज्याचे॥१॥

उपजोनी करंटा नेणें अद्वैतवाटा। रामकृष्णी पैठा कैसोनि होय॥२॥

द्वैताची झाडणी गुरुवीण ज्ञान। त्या कैचे कीर्तन घडेल नामीं॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे सगुण हे ध्यान। नामपाठ मौन प्रपंचाचे॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अभंग-१०

त्रिवेणीसंगमी नाना तीर्थे भ्रमी। चित्त नाही नामी तरी ते व्यर्थ॥१॥

नामासी विन्मुख तो नर पापिया। हरिविण धावया न पावे कोणी॥२॥

पुराणप्रसिध्द बोलिले वाल्मिक। नामे तिन्ही लोक उध्दरती॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे नाम जपा हरीचे। परंपरा त्यांचे कुळ शुध्द॥४॥

अभंग-११

हरि उच्चारणी अनंत पापराशी। जातील लयासी क्षणमात्रे॥१॥

तृण अग्निमेळे समरस झाले। तैसे नामे केले जपता हरि॥२॥

हरि उच्चारण मंत्र हा अगाध। फळे भूतबाधा भेणे तेथे॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे हरि माझा समर्थ। न करवे अर्थ उपनिषदां॥४॥

अभंग-१२

तीर्थ व्रत नेम भावेविण सिध्दि। वायाचि उपाधी करिसी जना॥१॥

भावबळे आकळे येरवी नाकळे। करतळी आवळे तैसा हरी॥२॥

पारियाचा रवा घेता भूमीवरी। यत्न परोपरी साधन तैसे॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे निवृत्ति निर्गुण। दिधले संपूर्ण माझे हातीं॥४॥

अभंग-१३

समाधि हरीची समसुखेवीण। न साधेल जाणे द्वैतबुध्दी॥१॥

बुध्दीचे वैभव अन्य नाही दुजें । एका केशिराजे सकळसिध्दि॥२॥

ऋध्दिसिध्दिनिधी अवघीच उपाधी । जव त्या परमानंदी मन नाही॥३॥

ज्ञानदेवीं रम्य रमलें समाधान । हरीचें चिंतन सर्वकाळ ॥४॥

अभंग-१४

नित्य सत्य मित हरिपाठ ज्यासी । कळिकाळ त्यासी न पाहे दृष्टी ॥१॥

रामकृष्ण वाचा अनंतराशी तप । पापाचे कळप पळती पुढें ॥२॥

हरि हरि हरि मंत्र हा शिवाचा । म्हणती जे वाचा तया मोक्ष ॥३॥

ज्ञानदेवा पाठ नारायण नाम । पाविजे उत्तम निज स्थान ॥४॥

अभंग-१५

एक नाम हरि द्वैतनाम दूरी । अद्वैत कुसरी विरळा जाणे ॥१॥

समबुद्धि घेतां समान श्रीहरी । शमदमां वरी हरि झाला ॥२॥

सर्वांघटी राम देहादेहीं एक । सूर्य प्रकाशक सहस्ररश्मी ॥३॥

ज्ञानदेवा चित्तीं हरिपाठ नेमा । मागिलिया जन्मा मुक्त झालों ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अभंग-१६

हरिबुद्धी जपे तो नर दुर्लभ । वाचेसी सुलभ रामकृष्ण ॥१॥

रामकृष्ण नामीं उन्मनी साधली । तयासी लाधली सकळ सिद्धि ॥२॥

सिद्धि बुद्धि धर्म हरिपाठीं आले । प्रपंची निमाले साधुसंगे ॥३॥

ज्ञानदेवीं नाम रामकृष्णी ठसा । तेणें दशदिशा आत्माराम ॥४॥

अभंग-१७

हरिपाठ कीर्ति मुखें जरी गाय । पवित्रचि होय देह त्याचा ॥१॥

तपाचे सामर्थ्ये तपिन्नला अमूप । चिरंजीव कल्प वैकुंठीं नांदे ॥२॥

मातृपितृभात्रा सगोत्र अपार । चतुर्भुज नर हो{ऊ}नि ठेले ॥३॥

ज्ञान गूढगम्य ज्ञानदेवा लाधलें । निवृतीने दिधलें माझें हातीं॥४॥

अभंग-१८

हरिवंशपुराण हरिनाम संकीर्तन । हरिविण सौजन्य नेणे कोणी ॥१॥

त्या नरा लाधलें वैकुंठ जोडलें ।सकळही घडलें तीर्थाटण ॥२॥

मनोमार्गें गेला तो तेथें मुकला । हरिपाठीं स्थिरावला तोचि धन्य ॥३॥

ज्ञानदेवा गोडी हरिनामाची जोडी । रामकृष्णी आवडी सर्वकाळ ॥४॥

अभंग-१९

नामसंकीर्तन वैष्णवांची जोडी । पापें अनंत कोटी गेलीं त्यांची ॥१॥

अनंत जन्मांचें तप एक नाम । सर्व मार्ग सुगम हरिपाठी ॥२॥

योग याग क्रिया धर्माधर्म माया । गेले ते विलया हरिपाठी ॥३॥

ज्ञानदेवी यज्ञयाग क्रिया धर्म । हरीविण नेम नाहीं दुजा ॥४॥

अभंग-२०

वेदशास्त्रपुराण श्रुतीचें वचन । एक नारायण सारा जप ॥१॥

जप तप कर्म हरीविण धर्म । वा{उ}गाचि श्रम व्यर्थ जाय ॥२॥

हरीपाठी गेले ते निवांताचि ठेले । भ्रमर गुंतले सुमनकळिके ॥३॥

ज्ञानदेवीं मंत्र हरिनामाचें शस्त्र । यमें कुळगोत्र वर्जियेलें ॥४॥

अभंग-२१

काळ वेळ नाम उच्चारितां नाहीं । दोन्ही पक्ष पाहीं उद्धरती ॥१॥

रामकृष्णी नाम सर्व दोष हरण । जडजीवां तारण हरि एक ॥२॥

हरिनाम सार जिव्हा या नामाची ।उपमा त्या देवाची कोण वानी ॥३॥

ज्ञानदेवा सांग झाला हरिपाठ ।पूर्वजां वैकुंठ मार्ग सोपा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

अभंग-२२

नित्यनेम नामीं ते प्राणी दुर्लभ । लक्ष्मी-वल्लभ तयां जवळी ॥१॥

नारायण हरी नारायण हरी । भुक्ति मुक्ति चारी घरीं त्यांच्या ॥२॥

हरिविण जन्म नर्कचि पैं जाणा । यमाचा पाहुणा प्राणी होय ॥३॥

ज्ञानदेव पुसे निवृतीसी चाड । गगनाहूनि वाड नाम आहे ॥४॥

अभंग-२३

सात पांच तीन दशकांचा मेळा ।एक तत्त्वी कळा दावी हरी ॥१॥

तैसें नव्हे नाम सर्वत्र वरिष्ठ । तेथें कांहीं कष्ट न लागती ॥२॥

अजपा जपणें उलट प्राणाचा । येथेंही मनाचा निर्धार असे ॥३॥

ज्ञानदेवा जिणें नामेंविण व्यर्थ । रामकृष्णी पंथ क्रमियेला॥४॥

अभंग-२४

जप तप कर्म क्रिया नेम धर्म । सर्वांघटीं राम भाव शुद्ध ॥१॥

न सोडी हा भावो टाकी रे संदेहो । रामकृष्ण टाहो नित्य फोडी ॥२॥

जाति वित्त गोत्र कुळ शीळ मात । भजकां त्वरित भावनायुक्त ॥३॥

ज्ञानदेव ध्यानीं रामकृष्ण मनीं । वैकुंठभुवनीं घर केलें ॥४॥

अभंग-२५

जाणीव नेणीव भगवंतीं नाही  । हरि{उ}च्चारणी पाही मोक्ष सदा ॥१॥

नारायण हरी उच्चार नामाचा । तेथें कळिकाळाचा रीघ नाहीं ॥२॥

तेथील प्रमाण नेणवे वेदांसी । तें जीवजंतूंसीं केवीं कळे ॥३॥

ज्ञानदेव फळ नारायण पाठ । सर्वत्र वैकुंठ केलें असे ॥४॥

अभंग-२६

एक तत्त्व नाम दृढ धरीं मना । हरीसी करुणा ये{ई}ल तुझी ॥१॥

तें नाम सोपें रे रामकृष्ण गोविंद । वाचेसी सद्‍गद जपे आधीं ॥२॥

नामापरतें तत्त्व नाहीं रे अन्यथा । वायां आणि पंथा जाशी झणी ॥३॥

ज्ञानदेव नाम जपमाळ अंतरी । धरोनी श्रीहरी जपे सदा ॥४॥

अभंग-२७

सर्व सुख गोडी साही शास्त्रें निवडी । रिकामा अर्धघडी राहूं नको ॥१॥

लटिका व्यवहार सर्व हा संसार । वायां येरझार हरीविण ॥२॥

नाममंत्र जप कोटी जाईल पाप । रामकृष्णी संकल्प धरूनी राहे ॥३॥

निजवृती हे काढी माया तोडी ।इंद्रियांसवडी लपूं नको ॥४॥

तीर्थीं व्रतीं भाव धरीं रे करुणा ।शांति दया पाहुणा हरि करीं ॥५॥

ज्ञानदेवा प्रमाण निवृत्ती देवी ज्ञान । समाधी संजीवन हरिपाठ ।।६।।

 

देवाचिया द्वारीं उभा क्षणभरी॥ तेणें मुक्ति चारी साधियेल्या॥१॥

हरि मुखे म्हणा हरि मुखे म्हणा॥ पुण्याची गणना कोण करी॥२॥

असोनि संसारीं जिव्हे वेगु करीं॥ वेदशास्त्र उभारी बाह्या सदा॥३॥

ज्ञानदेव म्हणे व्यासाचिया खुणा॥ द्वारकेचा राणा पांडवां घरी॥४॥

नामसंकीर्तन साधन पैं सोपें

नामसंकीर्तन साधन पैं सोपें । जळतील पापें जन्मांतरें॥1॥

न लगे सायास जावें वनांतरा । सुखें येतो घरा नारायण ॥ध्रु.॥

ठायींच बैसोनि करा एकचित्त । आवडी अनंत आळवावा ॥2॥ रामकृष्णहरिविठ्ठलकेशवा । मंत्र हा जपावा सर्वकाळ॥3॥

याहूनि आणीक नाहीं पैं साधन । वाहातसें आण विठोबाची ॥4॥ तुका म्हणे सोपें आहे सर्वांहूनि । शाहाणा तो धणी घेतो येथें ॥5॥

 

॥इति श्री ज्ञानदेव महाराज कृत हरिपाठ समाप्त॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

गुरुपरंपरेचे अभंग प्रारंभ

  1. सद्गुरूराये कृपामज केली
  2. माझिये मनींचा जाणोनियां भाव
  3. घालुनियां भार राहिलों निश्चितीं
  4. माझ्या विठोबाचा कैसा प्रेमभाव
  5. आदिनाथ उमा बीज प्रगटले
  6. आदिनाथ गुरु सकळ सिद्धांचा
  7. अवघेंचि त्रैलोक्य आनंदाचें आतां
  8. अवघाची संसार सुखाचा करीन
  9. मुख्य महाविष्णु  चैतन्याचें  मूळ

1 सद्गुरूराये कृपा मज केली ।

सद्गुरूराये कृपा मज केली । परी नाहीं घडली सेवा कांहीं ॥१॥

सांपडविलें वाटे जातां गंगास्नाना । मस्तकीं तोजाणा ठेविला कर॥ध्रु॥

भोजना मागती तूप पावशेर । पडिला विसर स्वप्नामाजी ॥२॥

कांहीं कळहे उपजला अंतराय । म्हणोनियां काय त्वरा जाली ॥३॥

राघवचैतन्य कैशवचैतन्य । सांगितली खुण मळिकेची ॥४॥

बाबाजी आपलें सांगितलें नाम । मंत्र दिला राम कृष्ण हरि ॥५॥

माघशुद्ध दशमी पाहुनि गुरुवार । केला अंगीकार तुका म्हणे ॥६॥

२  माझिये मनींचा जाणोनियां

माझिये मनींचा जाणोनियां भाव । तो करी उपाव गुरुराजा ॥१॥

आवडीचा मंत्र सांगितला सोपा । जेणें गुंपा कांहीं कोठें ॥ध्रु.॥

जाती पुढें एक उतरले पार । हा भवसागर साधुसंत ॥२॥

जाणत्या नेणत्या ज्या जैसी आवडी । उतार सांगडी तापे पेटीं ॥३॥

तुका म्हणे मज दावियेला तारू । कृपेचा सागरु पांडुरंग ॥४॥

३  घालुनियां भार राहिलों निश्चितीं

घालुनियां भार राहिलों निश्चितीं । निरविलें संतीं विठोबासि ॥१॥

लावूनियां हातें कुरवाळिला माथा । सांगितलें चिंता न करावी ॥ध्रु.॥

कटीं कर सम चरण साजिरे । राहिला भीवरें तीरीं उभा ॥२॥

खुंटले सायास अणिकि या जीवा । धरिले केशवा पाय तुझे ॥३॥

तुज वाटे आतां तें करीं अनंता । तुका म्हणे संता लाज माझी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

४  माझ्या विठोबाचा कैसा प्रेमभाव

माझ्या विठोबाचा कैसा प्रेमभाव । आपण चि देव होय गुरू ॥१॥

पढियें देहभावें पुरवितो वासना । अतीं तें आपणापाशीं न्यावें ॥ध्रु.॥

मागें पुढें उभा राहे सांभाळीत । आलिया आघात निवारावे ॥२॥

योगक्षेम जाणे जडभारी । वाट दावी करीं धरूनियां ॥३॥

तुका म्हणे नाहीं विश्वास ज्या मनीं । पाहावें पुराणीं विचारूनी ॥४॥

५  आदिनाथ उमा बीज प्रगटले

आदिनाथ उमा बीज प्रगटले । मच्छिंद्रा लाधले सहज स्थिती ।। १ ।।

तेची प्रेममुद्रा गोरक्षा दिधली । पूर्ण कृपा केली  गहिनीनाथा ।।२।।

वैराग्ये तापला सप्रेमे निवाला । ठेवा जो लाधला शांतीसुख ।।3।।

निर्व्दंव्द नि:शंख विचारिता मही । सुखानंद हृदयी स्थिरावला ।।४।।

विरक्तीचे पात्र अन्वयाचे मुख । देऊनी सम्यक अनन्यता ।।५।।

निवृत्ती ये गहिनी कृपा केली पूर्ण । कुळ हे पावन कृष्ण नामे ।।६।।

६  आदिनाथ गुरु सकळ सिद्धांचा

आदिनाथ गुरु सकळ सिद्धांचा । मच्छिंद्र तयाचा मुख्य शिष्य ।।१।।

मच्छिंद्राने बोध गोरक्षासी केला । गोरक्ष वोळला गहिनीप्रती ।।२।।

गहिनी प्रसादे निवृत्ती दातार । ज्ञानदेवा सार चोजाविले ।।3।।

७  अवघेंचि त्रैलोक्य आनंदाचें आतां

अवघेंचि त्रैलोक्य आनंदाचें आतां । चरणीं जगन्नाथा चित्त ठेलें ॥१॥

माय जगन्नाथ बाप जगन्नाथ । अनाथांचा नाथ जनार्दन ॥२॥

एका जनार्दनीं एकपणें उभा । चैतन्याची शोभा शोभतसे ॥३॥

८  अवघाची संसार सुखाचा करीन

अवघाची संसार सुखाचा करीन । आनंदे भरीन तिन्ही लोक ।।१।।

जाईन गे माये तया पंढरपुरा । भेटेन माहेरा आपुलिया ।।२।।

सर्व सुकृताचे फळ मी लाहीन । क्षेम मी देईन पांडुरंगी ।।3।।

बापरखुमादेवीवरू विठ्ठालाची भेटी । आपुल्या संवसाठी करुनी ठेला ।।४।।

९  मुख्य महाविष्णु चैतन्याचें मूळ

मुख्य महाविष्णु चैतन्याचें मूळ । सांप्रदाय फळ तेथोनियां ॥१॥

हंसरुपी ब्रह्मा उपदेशीं श्रीहरी । चतु:श्‍लोकीं चारी भागवत ॥२॥

तें गुज विधाता सांगें नारदासी । नारदें व्यासासी उपदेशिलें ॥३॥

राघव चैतन्य केलें अनुष्ठान । त्यासी द्वैपायनें कृपा केली ॥४॥

कृपा करुनि हस्त ठेवियेला शिरीं । बोध तो अंतरीं ठसावला ॥५॥

राघवां चरणीं केशव शरण । बाबाजीशीं पूर्ण कृपा त्याची ॥६॥

बाबजीनें स्वप्नीं येऊनि तुकयाला । अनुग्रह दिला निज प्रीति ॥७॥

जगद्‍गुरु तुका अवतार नामयाचा । संप्रदाय सकळांचा येथुनियां ॥८॥

निळा म्हणे मज उपदेश केला । संप्रदाय दिला सकळ जना ॥९॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

गुरुपरंपरेचे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

आरत्या व विनवणी उपसंहार प्रारंभ.

आरत्या अनुक्रमणिका

 

गणपती च्या आरत्या

सुखकर्ता दु:खहर्ता

सेंदुर लाल चढायो

वारकरी संत आरत्या

करुनी आरती । चक्रपाणि ओंवाळिती

प्रेम सप्रेम आरती । गोविंदाते ओवा

युगे अठ्ठावीस विटेवरी

अवतार गोकुळी हो। जन तारावयासी

आरती ज्ञानराजा

आरती तुकारामा

प्रपंच रचना सर्व ही त्यागिली

आरती एकनाथा

भानुदासाचे कुळी

साईबाबांची आरती

गजानन महाराजांची जय जय सत्-

नृसिंह सरस्वती कृष्णा पंच गंगासंगम

अक्कलकॊट स्वामी समर्थांची आरती

रामदास स्वामी ची  समर्थांची

हनुमंता आरती

सत्राने उड्डाणे हुंकार वदनी

नवनाथ आरती

नवादेवा पासून जन्म

तुळसी ची आरती

तुळसीची आरती १

दत्त आरती

त्रिगुणात्मक त्रैमूर्ती

जयदेव जयदेव जय, श्रीमान अवधूता

दत्ताची आरती श्रीगुरुदत्त राजमुर्ती ३

विष्णूच्या आरत्या

ॐ जय जगदीश हरे

शंकराच्या आरत्या

शंकराची आरती लवथवती

देवी च्या आरत्या

आरती महालक्ष्मीची जयदेवी जयदेवी जय लक्ष्मीमाता

दुर्गे दुर्घट भारी

अश्विन शुद्ध पक्षी, अंबा बैसली

जयदेवी जयदेवी जय महालक्ष्मी

रेणुका मातेची आरती

उदो बोला उदो ….॥धृ॥

संतोषीमाता आरती

श्री संतोषीमातेची प्रासादिक *

शनि देवाची आरती

श्री शनिदेवाची आरती

कर्पूर आरत्या

घालीन लोटांगण

कर्पूर आरती

मंत्रपुष्पांजलि

प्रसाद

मुखी वदावे भावे १

पावला प्रसाद आतां विठो निजावें

पाहें प्रसादाची वाट

ग्रंथांच्या आरत्या

भागवताच्या आरत्या

जय हो जय श्री भगवता

आरती निगम वृक्ष सारा

रामायणाच्या आरत्या

श्री रामायण जी की आरती

 

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

करुनी आरती

करुनी आरती । चक्रपाणि ओंवाळिती ॥१॥ आजि पुरले नवस । धन्य काळ हा दीवस ॥२॥ पाहा वो सकळां । पुण्यवंत तुम्ही बाळा ॥३॥

तुका वाहे टाळी । उभा सन्निध जवळीं ॥४॥

प्रेम सप्रेम आरती

प्रेम सप्रेम आरती । गोविंदातें ओवाळीती ॥१॥ धन्य धन्य ते लोचनी । नित्य करिती अवलोकन ॥२॥ बाळा प्रौढा आणि मुग्धा । ओंवाळिती परमानन्दा ॥३॥ नामा म्हणे केशवातें । देखुनी राहिलों तटस्थें ॥४॥

युगे अठ्ठावीस विटेवरी उभा

 

युगे अठ्ठावीस विटेवरी उभा । वामांगी रखुमाई दिसे दिव्य शोभा ।

पुंडलिका भेटी परब्रम्हा आलें गा । चरणीं वाहे भीमा उद्धरी जगा ॥१॥ जयदेव जयदेव जय पांडुरंगा । रखुमाईवल्लभा राहीच्या वल्लभा । पावे जीवलगा । जयदेव जयदेव ॥धृ॥ तुळसीमाळा गळां कर ठेऊन कटीं । कांसे पीताबंर कस्तुरी लल्लाटीं । देव सुरवर नित्य येती भेटी । गरुड हनुमंत पुढे उभे राहाती ॥२॥ आषाढी कार्तिकी भक्तजन येती । चंद्रभागेमाजी स्नानें जे करिती । दर्शन हेळामत्रे तया होय मुक्ति । केशवासी नामदेव भावें ओवाळिती ॥३॥

आरती ज्ञानराजा १

आरती ज्ञानराजा । महा कैवल्य तेजा । सेविती साधु संत । मनु वेधला माझा ॥१॥ आरती ज्ञानराजा ॥धृ॥ लोपलें ज्ञान जगीं । हित नेणती कोणी । अवतार पांडुरंग । नांव ठेविलें ज्ञानी ॥२॥ प्रगट गुह्य बोले । विश्व ब्रह्माचि केले । रामा जनार्दनीं । पायीं टकचि ठेले ॥३॥

तुकोबारायांची आरती तुकारामा १

आरती तुकारामा । स्वामी सद्‍गुरुधामा । सच्चिदानंद मूर्ति । पाया दाखवी आम्हां ॥१॥ आरती तुकारामा ॥धृ॥ राघवे सागरांत । पाषाण तारिलें । तैसे तुकोबाचे अभंग रक्षिलें ॥२॥ तुकितां तुळनेसी । ब्रह्म तुकासी आलें । म्हणोनि रामेश्वरे । चरणीं मस्तक ठेविलें ॥३॥

एकनाथा आरती महाराजा समर्था १

आरती एकनाथा । महाराजा समर्था । त्रिभुवनीं तूंचि थोर। सदगुरु जगन्नाथा ॥१॥आरती एकनाथा ॥धृ॥ एकनाथ नाम सार । वेद शास्त्रांचें गुज संसार दु:ख नासे । महामंत्रांचें बीज ॥२॥ एकनाथ नाम घेतां । सुख वाटलें चित्ता । अनंत गोपाळ दासा । धणी न पुरे गातां ॥३॥

हेंचि दान देगा देवा । तुझ्या विसर न व्हावा ॥१॥ गुण गाईन आवडी । हेंचि माझी सर्व जोडी ॥२॥ न लगे मुक्ति आणि सम्पदा । सन्त संग देई सदा ॥३॥ तुका म्हणे गर्भवासी । सुखे घालावें आम्हांसी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

भजन – जय विठ्ठल जयजय विठ्ठल ।

बोलिलीं लेंकुरें

बोलिलीं लेंकुरें । वेडी वाकुडीं उत्तरें ॥१॥ करा क्षमा अपराध । महाराज तुम्ही सिद्ध ॥२॥ नाहीं विचारिला । अधिकार म्यां आपुला॥३॥ तुका म्हणें ज्ञानेश्वरा । राखा पायां पैं किंकरा ॥४॥

भजन – ज्ञानदेव तुकाराम ।

१ झालें समाधान

झालें समाधान । तुमचे देखिले चरण ॥१॥ आतां उठावेसे मना । येत नाहीं नारायणा ॥२॥ सुरवाडिकपणें । येथें सांपडलें केणें ॥३॥

तुका म्हणॆ भोग । गेला निवारला लाग ॥४॥

घालीन लोटांगण

घालीन लोटांगण  वंदीन चरण । डोळ्यांनी पाहीन रुप तुझे ॥१॥

प्रेमें आलिंगन आनंदें पूजीन । भावें ओवाळींन म्हणे नामा ॥२॥

भजन – विठ्ठल रखुमाई विठोबा रखुमाई

१ कृपाळु सज्जन तुम्ही सन्तजन

कृपाळु सज्जन तुम्ही सन्तजन । हेंचि कृपादान तुमचें मज ॥१॥

आठवण तुम्ही द्यावी पांडुरंगा । कींव माझी सांगा काकुळती ॥२॥

अनाथ अपराधी पतित आगळा । परि पाया वेगळा नका करुं ॥३॥

तुका म्हणे तुम्ही निरविल्यावरी । मग मजहरी उपेक्षिना ॥४॥

तिर्थ उठवणे प्रचलित अभंग

1 तीर्थ उठवा उठवा । देव भक्तासी बोळवा

तीर्थ उठवा उठवा । देव भक्तासी बोळवा ॥१॥ गुढा सोडणें सोडणें । झालें तीर्थ उथ्थापणें ॥२॥ गुढी आली वृंदावना । मथुरा दिली उग्रसेना ॥३॥ जाला कथेचा कळस । लळीत गाये भानुदास ॥४॥

तीर्थाचा अभंग गाथ्यात असा पाठा आहे

2 गुढीयेसी सांगू आलें । कंस चाणूर मर्दिले

गुढीयेसी सांगू आलें । कंस चाणूर मर्दिले ॥१॥ हर्षे नाचताती भोजें । जिंकयेले यादवराजें ॥२॥ गुढी आलीं वृदावना । मथुरा दिली उग्रसेना ॥३॥ जाला त्रिभुवनी उल्हास । लळित गाये भानुदास ॥४॥

1  हेचि व्हावी माझी आस । जन्मोजन्मीं

हेचि व्हावी माझी आस । जन्मोजन्मीं तुझा दास ॥१॥ पंढरीचा वारकरी । वारी चुको नेदी हरी ॥२॥ संतसंग सर्वकाळ । अखंड प्रेमाचा कल्लोळ ॥३॥ चंद्रभागे स्नान । तुका मागे हेंचि दान ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

1  आकल्प आयुष्य व्हावे तया कुळा ।

आकल्प आयुष्य व्हावे तया कुळा । माझिया सकळा हरीच्या दासा ॥१॥ कल्पनेची बाधा न हो कवणें काळीं ।ही संतमंडळी सुखीं असो ॥२॥ अहंकाराचा वारा न लागो राजसा । माझिया विष्णुदासा भाविकांसी ॥३॥ नाम म्हणे तया असावें कल्याण । ज्या मुखीं निधान पांडुरंग ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

2  मागणें तें तुजप्रती आहे ।

मागणें तें तुजप्रती आहे । देशील तरी पाहें पांडुरंगा ॥१॥

या संतासी निरवी हेंचिमज देई ।आणिक दुजेंकांही नमागों देवा॥२॥

तुका म्हणे आतां उदार तूं होई । मज ठेवी पायीं संतांचिया ॥३॥

3  शेवटींची विनवणी । सन्तजनीं

शेवटींची विनवणी । सन्तजनीं परिसावी ॥१॥ विसर तो न पडावा । माझा देवा तुम्हांसी ॥२॥ आतां फ़ार बोलों कायी । अवघे पायीं विदित ॥३॥ तुका म्हणॆ पडिलो पाया । करा छाया कपेची ॥४॥

4 पायाच्या प्रसादें । कांहीं बोलिलों

पायाच्या प्रसादें । कांहीं बोलिलों विनोदें ॥१॥ मज क्षमा करणें सन्ती । नव्हे अंगभूत युक्ति ॥२॥ नव्हे हा उपदेश । तुमचे बडबडिलों शेष ॥३॥

ईतर आरत्या

तुकोबारायांची आरती २ प्रपंच रचना निळोबा

प्रपंच रचना सर्व ही भोगूनि त्यागिली । अनुतापाचे ज्वाळी देहबुद्धी हविली । वैराग्याची निष्ठा प्रगटूनी दाखविली । अहंता ममता दवडूनी निजशांती वरिली ।।1।। जयजयजी स्वामी सद गुरु तुकया दातारा । तारक तू सकळांचा जिवलग सोयरा ।।धृ।। हरीभक्तीचा महिमा विशेष वाढविला । विरक्ती ज्ञानाचा ठेवा उघडीला । जगदोद्धारालागी उपाय सुचविला । निंदक दुर्जनांचा संदेह निरसिला ।।2।। तेरा दिवस वह्या रक्षूनीया उदकी । कोरड्याची काढूनी दाखविल्या शेखी । अपार कविता शक्ति मिरवूनी विधी अंकी । कीर्तनश्रवणे तुमच्या तरिजे जन लोकी ।।3।। बाळवेष घेवूनी श्रीहरी भेटला । विधीचा जनिता तूचि आठव हा दिधला । तेणे ब्रह्मानंदे प्रेमा रूढविला । न तुके म्हणूनी तुका नामे गौरविला ।।4।।प्रयाणकाळी देवें विमान पाठविले । कलीच्या काळामाजी अद्भूत वर्तले । मानव देह घेऊनी निजधामा गेले । निळा म्हणे सकळ संता तोषविले ।।5।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

गणपतीची आरती सुखकर्ता  १

1सुखकर्ता दु:खहर्ता वार्ता विघ्नाच । नुरवी पुरवी प्रेम कृपा जयाची । सर्वांगी सुंदर उटि शेंदुराची । कंठी झळके माळ मुक्ताफळांची जयदेव जयदेव जय मंगलमुर्ती । दर्शनमात्रे मन:कामना पुरती ।।१।।  धृ ।। रत्नखचित फरा तुज गौरीकुमरा । चंदनाची उटी कुंकुमकेशरा । हिरे जडीत मुगुट शोभतो बरा । रुणझुणती नूपूरे चरणी घागरिया ।। २ ।। लंबोदर पीतांबर फणिवरबंधना । सरळ सोंड वक्रतुंड त्रिनयना दास रामाचा वाट पाहे सदना । संकटी पावावे निर्वाणी रक्षावे सुरवरवंदना ।। ३ ।।

शेंदूर लाल चढायो अच्छा

शेंदूर लाल चढायो अच्छा गज मुखको । दोंदिल लाल विराजे सुत गौरीहरको । हाथ लिये गुडलड्डू साई सुरवरको । महिमा काहे न जाय लागत हुं पदको ।।१।। जय जय जी गणराज विद्यासुखदाता । धन्य तुम्हारा दर्शन मेरा मन रमता ।। धृ ।। अष्टौ सिद्धी दासी संकटको बैरी । विघ्नविनाशक मंगल मुरत अधिकारी । कोटीसुरजप्रकाश ऐसी छबी तेरी । गंडस्थलमदमस्तक झुले शशिबिहारी ।। जय ।।२।। भावभगतसे कोई शरणागत आवे । संतत संपत सबही भरपूर पावे । ऐसे तुम महाराज मोको अति भावे । गोसावीवंदन निशिदिन गुण गावे । जय जय जी गणराज विद्यासुखदाता ।। धन्य ।।३।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

मारुतीची आरती सत्राणे उड्डाणे १

1

सञाणें उड्डाणें हुंकार वदनीं । करि डळमळ भूमंडळ सिंधूजळ गगनी ॥ कडाडीले ब्रम्हांड धोका ञिभुवनी । सुरवर नर निशाचर त्यां झाल्या पळणी ॥१॥ जयदेव जयदेव जय श्रीहनुमंता । तुमचेनि प्रसादें न भियें कृतांता ॥धृ॥ दुमदुमिले पाताळ उठिला पडशब्द । धगधगिला धरणीधर मानिला खेद ॥ काडाडिले पर्वत उडुगण उच्छेद । रामी रामदासा शक्तीचा शोध ॥२॥

एकनाथ म. आरती भानुदासा चे कुळी  २

भानुदासाचे कुळी महाविष्णूचा अवतार ।आदिक्षेत्री स्थान वसती गोदातीर ।।१।। ओवाळू आरती स्वामी एकनाथा ।तुमचेनी नाम घेता हरें भवभय चिंता ।।२।। जनार्दनाची कृपा दत्तात्रयाचा प्रसाद ।भगवती टीका नारायण स्वात्मबोध (आत्मबोध)।।३।। ब्रम्हा विष्णू महेश ज्याशी छळावया येती ।न ढळे ज्याची निष्ठा होय (होती) एकात्मता भक्ती ।।४।। कावडीने पाणी ज्या घरी चक्रपाणी वाहे । अनन्य भक्तीभावे निळा वंदी त्याचे पाय ।।५।।

नवनाथ आरती नवादेवा पासून  १

नवादेवा पासून जन्म नावांचा । मच्छिन्द्राचा जोर झाला तपाचा ।

बारा वर्ष तप मच्छिंद्राने केले । दत्त शिव शंकर प्रसन्न झाले । जय देव जय देव जय नवनाथा ।  जय नवनाथा  जय नवनाथां । गुरु केले दत्तात्रय चरणी ठेउनी माथा ।१। धृपद। विभूती देऊनी गोरक्ष जन्मिले । जालिंदर कानिफा जन्मासी आले । गोपीचंदच्या नगरासी  गेले । गुरु जालिंदर लीदीत टाकिले ।।२।। सोळाशे शैली बाराशे राणी । गुरु केले जालिंदर सोडिले पाणी । गोपीचंदाने जोग घेतला । हाती किंगरी घेउनी भिक्षेसी गेला ।।३।। भिक्षा ,मागत मागत पर्यटन केले । येउनी बहिणीच्या गावी राहिले । हाती खंजर घेउनी प्राण त्याग केला । उठविली चंपावती आनंद झाला ।।४।। ऐसा हा नवनाथ जोग जागविला । मैनावातीने कृतार्थ केला । गोपीचंद राजा बद्रीसी गेला । गुरु कृपेने अमर झाला ।।५।। पाचवे नाथ भर्तरी झाले । आडबंगी चौरंगी उदयासी आले । आठवे नाथ नागनाथ झाले । औंढ्याच्या ठाई ठाणे बैसविले ।।६।। नववे नाथ चर्पटी झाले । स्वर्गी लोकी जाऊनी थाट माजविले । इंद्र चंद्र देव सुरवर जिंकिले । ब्रम्हा विष्णू महेश जर्जर केले ।।७।। मूर्ती लोकी येउनी यज्ञ हे केले । शेवटी नवनाथ नऊ दिशा गेले । नरहरी वंशी धुंडी जन्मिले । तन्नोस्की मन्नोस्की सेवा अर्पिली ।।८।। ऐसा हा नवनाथ सिद्धांचा मेळ । ब्रम्हांडी यांचा अदभूत खेळ । गुरूच्या चरणी ठेउनी भाव । आशीर्वचनी केला प्रतिपाळ ।।९।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

दत्ताची आरती त्रिगुणात्मक त्रैमूर्ती १

त्रिगुणात्मक त्रैमूर्ती दत्त हा जाणा। त्रिगुणी अवतार त्रैलोक्य-राणा ।

नेति नेति शब्दें न ये अनुमाना । सुरवरमुनिजनयोगिसमाधि न ये ध्याना ॥१॥ जयदेव जयदेव जय श्रीगुरुदत्ता । आरती ओंवाळितां हरली भवचिंता ॥धृ॥ सबाह्य अभ्यंतरीं तूं एक दत्त ।अभाग्यासी कैची कळेल ही मात । पराहि परतलि तेथें कैचा हा हेत । जन्म मरणाचा पुरलासे अंत ॥२॥ दत्त येऊनिया उभा ठाकला । सद्भावे साष्टांगे प्रणिपात केला । प्रसन्न होऊनी आशिर्वाद दिधला । जन्ममरणाचा फेरा चुकविला ॥३॥ ‘दत्त दत्त’ ऐसे लागले ध्यान। हारपले मन झाले उन्मन मी-तुंपणाची झाली बोळवण । एका जनार्दनी श्रीदत्तध्यान ॥४॥

दत्ताची आरती जयदेव जयदेव जय, श्रीमान अवधूता २

जयदेव जयदेव जय, श्रीमान अवधूता । आरती ओवाळी तुजला, बाळ उमासुता ।।1।। माहूरगड असे तुझे, पावन जन्मस्थान ।

दर्शनास येती भक्त, गात तुझे गुणगान ।घेऊन दर्शन तुझे, मिटवती  ते  तहान । कृपा करसी त्यावर, आहेस फार महान । गाणगापूर असे तुझे, एक वसती स्थान । येती भक्त तुझे, करती भावे तीर्थ स्नान । स्नान करुनी भक्त, घेतात तुझे दर्शन भिक्षा मागुनी गावात , करती ते भोजन । भूतबाधा, चिंता, खूप घेऊन येती भक्तगण । पीडा आपुल्या मिटवती, येती तुला शरण । भक्ताच्या हृदयात असे, सदा तुझा वास ।

नृसिंहवाडीस येती, त्याना लाभे सहवास । अनुष्ठान करे वाडीस, घेती तुझे जपनाम । समाधान पावती जेंव्हा, होई पूर्ण ते काम । पावन स्थानापैकी एक, असते हो औदुंबर । चुकवत नसे दर्शन, तुझे ते भक्त दिगंबर । हजार पायऱ्या चढून, येती भक्त गिरनारास । विसरती कष्ट देहाचे, घेताच तव दर्शनास । कृपा तुझी आम्हावर, राहो देवा दत्तात्रया । विसरणार नाही तुला, या तिन्ही कालत्रया ।

विष्णूच्या आरत्या

 

 

शंकराची आरती लवथवती विक्राळा  १

लवथवती विक्राळा ब्रह्मांडी माळा । वीषे कंठ काळा त्रिनेत्री ज्वाळा

लावण्यसुंदर मस्तकीं बाळा । तेथुनियां जळ निर्मळ वाहे झुळझुळा ॥१॥ जयदेव जयदेव जय श्रीशंकरा । आरती ओवाळूं तुज कर्पुरगौरा ॥धृ॥ कर्पुरगौरा भोळा नयनीं विशाळा । अर्धांगीं पार्वती सुमनांच्या माळा । विभुतीचें उधळण शितिकंठ नीळा । ऐसा शंकर शोभे उमावेल्हाळा ॥२॥ देवी दैत्यी सागर मंथन पैं केले । त्यामाजी अवचित हळहळ जें उठलें । तें त्वां असुरपणें प्राशन केले ।नीलकंठ’ नाम प्रसिध्द झाले ॥ ३॥ व्याघ्रांबर फणिवरधर सुंदर मदनारी । पंचानन मनमोहन मुनिजनसुखकारी । शतकोटीचे बीज वाचे ।उच्चारी । रघुकुळटिळक रामदासा अंतरी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

।।

*श्री कृष्णाची आरती*

ओवाळू आरती मदनगोपाळा

ओवाळू आरती मदनगोपाळा । श्यामसुंदर गळा वैजयंतीमाळा ।। धृ ।। चरणकमल ज्याचे अति सुकुमार । ध्वजवज्रांकृश ब्रीदाचे तोडर ओवाळू ।।१।। नाभिकमल ज्याचे ब्रम्हयाचे स्थान । हृदयी पदक शोभे श्रीवत्सलांछन । ओवाळू ।।२।। मुखकमल पाहतां सुखाचिया कोटी । वेधले मानस हारपली दृष्टी । ओवाळू ।।३।। जडित मुगुट ज्याचा देदिप्यमान । तेणे तेजे कोंदले अवघे त्रिभुवन । ओवाळू ।।३।। एका जनार्दनी देखियले रूप । रूप पाहतां जाहले अवघे तद्रूप । ओवाळू ।।५।।

*श्री रामदासाची आरती*

आरती रामदासा । भक्त विरक्त ईशा । उगवला ज्ञानसूर्य ।। उजळोनी प्रकाशा ।। धृ ।। साक्षात शंकराचा । अवतार मारुती । कलिमाजी तेचि झाली । रामदासाची मूर्ती ।।१।। वीसही दशकांचा । दासबोध ग्रंथ केला । जडजीवां उद्धरिले नृप शिवासी तारीले ।।२।। ब्रम्हचर्य व्रत ज्याचे । रामरूप सृष्टी पाहे । कल्याण तिही लोकी । समर्थ सद्गुरुपाय ।।३।। आरती रामदासा ।।

……………………………………………

ॐ जय जगदीश हरे

ॐ जय जगदीश हरे, स्वामी जय जगदीश हरे । भक्त जनो कें संकट क्षण में दूर करे ।। ओSम ।। जो घ्यावे फल पावे दु:ख विनशे मनका । सुख संपती घर आवे कष्ट मिटे तनका ।। ओSम ।। मात पिता तुम मेरे शरण गहू किसकी । तुम बिन और न दूजा आस करू किसकी ।। ओsम ।। तुम हो पुरण परमात्मा तुम अंतरयामी । पार ब्रम्ह परमेश्वर तुम सबके स्वामी ।। ओSम ।। तुम करुणा कें सागर तुम पालन कर्ता । मैं मुरख खल कामी कृपा करि भरता ।। ओSम ।। तुम हो एक अगोचर सबके प्राणपती । स्वामी किस विधी मिलू दयामय तुमको मैं कुमति ।। ॐ ।। दिन बंधू दुखहर्ता तुम रक्षक मेरे अपने हाथ उठाओ शरण पडा तेरे ।। ॐ ।। विषय विकार मिटाओ पापा हरे देवा । श्रद्धा भक्ति बधाओ संतन की देवा ।। ॐ ।।

 

 श्री शनिदेवाची आरती

जय जय श्रीशनिदेवा । पद्मकर शिरी ठेवा । आरती ओवाळिती । मनोभावे करुनी सेवा ।। धृ ।। सूर्यसुता शनीमूर्ती ।। तुझी अगाध कीर्ती । एक मुखे काय वर्णू । शेषा न चले स्फूर्ती ।। जय ।। नवग्रहांमाजी श्रेष्ठ । पराक्रम थोर तुझा । ज्यावरी कृपा करिसी । होय रंकाचा राजा ।। जय ।।२।। विक्रमासारीखा हो शककर्ता पुण्यराशी । गर्व धरितां शिक्षा केली । बहु छळियले त्यासी ।। जय ।।३।। शंकराच्या वरदाने । गर्व रावणे केला । साडेसाती येतां त्यासी । समूळ नाशासी नेला ।। जय ।।४।। प्रत्यक्ष गुरुनाथा । चमत्कार दावियेला । नेऊनि शूलापाशी । पुन्हा सन्मान केला ।। जय ।।५।। ऐसे गुण किती गाऊ । धनी न पुरे गातां ।। कृपा करी दीनावरी । महाराजा समर्था ।। जय ।।६।। दोन्ही कर जोडूनिया रखमां लीन सदा पायीं । प्रसाद हाची मागे । उदयकाळ सौख्य दावी । जय जय श्री शनिदेवा । पद्मकर शिरी ठेवा ।।७।।

……………………………………………

 श्री संतोषीमातेची प्रासादिक आरती*

जय देवी श्रीदेवी संतोषी माते । वंदन भावे माझे तंव पद कमलाते ।। धृ ।। श्रीलक्ष्मीदेवी तू श्रीविष्णुपत्नी ।। पावसी भक्तालागी अति सोप्या यत्नी ।। जननी विश्वाची तू जीवन चितशक्ती । शरण तुला मी आलो नुरवी आपत्ती ।।१।। भृगुवारी श्रद्धेने उपास तंव करिती । आंबट कोणी कांही अन्न न सेविती ।। गूळचण्याचा साधा प्रसाद भक्षिती । मंगल व्हावे म्हणुनी कथा श्रवण करिती ।।२।। जें कोणी नरनारी व्रत तंव आचरिती । अनन्य भावे तुजला स्मरूनी प्रार्थिती ।। त्यांच्या हाकेला तू धावूनिया येसी । संतति वैभव कीर्ती धनदौलत देसी ।।३।। विश्र्वाधारे माते प्रसन्न तू व्हावे । भवभय हरुनी आम्हा सदैव रक्षावे ।। मनिची इच्छा व्हावी परिपूर्ण सगळी । म्हणुनी मिलिंदमाधव आरती ओवाळी ।।४।।

……………………………………………

 आरती महालक्ष्मीची जयदेवी जयदेवी जय लक्ष्मीमाता

जयदेवी जयदेवी जय लक्ष्मीमाता । प्रसन्न होऊनिया वर देई आता ।। धृ ।। विष्णुप्रिये तुझी सर्वांतरी सत्ता । धन दौलत देई लक्ष्मीव्रत करिता ।। १ । विश्वव्यापक जननी तुज ऐसी नाही । धावसी आम्हालागी पावसी लवलाही ।।२।। त्रैलोक्य धारिणी तू भक्ता लाभो  सुखशांती  । सर्व सर्वही दु:ख सर्व ती पळती ।।३।। वैभव ऐश्वर्याचे तसेच द्रव्याचे । देसी दान वरदे सदैव सौख्याचे ।।४।। यास्तव अगस्ती बंधू आरती ओवाळी । प्रेमे भक्तासवे लोटांगण घाली ।।

देवीची आरती दुर्गे दुर्घट १

दुर्गे दुर्घट भारी तुजविण संसारी । अनाथनाथे अंबे करुणा विस्तारी ।

वारी वारी जन्म मरणांते वारी । हारी पडलों आतां संकट निवारी ॥१॥

जय देवी जय देवी जय महिषासुरमथनी । सुरवर-ईश्वरवरदे तारक संजिवनी ॥धृ॥ त्रिभुवन भुवनी पाहतां तुजऐशी नाही । चारी श्रमले परंतु न बोलवे काही । साही विवाद करितां पडले प्रवाही । ते तु भक्तांलागी पावसि लवलाही ॥२॥ प्रसन्नवदने प्रसन्न होसी निजदासां । क्लेशांपासुनि सोडविं तोडीं भवपाशा । अंबे तुजवांचुन कोण पुरविल आशा । नरहरि तल्लिन झाला पदपंकजलेशा ॥३॥ उदो बोला उदो, अंबाबाई माउलीचा हो ।उदो कारे गर्जती, काय महिमा वर्णू तिचा हो ।उदो बोला उदो ॥ धृ॥

दुर्गेची आरती

अश्विन शुद्ध पक्षी, अंबा बैसली / उदो बोला उदो .

अश्विन शुद्ध पक्षी, अंबा बैसली सिंहासनी हो । प्रतिपदेपासून, घटस्थापना ती करूनी हो ।मूलमंत्रजप करूनी, भोवते रक्षक ठेवोनी हो । ब्रम्हा विष्णु रूद्र, आईचे पूजन करती हो ॥१॥ उदो बोला.॥धृ॥

द्वितीयेचे दिवशी, मिळती चौसष्ट योगिनी हो । सकळांमध्ये श्रेष्ठ, परशुरामाची जननी हो ।कस्तुरी मळवट, भांगी शेंदूर भरूनी हो । उदो कारे गर्जती, सकळ चामुंडा मिळुनी हो ॥२॥  उदो बोला….. ॥ धृ ॥

तृतीयेचे दिवशी, अंबे श्रृंगार मांडिला हो । मळवट पातळ चोळी, कंठी हार मुक्ताफळा हो ।कंठीचे पदके कासे, पितांबर पिवळा हो । अष्टभुजा मिरविती, अंबे सुंदर दिसे लीला हो ॥ ३॥ उदो बोला ॥धृ॥

चतुर्थीचे दिवशी, विश्वव्यापक जननी हो,। उपासका पाहसी, अंबे प्रसन्न अंतकरणी हो ।पूर्णकृपे तारिसी, जगन्माते मनमोहिनी हो । भक्तांच्या माऊली, सुर ते येती लोटांगणी हो ।।४॥ उदो बोला… ॥धृ॥

पंचमीचे दिवशी, व्रत ते उपांगललिता हो । अर्घ्य पाद्य पूजने, तुजला भवानी स्तविती हो ।रात्रीचे समयी, करिती जागरण, हरिकथा हो । आनंदे प्रेम ते, आले सद्भावे क्रीडता हो ।।५॥ उदो बोला उदो… ॥धृ॥

षष्ठीचे दिवशी, भक्ता आनंद वर्तला हो । घेऊनी दिवट्या हस्ती, हर्षे गोंधळ घातला हो ।कवडी एक अर्पिता, देसी हार मुक्ताफळा हो । जोगवा मागता प्रसन्न झाली भक्तकुळा हो ।।६॥ उदो बोलाउदो..॥धृ॥

सप्तमीचे दिवशी, सप्तश्रृंग गडावरी हो । तेथे तू नांदसी, भोवती पुष्पे नानापरी हो । जाई जुई शेवंती, पूजा रेखीयली बरवी हो । भक्त संकटी पडता, झेलूनी घेसी वरचे वरी हो ।।७॥  उदो बोला उदो……. ॥धृ॥

अष्टमीचे दिवशी, अष्टभुजा नारायणी हो । सह्य्राद्री पर्वती, पाहिली उभी जगत् जननी हो ।मन माझे मोहीले, शरण आलो तुजलागुनी हो । स्तनपान देऊनी, सुखी केले अंतःकरणी हो ।।८॥  उदो बोला उदो .

नवमीचे दिवशी, नव दिवसांचे पारणे हो । सप्तशती जप, होमहवने सद्भक्ती करुनी हो । षड्रस अन्ने नैवेद्यासी, अर्पियली भोजनी हो । आचार्य ब्राह्मणा, तृप्त केले कृपेकरुनी हो ।।९॥  उदो बोला उदो. ॥धृ॥

दशमीचे दिवशी, अंबा निघे सिमोल्लंघनी हो । सिंहारूढ करी दारुण, शस्त्रे अंबे त्वा घेऊनी हो । शुंभ निशुंभादिक राक्षसा, किती मारिसी रणी हो । विप्रा रामदासा, आश्रय दिधला तव चरणी हो ।।१०॥ उदो बोला उदो….. ॥धृ॥ [१]

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

महालक्ष्मीची देवीची

आरती २

जयदेवी जयदेवी जय महालक्ष्मी

जयदेवी जयदेवी जय महालक्ष्मी वससी व्यापकरुपे तू स्थुलसुक्ष्मी ॥धृ॥ करविरपुरवासिनी सुरवरमुनि-माता । पुरहरवरदायिनी मुरहरप्रियकांता । कमलाकरे‍ जठरी जन्मविला धाता । सहस्त्रवदनी भूधर न पुरे गुण गाता ॥१॥ मातुलिंग गदा खेटक रविकिरणीं । झळके हाटकवाटी पीयुषरसपाणी माणिकरसना सुरंगवसना मृगनयनी । शशिकरवदना राजस मदनाची जननी ॥२॥ तारा शक्ति अगम्या शिवभजकां गौरी । सांख्य म्हणती प्रकृती निर्गुण निर्धारी । गायत्री निजबीजा निगमागम सारी । प्रगटे पद्मावती निजधर्माचारी ॥३॥

अमृत-भरिते सरिते अघदुरितें वारीं । मारी दुर्घट असुरां भव दुस्तर तारीं वारी मायापटल प्रणमत परिवारी । हे रुप चिद्रुप तद्रुप दावी निर्धारी ॥४॥ चतुरानने कुत्सित कर्माच्या ओळी । लिहिल्या असतील माते माझे निजभाळी पुसोनि चरणातळी पदसुमने क्षाळी । मुक्तेश्वर नागर क्षीरसागरबाळी ॥५॥

रेणुका मातेची आरती

जय देवी श्री देवी, रेणुका माते । आरती ओवाळीतो तुजला शुभचरिते॥ मंदस्मित मधुलोचन, सुंदर ही मूर्ती । वज्रचुडेमंडित तव,गिरिशिखरेवसती॥१॥ जय देवी श्री देवी, रेणुका माते । आरती ओवाळीतो तुजला शुभचरिते॥ भाग्यवती तूं जननी, परशुरामाची । तेहतीस कोटी देवांवरि, तव सत्ता साची॥२॥ जय देवी श्री देवी, रेणुका माते । आरती ओवाळीतो तुजला शुभचरिते॥

सीता, लक्षी, पार्वती, यल्लम्मा सारी । तुझीच नाना नावें नाना अवतारी॥३॥ जय देवी श्री देवी, रेणुका माते । आरती ओवाळीतो तुजला शुभचरिते॥ जगदेश्वरी जगदंबे, व्यापिसी विश्वाला । मिलिंद माधव भावे वंदितसे तुजला॥४॥ जय देवी श्री देवी, रेणुका माते । आरती ओवाळीतो तुजला शुभचरिते॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

साईबाबांची आरती

आरती साईबाबा । सौख्यदातारा जीवा । चरणरजतळीं निज दासां विसावां । भक्तां विसावा ॥धृ॥ जाळुनियां अनंग । स्वस्वरुपी राहे दंग ।

मुमुक्षुजना दावी । निजडोळां श्रीरंग ॥१॥  जया मनीं जैसा भाव । तया तैसा अनुभव । दाविसी दयाघना । ऐसी ही तुझी माव ॥२॥ तुमचें नाम ध्यातां । हरे संसृतिव्यथा । अगाध तव करणी । मार्ग दाविसी अनाथा ॥३॥ कलियुगीं अवतार । सगुणब्रह्म साचार । अवतीर्ण झालासे । स्वामी दत्त दिगंबर ॥४॥ आठा दिवसां गुरुवारी । भक्त करिती वारी । प्रभुपद पहावया । भवभय निवारी ॥५॥ माझा निजद्रव्य ठेवा । तव चरणसेवा । मागणें हेंचि आता । तुम्हा देवाधिदेवा ॥६॥ इच्छित दीन चातक । निर्मळ तोय निजसुख । पाजावें माधवा या ।सांभाळ आपुली भाक ॥७॥

गजानन महाराजांची जय जय सत्-चित् आरती १

जय जय सत्-चित् स्वरूपा स्वामी गणराया।अवतरलासी भूवरी जड-मूढ ताराया॥धृ॥ निर्गुण ब्रह्म सनातन अव्यय अविनाशी । स्थिरचर व्यापुन उरले जे या जगतासी । ते तू तत्व खरोखर नि:संशय अससी । लीलामात्रे धरिले मानव देहासी॥१॥ होऊ न देशी त्याची जाणिव तू कवणा । करूनी “गणि गण गणात बोते”या भजना । धाता हरिहर गुरूवर तूचिं सुखसदना । जिकडे पहावें तिकडे तूं दिससी नयना॥२॥

लीला अनंत केल्या बंकट सदनास । पेटविलें त्या अग्नीवांचूनि चिलमेस । क्षणांत आणिलें जीवन निर्जल वापीस । केला ब्रह्मगिरीच्या गर्वाचा नाश॥३।। व्याधि वारुन केले कैका संपन्न । करविलें भक्तांलागी विठ्ठल-दर्शन । भवसिंधू हा तरण्या नौका तव चरण । स्वामी दासगणूंचे मान्य करा कवन॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

गजानन महाराजांचे भजन

गण गण गणात बोते । हे भजन प्रिय सद्गुरुतें । या श्रेष्ठ गजानन गुरुतें । तुम्ही आठवित रहा यातें । हे स्तोत्र नसे अमृत तें । मंत्राचि योग्यता यातें । हे संजिवनी आहे नुसतें । व्यावहारिक अर्थ न याते । मंत्राचि योग्यता कळते । जो खराच मांत्रिक त्यातें । या पाठे दु:ख ते हरतें । पाठका अति सुख होतें । हा खचित अनुग्रह केला । श्रीगजाननें तुम्हाला । घ्या साधून अवघे याला । मनिं धरून भावभक्तीला ।

कल्य़ाण निरंतर होई । दु:ख ते मुळी नच राही ॥ असल्यास रोग तो जाई । वासना सर्व पुरतिलही । आहे याचा अनुभव आला । म्हणूनिया कथिततुम्हाला ॥ तुम्ही बसुन क्षेत्र शेगांवी । स्तोत्राची प्रचिती पहावी ।

ही दंतकथा ना लवही । या गजाननाची ग्वाही ॥

 

गजानन महाराजांची भूपाळी

उठा उठा हो सद्गुरुराया सरली ती राती ॥ दयाळा॥ उष:कालचा वाहे वारा कुक्कुट ओरडती ॥धृ॥ सूर्य सारथी अरुणा पाहून प्राची निजचित्ती ॥ गेला होऊन अति आनंदित तें मी वानुं किती ॥१॥ उलुक पिंगळे झाले भयभित पाहून अरुणाला।

प्राचि प्रांत तो सद्गुरुराया लालिलाल झाला ॥२॥ चक्रवाक चंडोल पक्षि ते प्रभात कालाला । सूर्या बघण्या आतुर होऊनि घालिती घिरट्याला ॥३॥ तेवीं बघण्या तुला पातले भक्त तुझे द्वारी ।

दर्शन देउनि तयास तारा गणु म्हणे संसारी ॥४॥

नृसिंह सरस्वती स्वामी कृष्णा पंच गंगासंगम आरती

 

कृष्णापंचगंगासंगम निजस्थान । चरित्र दाउनि केले गाणगापुरि गमन ।

तेथें भक्तश्रेष्ठ त्रिविक्रमयति जाण । विश्वरूपें तया दिधलें दर्शन ॥१॥

जय देव जय देव जय सद्‌गुरु दत्ता । नृसिंह सरस्वति जय विश्वंभरिता ॥ धृ. ॥ वंध्या साठी वर्षे पुत्रनीधान । मृत ब्राह्मण उठवीला तीर्थ शिंपून ॥ वांझ महिषी काढवि दुग्ध दोहोन । अंत्यवक्रें वदवी निगमागम पूर्ण ॥ जय. ॥२॥ शुक्लाकाष्टीं पल्लव दावुनि लवलाही । कुष्ठी ब्राह्मण केला शुद्ध निजदेही ॥ अभिनव महिमा त्याचा वर्णूं मी कायी ।

म्लेंच्छराजा येउनि वंदी श्रीपायीं ॥ जय देव ॥३॥ दिपवाळींचे दिवशीं भक्त येउनि । आठहि जण ठेवीत मस्तक श्रीचरणीं ॥ आठहि ग्रामीं भिक्षा केली तद्दीनीं । निमिषमात्रे तुंतक नेला शिवस्थानीं ॥ जय. ॥४॥ ऎसे चरित्र दावुनि जडमुढ उद्धरिले । भक्तवत्सल ऎसे ब्रीद मिरविलें ॥ अगाध महिमा म्हणउनि वेदश्रुति बोले । गंगाधरतनय सदा वंदी पाउलें ॥५॥

अक्कलकॊट स्वामी समर्थांची आरती

जय देव जय देव जय श्रीस्वामीसमर्था । आरती ओवाळूं चरणी ठेवुनियां माथा ॥धृ॥ छेली खेडेग्रामीं तूं अवतरलासी ।

जगदुद्धारासाठीं राया तू फिरसी । भक्तवत्सल खरा तूं एक होसी ।

म्हणुनि शरण आलों तुझे चरणासी ॥१॥ ञैगुणपरब्रह्म तूझा अवतार ।

त्याची काय वर्णूं लीला पामर । शेषादिक शिणले ।नलगे त्या पार ।

तेथें जडमूढ कैसा करुं मी विस्तार ॥२॥ देवादीदेव तूं स्वामीराया ।

निर्जर मुनिजन ध्याती भावें तव पायां । तुजसी अर्पण केली आपुली ही काया । शरणागता तारीं तूं स्वामीराया ॥३॥ अघटित लीला करूनीं जडमूढ उद्धरिले । कीर्ती ऐकुनि कानी चरणीं मी लोळें ।

चरणप्रसाद मोठा मज हें अनुभवलें । तुझ्या सुता नलगे चरणा वेगळें ॥४॥

दत्ताची आरती श्रीगुरुदत्त राजमुर्ती ३

श्रीगुरुदत्त राजमुर्ती, ओवाळीतो प्रेमे आरती ।। धृ ।। ब्रह्मा विष्णू शंकराचा । असे अवतार श्री गुरूचा ।। कराया उद्धार जगताचा । जाहला बाळ अत्री ऋषीचा ।। धरीला वेश असे यतीचा । मस्तकी मुकुट शोभे जटीचा ।। कंठी रुद्राक्ष माळ धरुनी हातामध्ये आयुध बहुत वरुनी तेणे भक्तांचे क्लेश हरूनि त्यासी करुनी नमन, अधशमन, होईल रिपुदमन, गमन असे त्रैलोक्यावरती ।। १ ।। गांणगापुरी वस्ती ज्याची प्रीती औदुंबर छायेची । भीमा अमरजा संगमाची भक्ती असे बहुत सुशिष्यांची । वाट दावूनिया योगाची । ठेव देतसे निजभक्तीची ।। काशी क्षेत्री स्नान करितो, करवीर भिक्षेला जातो, माहूर निद्रेला वरितो ।। तरतरतरित छाती धर धरित नेत्र गरगरित शोभतो त्रिशूल जया हाती ।।  वाळीतो ।।२।। अवधूत स्वामी सुखानंदा । ओवाळीतो सौख्य कंदा तारी हा दास न रजकंदा सोडवी विषय मोहछंदा आलो शरण अत्रीनंदा दावी सदगुरू ब्रम्हानंदा ।। चुकवी चौर्यान्शीचा फेरा । घालिती षडरिपू मज घेरा, गांजिती पुत्रपौत्रदारा वदवी भजन मुखी तव पूजन करीत हे सुजन जयाचे बलवन्तावरती ओवाळीतो…

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

तुळसीची आरती १

जय देवी जय देवी जय माये तुळसी । निजपत्राहुनि लघुतर त्रिभुवन हें तुळिसी ।। धृ ।। ब्रह्मा केवळ मुळीं मध्यें तो शौरी । अग्रीँ शंकर तीर्थे शाखापरिवारीँ । सेवा करिती भावें सकळही नरनारी । दर्शनामात्रें पापें हरती निर्धारीं ।। १ । जय देवी जय देवी जय माये तुळसी ।

निजपत्राहुनि लघुतर त्रिभुवन हें तुळिसी ।। धृ ।। शीतळ छाया भूतळव्यापक तूं कैसी । मंजिरीची बहु आवड कमळारमणासी ।

तव दलविरहित विष्णूं राहे उपवासी । विशेष महिमा तुझा शुभ कार्तिकमासीँ ।। २ ।। जय देवी जय देवी जय माये तुळसी । निजपत्राहुनि लघुतर त्रिभुवन हें तुळिसी ।। धृ ।। अच्युत माधव केशव पीतांबरधारी । तुझिया पूजनकाळीं जो हे उच्चारी । त्यासी देसी संतति संपत्ति सुखकारी । गोसावी सुत विनवी मजला तूं तारीं ।। ३ ।। जय देवी जय देवी जय माये तुळसी । निजपत्राहुनि लघुतर त्रिभुवन हें तुळिसी ।। धृ ।।

रामदास स्वामी ची  समर्थांची १

आरती रामदासा।भक्तविरक्त ईशा ॥ उगवला ज्ञानसूर्य।उजळोनी प्रकाशा ॥धृ॥ साक्षात शंकराचा।अवतार मारूती ॥ कलिमाजी तेचि झाली।रामदासांची मूर्ती ॥१॥ वीसही दशकांचा । दासबोध ग्रंथ केला॥ जडजीवा उध्दरीले । नृप शिवासी तारिले ॥२॥ ब्रह्मचर्य व्रत ज्याचे।रामरूप सृष्टि पाहे । कल्य़ाण तिही लोकी । समर्थ सद्गुरुपाय ॥३॥

श्री गोस्वामी तुलसीदास जी द्वारा रचित

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

ग्रंथांच्या आरत्या

रामायणाच्या आरत्या

श्री रामायण जी की आरती

आरती श्री रामायण जी की । कीरति कलित ललित सिय पी की ।।
गावत ब्रहमादिक मुनि नारद । बाल्मीकि बिग्यान बिसारद ।।
शुक सनकादिक शेष अरु शारद । बरनि पवनसुत कीरति नीकी ।।1
आरती श्री रामायण जी की……..।।
गावत बेद पुरान अष्टदस । छओं शास्त्र सब ग्रंथन को रस ।।
मुनि जन धन संतान को सरबस । सार अंश सम्मत सब ही की ।।2
आरती श्री रामायण जी की……..।।
गावत संतत शंभु भवानी । अरु घटसंभव मुनि बिग्यानी ।।
ब्यास आदि कबिबर्ज बखानी । कागभुशुंडि गरुड़ के ही की ।।3
आरती श्री रामायण जी की……..।।
कलिमल हरनि बिषय रस फीकी । सुभग सिंगार भगति जुबती की ।।
दलनि रोग भव मूरि अमी की । तात मातु सब बिधि तुलसी की ।।4
आरती श्री रामायण जी की……..।।

भागवताच्या आरत्या

१ जय हो जय श्री भगवता

जय हो जय श्री भागवता । आरती करू तुज भगवंता । श्री शुक मुनीने । परम भक्तीने । नाना परीने । गाईयेले ज्या हरि चरिता ।।१।। आरती…

वेद तरूचे मधुर फळ । स्वादु रसे जे सोज्वळ । आत्माराम मुनी अचल । सेवुनी झाले जन सुफळ । पाहा पर्वणी आणि । आली अवनी । हि अघ हरणी । भावजल तरणी । ती पतिता ।।२।। आरती……

येथे व्यासांची वाणी । सार्थक हरि गुण गाउनी । शास्त्र पुराणी मुकुटमणी । परम प्रेमामृत जननी । सहज सेविता । भाविक भक्ता । उदार दाता । मोक्ष तत्वता । दे हाता ।।३।। आरती……

गमते जणू मानस तीर्थ । व्दादश सोपाने युक्त । निर्मळ भक्ती जले भरीत । विहरे हरि हंसची चित्त । लोक सुकमळे । संत व्दिज कुळे । सेउनी रमले । भान हरपले । रस पिता ।।४।। आरती…..

अपार महिमा ग्रंथांचा । वदवेना कोणा साचा । प्राणची किर्तनकारांचा । मेवा कवीवर संतांचा । जणू बोधाचा । स्वयं प्रज्ञेचा । व्दादश कुळीचा । रवी अंतरीचा । तम हरता ।।५।। आरती…..

ग्रंथ नोव्हे हा श्री कृष्ण । गीते वेधी मन पूर्ण । अनन्य होता या शरण । खचित टळे जन्म मरण । त्रिताप जाती । चिर ये शांती । नाथ हि वदती । राम पदी ठेऊ माथा ।।६।। आरती……

२ आरती निगम वृक्ष सारा

आरती निगम वृक्ष सारा । भागवत संज्ञा भाव पारा ।।धृ।।

नारद कथा साधू श्रवणी । परीक्षिती लवला शुक चरणी । विरागी तनु त्याग करुनी । कथी अवतार कथा भरणी । विदुर मैत्रेय संग घडला । विधी अति कष्टी । निपजवी सृष्टी । सुखाची वृष्टी । कपिलमुनी देवहुति धारा । पुरातन सुकर अवतारा ।।१।। आरती निगम …..

ब्रम्ह्सुत वसे दक्ष यागी । आला ध्रुव तपे अचल भागी । पृथु प्राचीनबर्ही त्यागी । प्रियव्रत वनवासा लागी । मही आकार गोल वदला । नरक भय हरुनी । अजामेळ तरुनी । बोध बहू करुनी । चित्रकेतुने पैल पारा । काश्यप संतती सुख सारा ।।२।। आरती निगम ..

भक्त प्रल्हाद भये तरला । हरि नरहरी रूपे नटला । नक्रा पासूनि करी सुटला । समुद्र मंथुनी बळी विटला । कूर्म मोहिनी भिषक राजा । रविशशी गोत्र । समय युग गात्र । आणिक नृपपात्र । कृष्णभक्तीशी अंकूपारा । नवमा संपविला सारा ।।३।। आरती निगम ……

कंस चाणूर मुख्य वीरा । दमया अवतरला हिरा । गोकुळी लीला करसी सारा । साह्य झाला अर्जुन वीरा । उद्धवा ज्ञान कला बोधी । मलय युग विनय । मृकुंडी तनय । परीक्षिती सुनय । पावला हरि चरणी थारा । विठ्ठल वेदे स्कंद बारा ।।४।। आरती निगम …..

अवतार गोकुळी हो। जन तारावयासी

अवतार गोकुळी हो। जन तारावयासी । लावण्यरुपडे हो । तेज:पुंजाळ राशी । उगवले कोटिबिंब। रवि लोपला शशी ।  उत्साह सुरवरां। महाथोर मानसी ।।1।।  जय देवा कृष्णनाथा। जय रखुमाई कांता । आरती ओवाळीन। तुम्हा देवकीसुता ।।धृ।।  कौतुक पहावया। माव ब्रह्मयाने केली । वत्सेही चोरूनिया। सत्यलोकासी नेलीं । गोपाळ गाईवत्सें। दोन्ही ठाई रक्षिली । सुखाचा प्रेमसिंधु। अनाथांची माऊली ।।2।।  चोरितां गोधनें हो। इन्द्र कोपलाभारी । मेघ कडाडिला। शिला वर्षलल्या धारी । रक्षिले गोकुळ हो। नखीं धरिला गिरी । निर्भय लोकपाळ। अवतरले हरी ।।3।।  वसुदेव देवकीचे। बंद फोडिली शाळ । होऊनिया विश्वजनिता। तया पोटिंचा बाळ । दैत्य हे त्रासियेले। समुळ कंसासी काळ । राज्य हें उग्रसेना। केला मथुरापाळ ।।4।।  तारिले भक्तजन। दैत्य सर्व निर्दाळूनि । पांडवा साहाकारी। अडलिया निर्वाणी । गुण मी काय वर्णु। मति केवढी वाणी ।

विनवितो दास तुका। ठाव मागे चरणी ।।5।।

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

घालीन लोटांगण

 

घालीन लोटांगण वंदीन चरण । डोळ्यांनी पाहिन रुप तुझे ॥

प्रेमें आलिंगिन आनंदे पूजीन । भावें ओवाळिन म्हणे नामा ॥१॥

कर्पूर आरती

कर्पूरगौरं करुणावतारं

कर्पूरगौरं करुणावतारं संसारसारं भुजगेन्द्रहारम् .

सदा वसन्तं हृदयारविन्दे भवं भवानीसहितं नमामि ..

त्वमेव माता च पिता त्वमेव त्वमेव बंधुश्च सखा त्वमेव ।

त्वमेव विद्या द्रविडं त्वमेव त्वमेव सर्वं मम देवदेव ॥२॥

 

कायेन वाचा मनसेन्द्रियैवा बुद्धयात्मना वा प्रकृतिस्वभावात । करोमि यद्यत्सकलं परस्मै नारायणायेति समर्पयामि ॥३॥ अच्युतं केशवं रामनारायणं कृष्णदामोदरं वासुदेवं हरिम् । श्रीधरं माधवं गोपिका वल्लभं जानकीनायकं रामचंद्रं भजे ॥४॥ हरे राम हरे राम राम राम हरे हरे । हरे कृष्ण हरे कृष्ण कृष्ण कृष्ण हरे हरे ॥५॥

मंत्रपुष्पांजलि

ॐ यज्ञेन यज्ञमयजन्त

देवास्तानि धर्माणि प्रथमान्यासान् । ते ह नाकं महिमान: सचंत । यत्र पुर्वे साध्या: संति देवा: । ॐ राजाधिराजाय प्रसह्यसाहिने  नमो वयं वैश्रवणाय कुर्महे । स मे कामान् कामकामाय  मह्यं कामेश्वरो वैश्रवणो ददातु । कुबेराय वैश्रवणाय महाराजाय नम:। ॐ स्वस्ति साम्राज्यं भौज्यं स्वाराज्यं  वैराज्यं पारमेष्ठ्यं राज्यं  माहाराज्यमाधिपत्यमयं समंतपर्या ईस्यात सार्वभौम: सार्वायुष आंतादापरार्धात् । पृथिव्यै समुद्रपर्यताया एकराळिती । तदप्येषश्लोकोऽभिगीतो मरुत:परिवेष्टारो मरुत्तस्सावसन् गृहे । आविक्षितस्य कामप्रेर्विश्वेदेवा: सभासद इति॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

प्रसाद

मुखी वदावे भावे १

मुखी वदावे भावे तुम्ही राम राम राम । राम नामे जळतील पापे तोची जीवा विश्राम ।।धृ।।  संसाराचा खेळ घडीचा इथेच हा राहणार ।

पुण्याईचा ठेवा तुमच्या बरोबरी येणार । संकट काळी धावोनी येईल कौश्ल्येचा राम  ।।१।। अडकू नका हो  संसाराच्या जाळ्यामध्ये दाट ।

चुकाल तुम्ही जाळ्यामध्ये मोक्षपदाची वाट । भवसागर हा तारील तुम्हा भक्तांचा निर्धार ।।२।। राम नामे … तुम्ही आम्ही हो सर्व प्रवासी एकच आपुले गाव ।  पैल तीराला नेईल आपुल्या राम प्रभूची नाव

नौकेच्या या नावाड्याला काय देऊ मी दाम ।।3।। राम….

पावला प्रसाद आतां विठो निजावें २

पावला प्रसाद आतां विठो निजावें । आपला तो श्रम कळों येताती जीवें ॥१॥ आतां स्वामी सुखें निद्रा करा गोपाळा । पुरले मनोरथ जातों आपुलिया स्थळा ॥ध्रु.॥

तुम्हासी जागवूं आम्ही आपुलिया चाडा । शुभाशुभ कर्में दोष वाराया पीडा ॥२॥ तुका म्हणे दिलें उिच्छष्टाचें भोजन । नाहीं निवडिलें आम्हा आपुलिया भिन्न ॥३॥

पाहें प्रसादाची वाट ३

पाहें प्रसादाची वाट । द्दावें धुवोनियां ताट ॥१॥ शेष घेउनि जाइन । तुमचें जालिया भोजन ॥ध्रु.॥ जालों एकसवा । तुम्हा आळवोनि देवा ॥२॥ तुका म्हणे चित्त । करूनि राहिलों निवांत॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

=====================================

श्री तुकाराम महाराज हरिपाठ प्रारंभ

१ नमिला गणपति माऊली सारजा

नमिला गणपति माऊली सारजा । आतां गुरुराजा दंडवत ॥१॥
गुरुरायाचरणीं मस्तक ठेविला ।आल्या स्तुतीला द्यावी मती ॥२॥

गुरुराया तुजऐसा नाहीं सखा ।कृपा करुनी रंका धरीं हातीं ॥३॥
तुका म्हणे माता पिता गुरु बंधु । तूंचि कृपासिंधु पांडुरंगा ॥४॥

२ पहाटेच्या प्रहरीं म्हणा हरि हरी

पहाटेच्या प्रहरीं म्हणा हरि हरी । तया सुखा सरी नाहीं दुजें ॥१॥
केशव वामन नारायण विष्णु । कृष्ण संकर्षणु राम राम ॥२॥
माधवा वामना श्रीधरा गोविंदा । अच्युत मुकुंदा पुरुषोत्तमा ॥३॥
नरहरी भार्गवा गोपाळा वासुदेवा ।हृषीकेशा पावा स्मरणमात्रें ॥४॥
तुका म्हणे एका नामीं भाव ।  राहे होय साह्य पांडुरंग ॥५॥

३ अयोध्या मथुरा काशी अवंतिका

अयोध्या मथुरा काशी अवंतिका । कांची हे द्वारका माया सत्य ॥१॥
मोक्ष पुर्‍या ऐशा नित्य वाचे स्मरे । प्राणी तो उद्धरे स्मरणमात्रें ॥२॥
नित्य नित्य मनीं हरि आठवावा । तेणेंचि तरावा भवसिंधु ॥३॥
तुका म्हणे ऐसा नामाचा महिमा ।राहील जो नेमा तोचि धन्य ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

४ यमुना कावेरी गंगा भगीरथी

यमुना कावेरी गंगा भगीरथी । कृष्णा सरस्वती तुंगभद्रा ॥१॥ नर्मदा आठवी वेळोवेळी वाचे । नाहीं भय साचें प्राणियासी ॥२॥ जयाचे संगती प्राणी उद्धरती ।दर्शनेंच होती मुक्‍ति प्राप्त ॥३॥ तुका म्हणे नामीं एकनिष्ठ भाव । तेथें वासुदेव सर्व काळ ॥४॥

५ प्रातःकाळीं नाम पवित्रचि घ्यावें

प्रातःकाळीं नाम पवित्रचि घ्यावें । तेणें विसरावें जन्ममृत्यु ॥१॥ नळ युधिष्ठिर जनक जनार्दन । स्मरणेंचि धन्य होती प्राणी ॥२॥ न करा आळस नाम घेतां वाचे । नाहीं भय साचें प्राणियांसी ॥३॥ तुका म्हणे वाचें गाईल गोविंद । होईल परमानन्द नामें एका ॥४॥

६ कश्यप गौतम भारद्वाज अत्री

कश्यप गौतम भारद्वाज अत्री । ऋषि विश्वामित्र नाम थोर ॥१॥
जमदग्नि मुनि वसिष्ठ वर्णिला ।तिन्हीं लोकीं झाला वंद्य एक॥२॥
नाम घेतां नुरे पाप ताप दैन्य । होय थोर पुण्य उच्चारितां ॥३॥
तुका म्हणे ऐसी उच्चारितां वाणी ।तेथें अंतःकरणीं सुख होय ॥४॥

७ अहिल्या द्रौपदी सीता तारा चारी

अहिल्या द्रौपदी सीता तारा चारी । मुख्य मंदोदरी पतिव्रता ॥१॥
नामें घेतां त्यांची वाणी हे पवित्र । होय कुळगोत्र उद्धरण ॥२॥
संकल्प विकल्प सांडोनियां दुरी ।वाचे हरि हरी उच्चारावे ं॥३॥
नाहीं बद्धकता तया संसाराची । जाचणी यमाची मग कैंची ॥४॥

८ व्यास अंबरीष वसिष्ठ नारद

व्यास अंबरीष वसिष्ठ नारद । शौनक प्रल्हाद भागवत ॥१॥ नित्य स्मरण करी यांचें जरी प्राणी । पुन्हां नाहीं खाणी चौंर्‍याशींची ॥२॥
शुक पराशर मुनि पुंडलीक । अर्जुन वाल्मीक नाम गाती ॥३॥ बली बिभीषण भीष्म रुक्मांगद ।बकदाल्भ्य शुद्ध महाऋषि ॥४॥ तुका म्हणे यांचीं नामें येतां वाणीं । प्रत्यक्ष तो प्राणी देवाऐसा ॥५॥

९ गीता भागवत वेद उच्चारितां

गीता भागवत वेद उच्चारितां । पापाची तों वार्ता कोठें राहे ॥१॥ कळ वासना नामीं जे रंगली । साधनें राहिली  मग कैंची ॥२॥ म्हणोनिया नेम ऐसा तारी जीवा । होय तोचि देवा आवडता ॥३॥ उगवला दिवस जाय तो क्षणांत । विचारूनि हित वेगीं करा ॥४॥ तुका म्हणे स्मरा वेगीं विठोबासी । न धरा मानसीं दुजें कांहीं ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

१० तीर्थांचें जें मूळ व्रतांचें जें फळ

तीर्थांचें जें मूळ व्रतांचें जें फळ । ब्रह्म तें केवळ पंढरीये ॥१॥
तें आम्हीं देखिलें आपुले नयनीं । फिटलीं पारणीं लोचनांचीं ॥२॥
जिवींचा जिव्हाळा सुखाचा शेजार । उभें कटीं कर ठेवूनियां ॥३॥
जगाचा जनिता कृपेचा सागर । दीनां लोभपर दुष्टां काळ ॥४॥
सुरवरां चिंतनीं मुनिवरां ध्यानीं । आकार निर्गुणीं तोचि असे ॥५॥
तुका म्हणे नाहीं श्रुती आतुडलें । आम्हां सांपडलें गीतीं गातां ॥६॥

११ राजस सुकुमार मदनाचा पुतळा

राजस सुकुमार मदनाचा पुतळा ।रविशशिकळा लोपलिया ॥१॥
कस्तुरी मळकट चंदनाची उटी । रुळे माळ कंठीं वैजयंती ॥२॥
मुकुट कुंडलें श्रीमुख शोभलें । सुखाचें ओतिलें सकळही ॥३॥
कांसे सोनसळा पांघरे पाटोळा । घननीळ सावळा बाइयांनो ॥४॥
सकळही तुम्ही व्हा गे एकीसवा ।तुका म्हणे जीवा धीर नाहीं॥५॥

१२ आवडे हें रूप गोजिरें सगुण

आवडे हें रूप गोजिरें सगुण । पाहतां लोचन सुखावले ॥१॥
आतां दृष्टीपुढें ऐसाचि तूं राहे । जों मी तुज पाहें पांडुरंगा ॥२॥
लांचावलें मन लागलीसे गोडी । ते जीवें न सोडी ऐसें झालें ॥३॥
तुका म्हणे आम्हीं मागावें लडिवाळी । पुरवावी आळी मायबापें ॥४॥

१३ शंख चक्र गदा रुळे वैजयंती

शंख चक्र गदा रुळे वैजयंती ।कुंडलें तळपती दोन्हीं कानीं ॥१॥
मस्तकीं मुकुट नवरत्नहार । वरी पीतांबर पांघुरला ॥२॥

रत्नहिरेजडित कटीं कडदोरा ।रम्य शोभे हिरा बेंबीपाशी ॥३॥

जडित कंकण कर्णी शोभे मुद्रिका । लाचावला तुका भेटीसाठीं ॥४॥

१४ नेणें जप तप योग युक्‍ति ध्यान

नेणें जप तप योग युक्‍ति ध्यान । करितां चिंतन रात्रंदिवस ॥१॥
नेणें कांहीं देवा झालों उतराई । मागें लागों पाहीं बाळ जैसा ॥२॥
भाव-गंगोदकें आम्ही शुद्ध पाहें । प्रक्षाळिले पाय विटेसहित ॥३॥
जन्मली जान्हवी ज्या ठायीं उत्तम । हारावया श्रम भाविकांचे ॥४॥
तुका म्हणे आम्ही झालों पुण्यवंत । सेविलें अमृत रामतीर्थ ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

१५ परिमळमिश्रित करूनि उटणें

परिमळमिश्रित करूनि उटणें । नारायण तेणें तोषविला ॥१॥
पय घृत दहि मधु ते शर्करा । गोशृंगधारा अखंडित ॥२॥
करोनि संयुक्‍त ओपियली ईशा । पंचामृतें तैशी पंचविधि ॥३॥
तुका म्हणे जेथें गंगे जन्म झाला । प्रसाद दिधला आम्हालागी ॥४॥

१६ आपुलिया घरीं कष्ट तरी करीं

आपुलिया घरीं कष्ट तरी करीं । आणोनि घागरी गंगोदक ॥१॥
करोनि विनंती विनवितो तुम्हां । स्नान पुरुषोत्तमा करा वेगीं ॥२॥
उत्तम वस्त्रानें पुसावें तें अंग । करोनि अभ्यंग सर्वांगासी ॥३॥
परिधान वस्त्रें केलें पीतांबरें । तेणें हें साजिरें रूप दिसे ॥४॥
तुका म्हणे नेत्र पाहतां निवाले ।ध्यान संचारलें हृदयामाजीं ॥५॥

१७ मन हा मोगरा अर्पूनी ईश्वरा

मन हा मोगरा अर्पूनी ईश्वरा ।पुनरपि संसारा येणें नाहीं ॥१॥
मन हें सेवंती अर्पूनी भगवंतीं ।पुनरपि संसृती येणें नाहीं ॥२॥
मन हें तुळसी अर्पूनी हृषीकशी । पुनरपि जन्मासी येणे नाहीं ॥३॥
तुका म्हणे ऐसा जन्म दिला देवा ।तया वास व्हावा वैकुंठासी ॥४॥

१८ नामपुष्प शुद्ध गळां घाला हार

नामपुष्प शुद्ध गळां घाला हार । विवेक सारासार तुरा लावूं ॥१॥
बोध भाळीं बुका क्षमा तुलसीदळ । वाहतां गोपाळ संतोषतो ॥२॥
गाइलीया गुण संतोषें तयानें । करितां कीर्तनें आल्हादे तो ॥३॥

आल्हादे हा देव कीर्ति वाखाणितां । पवाडे सांगतां याचे यास ॥४॥
याचे यास करूं सर्व निवेदन । वारील हा शीण संसारींचा ॥५॥
संसाराचा वारा लागों नेदी अंगा । भावे पांडुरंगा आळवितो ॥५॥
तुका म्हणे आतां उजळली आरती । भावें तो श्रीपती ओंवाळूंया ॥७॥

१९ शब्दाचिया भावें केला उपचार

शब्दाचिया भावें केला उपचार । तेणें सर्वेश्वर संतोषला ॥१॥
शब्दाचिया करें करविलें भोजन । धाला नारायण तेणें सुखें ॥२॥
शब्दाचिया करें करविले आचमन ।  तांबूल अर्पून फळें पुष्पें ॥३॥
तुका म्हणे अन्नाआधी धूपदीप । उपचार अल्प समर्पिले ॥४॥

२० मजलागीं नाहीं ज्ञानाची ती चाड

मजलागीं नाहीं ज्ञानाची ती चाड । वाचे घेत गोड नाम तुझें ॥१॥
नेणतें लेकरुं आवडीचें नातें । बोले वचनातें आवडीनें ॥२॥
भक्‍तिविण कांहीं वैराग्य तें नाहीं । घातला विठाई भार तुज ॥३॥
तुका म्हणे नाचूं निर्लज्ज होउनी । नाहीं मझे मनीं दुजा भाव ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

२१  पूजूं नारायण शब्दाचे सुमनें

जूं नारायण शब्दाचे सुमनें । मंत्रपुष्प तेणें वाहियेलें ॥१॥
भावाचे पैं हातीं जोडुनी ओंजळ । समर्पिलें जळ शुद्ध भावें ॥२॥

मुखशुद्धी तांबूल दिलें तुळसीदल । आनंद सकळ ओसंडला ॥३॥

तुका म्हणे आतां उरलें नाहीं । नामाविण कांहीं बोलावया ॥४॥

२२ समाधान चित्ताचें चरणा आलिंगन

समाधान चित्ताचें चरणा आलिंगन । पायावरी मन स्थिरावलें ॥१॥
जैसें केलें तैसें घालूं लोटांगणा । करूं प्रदक्षिणा नमस्कार ॥२॥
प्रार्थितों मी तुज राहें माझें पोटीं । हृदयसंपुटीं देवराया ॥३॥

क्षेम आलिंगन दिली पयीं मिठी । घेतलीसे लुटी अमूप हो ॥४॥
तुका म्हणे आतां आनंदीआनंद । गाऊं परमानंद मनासंगें ॥५॥

२३ काय उपचार करूं पांडुरंगा

काय उपचार करूं पांडुरंगा । हेंचि मज सांगा विचारूनी ॥१॥
कोणता पदार्थ उणा तुजपासी । बोलाया वाचेशीं मौन पडे ॥२॥
शंकर-शेषादि करिती स्मरण । तेथें माझें मन गाऊं शके ॥३॥
इंद्र सुरवर वाहती सुमनें । तेथें म्यां वाहणें काय एक ॥४॥
परीं आवडीनें जोडूनी ओंजळ । बुका वाहूं माळ तुळसीची ॥५॥
उणें पुरें तुम्ही करूनियां सांगा । जिवालागीं मग सुख तेव्हां ॥६॥
तुका म्हणे माझी ऐकावी प्रार्थना । तुम्ही नारायणा सेवकाची ॥७।।

२४ कैसें करूं ध्यान कैसा पाहूं तुज

कैसें करूं ध्यान कैसा पाहूं तुज । वर्म दावी मज याचकासी ॥१॥
कैसी भक्‍ति करूं सांग तुझी सेवा । कोण्या भावें देवा आतुडसी ॥२॥
कैसी कीर्ति वाणूं कैसा लक्षीं जाणूं । जाणुं हा कवणूं कैसा तुज ॥३॥
कैसा गाऊं गीतीं कैसा ध्याऊं चित्तीं । कैसी स्थिति मति न कळे मज ॥४॥
तुका म्हणे जैसें दास केलें देवा । तैसें हें अनुभवा आणीं मज ॥५॥

२५ काय तुज कैसें जाणावें गा देवा

काय तुज कैसें जाणावें गा देवा । आणावे अनुभवा कैशापरी ॥१॥
सगुण निर्गुण स्थूल कीं लहान । न कळे अनुमान मज तुझें ॥२॥
कोणता निर्धार करूं हा विचार । भवसिंधु पार तारावया ॥३॥
तुका म्हणे कैसें पाय आतुडती । न पडे श्रीपती वर्म ठावें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

२६ स्तुती करूं तरी कोण माझी मती

स्तुती करूं तरी कोण माझी मती । वेदां पडे भ्रांति हें आश्चर्य ॥१॥
परी हा जिव्हाग्रीं रामकृष्णहरी । बैसवीं लौकरी यातीगुण ॥२॥
रूप गुण कीर्ति कृपाळू उदार । वर्णावया पार ब्रह्मा नेणे ॥३॥
रूपीं नामीं शिव होऊनिया वेडा । वर्णिला पवाडा रामनामीं ॥४॥
तुका म्हणे मज नेणवेचि शिव । नाहीं राहिला वाव बोलावया ॥५॥

२७ नामाचा प्रताप न वर्णवेचि मज

नामाचा प्रताप न वर्णवेचि मज । सांग गरुडध्वज राहे तेथें ॥१॥
मम वाचा किती परतल्या श्रुती । वेद मुखें श्रुती मौन ठेले ॥२॥
वर्णूं नेणें शेष नामाचा पवडा । चिरलिया रांडा जिव्हा त्याच्या ॥३॥
अनुसरली रमा वर्णावया श्रीहरी । पायांची किंकरी होऊनि ठेली ॥४॥
तुका म्हणे आम्ही मानव किंकर । वर्णावया पार न कळे तुझा ॥५॥

२८ आम्हीं मानवानी वर्णावें तें काय

आम्हीं मानवानी वर्णावें तें काय । सुरवर पाय वंदिताती ॥१॥
गणेश शारदा करिती गायन । आदिदेव गण श्रेष्ठ श्रेष्ठ ॥२॥
जयाच्या गायना तिष्ठतो शंकर । तयासी पैं पार न कळे तुझा ॥३॥
तुका म्हणे आम्ही किंकर ते किती । इंद्राची ती मती नागविली ॥४॥

२९ अगा महाविष्णु अनंत

अगा महाविष्णु अनंत भुजांच्या । आम्हां अनाथांच्या सोयरीया ॥१॥
न कळे महिमा वेद मौनावती । तेथें माझी मति कोणीकडे ॥२॥
काय म्यां वर्णावें तुझ्या थोरपणा ।सहस्रवदना शक्‍ति नव्हे ॥३॥
रविशशी जेथें तेजें सामावती । तेथें माझी मती कोणीकडे ॥४॥
तुका म्हणे आम्ही बाळ तूं माऊली । करावी साउली करुणेची ॥५॥

३० नमो विश्वरूपा अगा मायबाप

नमो विश्वरूपा अगा मायबाप । अपारा अमूपा पांडुरंगा ॥१॥
विनवितो रंक दास मी सेवक । वचन तें एक आइ कावे ॥२॥
तुझी स्तुती वेद करितां भागला । निवांतचि ठेला नेति नेति ॥३॥
ऋशि मुनि बहु सिद्ध कविजन । वर्णितां तुझे गुण न सरती ॥४॥
तुका म्हणे तेथें काय माझी वाणी । जे तुझी वाखाणी कीर्ति देवा ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

३१ विनविजे ऐसे भाग्य नाहीं दे

विनविजे ऐसे भाग्य नाहीं दे। पायांशीं केशवा सलगी केली ॥१॥

धीटपणे पत्र लिहिलें आवडी । पार नेणें थोडी मति माझी ॥२॥
जेथें वेदां तुझा न कळेचि पार ।तेथें मी अपार  काय वानूं ॥३॥
जैसे तैसे माझे बोल अंगिकारी । बोबड्या उत्तरी गौरवितो ॥४॥
तुका म्हणे विटेवरी जीं पाऊलें ।तेथें म्यां ठेविलें मस्तक हें ॥५॥

३२ त्रिगुण आटीव वाचेचा पसारा

त्रिगुण आटीव वाचेचा पसारा । पडेल विचार सर्व रस ॥१॥
आदि मध्य अंतीं नाहीं अवसान । जीवनीं जीवन मिळुनी गेलें ॥२॥
रामकृष्ण नाम माळ ही साजिरी । ओंविली गोजिरी कर्णीं मनी ॥३॥
तुका म्हणे तनु झाली हे शीतल । आवडी सकळ ब्रह्मानंदें ॥४॥

३३ इतुकें करीं देवा ऐकें वचन

इतुकें करीं देवा ऐकें वचन । समूळ अभिमान जाळीं माझा ॥१॥
इतुकें करीं देवा आइकें हे गोष्टी । सर्व समदृष्टी तुज देखें ॥२॥
इतुकें करीं देवा विनवितों तुज । संतचरण रज वंदी माथां ॥३॥
इतुकें करी देवा आइकें हे मात । हृदयीं पंढरीनाथ दिवसरात्रीं ॥४॥
भलतियां भावें तारी पंढरीनाथा । तुका म्हणे आतां शरण आलों ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

=============================

श्री नामदेव महाराज हरिपाठ प्रारंभ

१ नामाचा महिमा कोण करी सीमा

नामाचा महिमा कोण करी सीमा । जपावें श्रीरामा एका भावें ॥१॥
न लगती स्तोत्रें नाना मंत्रें यंत्रें । वर्णिजे बा वक्‍त्रें श्रीरामनाम ॥२॥
अनंत पुण्यराशी घडे ज्या प्राण्यासी । तरीच मुखासी नाम येत ॥३॥
नामा म्हणें नाम महाजप परम । तो देह उत्तम मृत्युलोकीं ॥४॥

२ जन्माचें कारण रामनामपाठीं

जन्माचें कारण रामनामपाठीं ।जाइजे वैकुंठीं एकीहेळा ॥१॥
रामनाम ऐसा जिव्हे उमटे ठसा । तो उद्धरेल आपैसा इहलोकीं ॥२॥
दो अक्षरीं राम जप हा परम । नलगे तुज नेम नाना पंथ ॥३॥
नामा म्हणे पवित्र श्रीरामचरित्र ।उद्धरिते गोत्र पूर्वजेंसी ॥४।।

३ विषयांचे कोड कां करिसी गोड

विषयांचे कोड कां करिसी गोड । होईल तुज जोड इंद्रियबाधा ॥१॥
सर्वही लटिकें जाण तूं बा निकें । रामाविण एकें न सुटिजे ॥२॥

मायाजाळ मोहें इंद्रियांचा रोहो । परि न धरेचि भावो भजनपंथें ॥३॥
नामा म्हणे देवा करीं तूं लावलाही । मयूराचा टाहो घनगर्जना ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

४ कांसवीचे दृष्टी जैं येईजे भेटी

कांसवीचे दृष्टी जैं येईजे भेटी । तैं अमृताची सृष्टी घडे त्यासी ॥१॥
तैसें हें भजन श्रीरामाचें ध्यान । वाचे नारायण अमृतमय ॥२॥
धन्य त्याचें कुळ सदा पैं सुफळ ।दिननिशीं पळ रामनाम ॥३॥
नामा म्हणे चोखट भक्‍त तो उत्तम । वाचेसी सुगम रामनाम ॥४॥

५ सदा फळ सुफळ वाचेसी गोपाळ

सदा फळ सुफळ वाचेसी गोपाळ । वंदी कळिकाळ शास्त्र सांगे ॥१॥
ब्रह्मांडनायक ऐसें जें कौतुक । तेंचि नाम एक  श्रीकृष्ण ऐसें ॥२॥

आदि अंत पाहतां नाहीं पैं सर्वथा । परिपूर्ण सरिता अमृताची ॥३॥

नामा म्हणे अनंत कां करिशी संकेत ।उद्धरिले पतित युगायुगीं ॥४॥

६ गोविंद गोपाळ वाचेसी निखळ

गोविंद गोपाळ वाचेसी निखळ । तो उद्धरे तात्काळ कलीमाजी ॥१॥
नारायण नारायण हेंचि पारायण । उद्धरले जन इहलोकीं ॥२॥
तुटती यातना कर्माच्या भावना । जडजीवउद्धारणा नाम स्मरा ॥३॥
नामा म्हणे राम हा जप परम । न लगती नेम नाना कोटी ॥४॥

७ तीर्थ जपराशी जप हृषीकेशी

तीर्थ जपराशी जप हृषीकेशी ।मुखीं अहर्निशीं रामनाम ॥१॥
तीर्थाचें पैं तीर्थ नाम हें समर्थ ।होईल कृतार्थ रामनामें ॥२॥
होईल साधन तुटेल बंधन ।वाचे जनार्दन सुफळ सदा ॥३॥
नामा म्हणे हरी उच्चार तूं करीं । उद्धरसी निर्धारीं इहलोकीं ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

८ पाहतां ये परिपाटी आणिक नाहीं सृष्टी

पाहतां ये परिपाटी आणिक नाहीं सृष्टी। नामेंविण दृष्टीं न दिसे माझ्या ॥१॥ नमचि समर्थ नामचि मथित ।शंकरासी हेत रामनामीं ॥२॥
भरती सर्व काम वाचे रामनाम । न लगती ते नेम कर्मजाळ ॥३॥
नामा म्हणे उच्चार न करीं तूं विचार ।तुटेल येरझार नाना योनी ॥४॥

९ तपाचें हें तप राम हें अमूप

तपाचें हें तप राम हें अमूप । करीं का रे जप रामनामीं ॥१॥
रामकृष्ण म्हणे वाचे नारायण । तुटेल बंधन यमपाश ॥२॥
साधेल साधन होती कोटी यज्ञ । राम जनार्दन जपे करीं ॥३॥
नामा म्हणे जिव्हे नामस्मरण करी । म्हणे नरहरी एक्या भावें ॥४॥

१० हाचि नेम सारीं साधेल तो हरी

हाचि नेम सारीं साधेल तो हरी । नाम हें मुरारी अच्युताचें ॥१॥
राम गोविंद हरे कृष्ण गोविंद हरे । यादव मोहरे रामनाम ॥२॥
न लगती कथा नाना विकळता । नामचि स्मरतां राम वाचे ॥३॥
नाम म्हणे राम आम्हां हाचि नेम ।नित्य तो सप्रेम जप आम्हां ॥४॥

११ करूं हें कीर्तन राम नारायण

करूं हें कीर्तन राम नारायण ।जनीं जनार्दन हेंचि देखें ॥१॥
जगाचा जनक रामकृष्ण एक ।न करितां विवेक स्मरें राम ॥२॥
तुटेल भवजाळ कां करिशी पाल्हाळ । सर्व मायाजाळ इंद्रियबाधा ॥३॥
नामा म्हणे गोविंद स्मरें तूं सावध । नव्हे तुज बाधा नाना विघ्नें ॥४॥

१२ मायेचीं भूचरे रज तम सात्त्विक

मायेचीं भूचरे रज तम सात्त्विक । रामनाम एक सोडवणें एक ॥१॥
राम हेंचि स्नान राम हेंचि ध्यान ।नामें घडती यज्ञ कोटी देवा ॥२॥
न लगती साधनें नाना मंत्र विवेक ।रामनामीं मुख रंगवी कां रे ॥३॥
नामा म्हणे श्रीराम हेंचि वचन आम्हां। नित्य ते पौर्णिमा सोळा कळी ॥४॥

१३ माझें मी करितां गेले हे दिवस

झें मी करितां गेले हे दिवस । न धरीच विश्वास राम नामीं ॥१॥
अंतीं तुज उद्धरती राम कृष्ण हरी । राम पंचाक्षरी मंत्रसार ॥२॥
कां करिशी सांठा प्रपंच विस्तार। न तुटे येरझार नामेंविण ॥३॥
नामा म्हणे ऐसें रामनामीं पिसें । तो उद्धरेल आपैसें इहलोकीं ॥४॥

१४ नको नको माया सांडीं लवलाह्या

नको नको माया सांडीं लवलाह्या । पुढील उपाया झोंबें कां रे ॥१॥
राम नाम म्हणे तुटेल बंधन । भावबंधमोचन एक्या नामें ॥२॥
स्मरतां पतित उद्धरेल यतार्थ । नाम हाचि स्वार्थ तया झाला ॥३॥
नामा म्हणे हा जप करी तूं अमूप । नामें चुके खेप इये जनीं ॥४॥

१५ स्मरण करितां रामनामध्वनी

रण करितां रामनामध्वनी । ऐकतांचि कर्णीं पळती यम ॥१॥
नामपाठ करा राम कृष्ण हरी । होतील कामारी ऋद्धि सिद्धि ॥२॥

साध्य तेंचि साधीं न करी उपाधी । जन्मांतरीच्या व्याधी हरती नामें ॥३॥
नामा म्हणे सर्व राम हाचि भाव । नाहीं आणिक देव रामेंविण ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

16 रामकृष्णमाळा घालितां अढळ

रामकृष्णमाळा घालितां अढळ ।तुटेल भवजाळ मायामोह ॥१॥
होशील तूं साधु न पावती बाधु । पूर्ण ब्रह्मानंदु तुष्टेल तुज ॥२॥
जपतां रामनाम पुरती सर्व काम । आदि अंति नेम साधेल तुज ॥३॥
नामा म्हणे कृतार्थ सर्व मनोरथ । न लगती ते अर्थ मायापाश ॥४॥

१७ शरीर संपत्ती मायेचें टवाळ

शरीर संपत्ती मायेचें टवाळ । वायांचि पाल्हाळ मिरवितोसी ॥१॥
नाम हेचि तारी विठ्ठलनिर्धारीं ।म्हणे हरी हरी एक वेळां ॥२॥
स्मरतां गोपाळनामा वंदितील यम ।न लगती नेम मंत्रबाधा ॥३॥
नामा म्हणे सार मंत्र तो उत्तम । राम हेंचि नाम स्मरें कां रे ॥४॥

१८ कृष्णकथा संग जेणें तुटे पांग

कृष्णकथा संग जेणें तुटे पांग । न लगे तुज उद्योग करणें कांहीं ॥१॥
समर्थ सोयरा राम हा निधान । जनीं जनार्दनीं एक ध्यायी ॥२॥
नामा म्हणे उच्चार रामकृष्ण सार । तुटेल येरझार भवाब्धीची ॥३॥

१९ भवाब्धीतारक रामकृष्ण नांव

भवाब्धीतारक रामकृष्ण नांव । रोहिणीची माव सकळ दिसे ॥१॥
नाम हेंचि थोर नाम हेंचि थोर । वैकुंठीं बिढार रामनामें ॥२॥
राम हे निशाणी जपतांची अढळ । वैकुंठ तात्काळ तया जीवा ॥३॥
नामा म्हणे वैकुंठ नामेंचि जोडेल । अंतीं तुज पावेल राम एक ॥४॥

२० जळाचा जळबिंदु जळींच तो विरे

जळाचा जळबिंदु जळींच तो विरे ।तैसें हें विधारे पांचाठायीं ॥१॥
जीव शिव विचार नाम हें मधुर । जिव्हेसी उपचार रामनाम ॥२॥
रामनाम तारक शिव षडक्षरी । तैची वाचा करीं अरे मूढा ॥३॥
नामा म्हणे ध्यान शिवाचें उत्तम । मंत्र हा परम  रामनाम ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

२१ करितां हरिकथा नाम सुखराशी

करितां हरिकथा नाम सुखराशी । उद्धरी जीवासी एका नामें ॥१॥
तें हें रामनाम जपे तूं सप्रेम । जप हा सुगम सुफळ सदा ॥२॥

नामेंचि तरले नामेंचि पावले । नाम म्हणतां गेले वैकुंठासी ॥३॥
नामा म्हणे एका नामेंसी विनटे ।ते वैकुंठींचे पेठे पावले देखा ॥४॥

२२ नामावांचूनि कांहीं दुकें येथें नाहीं

नामावांचूनि कांहीं दुकें येथें नाहीं । वेगीं लवलाहीं राम जपा ॥१॥
गोविंद गोपाळ वाचेसी रसाळ । पावसी केवळ निजपद ॥२॥
धृव प्रल्हाद बळी अंबऋषि प्रबुद्ध । नामेंचि चित्पद पावले देख ॥३॥
नामा म्हणे राम वाचे जपा नाम । संसार भवभ्रम हरे नामें ॥४॥

२३ म्हणतां वाचे नाम वंदी तया यम

म्हणतां वाचे नाम वंदी तया यम । काळादिक सम वंदी तया ॥१॥
ऐसें नाम श्रेष्ठ सकळांसी वरिष्ठ ।उच्चारितां नीट वैकुंठ गाजे ॥२॥
तो हा नाममहिमा वाखाणीत ब्रह्मा। न कळे तया उपमा आदिअंतीं॥ ३॥
नामा म्हणे पाठें नामाचेनि वाटें । तरी प्रत्यक्ष भेटे विठ्ठल हरी ॥४॥

२४ विष्णुनाम श्रेष्ठ गाती देवऋषी

विष्णुनाम श्रेष्ठ गाती देवऋषी । नाम अहर्निशी गोपाळाचें ॥१॥
हरी हरि हरि हरि तूंचि बा श्रीहरि । असे चराचरीं जनार्दना ॥२॥
आदिब्रह्म हरि आळवी त्रिपुरारी । उमेप्रति करी उपदेश ॥३॥
नामा म्हणे नाम महाजप परम । शंकरासी नेम दिनदिशीं ॥४॥

२५ कां करतोसी सीण वाचे नारायण

कां करतोसी सीण वाचे नारायण । जपतां समाधान होईल तुज ॥१॥
राम कृष्ण हरी नारायण गोविंद ।वाचेसी हा छंद नामपाठ ॥२॥
वंदील तो यम कळिकाळ सर्वदा ।न पावसी आपदा असत देही ॥३॥
नामा म्हणे ओळंग शीण झाला संगें । प्रपंच वाउगे सांडी परते ॥४॥

२६ नामाचेनि पाठे जातील वैकुंठें

नामाचेनि पाठे जातील वैकुंठें । तो पुंडलीक पेठे प्रकट असे ॥१॥
विठ्ठल हा मंत्र सांगतसे शास्त्र । आणिक नाही शस्त्र नामाविण ॥२॥

पुराण व्युत्पत्ति न लगती श्रुती । मुनि हरिपंथी गेले ॥३॥

नामा म्हणे हरी नामेंचि उद्धरी । जन्माची येरझारी हरे नामें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

२७ सर्वांभूतीं भजें नमन करीं संता

सर्वांभूतीं भजें नमन करीं संता । नित्य त्या अच्युता स्मरण करी ॥१॥
ऐसी भजनी विनट सांपडेल वाट । रामकृष्ण नीट वैकुंठींची ॥२॥
न लगतीं साधनें वायाचि बंधन । हरिनामपंथीं जाण मुनि गेले ॥३॥
नामा म्हणे थोर नामचि साधार ।वैकुंठीं बिढार तयां भक्‍ता ॥४॥

२८ तूं तव नेणता परि हरि तो जाणता

तूं तव नेणता परि हरि तो जाणता । आहे तो समता सर्वां भूतीं ॥१॥
सर्वब्रह्म हरि एकचि निर्धारी ।होशी झडकरी ब्रह्म तूंचि ॥२॥
अच्युत माधव अमृताच्या पाठें । लागतांचि वाते वंदी यम ॥३॥
नामा म्हणे होशी जिवलग विष्णूचा ।दास त्या हरीचा आवडता ॥४॥

२९ कां करिसी सोस मायेचा असोस

कां करिसी सोस मायेचा असोस । नव्हे तुझा सौरस नामेंविण ॥१॥
नामचेचि मंत्र नामचेचि तंत्र ।नामविण पवित्र न होती देखा ॥२॥
तिहीं लोकीं काहीं नामेंविण सर्वथा । अच्युत म्हणतां पुण्यकोटी ॥३॥

नामा म्हणे ब्रह्म आदि अंतीं नेम ।तें विटेवरी सम उभें असे ॥४॥

३० पवित्र परिकर हा उच्चार

पवित्र परिकर हा उच्चार ।उद्धरण साचार जगासी या ॥१॥
गोविंद केशव उच्चारीं श्रीराम ।न लगती नेम अमूप जप ॥२॥

तें हें विठ्ठलरूप पिकलें पंढरीं । नाम चराचरीं विठ्ठल ऐसें ॥३॥

नामा म्हणे विठ्ठल सर्वांत सखोल । उच्चारितां मोल न लगे तुज ॥४॥

३१ पोशिसी शरीर इंद्रियांची बाधा

पोशिसी शरीर इंद्रियांची बाधा ।शेखीं तें आपदा करील तुज ॥१॥
नव्हे तुझें हित विषय पोषितां । हरी हरी म्हणतां उद्धरसी ॥२॥
वायांचि पाल्हाळ चरित्रु सांगसी ।परी नाम न म्हणसी अरे मूढा ॥३॥
नामा म्हणे हेचि पंढरीये निधान ।उच्चारिता जन तरले ऐसें ॥४॥

३२ विषय खटपट आचार सांगसी

विषय खटपट आचार सांगसी ।विठ्ठल न म्हणसी अरे मूढा ॥१॥
पूर्णब्रह्म हरी विठ्ठल श्रीहरी ।अंतीं हा निर्धारीं तारील सत्य ॥२॥
न लगे सायास करणें उपवास । नामाचा विश्वास ऐसा धरीं ॥३॥
नामा म्हणे प्रेम धरीं सप्रेम । विठ्ठल हाचि नेम दिनदिशीं ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

३३ नव्हे तुज हित म्हणतां विषय पोषिता

नव्हे तुज हित म्हणतां विषय पोषिता । हरी हरी म्हणतां तरशील ॥१॥
माधव श्रीहरी कृष्ण नरहरी ।वेगीं हें उच्चारीं लवलाहीं ॥२॥
घडतील यज्ञ पापें भग्न होत । प्रपञ्च सर्वत्र होईल ब्रह्म ॥३॥
नामा म्हणे हरिकथा हरी भवव्यथा । उद्धरसी सर्वथा भाक माझी ॥४॥

३४ उपदेश सुगम आइके रे एक

उपदेश सुगम आइके रे एक ।नाम हें सम्यक विठ्ठलाचें ॥१॥
जनीं जनार्दन भावचि संपन्न ।विठ्ठल उद्धरण कलीमाजीं ॥२॥

साधेल निधान पुरेल मनोरथ । नामेंचि कृतार्थ होसी जनी ॥३॥
नामा म्हणे नाम घेई तूं झडकरी । पावशी निर्धारीं वैकुंठपद ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

=============================

 

वाराचे अभंग प्रारंभ

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

१ सोमवार चे अभंग२ मंगळवार चे अभंग
3 बुधवार चे अभंग४ गुरुवार चे अभंग
५ शुक्रवार चे अभंग६ शनिवार चे अभंग
७ रविवार चे अभंग

 

सोमवार चे अभंग

 

१ ॐ नमो शिवा आदि        २ स्वर्ग जयाची साळोंखा

३ आम्ही कापडी रे आम्ही       ४ तुम्ही विश्वनाथ

५ भस्म उटी रुंडमाळा        ६ शिव भोळां चक्रवर्ती

७ कैलासीचा देव भोळा चक्रवर्ती   ८ हरिहर सांडूनी देव । धरती भाव

९ आदि आत्मज्योतिर्लिंगा लांबि

 

सोमवार चे अभंग

१ ॐ नमो शिवा आदि

ॐ नमो शिवा आदि । कावडी घेतली खांदी । मिळाली संत मांदी । त्याचे चरणरेणु  वंदी रे ।। १ ।। शिवनाम शीतळ मुखी । सेवी पा कापडिया रे । दड दड दड दड दुडु दुडु दुडु दुडु । पळ सुटला कळीकाळा बापुडिया रे ।। २ ।। गुरुलिंग जंगम । तेणे दाविला आगम । आधी व्याधि  झाली सम । तेणे पावलो विश्राम रे ।। ३ ।। जवळी असता जगज्जीवन । का धांडोळीसी वन । एकाग्र करी मन । तेणे होईल समाधान रे ।। ४ ।। देहभाव तेथे विरे । ते साधने दिधले पुरे । बापरखुमादेवी वरे । विठ्ठलुरे विठ्ठलुरे विठ्ठलुरे । ।५ । ।

२ स्वर्ग जयाची साळोंखा

स्वर्ग जयाची साळोंखा । समुद्रपाळी पिंड देखा । शेषासारखी बैसका । जो आधार तीही लोका ।। १ ।। लिंग देखिले देखिले । त्रिभुवनी तीही लोकी विस्तारिले ।। २ ।। मेघधारी स्नपन केले । तारापुष्पी वरी पूजिले । चंद्रफळ ज्या वाहिले । ओवाळिले रविदिपे ।। ३ ।। आत्म नैवेद्य समर्पिले । ब्रम्हानंदी मग वंदिले ।

ज्योतिर्लिंग मग ध्याईले । ज्ञानदेवे हृदयी ।। ४ ।।

३ आम्ही कापडी रे आम्ही कापडी रे

आम्ही कापडी रे आम्ही कापडी रे । बारा वाटा पळती बापडी रे ।। १ ।। पंढरपुरीचें आम्ही कापडी रे । उत्तर पंथीचे आम्ही कापडी रे ।। २ ।।

आजी पाहले रे आजी पाहाले रे । संतसंगीत सुख झाले रे ।। 3 ।।

समता कवडी रे समता कावडी रे ।माजी नामामृत भरिले आवडी रे ।। ४ ।। येणे न घेणे रे जाणे न घडे रे । निजमुख कोंदले पाहतं चहूंकडे रे ।। ५ ।। नलगे दंडणे रे नलगे मुंडणे रे । नाम म्हणोनि कर्माकर्म खंडणे रे ।। ६ ।। दु : ख फिटले रे दु : ख फिटले रे । बापरखुमादेविवरू विठ्ठले रे ।। ७ ।।

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

४ तुम्ही विश्वनाथ

तुम्ही विश्वनाथ । दीन रंक मी अनाथ ।। १ ।। कृपा कराल ते थोडा । पाया पडिलो बराडी ।। २ ।।  काय उणे तुम्हापासिं । मी तो अल्पाची संतोषी ।। 3 ।। तुका म्हणे देवा । काही भातुकें पाठवा ।। ४ ।।

५ भस्म उटी रुंडमाळा

भस्म उटी रुंडमाळा । हाती त्रिशूळ नेत्री ज्वाळा ।। १ ।। गजचर्म व्याघ्रांबर । कंठी शोभे वासुकी हार ।। २ ।। भुते वेताळे नाचती । हर्ष युक्त उमापती ।। ३ ।। सर्व सुखाचे आगर । म्हणे नरहरी सोनार ।। ४ ।।

६ शिव भोळां चक्रवर्ती

शिव भोळां चक्रवर्ती । त्याचे पाय माझे चित्ती ।। १ ।। वाचे वदता शिवनाम । तया न बाधी क्रोध काम ।। २ ।। धर्म अर्थ काम मोक्ष । शिवा देखता प्रत्यक्ष ।। ३ ।।  एका जनार्दनी शिव । निवारी कळी काळाचा भेव ।। ४ ।।

७ कैलासीचा देव भोळा चक्रवर्ती

कैलासीचा देव भोळा चक्रवर्ती । पार्वतीचा पती योगीराज ।। १ ।।  तयाचिये पायी माझे दंडवत । घडो आणि चित्त जडो नामी ।। २ ।। जटाजूट गंगा अर्धचंद्र भाळी । तिजा नेत्रज्वाळी जातवेद ।। ३ ।।

कंठी काळकुट डौर त्रिशूळ हाती । सर्वांगी विभूती शोभतसे ।। ४ ।। गळा रुंडमाळा खापर हस्तकी । रामनाम मुखी सर्वकाळ ।। ५ ।। गजचर्मधारी स्मशानी राहिला । संगे भूतमेळा विराजित ।। ६ ।। नामा म्हणे नामे नासोनिया पाप । करी सुखरूप भक्तालागी ।। ७ ।।

८ हरिहर सांडूनी देव । धरती भाव क्षुल्लकी

हरिहर सांडूनी देव । धरती भाव क्षुल्लकी ।। १ ।। एका त्याची विटंबना । देवपणा भक्तांची ।। २ ।। अंगेकवडी घाळी माळा । परडी कळाहीन हाती ।। ३ ।।

९ आदि आत्मज्योतिर्लिंगा लांबियेला घटू

  1. आदि आत्मज्योतिर्लिंगा लांबियेला घटू । स्थावरिले मायावस्त्र लिंगावरी प्रविष्ठू ।

सोमवार चे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

मंगळवार चे अभंग

अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

मंगळवार चे अभंग प्रारंभ

मंगळवार चे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==============================

बुधवार चे अभंग

अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

बुधवार चे अभंग प्रारंभ

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

बुधवार चे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==============================

गुरुवार चे अभंग

अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

गुरुवार चे अभंग प्रारंभ

गुरुवार चे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==============================

शुक्रवार चे अभंग

अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

शुक्रवार चे अभंग प्रारंभ

शुक्रवार चे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==============================

शनिवार चे अभंग

अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

शनिवार चे अभंग प्रारंभ

शनिवार चे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==============================

रविवार चे अभंग

अनुक्रमणिका

रविवार चे अभंग प्रारंभ

रविवार चे अभंग समाप्त

————–

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

————–

निवडक अभंगसूची

अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

निवडक अभंग प्रारंभ

1

1  सकळ मंगळनिधी । श्रीविठ्ठलाचें नाम आधीं ॥१॥

म्हण कां रे म्हण कां रे जना । श्रीविठ्ठलाचें नाम वाचे ॥२॥ पतीत पावन सांचे । श्रीविठ्ठलाचें नाम वाचे ॥३॥ बापरखुमादेविवरु साचें । श्रीविठ्ठलाचें नाम वाचे ॥४॥

2

2  आरंभी आवडी आदरें आलें नाम ।

तेणें सकळ सिध्दि जगीं झाले पुर्णकाम ॥१॥ रामकृष्ण गोविंद गोपाळा । तूं मायमाउली जीविंचा जिव्हाळा ॥२॥ तुझियेनि नामें सकळ संदेह फिटला । बापरखुमादेविवरु श्रीविठ्ठला ॥३॥

3

3  दोही बाहीं संतांची सभा । सिंहासनीं उभा श्रीविठ्ठल ॥१॥

गाती नारद तुंबर प्रेमे । हरीचीं नामें गर्जती ॥२॥ बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु उभा । त्रैलाक्याची शोभा शोभतसे ॥३॥

4

4 पन्नास अक्षरीं करिसी भरोवरी । शेखीं तुझें तोंड तुज वैरी रया ॥१॥

यापरी नामाची वोळ मांडुनी । संसार दवडुनी घालीं परता ॥२॥

रकारापुढें एक मकार मांडीं कां । उतरसी सम तुका शंभूचिया॥३॥

बापरखुमादेविवरा विठ्ठलु ह्रुदयीं । आपुली आण वाही त्रिभुवनीं रया॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

5

5 गाते श्रोते आणि पाहाते । चतुर विनोदी दुश्र्चिते ।

सोहं भावी पूर्ण ज्ञाते । या सकळांते विनवणी ॥१॥ करा विठ्ठलस्मरण । नामरुपी अनुसंधान । जाणोनि भक्तां भवलक्षण । जघनप्रमाण दावितो ॥२॥ पुंडलीकाच्या भावार्था । गोकुळींहूनि झाला येता । निजप्रेमभक्ति भक्तां । घ्या घ्या आतां म्हणतसे ॥३॥ मी माझें आणि तुझें । न धरीं टाकीं परतें ओझें । भावबळें फळतीं बीजें । बापरखुमादेविवरु विठ्ठलीं ॥४॥

6  परिमळाची धांव भ्रमर ओढी

परिमळाची धांव भ्रमर ओढी । तैसी तुझी गोडी लागो मज ॥१॥

अविट गे माय विटेना। जवळींच आहे परि भेटेना ॥२॥ तृषा लागलिया जीवनातें ओढी । तैसी तुझी गोडी लागे या जीवा ॥३॥ बापरखुमादेविवरा विठ्ठलीं आवडी । गोडियेसी गोडी मिळोनि गेली ॥४॥

7  दिप दिपिका शशी तारा होतुका कोटीवरी रे

दिप दिपिका शशी तारा होतुका कोटीवरी रे । परि न सरे निशि नुगवे दिवसु दिनकरनाथें जयापरी रे ॥१॥ नुद्धरिजे नुद्धरिजे नद्धरिजे गोपाळेंविण नुद्धरिजे॥२॥ नगर भ्रमतां जन्म जावो परि प्रवेशु एक्या द्वारे रे । तैसें यजिजो भजिजो पूजिजो परि उकलु नंदकुमरु रे ॥३॥

सर्वावयवीं शरीर सांग परि विरहित एका जीवें रे । तैसा धिकू तो श्रोता धिकू तो वक्ता जो वाळिला विठ्ठलदेवें रे ॥४॥ गळित शिर हें कलेवर रे उद्केंविण सरिता भयंकर रे । रविशशिवीण अंबर तैसें हरिविण जिणें तें असार रे ॥५॥ अंत:करणीं रुख्मिणीरमणु परि त्या श्र्वपचाहि बंधन न घडे न घडे न घडे रे । येरु यति हो कां भलतैसा परि तो भवाग्निहूनि न सुटे न सुटे न सुटे रे ॥६॥ शिखिपक्षी पत्रीं डोळे जेविं अकाळ जळद पटल रे । तैसीं गोकुळपाळकबाळेंविण कर्में सकळ विफळ रे ॥७॥

यम नियम प्राणायम प्रत्याहार हे सकळ उपाय परि अपाय रे । जंव तमालनील घन:सांवळा ह्रुदयीं ठाण मांडुनि न राहे रे ॥८॥ मी उत्तम पैल हीनु भुत द्वेषाद्वेष ठेले रे । केलेनि कर्में उफखां निपजे सुख तें दुरी ठेलें रे ॥९॥ आतां असोत हे भेदाभेद आम्ही असों एक्या बोधें रे ।

बापरखुमादेविवरु विठ्ठल निवृत्ती मुनिराया प्रसादें रे ॥१०॥

8  आंनदले वैष्णव गर्जती नामें

आंनदले वैष्णव गर्जती नामें । चौदाही भुवनें भरली परब्रम्हे ॥१॥

नरहरि नरहरि नारायणा । सनकसनंदन मुनिजनवंदना ॥२॥ गातां वातां वाचता प्रेमें उल्हासें । चराचरींचे दोष नाशियले अनायासें ॥३॥

हरि मनीं हरि चित्तीं हरि अंकु शरीरीं । तयातें देखोनि हरि चार्‍ही बाह्या पसरीं ॥४॥ अंध्रिरेणु ज्याचा उद्धरिते पतिता । प्राकृतवाणी केवि वानुं हरिंभक्ता ॥५॥ तीर्थें पावन जिहीं धर्म केला धडौती ।

कैवल्यकल्पद्रुम ते त्रिजगतीं ॥६॥ मत्स्यकूर्मादिक ज्याचे महिमेसी आले । धन्य वैष्णव तेज रविशशिसीं पाहाले॥७॥ बापरखुमादेविवरा पढयंती जिया तनु । तया संतचरणीं स्थिर हो कां मनु ॥८॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

9  संत भेटती आजि मज

संत भेटती आजि मज । तेणें मी झालों चतुर्भुज । दोन्ही भुजा स्थूळीं सहज । दोन्ही सूक्ष्मीं वाढल्या ॥१॥ आलिंगनें सुख वाटें । प्रेम चिदानंदीं घोटें । हर्षें ब्रम्हांड उतटे । समूळ उठे मीपण ॥२॥ या संतासी भेटतां । हरे संसाराची व्यथा । पुढतां पुढती माथां । अखंडित ठेवीन ॥३॥ या संतांचें देणें । कल्पतरुहूनि दुणें । परिसा परीस अगाध देणें । चितामणी ठेंगणा ॥४॥ या संतांपरीस उदार । त्रिभुवनीं नाहीं थोर ।  मायबाप सहोदर । इष्टमित्र सोईरे ॥५॥ कृपाकटाक्षें न्याहाळिलें । आपुलें पदीं बैसविलें ।  बापरखुमादेविवरें विठ्ठलें । भक्तां दिधलें वरदान ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

7

10  अकार उकार मकार करिती हा विचार

अकार उकार मकार करिती हा विचार । परि विठ्ठल अपरंपार न कळे रया ॥१॥ संताचे संगतीं प्रेमाचा कल्लोळ । आनंदें गोपाळ माजी खेळे ॥२॥ भाळे भाळे भक्त गाताती साबडे । त्यांचें प्रेम आवडे विठोबासी ॥३॥ बापरखुमादेविवरु परब्रम्ह पुतळा । तेथील हे कळा निवृत्ति जाणे ॥४॥

11  पूर्वजन्मीं सुकृतें थोर केलीं

पूर्वजन्मीं सुकृतें थोर केलीं । तीं मज आजि फळासि आलीं ॥१॥ परमानंदु आजि मानसीं । भेटी झाली या संतासी ॥२॥ मायबाप बंधु सखे सोयरे । यांतें भेटावया मन न धरे ॥ ३॥ एकएका तीर्थहूनी आगळें । तयामाजी परब्रह्म सांवळे ॥४॥ निर्धनासी धनलाभु झाला । जैसा अचेतनीं प्राण प्रगटला ॥५॥ वत्स बिघडलिया धेनु भेटली । जैसी कुरंगिणी पाडसा मिनली ॥६॥ हें पियुषा परतें गोड वाटत । पंढरीयाचे भक्त भेटत ॥७॥ बापरखुमादेविवरु विठ्ठले । संत भेटतां भव दु:ख फिटलें ॥८॥

11  उंच पताका झळकती

उंच पताका झळकती । टाळ मृदंग वाजंती । आनंदे प्रेमें गर्जती । भद्र जाती विठ्ठलाचे ॥१॥ आले हरिचे विनट । वीर विठ्ठलाचे सुभट ।

भेणें जाहले दिप्पट । पळती थाट दोषांचे ॥२॥ तुळसीमाळा शोभती कंठीं । गोपीचंदनाच्या उटी । सहस्त्र विघ्नें लक्ष कोटी ।बारा वाटा पळताती ॥३॥ सतत कृष्णमूर्ति सांवळी । खेळे ह्रुदयकमळीं । शांति क्षमा तया जवळीं । जीवें भावें अनुसरल्या ॥४॥ सहस्त्र नामाचें हतियार । शंखचक्राचे शृंगार । अति बळ वैराग्याचें थोर । केला मार षडूवर्गा ॥५॥ ऎसे एकांग वीर । विठ्ठल रायाचे डिंगर । बापरखुमादेविवर । तिहीं निर्धारीं जोडीला ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

*

12  कुंचे पताकांचे भार

कुंचे पताकांचे भार । आंले वैष्णव डिंगर । भेणें पळती यमाकिंकर । नामें अंबर गर्जतसे ॥१॥ आले हरिदासांचे थाट । कळिकाळा नाहीं वाट । विठ्ठलनामें करिती बोभाट । भक्ता वाट सांपडली ॥२॥ टाळ घोळ चिपळिया नाद । दिंडी पताका मकरंद । नाना बागडियाचे छंद। कवच अभेद नामाचें ॥३॥ वैष्णव चालिले गर्जत । महावीर ते अदूभुत। पुढें यमदूत पळत । पुरला अंत महादोषा ॥४॥ निवृत्ति संत हा सोपान । महावैष्णव कठीण । मुक्ताबाई तेथें आपण । नारायण जपतसे ॥५॥ ज्ञानदेव वैष्णव मोठा । विठ्ठनामें मुक्तपेठा । स्नान दान घडे श्रेष्ठा । वैकुंठवाटा संत गेले ॥६॥

13  काय करिसी सकळ देवांचे वैभव विलास

काय करिसी सकळ देवांचे वैभव विलास । माझिया स्वामीविण ते अवघे ते उद्वस रया ॥१॥ तपन त्या कमळा कमळीं विकासु । सुकवी मयंकु काय करिसी सुधांशु ॥२॥ साताहि वारांचे दिवसु एकियाचि सुरिजे । तैसें सर्वीं सर्वपण माजीये न श्रीराजे ॥३॥ सर्वज्ञ सुंदर देव होतुकां भलतैसे । परि जडातें चेष्टविते आणिकां पैं नसे ॥४॥ जया नांव नाहीं रुप चिन्ह कांहीं । नाम रुप चिन्ह स्वयेंचि पाहीं ॥५॥

बापरखुमादेविवरु आहे तैसाचि पुरे । काय करिसी आणिकां देवांचीं गोवारें रया॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

14  रुणुझुणु रुणुझुणु रे भ्रमरा

रुणुझुणु रुणुझुणु रे भ्रमरा । सांडीं तूं अवगुणु रे भ्रमरा ॥१॥ चरण कमळद्ळु रे भ्रमरा । भोगीं तुं निच्श्रळु रे भ्रमरा ॥२॥ सुमन सुगंध रे भोंवरा । परिमळ विदूगदु रे भोंवरा ॥३॥ सौभाग्य सुंदरुं रे भ्रमरा । बापरखुमादेविवरु रे भ्रमरा ॥४॥

15  आकार स्थुळ नाशिवंत

आकार स्थुळ नाशिवंत । हें तरी जाईल भुमिआंत । तयावरी हरि चालत । तेणें होईल कृतकृत्य ॥१॥ देह जावो अथवा राहो । पांडुरंगीं दृढ भावो ॥२॥ दूजा गुण आपीं मिळे । तरी मी होईन गंगाजळे ।

हरि अभिषेक अनुदिनीं । सुखें सर्वांगावरी खेळे ॥३॥ तिजा गुण तेजरुप । तरि मी होईन महदीप । हरि रंगणीं दीपमाळा । दीप उजळीन समीप ॥४॥ वायु व्यापक चौथा गुण । तरि मी विंजणा होईन । हरि अष्टांगें निववीन । ऎशा दृढ धरीन खुणा ॥५॥ आकाश पांचवा गुण । तरी मी प्रासादीं राहेन । बापरखुमादेविवरा । अखंड तुझें अनुसंधान ॥६॥

16  निमिष नलगे मन वेधितां

निमिष नलगे मन वेधितां । येवढी तुझी स्वरुपता ॥१॥ विठोबा नेणॊ कैसी भेटी । उरणें नाहीं जीवेसाठीं ॥२॥ उरणें उपाधि कारणें । तें तों नेमिलें दर्शनें ॥३॥ निवृत्तिदासा वेगळें । सांगावया नाहीं उरलें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

17  पैल तो गे काऊ कोकताहे

पैल तो गे काऊ कोकताहे ।  क्लिक करा

18  कान्होबा तुझी घोंगडी चांगली ।

कान्होबा तुझी घोंगडी चांगली । आम्हांसी कां दिली वांगली रे ॥धृ॥ स्वगत सच्चिदानंद मिळोनी शुद्ध सत्त्व गुण विणली रे । षडूगुण गोंडे रत्नजडित तुज श्यामसुन्दरा शोभली रे ॥१॥ काम कर्म अविद्या त्रिगुण पंचभुतांनी विणली रे । रक्त रेतु दुर्गंधी जंतु नरक मुतानें भरली रे ॥२॥ षडूविकार षडूवैरी मिळोनी तापत्रयानें विणली रे । नवा ठायीं फ़ाटूनि गेली ती त्वां आम्हांसि दिधली रे ॥३॥ ॠषी मुनी ध्यातां मुखीं नाम गातां संदेहवृत्ती विणली रे । बापरखुमादेविवरु विठ्ठलें त्वत्पदीं वृत्ति मुरली रे ॥४॥

19  यम नियम पाप पुन्य आम्हांसी

यम नियम पाप पुन्य आम्हांसी । आपण भलतेंचि करिसी । तुझिया थोरपणा बिहुनि असावें कवणें शंकावें रायासी । प्रत्यक्ष जगीं बाटली नारी तिचें स्मरण लोकांसी । पुराणी डांगोरा पिटिताती हें पतिव्रतापण तयेसी रया ॥१॥ आवडे तें करिसी देवा कवण करी तुझा हेवा रे ॥धृ॥

बहुता परी उणें एकिजे पांडवा सांगों या गोष्टी । पांचांपासुनि जन्मले पांचैजण एक पत्नीच्या पोटीं । गोत्र वधु करुनि राज्य करिती विश्र्वासी वंद्य शेवटीं । जनमेजया ऎसें बोलिला सत्य तो पापिया झाला कुष्टी ॥२॥ प्राण जाई तंव बोभाईला तुज । पतन तया दशरथा ।

गणिका एक पाखिरु पोखिलें होतें पाचरिलें प्राण जातां । कीं तयेसी ऊर्ध्वगति ऎसीं बोलतीं पुराणें कासया न मिळे पाहतां । बोलणें खुंटलें तुजपासी देवा वेव्हारु नाहीं सर्वथा ॥३॥ तपाचा जो राशी पुण्यपणें थोर । तीर्थरुप सर्वां तीर्थां मंत्राचा अवतार । देव आणि शक्ति सुर्य तैसा विचारितां । तो मांडव्य ऋषि वाहिला सुळी एक ऊ जाला वधितां । पुत्रा पाचारिलें पापिये दुर्जनें तो वैकुंठी अजामेळु सरतारे रे ॥४॥ यज्ञमुखीं अवदानें देती त्या करिसी वांकडें तोंड । लोणी चोरावया जासी घरोघरी उघडिसी त्यांचीं कवाडें । छप्पन्न कोटी यादव संगति हे तुझे ते त्वां केले शापावरपडे । कोळियानें तुज विंधिलें पायीं त्यासी सायज्जता कोडें रया ॥५॥ अष्टांगयोगें शरीर दंडिलें तुजलागी झालीं पिसी । पुत्रदारा धन सांडुनियां जन हिंडताती वनवासी। गाती वाती पूजिती तूतें त्यांसी निजपद सायासीं । विष पाजुं आली पुतना राक्षसी सायुज्जता देणें तियेसि रया ॥६॥ वारया मोट बांधेल कोण आकाशासि कुंप कायसा । सुर्यापूढें दिवा लाऊनियां चालणें वाउअगाची शिण जैसा । विचित्र तुझें रुप अव्हेरुन जासी सर्वेशा ॥ ज्ञानदेव म्हणे देवाधिदेवा । जन भांबाविला ऎसा मावा रया ॥७॥

20  परियेसी गव्हारा सादर

परियेसी गव्हारा सादर । कर्मे निर्वंश झाले सगर । भिल्लें विंधिले शारंगधर । झाला पुरंदर सहस्त्रनयन ॥१॥ कर्मे मन्मथ झालासे राख । कर्मे चंद्रासि घडला दोष । कर्मे भार वाहती कूर्म शेष । कर्में खरमुख ब्रह्म देखा ॥२॥ कर्में वासुकी लंके दिवटा । कर्मेंहनुमंताउदरी कांसोटा । कर्में शकुदेव गर्मी कष्टा । पाताळ वाटा बळी गेला ॥३॥ कर्मे दशरथ वियोगे मेला । कर्में श्रीराम वनवासा गेला । कर्में रावण क्षयो पावला । वियोग घडलासीतादेवी ॥४॥ कर्में दुर्योधनादि रणीं नासले । कर्में पाडंव महापंथे गेले । कर्में सिंधु जळ शोषिलें । नहुष झाला सर्प देखा ॥५॥ कर्मातें शुभ मानी आपण । किती पळसी कर्माभेण । बापरखुमादेविवरा विठ्ठला शरण । केलीं कर्में निवारी नारायण ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

21  उपजोनि संसारी आपुला आपण वैरी ।

उपजोनि संसारी आपुला आपण वैरी । मी माझें शरीरीं घेऊनि ठेला ।

या देहातें म्हणे मी पुत्र दारा धन माझें । परि काळाचें हें खाजें ऎसें नेणतु गेला॥१॥ कामक्रोधमद मत्सराचेनि गुणें । बांधला आपण नेणे भ्रमित जैसा । मिथ्या मोह फ़ांसा शुक नळिके जैसा । मुक्त परि अपैसा पळों नेणे ॥२॥ जळचरु आमिष गिळी जैसा कां लागलासे गळीं । पआपणापें तळमळी । सुटिका नाहीं तैसें आरंभीं विषयसुख गोड वाटे इद्रियां । फळपाकीं पापिया दु:ख भोगी ॥३॥ राखोंडी फ़ुंकिता दिप नलगे जयापरी । तैसा शद्ध ब्रम्हकुसरी ज्ञान न पवे । व्रत तप दान तीर्थ भजन वेंचिलें । पोटा दंभाच्या खटपटा सिणतु गेला ॥४॥ मृगजळाची नदी दुरुनी देखोनि धावें । परि गंगोदक न पवे तान्हेंला जैसा । तैसें विषयसुख नव्हेचि हित । दु:ख भोगितो बहुत परि सावधान नव्हे ॥५॥

परतोनि न पाहे धांवतो सैरा । करितो येरझारा संसरींच्या । ज्ञानदेव म्हणे बहुतां जन्मांचा अभ्यासु । तरीच होय सौरसु परब्रम्हीं ॥६॥

22  नाम प्रल्हाद उच्चारी तया सोडवी नरहरी

नाम प्रल्हाद उच्चारी तया सोडवी नरहरी । उचलुनि घेतला कडियेवरी । भक्त सुखें निवाला ॥१॥ नाम बरवया बरवंट । नाम पवित्र आणि चोखट । नाम स्मरे निळकंठ । निजसुखें निवाला ॥२॥

जें धुरुसी आठवलें । तेंचि उपमन्यें घोकीलें । तेंचि गजेंद्रा लाधलें । हित झालें तयाचें ॥३॥ नाम स्मरे अजामेळ । महापातकी चांडाळ ।

नामें झालासे सोज्वळ । आपणांसहित निवाला ॥४॥ वाटपाडा कोळीकु । नाम स्मरे तो वाल्मीकु । नामें उद्धरिले तिन्ही लोकु । आपणांसहित निवाला ॥५॥ ऎसे अनंत अपार । नामें तरलें चराचर ।

नाम पवित्र आणि परिकर । रखुमादेविवराचें ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

23  नाम प्रल्हाद उच्चारी तया

नाम प्रल्हाद उच्चारी तया सोडवी नरहरी । हरिनाम नाटे तें बरवें ॥१॥ जें नाटे तें नाम चित्तीं । रखुमादेविपति श्रीविठ्ठलाचें ॥२॥ शरीर आटे संपत्ति आटे । हरि नाम नाटे तें बरवें ॥३॥ बापरखुमादेविवराचें नाम नाटें गेली परि उभा विटे ॥४॥

24  सोनयाचा दिवस आजि अमृतें पाहाला ।

नाम आठवितां रुपीं प्रगट पैं झाला ॥१॥ गोपाळा रे तुझें ध्यान लागो मना । आनु न विसंबे हरि जगत्रजीवना॥२॥ तनुमनु शरण विनटलों तुझ्या पायीं । बापरखुमादेविवरावांचुनी आनु नेणें कांही ॥३॥

25  जें शुंभुनें धरेलें मानसीं

जें शुंभुनें धरेलें मानसीं । तेंचि उपदेशिलें गिरीजेसी ॥१॥ नाम बरवें बरवें । निज मानसीं धरावें ॥२॥ गंगोदकाहुनि निकें । गोडी अमृत झालें फिकें ॥३॥ शीतळ चंदनाहुनि वरतें । सुंदर सोनियाहूनि परतें॥४॥

भुक्तिमुक्ति दायक । भवबंधन मोचक ॥५॥ बापरखुमादेविवरें । सुलभ नाम दिधलें सोपारें ॥६॥

26  कर्म आणि धर्म आचरिजे जयालागीं

कर्म आणि धर्म आचरिजे जयालागीं । साधक शिणले साधन साधितां अभागी ॥१॥ गोड तुझें नाम विठोबा आवडतें मज । दुजें उच्चारितें मना येत असे लाज॥२॥ भुक्ति आणि मुक्ति नामापासीं प्रत्यक्ष । चार्‍ही वेद साहिं शास्त्रें देताती साक्ष ॥३॥ काया वाचा चित्त चरणीं ठेवलें गहाण । बापरखुमादेविवरा विठ्ठलाची आण ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

27  अशौचिया जपो नये

अशौचिया जपो नये । आणिकतें ऎको नये । ऎसिया मंत्रातें जग बिहे । त्यांचे फळ थोडें परि क्षोभणें बहु । ऎसा मंत्राराज नव्हेरे रे ॥१॥ नारायण नाम नारायण नाम । नारायण नाम म्हण कारे ॥२॥ बाह्य उभारावी त्यावरी काहाळ लावावी । गातिया ऎकातिया उणीव येवों नेदावी । उत्तमापासूनि अंत्यजवरी । मुक्तीची सेल मागाविरे रे ॥३॥ काय कराल यागें न सिणावें योगें हें तों व्यसनची वाउगें । नरहरि नरहरि उदंड वाचा म्हणाल तरि कळिकाळ राहेल उगेरे ॥४॥ चरणीं गंगा जन्मली अहिल्या उद्धरली नामें प्रतिष्ठा पावली गिरिजा । सकळिकां साधना वरिष्ठ हें नाम मा मनीं भाव न धरीं दुजारे रे ॥५॥ तीर्थी भजिजाल अमरीं पूजिजाल तुमचिया भावासारिखा देवो होईल । बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु तुमचा ऋणवई म्हणता नलजरें रें ॥६॥

28  पांचासहित लयातीत

पांचासहित लयातीत झालियें वो । प्रेमभक्ति अनुसरलें काळ्या रुपासी ॥१॥ ठायींचाचि काळा अनादि बहु काळा । म्हणोनि वेदा चाळा लाविला गे माये ॥२॥ बापरखुमादेविवरें जन्मावेगळें केलें । म्हणोनि भाज झालें बाईये वो ॥३॥

29  आपुलेनि भारें श्रीरंगी डोलत गेलें

आपुलेनि भारें श्रीरंगी डोलत गेलें । तंव अवचितें पांचारिलें पाठिमोरें ॥१॥ चैतन्य चोरलें माझे चैतन्य चोरिलें । अवघें पारुषलें दीन देहें ॥२॥ बापरखुमादेविवरु दीनानाथ भेटला । विठ्ठलीं विठ्ठल झाला देह माझा ॥३॥

30  निरखित निरखित गेलिये

निरखित निरखित गेलिये । पाहे तंव तन्मय झालिये ॥१॥ उन्मनीं मन निवालें । सांवळें परब्रह्म भासलें ॥२॥ रुप येवोनियां डोळां बैसलें । पाहे तंव परब्रह्म अवतरलें ॥३॥ बापरखुमादेविवरें विठ्ठलें । मुस ओतुनियां मेण सांडिलें ॥४॥

31  आजि संसार सुफळ झाला

आजि संसार सुफळ झाला गे माये । देखियेले पाय विठोबाचे ॥१॥ तो मज व्हावा तो मज व्हावा । वेळोवेळां व्हावा पांडुरंग ॥२॥ बापरखुमादेविवरु न विसंबे सर्वथा । निवृत्तीने तत्त्वतां सांगितलें ॥३॥

32  श्रीगुरुसारिखा असतां पाठीराखा

श्रीगुरुसारिखा असतां पाठीराखा । इतरांचा लेखा कोण करी ॥१॥ राजयाची कांता काय भीक मागे । मनाचियां जोगे सिद्धी पावे ॥२॥ कल्पतरु तळवटीं जो कोणी बैसला । काय वाणी त्याला सांगिजो जी ॥३॥ ज्ञानदेव म्हणे तरलों तरलों । आतां उद्धरिलों गुरुकृपे ॥४॥

33  इवलेसें रोप लावियेलें द्वारी

इवलेसें रोप लावियेलें द्वारी । त्याचा वेलु गेला गगनावरी ॥१॥ मोगरा फुलला मोगरा फुलला । फुलें वेचितां अति भारु कळियासि आला ॥२॥ मनाचिये गुंतीं गुफियेला शेला । बापरखुमादेविवरु विठ्ठलीं अर्पिला ॥३॥

34  माझ्या जीवींची आवडी

माझ्या जीवींची आवडी । पंढरपुरा नेईन गुढी ॥१॥

पांडुरंगी मन रंगलें । गोविंदाचे गुणीं वेधिलें ॥२॥

जागृती स्वप्न सुषुप्ति नाठवे । पाहतां रुप आनंदी आनंद साठवे ॥३॥ बापरखुमादेविवरु सगुण निर्गुण । रुप विटेवरी दाविली खुण ॥४॥

35  तुझी सेवा करीन मनोभावें

तुझी सेवा करीन मनोभावें वो । माझें मन गोविंदी रंगलें वो ॥१॥ नवसिये नवसिये नवसिये वो । पंढरीचे दैवते विठ्ठले नवसिये वो ॥२॥ बापरखुमादेविवरे विठ्ठले वो । चित्त चैतन्य चोरुनि नेलें वो ॥३॥

36  तुं माझा स्वामी मी तुझा रंक

तुं माझा स्वामी मी तुझा रंक । पाहतां न दिसे वेगळिक ॥१॥ मी तूं पण जाऊं दे दूरी । एकचि घोंगडें पाघरुं हरि ॥२॥ रखुमादेविवरा विठ्ठलराया । लागेन मी पायां वेळोवेळां ॥३॥

37  वाराणसी यात्रे जाईन

वाराणसी यात्रे जाईन । प्रयाग तीर्थ पाहीन । त्रिवेणीय स्नान करीन । परी मी वीट नव्हेन ॥१॥ विठोबा पायींची वीट । मी कई बा होईन ॥२॥ गोदावरी यात्रे जाईन । बारा वरुषाचें फळ लाहीन । अब्जक तीर्थी स्नान करीन । परी मी वीट नव्हेन ॥३॥ मल्लिकार्जुन यात्रे जाईन । श्रीशैल्य शिखर पाहीन । पाताळगंगे स्नान करीन । परी मी वीट नव्हेन ॥४॥ मातापुर यात्रे जाईन । सह्याद्री पर्वत पाहीन । गहनगंगे स्नान करीन । परी मी वीट नव्हेन ॥५॥ कोल्हापुरीं यात्रे जाईन । महालक्ष्मी पाहीन । विशाळ तीर्थी स्नान करीन । परी मी वीट नव्हेन ॥६॥ एका अंगुष्ठीं तप करीन । पृथ्वी पात्रचि लाहीन । देह कर्वतीं देईन । परी मी वीट नव्हेन ॥७॥ बहुता पुण्याच्या सायासीं । चरण जोडले विटेसी । निवृत्तिदासु म्हणे परियेसी । परी मी वीट नव्हेन ॥८॥

मुख्य अक्षरसूची  मुख्य अनुक्रमणिका  अभंग सूची

38  जोडोनियां जोडी जेणें

जोडोनियां जोडी जेणें हुंडारिली दुरी । भिकेची आवडी तया नावडे पंढरी ॥१॥ करंटे कपाळ ज्याचें नाम नये वाचे । सदैव साभाग्य तोचि हरिरंगी नाचे ॥२॥ आपण न करी यात्रा दुजियासि जावो नेदी । विषयाचा लंपट शिकवी कुविद्या कुबुद्धी ॥३॥ ऎसें जे जन्मोनी नर भोगिती अधोर । न करिती तीर्थयात्रा तया नरकी बिढार ॥४॥ पुंडलीकें भक्तें तारिलें विश्र्वजनां । वैकुंठीची मूर्ति आणिली पंढरपूर पाटणा ॥५॥ काया वाचा मनें जीवें सर्वस्वें उदार । बापरखुमादेविवरा विठ्ठलाचा वारिकर ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

३९ वाजतसे बोंब कोणी

वाजतसे बोंब कोणी नायकती कानीं ।हरि हरि न म्हणती तया थोर झाली हानी ॥१॥ उठा उठा जागा पाठीं भय आलें मोठें । पंढरीवांचुनि दुजा ठाव नाहीं कोठें ॥२॥ तापत्रय अग्नीचा लागला वोणवा ।

कवण रिघे आड कवण करी सावाधावा ॥३॥ देखोनि ऎकोनि एक अंध बहिर झाले । विषयाचे लंपट बांधोनि यमपुरीस नेले ॥४॥ आजा मेला पणजा मेला बाप मसणा नेला । देखत देखत नातु पणतु तोही तैसा झाला ॥५॥ व्याघ्र लासी भूतें हीं लागताती पाठीं । हरि भजन न करितां सकळें घालूं पाहे पोटीं ॥६॥ संतसंग धरा तुम्ही हरिभजन करा । पाठी लागलासे काळ दांत खातो करकरां ॥७॥ बापरखुमादेविवरा विठ्ठला शरण । भावें न रिघतां न चुके जन्ममरण ॥८॥

39  हे नव्हे आजिकालिचें

हे नव्हे आजिकालिचें । युगें अठ्ठाविसांचें । मज निर्धारितां साचें । हा मृत्युलोकुचि नव्हे । हाचि मानी रे निर्धारु । येर सांडि रे विचारु । जरी तुं पाहासी पराप्तरु । तरी तुं जाये पंढरीये ॥१॥ बाप तीर्थ पंढरी । भूवैकुंठ महीवरी । भक्त पुंडलिकाचें द्वारीं । कर कटावरी राहिला ॥२॥ काशी अयोध्या अवंती । कांची मथुरा माया गोमती । ऎसीं तीर्थे इत्यादिके आहेती । परि सरी न पवती ये पंढरी ॥३॥ हाचि मानि रे विश्र्वासु । येर सांडी रे हव्यासु । जरि तूं पाहासी वैकुंठवासु । तरि तूं जाये पंढरिये ॥४॥ आड वाहे भीमा । तारावया देह आत्मा । पैलथडीये परमात्मा । मध्यें राहिला पुंडलीक ॥५॥ या तिहींचे दरुशन । प्राण्या नाहीं जन्ममरण । पुनरपि आगमन । येथें बोलिलेंचि नाही ॥६॥ पंढरी म्हणजे भूवैकुंठ । ब्रह्म तंव उभेचि दिसताहे नीट । या हरिदासांसी वाळवंट । जागरणासी दिधलें ॥७॥ म्हणोनि करा करा रे क्षीरापति । नटा नटा कीर्तन वृत्ति ।  ते नर मोक्षातें पावती । ऎसें बोलती सुरनर ॥८॥ हें चोविसा मूर्तीचें उद्धरण । शिवसहस्त्र नामासी गहन । हेंचि हरिहराचें चिंतन । विश्र्ववंद्य हे मूर्तीतें ॥९॥ तो हा देवाधिदेव बरवा । पांडुरंग सदाशिवाचा निज ठेवा । बापरखुमादेविवरु पंचविसावा । चोविसा मूर्ति वेगळा ॥१०॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

40  तुज सगुण म्हणों कीं निर्गुण रे

तुज सगुण म्हणों कीं निर्गुण रे । सगुण निर्गुण एकु गोविंदुरे ॥१॥ अनमाने ना अनुमाने ना । श्रृति नेति नेति म्हणती गोविंदु रे ॥२॥ तुज स्थुळ म्हणों कीं सुक्ष्म रे । स्थूळ सूक्ष्म एकु गोविंदु रे ॥३॥ तुज आकारु म्हणों कीं निराकारु रे । आकारु निराकारु एकु गोविंदु रे ॥४॥ तुज दृश्य म्हणों कीं अदृश्य रे । दृश्य अदृश्य एकु गोविंदु रे ॥५॥ निवृत्ति प्रसादे ज्ञानदेव बोले । बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु रे ॥६॥

41  सत्यज्ञानानंत गगनाचें प्रावर्ण

सत्यज्ञानानंत गगनाचें प्रावर्ण । नाहीं रुप वर्ण गुण जेथें ॥१॥ तो हा रें श्रीहरि पाहिला डोळेभरी । पाहते पाहणें दुरी सारोनियां ॥२॥ ज्ञानदेव म्हणे ज्योतीची निज ज्योती । ती हे उभी मूर्ति विटेवरी ॥३॥

42  तुझी आण वाहीन गा देवराया

तुझी आण वाहीन गा देवराया । बहु आवडसि जिवांपासुनियां ॥१॥ कानडिया विठोबा कानडिया । बहु आवडसि जीवापासूनियां ॥२॥ बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु राया । बहु आवडसि जीवांपासूनियां ॥३॥

43  तृप्ती भुकेली काय करूं माये

तृप्ती भुकेली काय करूं माये । जीवनीं जीवन कैसे तान्हेजत आहे ॥१॥ मन धालें परी न धाये । पुढत पुढती राजा विठ्ठलु पाहे ॥२॥ निरंजनीं अंजन लेइजेत आहे । आपुलें निधान कैसें आपणचि पाहे ॥३॥ निवृत्ति गार्हस्थ मांडलें आहे । निष्काम अपत्य प्रसवत जाये ॥४॥ त्रिभुवनी आनंदु न माये गे माये । आपे आपु परमानंदु वोसंडतु आहे ॥५॥ बापरखुमादेविवरु विठ्ठल गे माये । देहभाव सांडुनि भोगिजत आहे ॥६॥

44  बरवा वो हरि बरवा वो

बरवा वो हरि बरवा वो। गोविंद गोपाळ गुण गरुवा वो ॥१॥ सांवळा वो हरि सांवळा वो । मदनमोहन कान्हो गोवळा वो ॥२॥ पाहतां वो परि पाहतां वो । ध्यान लागलें या चित्तां वो ॥३॥ पढिये वो हरि पढिये वो । बापरखुमादेविवरु घडिये वो ॥४॥

45  राम बरवा कृष्ण बरवा

राम बरवा कृष्ण बरवा । सुंदर बरवा बाईयांनो॥१॥

केशव बरवा माधव बरवा । गोपाळ बरवा बाईयानों ॥२॥ बापररुमादेविवरु त्रिभुवनीं गरुवा । विठ्ठलु बरवा बाईयांनो ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

46  अष्टांगयोगें न सिणिजे

अष्टांगयोगें न सिणिजे । यम नेम विरोध न कीजे रया ॥१॥

वाचा गीत गाईजे वाचा गीत गाइजे । गातां गातां श्रीवणीं ऎकिजे रया॥२॥ गीताछंदे अंग डोलिजे । लीला विनोदें संसार तरिजे रया ॥३॥ बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु नामें । जोडे हा उपावो किजे रया ॥४॥

47  रसने वो रसु मातृके वो माये ॥धृ॥

रसने वो रसु मातृके वो माये ॥धृ॥ रमणिये माये रमणिये । राम नामामृत रस पी जिव्हे ॥१॥ निवृत्तिदासाप्रिय । माय रमणिये माय रमणिये ॥२॥

48  सकळ धर्मांचें कारण

सकळ धर्मांचें कारण । नामस्मरण हरिकीर्तन । दया क्षमा समाधान संतजन साधिती ॥१॥ निजधर्म हा -चोखडा । नाम उच्चारु घडघडां ।

भुक्ति मुक्तिचा संवगडा । हा भवसिंधुतारक ॥२॥ लावण्य मान्यता विद्यावंत । सखे स्वजन पुत्र कलत्र । विषयभोग वयसा व्यर्थ । देहासहित मरणांतीं ॥३॥ जें जें देखणें सकळ । तें हें स्वप्नींचें मृगजळ । म्हणोनि चिंती चरणकमळ । रखुमादेविवरा विठ्ठलाचें ॥४॥

49  माझ्या कान्हाचें तुम्ही नाव भरी घ्यावो

ह्रुदयीं धरोनि यासी खेळावया न्यावो ॥१॥ भक्तांकारणे येणें घेतलीसे आळी । दहा गर्भवास सोशी वनमाळी ॥२॥ कल्पनेविरहित भलतया मागे । अभिमान सांडूनि दीनापाठीं लागे ॥३॥ शोषिली पुतना येणें मोडियेले तरु । आळी न संडी बापरखुमादेविवरु ॥४॥

50  आपुलेनि रंगे येती होती ये साजणी ।

बोलेना बोलों देईना । तेथें पाहणें तें अवघें पारुषलें गे माये ॥२॥

आपुलें केले कांहीं नचले तवं एके वनवासीं आलंगिलें गे माये ॥१॥

वो आतां । बापरखुमादेविवरा विठ्ठलां देखतां ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

51  कानीं घालुनियां बोटें नाद जे पाहावे

कानीं घालुनियां बोटें नाद जे पाहावे । न दिसतां जाणावें नऊ दिवस ॥१॥ भोंवया पाहतां न दिसे जाणा । आयुष्यासी गणना सात दिवस ॥२॥ डोळां घालुनियां बोटचक्र जें पाहवें । न दिसतां जाणावें पाच दिवस ॥३॥ नासाग्रीचें अग्र न दिसे नयनीं । तरी तेचि दिनीं म्हणा रामकृष्ण ॥४॥ ज्ञानदेव म्हणे हें साधूंचें लक्षण । अंतकाळीं आपण वेंगीं पाहा ॥५॥

52  अवघाची संसार सुखाचा करीन

अवघाची संसार सुखाचा करीन । आनंदे भरीन तिन्ही लोक ॥१॥

जाईन गे माये तया पंढरपुरा । भेटेन मोहरा आपुलिया ॥२॥ सर्व सुकृतांचे फळ मी लाहीन । क्षेम मी देईन पांडुरंगीं ॥३॥ बापरखुमादेविवरा विठ्ठलाची भेटी । आपुलिये संवसाठीं करुनि ठेला ॥४॥

53  पाहे पां ध्वजेचें चिरगुट

पाहे पां ध्वजेचें चिरगुट । राया जतन करितां कष्ट ॥१॥ तैसा मी एक पतित । परि तुझा मुद्रांकित ॥२॥ मसीपत्र तें केवढें । रावो चालवी आपुल्यापाडें ॥३॥ बापरखुमादेविवरदा । सांभाळावें आपुल्या ब्रिदा ॥४॥

54  गुरु हा संतुकुळीचा राजा

गुरु हा संतुकुळीचा राजा । गुरु हा प्राणाविसावा माझा । गुरुवीणा देव दुजा । पाहतां नाहीं त्रिलोकीं ॥१॥ गुरु हा सुखाचा सागरु । गुरु हा प्रेमाचा आगरु । गुरु हा धैर्याचा डोंगरु । कदाकाळी डळमळीना ॥२॥

गुरु वैराग्याचें मुळ । गुरु हा परब्रह्म केवळ । गुरु सोडवी तात्काळ । गांठ लिंगदेहाची ॥३॥ गुरु हा साधकांशीं साह्य । गुरु हा भक्तांलागीं माय । गुरु हा कामधेनु गाय । भक्तांघरीं दुभतसे ॥४॥ गुरु घाली ज्ञानांजन । गुरु दाखवी निज धन । गुरु सौभाग्य देऊन । साधुबोध नांदवी ॥५॥ गुरु मुक्तीचे मंडन । गुरु दुष्टांचें दंडन । गुरु पापाचें खंडन । नानापरी वारितसे ॥६॥ काया काशी गुरु उपदेशी । तारक मंत्र दिला आम्हांसी ।  बापरखुमादेविवरासी । ध्यान मानसीं लागलें ॥७॥

55  नित्य धर्म नाम पाठ

नित्य धर्म नाम पाठ । तेचि वैकुंठींची वाट । गुरुभजनीं त्याचा जो विनट । तोचि हरिभक्तु जाणावा ॥१॥ धन्य धन्य धन्य त्यचा वंश । धन्य तो आला जन्मास । तयाजवळीम ह्रुशीकेश । सर्वकाळ नांदतु असे ॥२॥ रामकृष्ण स्मरण जप । तेंचि तयाचें अमूप तप । तो वास करील कोटी कल्प । वैकुंठपीठ नगरीसीं ॥३॥ ज्ञानदेवीं जप केला । हरि समाधीसी साधेला । हरिमंत्रे प्रोक्षिला सर्व संसार निर्धारें ॥४॥

56  मन हें धालें मन हें धालें पूर्ण विठ्ठलचि झालें

मन हें धालें मन हें धालें पूर्ण विठ्ठलचि झालें । अंतर्बाह्य रंगुनि गेलें विठ्ठलाची ॥१॥ विठ्ठल म्हणतां हरलें पाप । पदरीं आलें पुण्य माप ।

धाला दीनाचा माय बाप विठ्ठलची ॥२॥ विठ्ठल जळीं स्थळीं भरला। रिता ठाव नाहीं उरला । आजि म्यां दृष्टीने पाहिला । विठ्ठलची ॥३॥

ऎसा भाव धुरुनि मनीं । विठ्ठल आणिला निजध्यानीं । अखंड वदो माझी वाणी विठ्ठलची ॥४॥ तो हा चंद्रभागे तीरा । पुंडलीकें दिधला थारा । बापरखुमादेविवरा । जडलें पायीं विठ्ठलची ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

57  घरदार वोखटें त्यजूं म्हणसी तरी शरीराएवढं जाड

घरदार वोखटें त्यजूं म्हणसी तरी शरीराएवढं जाड । माय बाप वोखटीं त्यजू म्हणसी तरी अहंकार अविद्येचें कोड । बंधु सखे त्यजूं म्हणसी तरी काम क्रोध मद मत्सर अवघड । बहिणी पाठीच्या त्यजूं म्हणसी आशा तृष्णा मायाचे बंडरया ॥१॥ त्यजिलें तें काय कासया म्हणजे सांग पा मजपासीं ऎसें । जया भेणें तू जासी वनांतरा तंव तुजचि सरिसे रया ॥२॥ स्त्री वोखटी त्यजूं म्हणसी तरी कल्पने एवढी भोक्ती । पुत्र अपत्य त्यजूं म्हणती तरी इंद्रियासी नाहीं निवृत्ति ।

सकळ गणगोत त्यजूं म्हणसी तरी हे अष्टधा प्रकृति । अवघेचि त्यजूं पाहे म्हणसी तरी मनी नाही नजि शांति रया ॥३॥ अवघेचि तुज जवळीं दुमदुमित असतां वरी वरी मुंडसी कां करिसी विटंबना ।

सहज संतोषें असोनि जैसा तैसा परि तो सदगुरु पाविजे खुणा ।

आपुले आश्रमी स्वधर्मी असतां सर्वत्र एकुचि जाणा ।

बापरखुमादेविवरु विठ्ठलु इतुकियासाठीं नेईल वैकुंठभुवना ॥४॥

58  कां सांडिसी गृहाश्रम

कां सांडिसी गृहाश्रम । कां सांडिसी क्रियाकर्म । कासया सांडिसी कुळींचे धर्म । आहे तें वर्म वेगळेची ॥१॥ भस्मउधळण जटाभारु । अथवा उदास दिगंबरु । न धरीं लोकांचा आधारु । आहे तो विचारु वेगळाची ॥२॥ जप तप अनुष्ठान । क्रिया कर्म यज्ञ दान । कासया इंद्रिया बंधन । आहे तें निधान वेगळेंची ॥३॥ वेदशास्त्र जाणीतलें । आगमीं पूर्ण ज्ञान झालें । पुराणा मात्र धांडोळिलें । आहे तें राहिलें वेगळेंची ॥४॥ शब्दब्रह्में होसी आगळा । म्हणसी न भिये कळिकाळा । बोधेंविण सुख सोहळा । आहे तो जिव्हाळा वेगळाची ॥५॥

याकारणें श्रीगुरुनाथु । जंव मस्तकीं न ठेवी हातु । निवृत्तिदास असे विनवितु । तंव निवांतु केविं होय ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

—-

59  जंववरी रे तंववरी जंबुक करी गर्जना ।

जंववरी रे तंववरी जंबुक करी गर्जना । तंव त्या पंचानना देखिलें नाही बाप ॥१॥ जंववरी रे तंववरी वैराग्याच्या गोष्टी । जंव सुंदर वनिता दृष्टी देखिली नाहीं बाप ॥२॥ जंववरी रे तंववरी मैत्रत्व संवाद । जंववरी अर्थेसि संबंध पडिला नाहीं बाप ॥३॥ जंववरी रे तंववरी युद्धाची मात । जंव परमाईचा पूत देखिला नाही बाप ॥४॥ जंववरी ते तंववरी समुद्र करी गर्जना । जंव अगस्ती ब्राह्मणा देखिलें नाहीं बाप ॥५॥ जंववरी ते तंववरी बाधी हा संसार । व रखुमादेविवरा देखिला नाहीं बाप ॥६॥

60  दुर्लभु रे दुर्लभु रे दुर्लभु संसार तुम्ही कां नेणां ।

दुर्लभु रे दुर्लभु रे दुर्लभु संसार तुम्ही कां नेणां । आहार निद्रेसाठी दवाडितां माणुसपणा ॥१॥ आड ना विहिरी बावि ना पोखरणी ।

सरिता ना सागर कल्पतरु रानोरानीं ॥२॥ बावो याची खुण ज्ञानदेवो जाणे । तयाचें करणें तें अधिकचि होणें ॥३॥

61  मोक्ष मेल्यापाठी आम्हांसी होईल

मोक्ष मेल्यापाठी आम्हांसी होईल । ऎसें जे म्हणतील अतिमूर्ख ॥१॥

दीप गेल्यावरी कैचा जी प्रकाश । झांका झांकी त्यास कासयाची ॥२॥

जंववरी देह आहे तंववरी साधन । करुनिया ज्ञान सिद्ध करा ॥३॥

गृह दग्ध न होतां शिंपीजे उदक । शेखी तो निष्टंक काय कीजे ॥४॥

आहे मी हा कोण करावा विचार । म्हणे ज्ञानेश्र्वर निवृत्तीचा ॥५॥

62  अनुपम्य मनोहर

अनुपम्य मनोहर । कासें शोभे पितांबर । चरणीं ब्रिदाचा तोडर । देखिला देवो ॥१॥ योगियाची कसवटी । दावितसे नेत्रपुटी । उभा भिवरेच्या तटीं । देखिला देवो ॥२॥ बापरखुमादेविवरु । पुंडलिका अभंयकरु । परब्रह्म साहाकारु । देखिला देवो ॥३॥

मुख्य अक्षरसूची  मुख्य अनुक्रमणिका  अभंग सूची

63  पदोपदीं निजपदा गेलें वो

पदोपदीं निजपदा गेलें वो । कर्म संचित सकर्म जालें वो ॥१॥

तेथें आपुलें नाठवे कांहीं वो । आप आपणा न सांपडे डाई वो ॥२॥

श्रीगुरुप्रसादें ज्ञान बोधु झाला वो । नव्हे तें ठाउकें पडिलें माय वो ॥३॥

64  दुरुळ अंबुला केला गे बाई

दुरुळ अंबुला केला गे बाई । ब्रह्मादिकां तो न पडे ठाई ॥१॥ हालों नये चालों नये । सैरावैरा कांही बोलों नये ॥२॥ अंबुला केला धावे जरि मन । बुडती बेताळीस जाती नाक कान ॥३॥ मागील केलें तें अवघें वावो । बापरखुमादेविवरु विठ्ठल नाहो ॥४॥

65  शरीर वरिवरि कां दंडिसी जंव वारिलें न करी तुझें मन

शरीर वरिवरि कां दंडिसी जंव वारिलें न करी तुझें मन । जळीं नेत्र लाऊनि ठोकती अविंशा लागोनि तैसें नको नको बकध्यान रया ॥१॥

चित्त सुचित्त करी मन सुचित्त करी । नधरी तूं विषयाची सोय । वनीं असोनी वनिता चिंतिसि तरि तपचि वाउगें जाय रया ॥२॥ त्रिकळ स्नान करिसी तिर्थजळीं परि नवजाती मनींचें मळ । तुझियानि दोषें तीर्थ कुश्र्चित जाली जैसी त्या रजकाची शीळ रया ॥३॥ आतां करिसी तरी चौखटची करी त्यासी साक्ष तुझें तुज मन । लटिकेन झकवसी तर्‍ही देव दुर्‍हा होसी बापरखुमादेविवरा विठ्ठलाची आण ॥४॥

66  मायविवर्जित जालें वो

मायविवर्जित जालें वो । माझें गोत तें पंढरिये राहिलें वो ॥१॥

पतिव्रता मी परद्वारिणी । परपुरषेसी व्यभिचारिणी ॥२॥ साचारि चौदा जाली वो । सेखी अठरा घोकुनी राहिलें वो ॥३॥ निवृत्तिप्रसादें मी गोवळी वो । माझा भावो तो विठ्ठलु न्याहाळीं वो ॥४॥

67  तापत्रयीं तापलीं गुरुतें गिवसिती

तापत्रयीं तापलीं गुरुतें गिवसिती । भगवे देखोनि म्हणती तारा स्वामी ।

तंव ते नेणोनि उपदेशाची रीती । आना न उपदेशिती ठकलें निश्र्चिती तैसें जालें ॥१॥ संत ते कोण संत ते कोण । हे जाणवि खुण केशवराज ॥२॥ कोण्ही एक प्राणी क्षुधेनें पिडिले । म्हणोनि दोडे तोंडूं गेले ।

खावों बैसे तो नुसधि रुपी उडे । ठकलें बापुडें तैसें झालें ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

68  कोण्ही एक प्राणी प्रवासें पीडिला

कोण्ही एक प्राणी प्रवासें पीडिला । स्नेहाळु देखिला बिबवा तो । तयाचें स्नेहलावितां अंगी । सुजला सर्वांगीं तैसें जालें ॥४॥

कोण्ही एक प्राणी पीडीला झडीं । म्हणोनि गेला पैल तो झाडी ।

खा खात अस्वली उठली लवडसवडीं । नाक कान तोडी तैसें झालें ॥५॥ ऎशा सकळ कळा जाणसी । नंदरायाचा कुमर म्हणविसी । बापरखुमादेविवर विठ्ठलीं भेटी । पडलि ते न सुटे जिवेंसी ॥६॥

69  मलयानिळ शीतळु पालवी नये गाळूं

मलयानिळ शीतळु पालवी नये गाळूं । सुमनाचा परिमळु गुंफितां नये ॥१॥ तैसा जाणा सर्वेश्वरु म्हणों नये साना थोरु । याच्या स्वरुपाचा निर्धारु कवण जाणें ॥२॥ मोतियाचें पाणी भरतां नये वो रांजणीं । गगनासीं गवसणी घालितां नये ॥३॥ कापुराचें कांडण काढितां नये आड कण । साखरेचें गोडपण । पाखडतां नये ॥४॥ डोळियांतील बाहुली करु नये वो वेगळी । सखी म्हणुनि साउली धरितां नये ॥५॥ विठ्ठलरखुमाईचे भांडणीं कोण करी बुझवणी । निवृत्तिचे चरणीं शरण ज्ञानदेवो ॥६॥

70  सुखलागीं जरी करिसी तळमळ ।

सुखलागीं जरी करिसी तळमळ । तरी तूं पंढरीसी जाय एक वेळ ॥१॥

तेथें अवघाची सुखरुप होसी । जन्मोजन्मींचें श्रम विसरसी ॥२॥

चंद्रभागेसीं करिता स्नान । तुझें दोष पळती रानोरान ॥३॥ लोटांगण घालोनि महाद्वारीं । कान धरोनि नाच गरुडपारीं ॥४॥ नामा म्हणे उपमा काय द्यावी । माझ्या विठोबाची इडा पीडा घ्यावी ॥५॥

71  ज्ञानराज माझी योग्यांची माउली

ज्ञानराज माझी योग्यांची माउली । जेणें निगमवल्ली प्रगट केली ॥१॥

गीता अलंकार नाम ज्ञानेश्र्वारी । ब्रह्मानंद लहरी प्रगट केली ॥२॥

अध्यात्मविद्येचें दाविलेसे रुप । चैतन्याचा दीप उजळिला ॥३॥

छप्पन्न भाषेचा केलासे गौरव । भवार्णवीं नाव उभारीली ॥४॥

श्रवणाचें मिषें बैसावें येऊनी । साम्राज्य भुवनीं सुखी नांदे ॥५॥

नामा म्हणे ग्रंथ श्रेष्ठ ज्ञानदेवी । एक तरी ओवी अनुभवावी ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

72  नाचूं कीर्तनाचे रंगीं

नाचूं कीर्तनाचे रंगीं । ज्ञानदीप लावुं जगीं ॥१॥ सर्व सांडुनी माझाई । वाचे विठ्ठल रखुमाई ॥२॥ परेहून परतें घर । तेथें राहूं निरंतर ॥३॥

सर्वांचें जें अधिष्ठान । तेंचि माझें रुप पूर्ण ॥४॥ अवघी सत्ता आली हाता । नामयाचा खेचरी दाता ॥५॥

73  तूं माझी माउली मी वो तुझा तान्हा

तूं माझी माउली मी वो तुझा तान्हा । पाजीं प्रेमपान्हा पांडुरंगे ॥१॥

तूं माझी माउली मी तुझें वासरुं । नको पान्हा चोरुं पांडुरंगे ॥२॥

तूं माझी हरिणी मी तुझें पाडस । तोडी भवपाश पांडुरंगे ॥३॥

तूं माझी पक्षिणी मी तुझें अंडज । चारा घाली मज पांडुरंगे ॥४॥

नामा म्हणे होसी भक्तीचा वल्लभ । मागे पुढें उभा सांभाळिसी ॥५॥

74  देह जावो अथवा राहो

देह जावो अथवा राहो । पांडुरंगीं दृढ भावो ॥१॥ चरण न सोडी सर्वथा । तुझी आण पंढरीनाथा ॥२॥ वदनीं तुझें मंगळनाम । ह्रुदयीं अखंडित प्रेम ॥३॥ नामा म्हणे केशवराजा । केला नेम चालवी माझा ॥४॥

75  मनुष्य करिसी तरी भक्तीचेनि मिषे

मनुष्य करिसी तरी भक्तीचेनि मिषे । तुझें द्वारी वसें ऎसें करी ॥१॥

श्‍वान करिसी तरी उच्छिष्टाचेनि मिषें । तुझें द्वारी वसें ऎसें करी ॥२॥

पक्षी करिसी तरी चारियाचेनि मिषे । तुझें द्वारी वसें ऎसें करी ॥३॥

झाड करिसी तरी तुळसोचेनि मिषे । तुझें द्वरी वसें ऎसें करी ॥४॥

वृक्ष करिसी तरी मंडप मेखचेनि मिषें । तुझें द्वारी वसें ऎसें करी ॥५॥

पाषाण करिसी तरी रंग शिलेचेनि मिषें । तुझें द्वारी वसें ऎसें करी ॥६॥

उदक करिसी तरी सडियाचेनि मिषें । तुझें द्वारी वसें ऎसें करी ॥७॥

नामा म्हणे विठो कीर्तनाचेनि मिषें । तुझे द्वारीं वसें ऎसें करीं ॥८॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

76  मुंगी व्याली शिंगी झाली तिचें दुध किती

मुंगी व्याली शिंगी झाली तिचें दुध किती । सतरा रांजण भरुन गेले पेले बारा हत्ती ॥१॥ आम्ही लटिकें न बोलूं वर्तमान खोटें ॥२॥

लटिकें गेलें कटकें तेथें गाडग्याएवढें राळें । उडत चिमणी चरत चाले तिचे वाटीएवढें डोळे ॥३॥ शेळी करी गुसळण तेथें मांजर काढी लोणी । उंदीर गेले देशांतरा ताकें भरल्या गोणी ॥४॥ पाण्यांत कासव गीत गाय वनांत कोल्हा नाचे । सावज मनीं संतोषला खोकड पुस्तक वाचे ॥५॥ कांतणी घरीं लग्न लागलें सरडा कणीक कांडी ।  बागूल वंध्या कण्या परणी घुबड मांडे रांधी ॥६॥ बाभूलीचें खोडीं माशानें केलें कोटें । सशाने सिंह ग्रासिला बेडुक आलें लोटें ॥७॥ विष्णुदास नामा म्हणे ऎका त्याची ख्याती । लटिकें म्हणतील त्यांचे पूर्वज नरका जाती ॥८॥

77  सदगुरुनायकें कृपा मज केला

सदगुरुनायकें कृपा मज केली । निजवस्तु दाविली माझी मज ॥१॥

माझें सुख मज दाविले डोळां । दिधली प्रेमकळा ज्ञानमुद्रा ॥२॥

तया उतराई व्हावें कवण्या गुणें । जन्मा नाही येणें ऎसें केलें ॥३॥

नामा म्हणॆ निकी दाविली सोय । न विसरावे पाय विठोबाचे ॥४॥

78  तुझिया सत्तेनें वेदांसी बोलणें

तुझिया सत्तेनें वेदांसी बोलणें । सूर्यासी चालणें तुझिया बळें ॥१॥

ऎसा तूं समर्थ ब्रह्मांडाचा धनी । वर्म जाणूनि शरण आलों ॥२॥

मेघांनी वर्षावें पर्वतीं बैसावें । वायूनें विचरावें सत्ते तुझे ॥३॥

नामा म्हणे कांहीं न हाले साचार । प्रभू तू निर्धार पांडुरंग ॥४॥

79  पंढरीचा वास चंद्रभागे स्नान

पंढरीचा वास चंद्रभागे स्नान । आणिक दर्शन विठोबाचें ॥१॥

हेंचि घडो मज जन्मजन्मांतरी । मागणें श्रीहरि नाहीं दुजें ॥२॥

मुखीं नाम सदा संतांचें दर्शन । जनीं जनार्दन ऎसा भाव ॥३॥

नामा म्हणे तुझे नित्य महाद्वारी । कीर्तन गजरीं सप्रेमाचें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

80  अरे मना शोक करिसी किती

अरे मना शोक करिसी किती । हें तंव वाया धनसंपत्ति । आयुष्य भविष्य नाहीं तुझिये हाती । हें अवघे अंती जायजणें ॥१॥ एक अर्बुंद साठी कोटि केखा । तीस लक्ष दहा सहस्त्र लेखा । सात शर्तें नवमास मापा । तया हिरण्यकश्यपा काय झालें ॥२॥ चौदा चौकड्या लंकानाथा । नव्याणव सहस्त्र राया दशरथा । तेही गेले स्वर्गपंथा । मागें सर्वथा नुरलेचि ॥३॥ चौदा कल्प मार्कंडेया पडे । तैं लोमहर्षणाचा एक रोम झडे । बकदालम्याचे निमिष मोडे । गेले एवढे अरे मना ॥४॥

बकदालम्याचे पुरे निमिषें । तें वटहंसाचे उपडे पिच्छे । तयासि होता मृत्युप्रवेश । तो एक श्‍वास भृशुंडीचा ॥५॥ मरणांत पुरे भृशुंडीचा । तै एक दिवस कूर्माचा । नामा विनवी केशवाचा । वेगीं विठोबाचा पंथ धरा ॥६॥

81  पतीतपावन नाम ऎकुनी आलों मी द्वारा ।

पतीतपावन नव्हेसि म्हणुनी जातों माघारा ॥१॥ घ्यावें तेव्हां द्यावें ऎसा आससी उदार । काय धरुनि देवा तुझें कृपणाचे द्वार ॥२॥ सोडीं ब्रीद देवो आतां नव्हेसि अभिमानी । पतीतपावन नाम तुझें ठेवियलें कोणी ॥३॥ झेंगट घेऊनी हातीं दवंडी पिटीन तिहीं लोकीं । पतीतपावन देवो परी तूं मोठा घातकी ॥४॥ नामा म्हणे देवो तुझें न लगे मज कांही । प्रेम असों दे चित्ती म्हणुनी लागतसें पायीं ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

82  उदाराचा राणा म्हणविसी आपणा

उदाराचा राणा म्हणविसी आपणा । सांग त्वां कवणा काय दिलें ॥१॥

उचिता उचिता देसी पंढरीनाथा । न बोलों सर्वथा वर्में तुझीं ॥२॥

वर्मे तुझी कांही बोलेन मी आतां । क्षमा पंढरीनाथा करी बापा ॥३॥

न घेतां न देसी आपुलेंहि कोणा । प्रौढी नारायणा न बोलावी ॥४॥

बाळमित्र सुदामा विपत्ती पिडला । भेटावया आला तुजलागी ॥५॥

तीन मुष्टि पोह्यांसाठीं मन केलें हळुवट। मग तया उत्कृष्ट राज्य दिले ॥६॥ छळावया पांडव दुर्वास पातला । दौपदीनें केला धांवा तुझा ॥७॥ येवढिया आकांती घेऊनि भाजीपान । मग दिलें अन्न ऋषिलागी ॥८॥ बिभीषणा दिधलें सुवर्णाची नगरी । ही कीर्ति तुझी हरी वाखाणिती ॥९॥ वैरियाचें घर भेदें त्वां घेतलें । त्याचें त्यासीं दिधलें नवल काय ॥१०॥ ध्रुव आणि प्रल्हाद अंबऋषि नारद । हरिश्र्चंद रुक्मांगद आदि करुनी ॥११॥ त्याचें सेवाऋण घेऊनी अपार । मग त्या देशी वर अनिर्वाच्य ॥१२॥ एकाचि शरीरसंपत्ति आणि वित्त । एकाचें तें चित्त हिरोनी घेसी ॥१३॥ मग तया देशी आपुलें तुं पद । जगदानी हें ब्रीद मिरविशी ॥१४॥ माझें सर्वस्व तूं घेई । तुझे नको काहीं । मनोरथाची नाहीं चाड मज ॥१५॥ नामा म्हणे केशवा जन्मजन्मांतरी । करीन मी हरी सेवा ऋण ॥१६॥

83  वेदाध्ययन करिसी तरी वैदिकचि होसी

वेदाध्ययन करिसी तरी वैदिकचि होसी । परि वष्णव न होसी अरे जना ॥१॥ पुराण सांगसी तरी पुराणीकचि होसी । परि वैष्णव न होसी अरे जना ॥२॥ गाय़न करिसी तरी गुणीजन होसी । परी वैष्णव न होसी अरे जना ॥३॥ कर्म आचरसी तरी कर्मठचि होसी । परी वैष्णव न होसी अरे जना ॥४॥ यज्ञ करिसी तरी याज्ञिकचि होसी । परी वैष्णव न होसी अरे जना ॥५॥ तीर्थ करिसी तरी कापडीच होसी । परि वैष्णव न होसी अरे जना ॥६॥ नामा म्हणे नाम केशवाचें घेसी । तरीच वैष्णव होसी अरे जना ॥७॥

84  संतभार पंढरींत

संतभार पंढरींत । कीर्तनाचा गजर होत ॥१॥ तेथें असे देव उभा । जैसी समचरणांची शोभा ॥२॥ रंग भरें कीर्तनांत । प्रेमे हरिदास नाचत ॥३॥

सखा विरळा ज्ञानेश्र्वर । नामयाचें जो जिव्हार ॥४॥ ऎशा संतां शरण जावें । जनी म्हणे त्याला घ्यावें ॥५॥

85  गंगा गेली सिधूपासीं

गंगा गेली सिधूपासीं । त्यानें अव्हेरिलें तिसीं ॥१॥ तरी ते सांगावें कवणाला । ऎसें बोलें बा विठ्ठला ॥२॥ जळ कोपे जळचरा । माता अव्हेरी लेंकुरा ॥३॥ जनी म्हणे शरण आलें । अव्हेरितां ब्रीद गेलें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

86  विठो माझा लेकुरवाळा

विठो माझा लेकुरवाळा । संगें लेकुरांचा मेळा ॥१॥ निवृत्ति हा खांद्यावरी । सोपानाचा हात धरी ॥२॥ पुढें चाले ज्ञानेश्वर । मागें मुक्ताई सुंदर ॥३॥ गोरा कुंभार मांडीवरी । चोखा जीवा बरोबरी ॥४॥ वंका कडियेवरी । नामा करांगुळीं धरी ॥५॥ जनी म्हणे गोपाळा । करी भक्तांचा सोहळा ॥६॥

87  पुण्यवंत पाताळ लोकीं नेला

पुण्यवंत पाताळ लोकीं नेला । दरिद्री तो भाग्यवंत केला ।

चोरट्याचा बहुमान वाढविला । कीर्तिवानाचा अपमान केला ॥१॥

धुंद झाला तुझा दरबार ॥धृ॥ वैरियासी दिधली मोक्षसिद्धि । कपटिया दिधली महानिधी । सेवकाच्या ढुंगा न मिळे चिंधी । चाळकासी त्रेलोक्य भावें बंदी ॥२॥ पतिव्रता ती वृथा गुंतविली । विश्या गणिका ती सत्यलोका नेली । कळी स्वकुळा लावियेली । यादववृंदा ही गोष्ट बरी नाहीं केली ॥३॥ सत्ववानाचा बहु केला छळ । कीर्तिवानाचें मारियेलें बाळ । सखा म्हणविसी त्याचे नासी बळ । जनी म्हणे मी जाणे तुझे खेळ ॥४॥

88  धरिला पंढरीचा चोर

धरिला पंढरीचा चोर । गळां बांधोनियां दोर ॥१॥ ह्रुदय बंदिखाना केला । आंत विठ्ठल कोंडिला ॥२॥ शब्दें केली जुडाजुडी । विठ्ठल पायीं घातली बेडी ॥३॥ सोहं शब्दाचा मारा केला । विठ्ठल काकुळती आला ॥४॥ जनी म्हणे बा विठ्ठला । जीवें न सोडी मी तुला ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

89  एकच टाळी झाली चंद्रभागे वाळवंटी

एकच टाळी झाली चंद्रभागे वाळवंटी । माझा ज्ञानराज गोपळांशी लाह्या वाटी ॥१॥ नामदेव कीर्तन करी पुढें नाचे पांडुरंग । जनी म्हणे बोला ज्ञानदेवा अभंग ॥२॥ अभंग बोलतां रंग कीर्तनीं भरला । प्रेमाचेनि छंदे विठ्ठल नाचूं लागला ॥३॥ नाचतां नाचतां देवाचा गळला पितांबर । सावध होई देवा ऎसा बोले कबीर ॥४॥ साधु या संतांनीं देवाला धरिला मनगटीं । काय झालें म्हणुनी दचकले जगजेठी ॥५॥ ऎसा कीर्तन महिमा सर्वांमाजीं वरिष्ठ । जड मूढ भाविका सोपी केली पायवाट ॥६॥ नामयाची जनी लोळे संतांच्या पायीं । कीर्तन प्रेमरस अखंड देई गे विठोई ॥७॥

90  कांदा मुळा भाजी

कांदा मुळा भाजी । अवघी विठाबाई माझी ॥१॥ लसुण मिरची कोथिंबरी । अवघा झाला माझा हरि ॥२॥ मोट नाडा विहीर दोरी । अवघी व्यापिली पंढरी ॥३॥ सांवतां म्हणे केला मळा । विठ्ठलपायीं गोविला गळा॥४॥

91  ज्ञानदेवें उपदेश करुनिया पाही

ज्ञानदेवें उपदेश करुनिया पाही । सोपान मुक्ताई बोधियेली ॥१॥

मुक्ताईनें बोध खेचरासीं केला । तेणें नामियास बोधियलें ॥२॥

नाम्याचें कुटुंब चांगा वटेश्वर । एका जनार्दनीं विस्तार मुक्ताईचा ॥३॥

92  जो निर्गुण निराभास

जो निर्गुण निराभास । जेथुनि उद्‍भव शबल ब्रह्मास । आदिनारायण म्हणती ज्यास । तो सर्वास आदिगुरु ॥१॥ तयाचा ब्रह्मा अनुग्रहीत । ब्रह्मा अत्रीस उपदेशीत । अत्री पाद प्रसादीत । श्री अवधूत दत्तात्रय ॥२॥ दत्तत्रय परंपरा । सहस्त्रार्जुन यदु दुसरा । जनार्दन शिष्य तिसरा परंपरा । केला खरा कलियुगीं ॥३॥ जनार्दन कृपेस्तव जाण । समूळ निरसलें भवबंधन । एका जनार्दनीं शरण । झाली संपूर्ण परंपरा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

93  अवघेंचि त्रैलोक्य आनंदाचें आतां

अवघेंचि त्रैलोक्य आनंदाचें आतां । चरणीं जगन्नाथा चित्त ठेलें ॥१॥

माय जगन्नाथ बाप जगन्नाथ । अनाथांचा नाथ जनार्दन ॥२॥

एका जनार्दनीं एकपणें उभा । चैतन्याची शोभा शोभतसे ॥३॥

94  ब्रह्म सर्वगत सदा सम

ब्रह्म सर्वगत सदा सम । जेथें आनु नाहीं विषम । एसें जाणती ते अती दुर्गम । तयांचि भेटी जालिया भाग्य परम ॥१॥ ऎसें कैसियानें भेटती ते साधू । ज्याचा अतर्क्य तर्कवेना बोध । ज्यांसी निजानंदी आनंदु । ज्याचा परमानंदी उद्वोधु ॥२॥ पवना घालवेल पालाण । पायीं चढवेल गगन । भुत भविष्य कळो येईल वर्तमान । परी त्या साधूचें न कळे महिमान ॥३॥ चंद्रामृत सुखें सेववेल । रवि अस्ता जाता धरवेल । बाह्या हेळा सागर तरवेल । परी त्या साधूची भेटी न होईल ॥४॥

जप तप करवेल अनुष्ठान । ध्येय ध्याता धरवेल निजध्यान । ज्ञेय ज्ञाता विवर्जित ज्ञान । ज्ञाना ध्यानाचे मूळ हे साधुजन ॥५॥ निजवृत्तीचा करवेल निरोधु । जीवाशिवाचा भोगवेल आनंदु । एका जनार्दनी निजसाधु । त्याच्या दर्शनें तुटे भवबंधु ॥६॥

95  सर्वांगी सुवास परि तो उगला न राहे

सर्वांगी सुवास परि तो उगला न राहे । सभोंवतें तरुवर चंदन करीतचि जाये ॥१॥ धणी धाय परी त्याची भुक्ति न धाये । सागर भरिता परी त्या सरिता समाये॥२॥ वैरागर मणी पूर्ण तेजाचा होय । सभोंवतें हारळ हिरे करीतचि जाय ॥३॥ एका जनार्दनीं पूर्ण जालासे निज । आपणासारिखें परी करीतसे दुजें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

96  अजानवृक्षांची पानें जाण

अजानवृक्षांची पानें जाण । जो भक्षून करील अनुष्ठान । त्यासी साध्य होईल ज्ञान । जेथें संशय नाही ॥१॥ ज्ञानेश्र्वरी तीन सप्तकें । जो श्रवण करील विवेकें । तो होय ज्ञानी अधिकें । येथे संशय नाहीं ॥२॥

मणिकर्णिका भागीरथी । इंद्रायणीचें स्नान करिती । ते मोक्षपदासी जाती । येथें संशय नाही ॥३॥ अश्वत्थ सिद्धेश्वर । समाधीसी करी नमस्कार । तो पावे मोक्ष पै सार । येथें संशय नाहीं ॥४॥ येथींचें वृक्षपाषाण । ते अवघे देव जाण । म्हणे एका जनार्दन । येथें संशय नाही ॥५॥

97  तीन अक्षरें निवृत्ति

तीन अक्षरें निवृत्ति । जो जप करी अहोरात्रीं । तया सायुज्यता मुक्त्ती । ब्रह्मास्थिति सर्वकाळ ॥१॥ चार अक्षरें ज्ञानदेव । जो जप करी धरील भाव । तया ब्रह्मापदीं ठाव । ऎसें शिवादिदेव बोलिले ॥२॥ सोपान हीं तीन अक्षरें । जो जप करी निर्धारें । तयास ब्रह्म साक्षात्कारें । होय सत्त्वर जाणिजे ॥३॥ मुक्ताबाई चतुर्विधा । जो जप करील सदा । तो जाईल मोक्षपदा । सायुज्य संपदा पावेल ॥४॥ ऎसी हीं चौदा अक्षरें । जो ऎके कर्ण विवरें । कीं उच्चारी मुखद्वारे । तया ज्ञानेश्वर प्रत्यक्ष भेटे ॥५॥ एका जनार्दनीं प्रेम । जो जप करील धरील नेम । तयास पुन :नाही जन्म । ऎसें पुरुषोत्तम बोलिले ॥६॥

98  नित्य नवा कीर्तनीं कैसा वोढवला रंग

नित्य नवा कीर्तनीं कैसा वोढवला रंग । श्रोता आणि वक्‍ता स्वयें जाला श्रीरंग ॥१॥ आल्हादें वैष्णव करिती नामाचा घोष । हरिनाम गर्जतां गगनीं न माये हरुष ॥२॥ पदोपदीं कीर्तनीं निवताहे जन मन । आवडी भुकेली तिनें गिळिलें गगन ॥३॥ एका जनार्दनीं गातां हरीचें नाम । निमालीं इंद्रियें विषय विसरली काम ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

99  कृपाळू उदार माझा ज्ञानेश्वर

कृपाळू उदार माझा ज्ञानेश्वर । तया नमस्कार वारंवार ॥१॥

न पाहे यातीकुळांचा विचार । भक्‍त करुणाकार ज्ञानाबाई ॥२॥

भलतिया भावें शरण जातां भेटी । पाडितसे तुटी जन्माव्याधी ॥३॥

ज्ञानाबाई माझी अनाथाची माय । एका जनार्दनीं पाय वंदितसे ॥४॥

100  धणी न पुरे गुण गातां

धणी न पुरे गुण गातां । रुप दृष्टीं न्याहाळितां ॥१॥ बरवा बरवा पांडुरंग । कांती सांवळी सुरंग ॥२॥ सर्व मंगळाचे सार । मुख सिद्धींचें भांडार ॥३॥ तुका म्हणे सुखा । अंतपार नाहीं लेखा ॥४॥

101   गुणा आला विटेवरी

गुणा आला विटेवरी । पितांबरधारी सुंदरजो ॥१॥ डोळे कान त्याचे ठायीं । मन पायीं राहो हे ॥२॥ निवारोनी जाय माया । ऎसी छाया जयाची ॥३॥ तुका म्हणे समध्यान । ते हे चरण सुकुमार ॥४॥

102   देव ते संत देव ते संत

देव ते संत देव ते संत । निमित्य त्या प्रतिमा ॥१॥ मी तों सांगतसें भावें । असो ठावे सकळां ॥२॥ निराकारी ओस दिशा । येथें इच्छा पुरतसे ॥३॥ तुका म्हणे रोकडे केणे । सिवितां येणें पोट धाय ॥४॥

103  पतिव्रता नेणें आणिकांची स्तुती

पतिव्रता नेणें आणिकांची स्तुती । सर्वभावें पति ध्यानीं मनीं ॥१॥

तैसें माझें मन एकविध झालें । नावडे विठ्ठलेविणॆ दुजे ॥२॥

सूर्यविकारिनी नेघे चंद्रकळा । गाय ते कोकिळां वसंतेसी ॥३॥

तुका म्हणे बाळ मातेपुढे नाचे । बोले आणिकांचे नावडती ॥४॥

104  आणिकांची स्तुति आम्हां ब्रह्माहत्या

आणिकांची स्तुति आम्हां ब्रह्माहत्या । एकावांचुनि त्या पांडुरंगा ॥१॥

आम्हां विष्णुदासा एकविध भाव । न म्हणों या देव आणिकांसी ॥२॥

शतखंड माझी होईल रसन । जरी या वचना पालटेन ॥३॥

तुका म्हणे मज आणिका संकल्पें । अवघीच पापें घडतील ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

105  पतिव्रते जैसा भ्रतार प्रमाण

पतिव्रते जैसा भ्रतार प्रमाण । आम्हां नारायण तैशापरी ॥१॥

सर्वभावें लोभ्या आवाडे हें धन । आम्हा नारायण तैशापरी ॥२॥

तुका म्हणे एकविध झालें मन विठ्ठलावांचूनि नेणें दुजें ॥३॥

106  आणिक दुसरें मज नाहीं आतां

आणिक दुसरें मज नाहीं आतां । नेमिले या चित्तापासुनियां ॥१॥

पांडुरंग ध्यानी पांडुरंग मनीं । जागृती स्वप्नीं पांडुरंग ॥२॥

पडिलें वळण इंद्रियां सकळां । भाव तो निराळा नाहीं दुजा ॥३॥

तुका म्हणे नेत्रीं केली ओळखण । तटस्थ तें ध्यान विटेवरी ॥४॥

107  आम्ही नामाचे धारण

आम्ही नामाचे धारण । नेणों प्रकार आणिक । सर्वभावें एक । विठ्ठलाचि प्रमाण ॥१॥ नलगे जाणावें नेणावें । गावें आनंदे नाचावें ।

प्रेम सुख घ्यावे । वैष्णावांचे सगंतीं ॥२॥ भावबळें घालूं कास । लज्जा चिंता दवडूं आस । पायीं निजध्यास । म्हणवूं दास विष्णुचे ॥३॥ भय नाहीं जन्म घेतां । मोक्षसुख हाणों लाता । तुका म्हणे सत्ता । करुं निकट सेवेची ॥४॥

108  येऊनी संसारीं

येऊनी संसारीं । मी तो एक जाणॆं हरी ॥१॥ आणिक कांहीं नेणॆं धंदा । नित्य ध्यातसें गोविंदा ॥२॥ काम क्रोध लोभ स्वार्थ । अवघा माझा पंढरीनाथ ॥३॥ तुका म्हणे एक । धणी विठ्ठल मी सेवक ॥४॥

109  कन्या सासुर्‍यासी जाये

कन्या सासुर्‍यासी जाये । मागे परतोनी पाहे ॥१॥ तैसें झालें माझ्या जीवा । केव्हां भेटसी केशवा ॥२॥ चुकलिया माये । बाळ हुरु हुरु पाहे ॥३॥ जीवनावेगळी मासोळी । तैसा तुका तळमळी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

110  जन हे सुखाचे दिल्याघेतल्याचे

जन हे सुखाचे दिल्याघेतल्याचे । अतंकाळीचे नाहीं कोणी ॥१॥

झाल्या हीन शक्‍ति नाक डोळे गळती । सांडोनी पळती रांडा पोरे ॥२॥ बाईल म्हणे खर मरता तरी बरें । नासिलें हें घर थुंकोनिया ॥३॥

तुका म्हणे माझे नव्हतील कोणी । तुज चक्रपाणीवाचुनियां ॥४॥

111  फिरविलें देऊळ जगामाजी ख्याती

फिरविलें देऊळ जगामाजी ख्याती । नामदेवा हातीं दूध प्याला ॥१॥

भरियेली हुंडी नरसी मेहेत्याची । धनाजी चाट्याचीं शेतें पेरी ॥२॥

मीराबाईसाठीं घेतो विष प्याला । दामाजीचा झाला पाडेवार ॥३॥

कबीराचे मागीं विणूं लागे शेले । मूल उठविलें कुंभाराचें ॥४॥

आतां तुम्ही दया करा पंढरीराया । तुका विनवी पायां वेळोवेळां ॥५॥

112  धर्म रक्षावया अवतार घेसी

धर्म रक्षावया अवतार घेसी । आपुल्या पाळीसी भक्तजना ॥१॥

अंबऋषीसाठीं जन्म सोसियेले । दृष्ट निर्दाळिले किती एक ॥२॥

धन्य तुज कृपासिंधु म्हणतील । आपुला तुं बोला साच करी ॥३॥

तुका म्हणे तुज वर्णितीं पुराणे । होय नारायणे दयासिंधु ॥४॥

113  देव वसे चित्तीं

देव वसे चित्तीं । त्याची घडावी संगती ॥१॥ ऎसें आवडतें मना । देवा पुरवावी वासना ॥२॥ संत जनासवें भेटी । न हो अंगसंगें तुटी ॥३॥

तुका म्हणे जिणॆं । भले संत संघटणें ॥४॥

114  दुर्बुद्धि ते मना

दुर्बुद्धि ते मना । कदा नुपजो नारायणा ॥१॥ आतां मज ऎसें करीं । तुझे पाय चित्तीं धरीं ॥२॥ उपजला भावो । तुमचे कृपे सिद्धी जावो ॥३॥

तुका म्हणे आतां । लाभ नाहीं या परता ॥४॥

115  ठाकलोंसे द्वारीं

ठाकलोंसे द्वारीं । उभा याचक भिकारी ॥१॥ मज भीक कांहीं देवा । प्रेमभातुकें पाठवा ॥२॥ याचकाचा भार । घेऊ नये येरझार ॥३॥

तुका म्हणे दान । सेवा घेतल्यावांचून ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

116  लक्ष्मीवल्लभा

लक्ष्मीवल्लभा । दीनानाथा पद्मनाभा ॥१॥ सुख वसे तुझे पायीं । मज ठेवीं तेचि ठायीं ॥२॥ माझी अल्प ही वासना । तूं तो उदाराचा राणा ॥३॥ तुका म्हणे भोगें । पीडा केली धांव वेगें ॥४॥

117  लहानपण दे गा देवा

लहानपण दे गा देवा । मुंगी साखरेचा रवा ॥१॥ ऎरावत रत्न थोर । त्यासी अंकुशाचा मार ॥२॥ ज्याचें अंगी मोठेपण । तया यातना कठिण ॥३॥ तुका म्हणॆ जाण । व्हावें लहानाहूनि लहान ॥४॥

118  संसार तापें तापलों मी देवा

संसार तापें तापलों मी देवा । करितां या सेवा कुटुंबाची ॥१॥

म्हणऊनि तुझे आठविले पाय । ये वो माझे माय पांडुरंगे ॥२॥

बहुतां जन्मींचा झालों भारवाही । सुटिजे हें नाहीं वर्म ठावें ॥३॥

विढियेलों चोरीं अंतर्बाह्‍यात्कारीं । कणव न करी कोणी माझी ॥४॥

बहु पांगविलों बहु नागविलों । बहु दिवस झालों कासविस ॥५॥

तुका म्हणे आतां धांव घालीं वेगी । ब्रीद तुझें जगीं दीनानाथा ॥६॥

119  आम्हांसाठीं अवतार

आम्हांसाठीं अवतार । मत्स्यकूर्मादि सूकर ॥१॥ मोहें धांवें घाली पान्हा । नांव घेतां पंढरीराणा ॥२॥ कोठें न दिसे पाहतां । उडी घाली अवचिता ॥३॥ सुख ठेवी आम्हांसाठी । दु :ख आपणचि घोटी ॥४॥

आम्हां घाली पाठिकडे । आपण कळिकाळासी भिडे ॥५॥ तुका म्हणे कृपानिधी । आम्हां उतरीं नावेमधीं ॥६॥

120  कई ऎसी दशा येईल माझ्या अंगा

कई ऎसी दशा येईल माझ्या अंगा । चित्त पांडुरंगा झुरतसे ॥१॥

नाठवुनि देह पायांचें चिंतन । अवसान तें क्षण नाहीं मध्यें ॥२॥

काय ऎसा पात्र होईन लाभासी । कई ह्रुषीकेशी तुष्टतील ॥३॥

तुका म्हणे धन्य मानीन संचित । घेईन नित्यानित्य प्रेमसुख ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

121  सत्य तूं सत्य तूं सत्य तूं विठ्ठला

सत्य तूं सत्य तूं सत्य तूं विठ्ठला । कां गा हा दाविला जगदाकार ॥१॥

सांभाळीं आपुली हे माया । आम्हांसी कां भयाभीत केलें ॥२॥

रुप नाहीं त्यासी ठेवियेलें नाम । लटकाची श्रम वाढविला ॥३॥

तुका म्हणे कां गा झालासी चतुर । होतासी निष्ठुर निर्विकार ॥४॥

122  आम्हा घरीं धन शब्दांचीच रत्ने

आम्हा घरीं धन शब्दांचीच रत्ने । शब्दांचीच शस्त्रे यत्न करुं ॥१॥

शब्दचि आमुच्या जीवाचें जीवन । शब्दे वाटुं धन जनलोका ॥२॥

तुका म्हणे पाहा शब्दचि हा देव । शब्देचि गौरव पूजा करुं ॥३॥

123  घेईन मी जन्म याजसाठीं देवा

घेईन मी जन्म याजसाठीं देवा । तुझी चरणसेवा साधावया ॥१॥

हरिनाम कीर्तन संतांचे पुजन । घालुं लोटांगण महाद्वारीं ॥२॥

आनंदे निर्भर असो भलते ठायीं । सुखदु:खा नाहीं चाड आम्हां ॥३॥

आणिक सायास न करी न धरीं आस । होईन उदास सर्वभावें ॥४॥

मोक्ष आम्हा घरीं कामारी ते दासी । होय सांगों तैसी तुका म्हणे ॥५॥

124  बरा देवा कुणबी केलों

बरा देवा कुणबी केलों । नाहींतरी दंभे असतों मेलों ॥१॥ भलें केलें देवराया । नाचे तुका लागे पायां ॥२॥ विद्या असती कांहीं । तरी पडतों अपायीं ॥३॥ सेवा चुकतों संताची । नागवण हे फुकाची ॥४॥ गर्व होता ताठा । जातों यमपंथें वाटा ॥५॥ तुका म्हणे थोरपणॆं । नरक होती अभिमाने ॥६॥

125 रात्रीदिवस आम्हां युद्धाचा प्रसंग

रात्रीदिवस आम्हां युद्धाचा प्रसंग । अंतर्बाह्‍य जग आणि मन ॥१॥

जीवाही आगोज पडती आघात । येऊनियां नित्य नित्य वारुं ॥२॥

तुका म्हणे तुझ्या नामाचिया बळें । अवघीयांचे काळें केलें तोंड ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

126  होईन भिकारी । पंढरीचा वारकरी ॥१॥

होईन भिकारी । पंढरीचा वारकरी ॥१॥   हाचि माझा नेमधर्म । मुखीं विठोबाचें नाम ॥२॥ हेचि माझी उपासना । लागे संतांच्या चरणा ॥३॥

तुका म्हणे देवा । करीन ते भोळी सेवा ॥४॥

127  होईन भिकरी   । देव इच्छिताती पाहे

होईन भिकरी   । देव इच्छिताती पाहे ॥१॥ धन्य आम्ही जन्मा आलों । दास विठोबाचें झालों ॥२॥ आयुष्याच्या या साधनें । सच्चिदानंद पदवी घेणें ॥३॥ तुका म्हणे पावटणी । करुं स्वर्गाची निशाणी ॥४॥

128  किती वेळा जन्मा यावों

किती वेळा जन्मा यावों । किती व्हावें फजीत ॥१॥ म्हणऊनि जीव भ्याला । शरण गेला विठोबासी ॥२॥ प्रारब्ध पाठी गाढें । न सरे पुढें चालतां ॥३॥ तुका म्हणे रोकडी हे । होती पाहें फजीती ॥४॥

129  कृष्णा माझी माता कृष्णा माझा पिता

कृष्णा माझी माता कृष्णा माझा पिता । बहिणीबंधु चुलता कृष्ण माझा ॥१॥ कृष्ण माझा गुरु कृष्ण माझें तारुं । उतरी पैल पारुं भवनदी ॥२॥

कृष्ण माझें मन कृष्ण माझे जन । सोईरा सज्जन कृष्ण माझा ॥३॥

तुका म्हणे माझा श्रीकृष्ण विसावा । वाटे न करावा परता जीवा ॥४॥

130  गाढवाचे घोडें

गाढवाचे घोडें । आम्ही करुं दृष्टीपुढें ॥१॥ चघळी वाहाणा । माघारिया बांडा सुना ॥२॥ सोंग संपादणी । तरी करुं शुद्ध वाणी ॥३॥

तुका म्हणे खळ । करुं समयी निर्मळ॥४॥

131  दिनरजनी हाचि धंदा

दिनरजनी हाचि धंदा । गोविंदाचे पवाडे ॥१॥ संकल्पिला देह देवा । सकळ हेवा तये ठायीं ॥२॥ नाहीं अवसान घडी । सकळ जोडी इंद्रियां ॥३॥ किर्ती मुखें गर्जे तुका । करी लोकां सावध ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

132  धर्माचे पाळण

धर्माचे पाळण । करणें पाखांड खंडण ॥१॥ हेंचि आम्हां करणें काम । बीज वाढवावें नाम ॥२॥ तीक्ष्ण उत्तरें । हातीं घेऊनि बाण फिरे ॥३॥

नाहीं भीड भार । तुका म्हणे साना थोर ॥४॥

133 धन्य देहु गांव पुण्यभूमि ठाव

धन्य देहु गांव पुण्यभूमि ठाव । तेथे नांदे देव पांडुरंग ॥१॥

धन्य क्षेत्रवासी लोक ते दैवाचे । उच्चारिती वाचे नामघोष ॥२॥

कर कटी उभा विश्‍वाचा जनिता । वामांगी ते माता रखुमादेवी ॥३॥

गरुडपारीं उभा जोडूनियां कर । अश्वत्थ समोर उत्तरामूख ॥४॥

दक्षिणे शंकर लिंग हरेश्वर । शोभे गंगा नीर इंद्रायणी ॥५॥

लक्ष्मीनारायण बल्लाळाचे बन । तेथें अधिष्ठान सिद्धेश्र्वर ॥६॥

विघ्नराज द्वारी बहिरव बाहेरी । हनुमंत शेजारी सहित दोघे ॥७॥

तेथें दास तुका करितो कीर्तन । ह्रुदयी चरण विठोबाचे ॥८॥

134 मऊ मेणाहूनि आम्ही विष्णुदास

मऊ मेणाहूनि आम्ही विष्णुदास । कठिण वज्रास भेदू ऎसे ॥१॥

मेले जित असो निजलिया जागें । जो जो जें जें मागे तें तें देऊं ॥२॥

भले तरी देऊं गांडीची लंगोटी । नाठाळाचे काठी देऊं माथा ॥३॥

मायबापहूनि बहु मायावंत । करुं घातपात शत्रुहूनि ॥४॥

अमृत तें काय गोड आम्हांपुढे । विष तें बापुडें कडू किती ॥५॥

तुका म्हणे आम्ही अवघेचि गोड । जया परे कोड त्याचे परी ॥६॥

135 मागें बहुता जन्मी

मागें बहुता जन्मी । हेंचि करीत आलों आम्ही । भवतापश्रमीं । श्रमले जे विनवूं त्या ॥१॥ गर्जो हरीचे पवाडे । मिळों वैष्णव बागडे ।

पाझर रोकडे । काढूं पाषाणामध्यें ॥२॥ भाव शुद्ध नामावळी । हर्षे नाचों पिटूं टाळी । घालुं पायातळी । कळिकाळ त्याबळें ॥३॥ काम क्रोध बंदीखानी । तुका म्हणे दिले दोन्ही । इंद्रियांचे धनी । आम्ही झालों गोसावी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

136 वेद अनंत बोलिला

वेद अनंत बोलिला । अर्थ इतकाचि साधिला ॥१॥ विठोबासी शरण जावें । निजनिष्ठे नाम गावे ॥२॥ सकळ शास्त्रांचा विचार । अंती इतुकाची निर्धार ॥३॥ अठरा पुराणीं सिद्धांत । तुका म्हणे हाचि हेत ॥४॥

137  न मिळो खावया न वाढो संतान

न मिळो खावया न वाढो संतान । परि हा नारायण कृपा करो ॥१॥

ऎसी माझी वाचा मज उपदेशी । आणिक लोकांसी हेंची सांगे ॥२॥

विटंबो शरीर होत कां विपत्ती । परि राहो चित्तीं नारायण ॥३॥

तुका म्हणे नाशिवंत हें सकळ । आठवे गोपाळ तेंचि हित ॥४॥

138 श्रीसंतांचिया माथा चरणावरी

श्रीसंतांचिया माथा चरणावरी । साष्टांग हे करी दंडवत ॥१॥

विश्रांती पावलों साभाळा उत्तरी । वाढलें अंतरी प्रेमसुख ॥२॥

डौरली हे काया कृपेच्या वोरसें । नव्हे अनारिसें उद्धरलों ॥३॥

तुका म्हणे मज न घडतां सेवा । पूर्वपुण्यठेवा ऒढवला ॥४॥

139 अर्भकाचेसाठीं

अर्भकाचेसाठीं । पंतें हातीं धरिली पाटी ॥१॥ तैसें संत जगीं । क्रिया करुनी दाविती अंगी ॥२॥ बाळकाचे चाली । माता जाणूनि पाऊल घाली ॥३॥ तुका म्हणे नाव । जनासाठीं उदकीं ठाव ॥४॥

140 अवघा तो शकुन

अवघा तो शकुन । ह्रुदयी देवाचे चरण ॥१॥ येथें नसतां वियोग । लाभा उणें काय मग ॥२॥ संग हरीच्या नामाचा । शुचिर्भुत सदा वाचा ॥३॥ तुका म्हणे हरीच्या दासा । शुभ काळ दाही दिशा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

141 आलिंगन घडे

आलिंगन घडे । मोक्ष सायुज्यता जोडे ॥१॥ ऎसा संतांचा महिमा । झाली बोलायची सीमा ॥२॥ तीर्थे पर्वकाळ । अवघीं पायांणें सकळ ॥३॥ तुका म्हणॆ देवा । त्याची केली पावे सेवा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

142 ऎसा ज्याचा अनुभव

ऎसा ज्याचा अनुभव । विश्वदेव सत्यत्वें ॥१॥ देव तयाजवळी असे । पाप नासे दर्शनें ॥२॥ काम क्रोधा नाहीं चाली । भूतीं झाली समाता ॥३॥ तुका म्हणॆ भेदा-भेद । गेला वाद खंडोनी ॥४॥

143 उजळलें भाग्य आतां

उजळलें भाग्य आतां । अवघी चिंता वारली ॥१॥ संतदर्शनें हा लाभ । पाद्मनाभ जोडला ॥२॥ संपुष्ट हे ह्रुदयपेटीं । करुनि पोटीं सांठवूं ॥३॥

तुका म्हणे होता ठेवा । तो या भावा सांपडला ॥४॥

144 काय वाणूं आतां न पुरे हे वाणी

काय वाणूं आतां न पुरे हे वाणी । मस्तक चरणीं ठेवीतसे ॥१॥

थोरीव सांडिली आपुली परिसें । नेणे शिवों कैसें लोखंडासी ॥२॥

जगाच्या कल्याणा संतांच्या विभूती । देह कष्टविती परउपकारें ॥३॥

भूतांची दया हे भांडवल संतां । आपुली ममता नाहीं देहीं ॥४॥

तुका म्हणे सुख पराविया सुखें । अमृत हें मुखें स्त्रवतसे ॥५॥

145 काय सांगो आतां संतांचे उप

काय सांगो आतां संतांचे उपकार कार । मज निरंतर जागविती ॥१॥

काय द्यावे त्यासी व्हावे उतराई । ठेवितां हा पायीं जीवा थोडा ॥२॥

सहज बोलणें हीत उपदेश । करुनि सायास शिकविती ॥३॥

तुका म्हणे वत्स धेनुवेच्या चित्तीं । तैसे मज येती साभाळीत ॥४॥

146 कोण पुण्यें यांचा होईन सेवक

कोण पुण्यें यांचा होईन सेवक । जिहीं द्वंद्वंदिक दुराविलें ॥१॥

ऎसी वर्मे मज दावीं नारायणा । अंतरींच्या खुणा प्रकटोनी ॥२॥

बहु अवघड असे संत भेटी । तरी जगजेठी करुणा केली ॥३॥

तुका म्हणे मग नये वृत्तीवरीं । सुखाचे शेजारीं पहुडईन ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

147 जे कां रंजले गांजलें

जे कां रंजले गांजलें । त्यासी म्हणे जो आपुले ॥१॥ तोचि साधु ओळखावा । देव तेथेंचि जाणावा ॥२॥ मृदु सबाह्य नवनीत । तैसें सज्जनाचें चित्त ॥३॥ ज्यासी आपंगिता नाही । त्यासी धरी जो ह्रुदयी ॥४॥ दया करणे जे पुत्रासी । तेचि दासा आणि दासी ॥५॥ तुका म्हणे सांगु किती । तोचि भगविंताची मूर्ती ॥६॥

148 तुम्ही संत मायबाप कृपावंत

तुम्ही संत मायबाप कृपावंत । काय मी पतित कीर्ति वानूं ॥१॥

अवतार तुम्हां धराया कारण । उद्धराया जन जड जीव ॥२॥

वाढवया सुख भक्ति भाव धर्म । कुळाचार नाम विठोबाचें ॥३॥

तुका म्हणे गुण चंदनाचे अंगी । तैसें तुम्ही जगीं संतजन ॥४॥

149 पवित्र तो देह वाणी पुण्यवंत

पवित्र तो देह वाणी पुण्यवंत । जो वेद अच्युत सर्वकाळ ॥१॥

तयाच्या चिंतनें तरतील दोषी । जळतील रासी पातकांच्या ॥२॥

देव इच्छी रज चरणींची माती । धावत चालती मागें मागें ॥३॥

काय त्या उरलें वेगळें आणिक । वैकुंठनायक जया कंठीं ॥४॥

तुका म्हणे देव भक्तांचा संगम । तेथें ओघ नाम त्रिवेणीचा ॥५॥

150 पाप ताप दैन्य जाय उठाउठी

पाप ताप दैन्य जाय उठाउठी । झालिया भेटी हरिदासांची ॥१॥

ऎसें बळ नाही आणिकाचें अंगी । तपें तीर्थें जगी दानें व्रतें ॥२॥

चरणींचे रज वंदी शूळपाणी । नाचती कीर्तनीं त्याचें माथा ॥३॥

भव तरावया उत्तम हे नाव । भिजों नेदीं पाय हात कांही ॥४॥

तुका म्हणॆ मना झालें समाधान । देखिल्या चरण वैष्णावांचे ॥५॥

151 भक्त ऎसे जाणां जे देहीं उदास

भक्त ऎसे जाणां जे देहीं उदास । गेले आशापाश निवारुनि ॥१॥

विषय तो त्यांचा झाला नारायण । नावडे धन जन माता पिता ॥२॥

निर्वाणी गोविंद असे मागें पुढें । कांहींच सांकडें पडों नेदी ॥३॥

तुका म्हणे सत्य कर्मा व्हावें साह्य । घातलिया भय नरका जाणें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

152  शुद्ध बीजपोटीं

शुद्ध बीजपोटीं । फळें रसाळ गोमटीं ॥१॥ मुखीं अमृताची वाणी । देह देवाचे कारणीं ॥२॥ सर्वांगी निर्मळ । चित्त जैसें गंगाजळ ॥३॥ तुका म्हणे जाती । ताप दर्शनें विश्रांती ॥४॥

153  संतचरणरज लागतां सहज

संतचरणरज लागतां सहज । वासनेचें बीज जळोन जाय ॥१॥

मग रामनामीं उपजे आवडी । सुख घडोघडी वाढों लागे ॥२॥

कंठी प्रेम दाटे नयनीं नीर लोटे । ह्रुदयी प्रगटे नामरुप ॥३॥

तुका म्हणे साधन सुलभ गोमटें । परि उपतिष्ठे पूर्वपुण्यें ॥४॥

154  संतांनी सरता केलों तैशापरी

संतांनी सरता केलों तैशापरी । चंदनाने बोरी व्यापियेली ॥१॥

गुण दोष याति न विचारी कांहीं । ठाव दिला पायीं आपुलिया ॥२॥

तुका म्हणॆ आलें समर्थांच्या मना। तरी होय राणा रंक त्याचा ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

155  सर्व सुखें आजि येथेंचि वोळलीं

सर्व सुखें आजि येथेंचि वोळलीं । संतांची देखिलीं चरणांबुजें ॥१॥

सर्व काळ होतों आठवीत मनीं । फिटली ते धणी येणें काळें ॥२॥

तुका म्हणे वाचा राहिली कुंठित । पुढें झालें चित्त समाधान ॥३॥

156  नव्हती ते संत करितां कवित्व

नव्हती ते संत करितां कवित्व । संतांचे ते आप्त नव्हती संत ॥१॥

येथें नाही वेश सरतें आडनांव । निवडे घावडाव व्हावा अंगी ॥२॥

नव्हती ते संत धरितां भोपाळा । पांघरती वाकाळा नव्हती संत ॥३॥

नव्हती ते संत करितां कीर्तन । सांगतां पुराण नव्हती संत ॥४॥

नव्हती ते संत वेदाच्या पठणॆं । कर्म आचरणें नव्हती संत ॥५॥

नव्हती संत करितां तप तीर्थाटण । सेविलिया वन नव्हती संत ॥६॥

नव्हती संत माळा मुद्रांच्या भुषणें । भस्म उधळणें नव्हती संत ॥७॥

तुका म्हणे नाहीं निरसला देह । तोंवरी अवघे हे सांसारिक ॥८॥

157  जाणे भक्तीचा जिव्हाळा

जाणे भक्तीचा जिव्हाळा । तोचि दैवाचा पुतळा ॥१॥ आणिक नये माझ्या मना । हो कां पंडित शहाणा ॥२॥ नाम रुपीं जडलें चित्त । त्याचा दास मी अंकित ॥३॥ तुका म्हणे नवविध । भक्ति जाणे तोचि शुद्ध ॥४॥

158  आपुलिया हिता जो असे जागता

आपुलिया हिता जो असे जागता । धन्य माता पिता तयाचिया ॥१॥

कुळीं कन्या पुत्र होती जीं सात्विक । तयाचा हरिख वाटे देवा ॥२॥

गीता भागवत करिती श्रवण । अखंड चिंतन विठोबाचें ॥३॥

तुका म्हणॆ मज घडो त्यांची सेवा । तरी माझ्या दैवा पार नाहीं ॥४॥

159  बोल बोलतां वाटे सोपें

बोल बोलतां वाटे सोपें । करणी करितां टीर कांपे ॥१॥

नव्हे वैराग्य सोपारें । मज बोलतां न वाटॆं खरें ॥२॥

विष खावें ग्रासोग्रासी । धन्य तोचि एक सोसी ॥३॥

तुका म्हणॆ करुनि दावि । त्याचे पाय माझे जीवीं ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

160  पवित्र तें कुळ पावन तो देश

पवित्र तें कुळ पावन तो देश । जेथें हरीचे दास जन्म घेती ॥१॥

कर्म धर्म त्यांचे झाला नारायण । त्याचेनि पावन तिन्ही लोक ॥२॥

वर्ण अभिमानें कोण झाले पावन । ऎसें द्या सांगुन मजपाशी ॥३॥

अंत्यजादी योनी तरल्या हरिभजनें । तयाची पुराणे भाट झालीं ॥४॥

वैश्य तुळाधार गोरा तो कुंभार । धार हा चांभार रोहिदास ॥५॥

कबीर मोमीन लतिफ मुसलमान । सेना न्हावी जाण विष्णुदास ॥६॥

कान्होपात्रा खोदु पिंजारी तो दादु । भजनीं अभेदु हरीचे पायीं ॥७॥

चोखामेळा वंका जातीचे महार । त्यासी सर्वेश्वर ऎक्य करी ॥८॥

नामयाची जनी कोण तिचा भाव । जेवी पंढरीराव तिये सवें ॥९॥

मैराळ जनक कोण कुळ त्याचे । महिमान तयाचें काय सांगों ॥१०॥

यातायातीधर्म नाहीं विष्णुदासा । निर्णय हा ऎसा वेदशास्त्रीं ॥११॥

तुका म्हणे तुम्ही विचारावें ग्रंथ । तारिलें पतित नेणो किती ॥१२॥

161  धन्य आजि दिन

धन्य आजि दिन । झालें संतांचे दर्शन ॥१॥ झाली पापा तापा तुटी । दैन्य गेलें उठाउठी ॥२॥ झालें समाधान । पायीं विसावलें मन ॥३॥

तुका म्हणॆ आले घरां । तोचि दिवाळी दसरा ॥४॥

162  तुमचिये दासीचा दास करुनि ठेवा

तुमचिये दासीचा दास करुनि ठेवा । आशिर्वाद द्यावा हाचि मज ॥१॥

नवविधा काय बोलिली जे भक्ति । द्यावी माझ्या हातीं संतजनीं ॥२॥

तुका म्हणॆ तुमच्या पायांच्या आधारें । उतरेन खरे भवनदी ॥३॥

163  अमंगळ वाणी

अमंगळ वाणी । नये आयकों ते कानीं ॥१॥ जो हे दूषी हरीची कथा । त्यासी क्षयरोगव्यथा ॥२॥ याति वर्ण श्रेष्ठ । परि तो चांडाळ पापिष्ठ ॥३॥ तुका म्हणे पाप । माय नावडे ज्या बाप ॥४॥

164  कीर्तन चांग किर्तन चांग

कीर्तन चांग किर्तन चांग । होय अंग हरिरुप ॥१॥ प्रेमें छंदे नाचे डोले । हरपले देहभावे ॥२॥ एकदेशीं जीव कळा । हा सकळा सोयरा ॥३॥

तुका म्हणे उरला देव । गेला भेव त्या काळें ॥४॥

165  जेथें कीर्तन करावें

जेथें कीर्तन करावें । तेथे अन्न न सेवावें ॥१॥ बुका लावूं नये भाळा । माळ घालुं नये गळां ॥२॥ तट्टावृषभासी दाणा । तृण मागो नये जाणा ॥३॥ तुका म्हणे द्रव्य घेती । देती तेही नरका जाती ॥४॥

166  दीन आणि दुर्बळांसी

दीन आणि दुर्बळांसी । सुखरासी हरिकथा ॥१॥ तारुं भवसागरींचें । उंच नीच अधिकार ॥२॥ चरित्र तें उच्चारावें । केलें देवें गोकुळीं ॥३॥

तुका म्हणे आवडी धरी । कृपा करी म्हणवुनी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

167  स्वर्गीचें अमर इच्छिताती देवा

स्वर्गीचें अमर इच्छिताती देवा । मृत्युलोकीं व्हावा जन्म आम्हां ॥१॥

नारायणनामें होऊं जीवन्मुक्त । कीर्तन अनंत गाऊं गीतीं ॥२॥

वैकुंठीचें जन सदा चिंतिताती । कई येथें येती हरीचे दास ॥३॥

यमधर्म वाट पाहे निरंतर । जोडोनियां कर तिष्ठतसे ॥४॥

तुका म्हणॆ पावावया पैल पार । नाम मंत्र सार भाविकासी ॥५॥

168  नाम घेतां उठाउठी

नाम घेतां उठाउठी । होय संसारासी तुटी ॥१॥ ऎसा लाभ बांधा गाठी । विठ्ठलपायीं पडे मिठी ॥२॥ नामापरतें साधन नाहीं । जें तुं करिसी आणिक कांहीं ॥३॥ हांकारोनी सांगे तुका । नाम घेतां राहो नका ॥४॥

169  लागोनियां पाया विनवितो तुम्हांला

लागोनियां पाया विनवितो तुम्हांला । करे टाळीं बोला मुखें नाम ॥१॥

विठ्ठल विठ्ठल म्हणा वेळोवेळा । हा सुख सोहळा स्वर्गी नाहीं ॥२॥

कृष्ण विष्णु हरि गोविंद । मार्ग हा प्रांजळ वैकुंठीचा ॥३॥ सकळांसी येथें आहे अधिकार । कलियुगीं उद्धार हरिनामें ॥४॥ तुका म्हणे नामा पासीं चारी मुक्ति । ऎसें बहु ग्रंथीं बोलियेलें ॥५॥

170  कामामध्ये काम

कामामध्ये काम । कांही म्हणा राम राम । जाईल भवश्रम । सुख होईल दु :खाचें ॥१॥ कळो येईल अंतकाळीं । प्राणप्रयाणाचे वेळीं । राहाती निराळी । रांडापोरें सकळ ॥२॥ जीतां जिसी जैसा तैसा । पुढें आहे रे वोळसा । उगवुनी फ़ांसा । काय करणें तें करीं ॥३॥ केलें होतें याचि जन्मे । अवघें विठोबाच्या नामें । तुका म्हणॆ कर्मे । जाळोनिया तरसी ॥४॥

171  काय नव्हे केलें

काय नव्हे केलें । एक चिंतितां विठ्ठले ॥१॥ सर्व साधनांचे सार । भवसिंधु उतरी पार ॥२॥ योग याग तपें । केली तयानें अमुपें ॥३॥

तुका म्हणॆ जपा । मंत्र त्रिअक्षरी सोपा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

172  फळकट तों संसार

फळकट तों संसार । येथें सार भगवंत ॥१॥ ऎसें जागवितों मना । सरसें जनसहित ॥२॥ अवघें निरसुनि काम । घ्यावे नाम विठोबाचें ॥३॥

तुका म्हणॆ देवाविण । केला सीण तो मिथ्या ॥४॥

173  हांकेसरिसी उडी

हांकेसरिसी उडी । घालुनियां स्तंभ फोडी ॥१॥ ऎसें कृपावंत कोण । माझे विठाईवांचून ॥२॥ करितां आठव । धांवोनियां घाली कव ॥३॥

तुका म्हणॆ गीतीं गातां । नामें द्यावी सायुज्यता ॥४॥

174  मुखी नाम हातीं मोक्ष

मुखी नाम हातीं मोक्ष । ऎसी साक्ष बहुतांची ॥१॥ वैष्णवांचा माल खरा । तुरतुरा वस्तूंसी ॥२॥ भस्म दंड न लगे काठी । तीर्थ आटी भ्रमण ॥३॥ तुका म्हणे आडकाठी । नाहीं भेटी देवाचे ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

175  पवित्र तें अन्न

पवित्र तें अन्न । हरिचिंतनी भोजन ॥१॥ येर वेठ्या पोट भरी । चाम मशकाच्या परी ॥ जेऊनि तो धाला । हरिचिंतनी केला काला ॥३॥

तुका म्हणॆ चवीं आलें । जें कां मिश्रित विठ्ठलें ॥४॥

176 पंढरीसी जा रे आल्यांनो संसारा

पंढरीसी जा रे आल्यांनो संसारा । दीनाचा सोयरा पांडूरंग ॥१॥

वाट पाहे उभा भेटीची आवडी । कृपाळु तांतडी उतावीळ ॥२॥

मागील परिहार पुढें नाही सीण । झालियां दर्शन एक वेळां ॥३॥

तुका म्हणे नेदी आणिकांचे हातीं । बैसला तो चित्तीं निवडेना ॥४॥

177  होय होय वारकरी

होय होय वारकरी । पाहें पाहें रे पंढरी ॥१॥ काय करावी साधनें । फळ अवघेंचि तेणॆं ॥२॥ अभिमान नुरे । कोड अवघेचि पुरे ॥३॥ तुका म्हणॆ डोळां । विठो बैसला सांवळा ॥४॥

178  पंढरीची वारी आहे माझें घरीं

पंढरीची वारी आहे माझें घरीं । आणिक न करीं तीर्थव्रत ॥१॥

व्रत एकादशी करीन उपवासी । गाईन अहर्निशीं मुखीं नाम ॥२॥

नाम विठोबाचें घेईन मी वाचे । बीज कल्पांतींचे तुका म्हणॆ ॥३॥

179  जोडोनिया धन उत्तम विव्हारें

जोडोनिया धन उत्तम विव्हारें । उदास विचारें वेंचि करी ॥१॥

उत्तमचि गती तो एक पावेल । उत्तम भोगील जीव खाणी ॥२॥

पर‍उपकारी नेणॆं परनिंदा । परिस्त्रिया सदा बहिणी माय ॥३॥

भुतदया गाई पशूचें पालन । तान्हेल्या जीवन वनमाजी ॥४॥

शांतिरुपें नव्हे कोणाचा वाईट । वाढवी महत्व वडिलांचे ॥५॥

तुका म्हणे हेंचि आश्रमाचें फळ । परमपद बळ वैराग्याचें ॥६॥

180  आलिया संसारा उठा वेग करा

आलिया संसारा उठा वेग करा । शरण जा उदारा पांडूरंगा ॥१॥ देह हे काळाचे धन कुबेराचे । येथें मनुष्याचे काय आहे ॥२॥ देता देवविता नेता नेवविता । तेथे याची सत्ता काय आहे ॥३॥ निमित्ताचा धणी केला असे प्राणा । माझे माझें म्हणॊनि व्यर्थ गेला ॥४॥ तुका म्हणे कां रे नाशिवंतासाठीं । देवासवें आटी पाडितोसी ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

181   आतां उघडी डोळे

आतां उघडी डोळे । जरि अद्यापि न कळे । तरी मातेचिया खोळे । दगड आला पोटासी ॥१॥ मनुष्य देहा ऎसा निध । साधील ते साधा सिद्ध । करुनि प्रबोध । संत पार उतरले ॥२॥ नाव चंद्रभागेतीरीं । उभी पुंडलीकाचें द्वारीं । कट धरुनियां करीं । उभाउभी पालवी ॥३॥ तुका म्हणे फुकासाठी । पायीं घातलीया मिठी । होतो उठाउठी । लवकरीच उतार ॥४॥

182  कां रे नाठविसी कृपाळु देवासी

कां रे नाठविसी कृपाळु देवासी । पोसितो जनासी एकला तो ॥१॥

बाळा दुधा कोण करिते उप्तत्ति । वाढवी श्रीपति सवें दोन्ही ॥२॥

फुटती तरुवर उष्णकाळमासीं । जीवन तयांसी कोण घाली ॥३॥

तेणॆ तुझी काय नाहीं केली चिंता । राहो त्या अनंता आठवूनि ॥४॥

तुका म्हणे ज्याचे नांव विश्वंभर । त्याचे निरंतर ध्यान करीं ॥५॥

183  हरि हरि तुम्ही म्हणा रे सकळ

हरि हरि तुम्ही म्हणा रे सकळ । तेणॆं मायाजाळ तुटतील ॥१॥

आणिक नका पडूं गाबाळाचे भरी । आहे तिथे थोरी नागवण ॥२॥

भावें तुळसीदळ पाणी जोडा हात । म्हणावें पतित वेळोवेळा ॥३॥

तुका म्हणे हा तंव कृपेचा सागर । नामासाठीं पार पाववील ॥४॥

184   सकळिकांच्या पायां माझी विनवणी

सकळिकांच्या पायां माझी विनवणी । मस्तक चरणीं ठेवितसें ॥१॥

अहो श्रोते वक्ते सकळही जन । बरें पारखुन बांधा गाठीं ॥२॥

फोडिलें भांडार धन्याचा हा माल । मी तंव हमाल भार वाही ॥३॥

तुका म्हणे चाली झाली चहूं देशीं । उतरला कसीं खरा माल ॥४॥

185 आतां तरी पुढे हाचि उपदेश

आतां तरी पुढे हाचि उपदेश । नका करुं नाश आयुष्याचा ॥१॥

सकळांच्या पाया माझे दंडवत । आपुलालें चित्त शुद्ध करा ॥२॥

हित तें करावें देवाचे चिंत्तन । करुनियां मन शुद्ध भावें ॥३॥

तुका म्हणे हित होय तो व्यापार । करा काय फ़ार शिकवावें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

186  निर्वाहापुरतें अन्न आच्छादन

निर्वाहापुरतें अन्न आच्छादन । आश्रमासी स्थान कोंपी गुहा ॥१॥

कोठेंही चित्तासीं नसावें बंधन । ह्रुदयी नारायण सांठवावा ॥२॥

नये बोलों फ़ार बैसोंजनामधीं । त्रिगुणांची गोवी उगवूनि ॥४॥

187  नम्र झाला भुतां

नम्र झाला भुतां । तेणें कोंडिलें अनंता ॥१॥ हेंचि शुरत्वाचे अंग । हारि आणिला श्रीरंग ॥२॥ अवघा हा झाला पण । लवण सकळां कारण ॥३॥ तुका म्हणे पाणी । पातळपणें तळा खणी ॥४॥

188  ऎका गाए अवघे जन

ऎका गाए अवघे जन । शुद्ध मन तें हित ॥१॥ अवघा काळ नव्हे जरी । समयावरी जाणावें ॥२॥ नाही कोणी सवें येता । संचिता या वेगळा ॥३॥ बरवा अवकाश आहे । करा साहे इंद्रियें ॥४॥ कर्मभूमी ऎसा ठाव । वेवसाव जाणावा ॥५॥ तुका म्हणे उत्तम जोडी । जातीघडी नरदेह ॥६॥

189  पुण्य पर‍उपकार पाप ते परपीडा

पुण्य पर‍उपकार पाप ते परपीडा । आणिक नाहीं जोडा दुजा यासी ॥१॥ सत्य तोचि धर्म असत्य तें कर्म । आणिक हें वर्म नाहीं दुजें ॥२॥

गति तेचि मुखीं नामाचें स्मरण । अधोगति जाण विन्मुखता ॥३॥

संतांचा संग तोचि स्वर्गवास । नरक तो उदास अनर्गळ ॥४॥

तुका म्हणे उघडे आहे हित घात । जयाचें उचित करा तैसें ॥५॥

190 मायबापें जरी सर्पीण की बोका

मायबापें जरी सर्पीण की बोका । त्यांचे संगे सुखा न पवे बाळ ॥१॥

चंदनाचा शुळ सोनियाची बेडी । सुख नेदी फोडी प्राण नाशी ॥२॥

तुका म्हणे नरकीं घाली अभिमान । जरी होय ज्ञान गर्व ताठा ॥३॥

191  एका बीजा केला नाश

एका बीजा केला नाश । मग भोगीलें कणीस ॥१॥ कळे सकळां हा भाव । लहान थोरांवरी जीवा ॥२॥ लाभ नाहीं फुकासाठी । केल्यावीण जीवा साठी ॥३॥ तुका म्हणे रणीं । जीव देतां लाभ दुणी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

192  सेवितों हा रस वाटितों आणिकां

सेवितों हा रस वाटितों आणिकां । घ्यारे होऊं नका रानभरी ॥१॥

विटेवरी ज्याची पाऊलें समान । तोचि एक दानशुर दाता ॥२॥

मनाचे संकल्प पाववील सिद्धी । जरी राहे बुद्धी याचे पायीं ॥३॥

तुका म्हणे मज धाडिलें निरोपा । मारग हा सोपा सुखरुप ॥४॥

193  रंगी रंगे रे श्रीरंगे

रंगी रंगे रे श्रीरंगे । काय भुललासी पतंगे ॥१॥ शरीर जायाचें ठेवणें । धरिसी अभिलास झणें ॥२॥ नव्हे तुझा हा परिवार । द्रव्य दारा क्षणभंगुर ॥३॥ अंतकाळींचा सोईरा । तुका म्हणॆ विठो धरा ॥४॥

194  आंधळ्यासी जन अवघेचि आंधळे

आंधळ्यासी जन अवघेचि आंधळे । आपणासी डोळे दृष्टी नाहीं ॥१॥

रोग्या विषतुल्य लागे हें मिष्टान्न । तोंडासी कारण चवी नाहीं ॥२॥

तुका म्हणे शुद्ध नाहीं जो आपण । तया त्रिभुवन अवघें खोटें ॥३॥

195 कांहीं नित्यनेमावीण

कांहीं नित्यनेमावीण । अन्न खाय तोचि श्र्वान । वाया मनुष्यपण । भार वाहे तो वृषभ ॥१॥ त्याचा होय भुमीभार । नेणें यातीचा आचार ।

झाला दावेदार । भोगवी अघोर पितरांसी ॥२॥ अखंड अशुभ वाणी । खरें न बोलेचि स्वप्नीं । पापी तयाहूनि । आणिक नाहीं दुसरा ॥३॥

पोट पोसी एकला भुतीं दया नाहीं ज्याला । पाठीं लागे आल्या । अतीताचें दारासीं ॥४॥ नांही संतांचे पूजन । न घडे तीर्थांचें भ्रमण ।

यमाचा आंदण । सीण थोर पावेल ॥५॥ तुका म्हणे त्यांनीं । मनुष्यपणा केली हानी । देवा विसरुनी । गेलीं म्हणतां मी माझें ॥६॥

196  गाढवाचें तानें

गाढवाचें तानें । पालटतें क्षणक्षणें ॥१॥ तैसें अधमाचे गुण । एकविध नाहीं मन ॥२॥ उपजतां बरें दिसे । रुप वाढतां तें नासे ॥३॥ तुका म्हणे भुकंतेवेळें । वेळ अवेळ न कळे ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

197   सत्य संकल्पाचा दाता नारायण

सत्य संकल्पाचा दाता नारायण । सर्व करी पूर्ण मनोरथ ॥१॥

येथें अळंकार शोभती सकळ । भावबळें फळ इच्छेचें तें ॥२॥

अंतरीचें बीज जाणॆं कळवळा । व्यापक सकळां ब्रह्यांडाचा ॥३॥

तुका म्हणे नाहीं चालत तांतडी । प्राप्त काळघडी आल्यावीण ॥४॥

198  घेऊनियां चक्र गदा

घेऊनियां चक्र गदा । हाचि धंदा करितो ॥१॥ भक्तां राखे पायांपासीं । दुर्जनासी संहारी ॥२॥ अव्यक्त ते आकारलें । रुपा आलें गुणवंत ॥३॥

तुका म्हणे पुरवी इच्छा । जया तैसा विठ्ठल ॥४॥

199  साठविला हरि

साठविला हरि । जिहीं ह्रुदयमंदिरीं ॥१॥ त्यांची सरली येरझार । झाला सफळ व्यापार ॥२॥ हरि आला हाता । मग कैची भय चिंता ॥३॥

तुका म्हणे हरि । कांहीं उरों नेदी उरी ॥४॥

200 म्हणऊनि शरण जावें

म्हणऊनि शरण जावें । सर्वभावें देवासी ॥१॥ तो हा उतरील पार । भव दुस्तर नदीचा ॥२॥ बहु आहे करुणावंत । अनंत हें नाम ज्या ॥३॥

तुका म्हणे साक्षी आले । तरी केलें प्रगट ॥४॥

201 क्षणाक्षणा हाचि करावा विचार

क्षणाक्षणा हाचि करावा विचार । तरावया पार भवसिधु ॥१॥

नाशिवंत देह जाणार सकळ । आयुष्य खातो काळ सावधान ॥२॥

संतसमागमीं धरावी आवडी । करावी तांतडी परमार्थी ॥३॥

तुका म्हणे इहलोकींच्या वेव्हारें । नये डोळे धुरें भरुनि राहो ॥४॥

202 शांतीपरतें नाही सुख

शांतीपरतें नाही सुख । येर अवघेंचि दु :ख ॥१॥ म्हणऊनि शांति धरा । उतराल पैलतीरा ॥२॥ खवळलिया कामक्रोधी । अंगी भरतीं आधि व्याधि ॥३॥ तुका म्हणे त्रिविध ताप । जाती मग आपेआप ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

203 भावें गावें गीत

भावें गावें गीत । शुद्ध करुनियां चित्त ॥१॥ तुज व्हावा आहे देव । तरि हा सुलभ उपाव ॥२॥ आणिकांचे कानीं । गुण दोष मना नाणीं ॥३॥

मस्तक ठेंगणा । करी संतांच्या चरणा ॥४॥ वेचीं तें वचन । जेणें राहे समाधान ॥५॥ तुका म्हणे फ़ार । थोडा तरी पर‍उपकार ॥६॥

204 आलिया भोगासी असावे सादर

आलिया भोगासी असावे सादर । देवावरी भार घालुनिया ॥१॥

मग तो कृपासिंधु निवारी साकडें । येर ते बापुडे काय रंक ॥२॥

भयाचिये पोटीं दु:खाचिया राशी । शरण देवासी जातां भलें ॥३॥

तुका म्हणे नव्हे काय त्या करितां । चिंतावा तो आतां विश्र्वंभर ॥४॥

205 तरीच जन्मा यावें

तरीच जन्मा यावें । दास विठ्ठलाचे व्हावे ॥१॥ नाही तरी काय थोडीं । श्‍वान शुकरें बापुडीं ॥२॥ ज्याल्याचें तें फळ । अंगीं लागों नेदी मळ ॥३॥ तुका म्हणॆ भले । ज्याच्या नांवें मानवलें ॥४॥

206  निष्ठावंत भाव भक्तांचा स्वधर्म

निष्ठावंत भाव भक्तांचा स्वधर्म । निर्धार हें वर्म चुकों नये ॥१॥

निष्काम निश्र्चळ विठ्ठलीं विश्र्वास । पाहों नये वास आणिकांची ॥२॥

तुका म्हणे ऎसा कोण उपेक्षिला । नाहीं ऎकिला ऎसा कोणी ॥३॥

मुख्य अक्षरसूची        मुख्य अनुक्रमणिका      अभंग सूची/अनुक्र.

207  काळ सारावा चिंतनें

काळ सारावा चिंतनें । एकांतवासी गंगास्नानें । देवाच्या पूजनें । प्रदक्षिणा तुळसीच्या ॥१॥ युक्त आहार विहार । नेम इंद्रियांसी सार ।

नसावी बासर । निद्रा बहु भाषण ॥२॥ परमार्थ महाधन । जोडी देवाचे चरण । व्हावया जतन । हे उपाय लाभाचे ॥३॥ देह समर्पिजे देवा । भार कांहींच न घ्यावां । होईल आघवा । तुका म्हणॆ आनंद ॥४॥

208  आलें देवाजीच्या मना

आलें देवाजीच्या मना । तेथें कोणाचें चालेना ॥१॥ हरिश्र्चंद्र ताराराणी । वाहे डोंबा घारीं पाणी ॥२॥ पांडवांचा साहाकारी । राज्यावरोनि केले दुरी ॥३॥ तुका म्हणे उगेचि राहा । होईल ते सहज पाहा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

209 भक्तिप्रेमसुख नेणवे आणिकां

भक्तिप्रेमसुख नेणवे आणिकां । पंडित वाचकां ज्ञानियांसी ॥१॥

आत्मनिष्ठ जरी झाले जीवन्मुक्त । तरी भक्तिसुख दुर्लभ त्यां ॥२॥

तुका म्हणे कृपा करील नारायण । तरिच हें वर्म पडे ठावें ॥३॥

210  आम्ही वैकुंठवासी

आम्ही वैकुंठवासी । आलों याचि कारणासी । बोलिले जे ऋषी । साच भावें वर्ताया ॥१॥ झाडु संतांचे मारग । आडरानीं भरलें जग ।

उच्छिष्टाचा भाग । शेष उरलें तें सेवूं ॥२॥ अर्थे लोपलीं पुराणें । नाश केला शब्दाज्ञाने । विषयलोभीं मनें । साधनें बुडविलीं ॥३॥ पिटुं भक्तिचा डांगोरा । कळिकाळासी दरारा । तुका म्हणे करा । जयजयकार आनंदें ॥४॥

211  नको नको मना गुंतुं मायाजाळीं

नको नको मना गुंतुं मायाजाळीं । काळ आला जवळीं ग्रासावया ॥१॥

काळाची ही उडी पडेल बा जेव्हां । सोडविना तेव्हां मायबाप ॥२॥

सोडविना बंधु पाठिची बहिण । शेजेची कामीन दुर राहे ॥३॥

सोडविना राजा देशीचा चौधरी । आणिक सोइरीं भलीं भलीं ॥४॥

तुका म्हणे तुला सोडविना कोणी । एका चक्रपाणिवांचूनियां ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

212 प्रारब्धेंचि जोडे धन

प्रारब्धेंचि जोडे धन । प्रारब्धेंचि वाढे मान ॥१॥ सोस करिसी वाया । भज मना पंढरीराया ॥२॥ प्रारब्धेंचि होय सुख । प्रारब्धेंचि पावें दु :ख ॥३॥ प्रारब्धेंचि भरे पोट । तुका करीना बोभाट ॥४॥

————–

213  करीं हेंचि काम

करीं हेंचि काम । नाम जपे राम राम ॥१॥ लागो हाचि छंद । मना गोविंद गोविंद ॥२॥ तुका म्हणे मना । मज भीक द्यावी दीना ॥३॥

214  घेईं घेईं माझें वाचे

घेईं घेईं माझें वाचे । गाडे नाम विठोबाचें ॥१॥ तुम्ही घ्यारे डोळे सुख । पाहा विठोबाचें मुख ॥२॥ तुम्ही ऎका रे कान । माझ्या विठोबाचे गुण ॥३॥ मना तेथें धांव घेईं । राहें विठोबाचे पायीं ॥४॥ तुका म्हणॆ जीवा । नको सोडूं या केशवा ॥५॥

215   आम्ही तेणॆं सुखी

आम्ही तेणॆं सुखी । म्हणा विठ्ठल विठ्ठल मुखीं ॥१॥ तुमचें येर वित्त धन । तें मज मृत्तिकेसमान ॥२॥ कंठीं मिरवा तुळसी । व्रत करा एकादशी ॥३॥ म्हणवा हरीचे दास । तुका म्हणॆ मज हे आस ॥४॥

216  रुपीं जडले लोचन

रुपीं जडले लोचन । पायीं स्थिरावलें मन ॥१॥ देह भाव हरपला । तुज पाहतां विठ्ठला ॥२॥ कळों नेदी सुखद:ख । तहान हरपली भूक ॥३॥

तुका म्हणॆ नव्हे परती । तुझ्या दर्शनें मागुती ॥४॥

217  सदा नाम घोष करुं हरिकथा

सदा नाम घोष करुं हरिकथा । तेणें सदा चित्ता समाधान ॥१॥

सर्व सुख ल्यालों सर्व अलंकार । आनंदें निर्भर डुलतसों ॥२॥

असो ऎसा कोठें आठवचि नाहीं । देहींच विदेही भोगुं दशा ॥३॥

तुका म्हणॆ आम्ही झालों अग्निरुप । लागों नेदूं पापपुण्य अंगा ॥४॥

218  विषयीं विसर पडिला नि:शेष

विषयीं विसर पडिला नि:शेष । अंगीं ब्रह्मरस ठसावला ॥१॥

माझी मज झाली अनावर वाचा । छंद या नामाचा घेतलासे ॥२॥

लाभाचिया सोसें पुढें चाली मना । धनाचा कृपणा लोभ जैसा ॥३॥

तुका म्हणे गंगा सागर संगमीं । अवघ्या झाल्या उर्मी एकमय ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

219  याजसाठीं केला होता अट्टाहास

याजसाठीं केला होता अट्टाहास । शेवटचा दिस गोड व्हावा ॥१॥

आतां निश्र्चिंतीनें पावलों विसावा । खुंटलिया धांवा तृष्णेचिया ॥२॥

कवतुक वाटे झालिया वेचाचें । नांव मंगळाचे तेणें गुणॆं ॥३॥

तुका म्हणे मुक्ति परिणिली नोवरी । आतां दिवस चारी खेळीमेळी ॥४॥

220  ब्रह्मरस गोडी तयासी फ़ावली

ब्रह्मरस गोडी तयासी फ़ावली । वासना निमाली सकळ ज्याची ॥१॥

नाहीं त्या विटाळ अखंड सोवळीं । उपाधी वेगळीं जाणिवेच्या ॥२॥

मन हें निश्र्चिळ झालें एके ठायीं । तया उणे काई निजसुखा ॥३॥

तींचि पुण्यवंतें पर‍उपकारी । प्रबोधी त्या नारीं नरलोकां ॥४॥

तुका म्हणॆ त्याचें पायीं पायपोस । होऊनियां वास करीन तेथें ॥५॥

221  हेंचि थोर भक्ति आवडते देवा

हेंचि थोर भक्ति आवडते देवा । संकल्पावी माया संसाराची ॥१॥

ठेविलें अनंतें तैसेचि राहावें । चित्तीं असा द्यावें समाधान ॥२॥

वाहिल्या उद्वेग दु :खचि केवळ । भोगणॆं तें फळ संचिताचें ॥३॥

तुका म्हणे घालूं तयावरी भार । वाहूं हा संसार देवापायीं ॥४॥

222 आपुला तो एक देव करुनि घ्यावा

आपुला तो एक देव करुनि घ्यावा । तेणेंवीण जीवा सुख नव्हे ॥१॥

येर तीं माईकें दु:खाचीं जनिती । नाहीं आदि अंती अवसानीं ॥२॥

अविनाश करी आपुलिया ऎसें । लावीं मना पिसें गोविंदाचें ॥३॥

तुका म्हणॆ एका मरणॆंचि सरे । उत्तमचि उरे कीर्ति मागें ॥४॥

223  चाले हें शरीर कोणाचिये सत्ते

चाले हें शरीर कोणाचिये सत्ते । कोण बोलविते हरीवीण ॥१॥

देखवी ऎकवी एक नारायण । तयाचें भजन चुको नको ॥२॥

मानसाची देव चालवी अहंता । मीचि एक कर्तां म्हणोनियां ॥३॥

वृक्षाचेंही पान हाले ज्याची सत्ता । राहिली अहंता मग कोठें ॥४॥

तुका म्हणे विठो भरला सबाहीं । तया उणें काहीं चराचरीं ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

224  विष्णुमय जग वैष्णवांचा धर्म

विष्णुमय जग वैष्णवांचा धर्म । भेदाभेदभ्रम अमंगळ ॥१॥

आइका जी तुम्ही भक्त भागवत । कराल तें हित सत्य करा ॥२॥

कोणाही जिवाचा न घडो मत्सर । वर्म सर्वेश्वर पूजनाचें ॥३॥

तुका म्हणे एका देहाचे अवयव । सुख दु:ख जीव भोग पावे ॥४॥

225  चित्त शुद्ध तरी शत्रु मित्र होती

चित्त शुद्ध तरी शत्रु मित्र होती । व्याघ्रही न खाती सर्प तया ॥१॥

विष तें अमृत आघात तें हित । अकर्तव्य नीत होय त्यासी ॥२॥

दु:ख तें देईल सर्व सुख फळ । होतील शीतळ अग्निज्वाळा ॥३॥

आवडेल जीवां जिवाचिये परी । सकळां अंतरीं एक भाव ॥४॥

तुका म्हणॆ कृपा केली नारायणें । जाणिजे तें येणें अनुभवें ॥५॥

226  संतकृपा झाली

संतकृपा झाली । इमारत फळा आली ॥१॥ ज्ञानदेवे रचिला पाया । उभारिले देवालया ॥२॥ नामा तयाचा किंकर । तेणे केला हा विस्तार ॥३॥ जनार्दन एकनाथ । ध्वज उभारिला भागवत ॥४॥ भजन करा सावकाश । तुका झालासें कळस ॥५॥ बहिणी म्हणे पडकती ध्वजा । निरुपण केले वोजा ॥६॥

227  देखोनियां तुझ्या रुपाचा आकार

देखोनियां तुझ्या रुपाचा आकार । उभा कटीं कर ठेवूनियां ॥१॥

तेणें माझ्या चित्ता होय समाधान । वाटतें चरण न सोडावे ॥२॥

मुखें गातों गीत वाजवितों टाळी । नाचतों राउळीं प्रेमसुखें ॥३॥

तुका म्हणे मज तुझ्या नामापुढें । तुच्छ हें बापुडें सकळही ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

228  मी अवगुणी अन्यायी

मी अवगुणी अन्यायी । किती म्हणॊन सांगो काई । आतां मज पायी । ठाव देई विठ्ठले ॥१॥ पुरे पुरे हा संसार । कर्म बळिवंत दुस्तर । राहों नेदी स्थिर । एके ठायीं निश्र्चळ ॥२॥ अनेक बुद्धिचे तरंग । क्षणक्षणां पालटती रंग । धरुं जातां संग । तंव तो होतो बाधक ॥३॥ तुका म्हणॆ आतां । अवघी तोडी माझी चिंता । येउनी पंढरीनाथा । वास करी ह्र्दयीं ॥४॥

229 पडतां जड भारी

पडतां जड भारी । दासीं आठवावा हरी ॥१॥ मग तो हाऊं नेदी सीण । आड घाली सुदर्शन ॥२॥ नामाच्या चिंतनें । बारा वाटा पळतीं विघ्नें ॥३॥ तुका म्हणॆ प्राण । करा देवीसी अर्पण ॥४॥

229 आनंदाच्या कोटी

आनंदाच्या कोटी । सांठवल्या आम्हां पोटीं ॥१॥ प्रेम चालिला प्रवाहो । नाम ऒघ लवलाहो ॥२॥ अखंड खंडेना जीवन । राम कृष्ण नारायण ॥३॥ थडी आहिक्य परत्र । तुका म्हणे समतीर ॥४॥

230   अंतरींची घेतो गोडी

अंतरींची घेतो गोडी । पाहे जोडी भावाची ॥१॥ देव सोयरा देव सोयरा । देव सोयरा दीनाचा ॥२॥ आपुल्याच वैभवें । शृंगारावें निर्मळॆं ॥३॥

तुका म्हणे जेवी सवें । प्रेम द्यावे प्रीतीचें ॥४॥

231 देव तिहीं बळें धरिला सायासें

देव तिहीं बळें धरिला सायासें । करुनियां नास उपाधीचा ॥१॥

पूर्वपक्षी धातु धिक्कारिलें जन । स्वयें जनार्दन तेचि झाले ॥२॥

तुका म्हणॆ यासी न चले तांतडी । अनुभवें गोडी येईल कळों ॥३॥

232 ब्रह्मरस घेई काढा

ब्रह्मरस घेई काढा । जेणें पीडा वारेल ॥१॥ पथ्य नाम विठोबाचें । आणीक वाचे न सेवी ॥२॥ भवरोगा ऎसें जाय । आणीक काय क्षुल्लकें ॥३॥ तुका म्हणे नव्हे बाधा । आणीक कदा भूतांची ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

233 संसार तो कोण लेखे

संसार तो कोण लेखे । आम्हां सखे हरिजन ॥१॥ काळ ब्रह्मानंदें सरे । आवडी उरे संचली ॥२॥ स्वप्नीं तेही नाहीं चिंता । रात्रीं जाता दिवस ॥३॥ तुका म्हणे ब्रह्मरसें । होय सरिसें भोजन ॥४॥

234  संसाराच्या नांवें घालूनियां शून्य

संसाराच्या नांवें घालूनियां शून्य । वाढता हा पुण्य धर्म केला ॥१॥

हरिभजनें हें धवळिलें जग । चुकविला लाग कळिकाळाचा ॥२॥

कोणाहि नलगे साधनांचा पांग । करणें केला त्याग देहबुद्धी ॥३॥

तुका म्हणे सुख समाधी हरिकथा । नेणें भवव्यथा गाईल तो ॥४॥

235  सर्वात्मकपण

सर्वात्मकपण । माझें हिरोनि नेतो कोण ॥१॥ मनीं भक्तीची आवडी । हेवा व्हावी ऎशी जोडी ॥२॥ घेईन जन्मांतरे । हेंचि करावया खरें ॥३॥

तुका म्हणे देवा । ऋणी करुनि ठेवूं सेवा ॥४॥

236  संसाराचे अंगीं अवघींच व्यसनें

संसाराचे अंगीं अवघींच व्यसनें । आम्ही या कीर्तनें शुद्ध झालों ॥१॥

आतां हें सोवळें झालें त्रिभुवन । विषम धोऊन सांडियेलें ॥२॥

ब्रह्मपुरीं वास करणें अखंड । न देखिजे तोंड विटाळाचे ॥३॥

तुका म्हणे आम्हां एकान्ताचा वास । ब्रह्मी ब्रह्मरस सेवूं सदा ॥४॥

237  सर्व संगीं वीट आला

सर्व संगीं वीट आला । तूं एकला आवडसी ॥१॥ दिली आतां मिठी । जगजेठी न सोडीं ॥२॥ बहु झालों खेदक्षीण । येणें शीण तो नासे ॥३॥

तुका म्हणे गंगे वास । बहु त्या आस स्थळाची ॥४॥

238 तुजविण कोणां । शरण

तुजविण कोणां । शरण जाऊं नारायणा ॥१॥ ऎसा न देखें मी कोणी । दुजा तिहीं त्रिभुवनीं ॥२॥ पाहिलीं पुराणें । धोडोळिलीं दरुषणें ॥३॥

तुका म्हणॆ ठायीं । जडुन ठेलों तुझ्या पायीं ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

239 येथें दुसरी न सरे आटी

येथें दुसरी न सरे आटी । देवो भेटी जावया ॥१॥ तोचि ध्यावा एक चित्तें । करुनि रितें कलेवर ॥२॥ षड्‍ऊर्मी ह्रदयांत । यांचा अंत पुरवूनि ॥३॥ तुका म्हणे खुंटे आस । तेथें वास करी तो ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

240 येणें बोधें आम्ही असों सर्वकाळ

येणें बोधें आम्ही असों सर्वकाळ । करुं हे निर्मळ हरिकथा ॥१॥

आम्ही भूमीवरी एक पै दैवाचें । निधान हें वाचे सांपडलें ॥२॥

तरतील कुळें दोन्ही उभयतां । गातां आइकता सुखरुप ॥३॥

न चळे हा मंत्र न म्हणें यातीकुळ । नलगे काळ वेळ विचारावी ॥४॥

तुका म्हणे माझा विठ्ठल विसावा । सांठविन हांवा ह्रदयांत ॥५॥

241 आधिल्या भ्रतारें काम नव्हे पुरा

आधिल्या भ्रतारें काम नव्हे पुरा । म्हणोनि व्यभिचारा टेकलियें ॥१॥

रात्रंदिवस मज पाहिजे जवळी । क्षण त्या निराळी न गमे घडी ॥२॥

नाम गोष्टी माझी सोय सांदा आतां । रातलें अनंता तुका म्हणे ॥३॥

242 हाचि नेम आतां न फिरें माघारी

हाचि नेम आतां न फिरें माघारी । बैसलें शेजारीं गोविंदाचे ॥१॥

घररिघी झालें पट्टराणी बळें । वरिलें सावळें परब्रह्म ॥२॥

बळियाचा अंगसंग झाला आतां । नाहीं भय चिंता तुका म्हणॆ ॥३॥

243 अवघा भार वाटे देवा

अवघा भार वाटे देवा । संतसेवा न करितां ॥१॥ कसोटी हे असे हातीं । सत्य मूर्तीं भगवंत ॥२॥ चुकलोंसा दिसे पंथ । गेले संत तो ऎसा ॥३॥

तुका म्हणे सोंग वायां । कारण या अनुभवें ॥४॥

244 पिकलिया सेंद कडुपण गेलें

पिकलिया सेंद कडुपण गेलें । तैसें आम्हां केलें पांडूरंगें ॥१॥ काम क्रोध लोभ निमाले ठायींचि । सर्व आनंदाची सृष्टि झाली ॥२॥ आठव नाठव गेले भावाभाव । झाला स्वयमेव पांडुरंग ॥३॥ तुका म्हणे भाग्य या नांवें म्हणीजे । संसारीं जन्मीजे याचिलागीं ॥४॥

245 मुक्त होता परि बळें झाला बद्ध

मुक्त होता परि बळें झाला बद्ध । घेऊनियां छंद माझें माझें ॥१॥

पाप पुण्य अंगी घेतलें जडून । वर्म नेणें कोण करिता तो ॥२॥

तुका म्हणॆ गेलें व्यर्थ वायांविण । जैसा मृग शीण मृगजळीं ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

246 माझे गडी कोण कोण

माझे गडी कोण कोण । निवडा भिन्न यांतुनी ॥१॥ आप आपणामध्ये मिळों । एक खेळों एकाशीं ॥२॥ घाबरियांच्या मोडा काड्या । धडा भ्याडा वळतियां ॥३॥ तुका म्हणे देवापाशीं । विटाळशी नसावी ॥४॥

247 हरिदासाचिये घरीं

हरिदासाचिये घरीं । मज उपजवा जन्मांतरीं ॥१॥ म्हणसी कांही मागा । हेंचि देगा पांडुरंगा ॥२॥ संता लोटांगणीं । जातां लाज नको मनीं ॥३॥ तुका म्हणे अंगीं । शक्ति देई नाचे रंगीं ॥४॥

248 हरि तुझें नाम गाईन अखंड

हरि तुझें नाम गाईन अखंड । याविण पाखंड नेणें कांहीं ॥१॥ अंतरीं विश्‍वास अखंड नामाचा । काया मनें वाचा हेंचि देई ॥२॥ तुका म्हणे आतां देई संतसंग । तुझे नामी रंग भरो मना ॥३॥

249 हें तों एक संतांठायीं

हें तों एक संतांठायीं । लाभ पायीं उत्तम ॥१॥ म्हणवितां त्यांचे दास । पुढें आस उरेना ॥२॥ कृपादान केले संतीं । कल्पांतींही सरेना ॥३॥

तुका म्हणे संतसेवा । हेचि देवा उत्तम ॥४॥

250 जन्मा आलों त्याचें

जन्मा आलों त्याचें । आजि फळ झालें साचें ॥१॥ तुम्ही सांभाळिलें संतीं । भय निरसली खंती ॥२॥ कृतकृत्य झालों । इचछा केली ते पावलों ॥३॥ तुका म्हणे काळ । आतां करुं न शके बळ ॥४॥

251 कोण पुण्य़ कोणा गांठी

कोण पुण्य़ कोणा गांठी । ज्यासी ऎसियांची भेटी ॥१॥ जिहीं हरी धरिला मनीं । दिलें संसारासी पाणी ॥२॥कोण हा भाग्याचा । ऎसियासी बोले वाचा ॥३॥ तुका म्हणे त्याचे भेटी । होय संसारासी तुटी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

252 घातला दुकान । देती आलियासी

घातला दुकान । देती आलियासी दान ॥१॥ संत उदार उदार । भरलें अनंत भांडार ॥२॥ मागत्याची पुरे । धणी आणिकांसी उरे ॥३॥

तुका म्हणे पोतें । देवें भरिलें नव्हें रितें ॥४॥

253 उठाउठी अभिमान । जाय

उठाउठी अभिमान । जाय ऎसें स्थळ कोण ॥१॥ तें या पंढरीस घडे । खळां पाझर रोकडे ॥२॥ नेत्रीं अश्रूचिया धारा । कोठें रोमांच शरीरा ॥३॥ तुका म्हणे काला । कोठें अभे देखिला ॥४॥

254 हित व्हावें तरी दंभ दुरी ठेवा

हित व्हावें तरी दंभ दुरी ठेवा । चित्तशुद्धि सेवा देवाची हे ॥१॥ आवडी विठ्ठल गाइजे एकान्तीं । अलभ्य ते येती लाभ धरा ॥२॥ आणिकां अंतरी न द्यावी वसती । कारावी हे शांती वासनेची ॥३॥ तुका म्हणॆ बाण हाचि निर्वाणींचा । वाउगी हे वाचा वेचूं नये ॥४॥

255 उपाधि वेगळे तुम्ही निर्विकार

उपाधि वेगळे तुम्ही निर्विकार । कांहींच संसार तुम्हां नाहीं ॥१॥ ऎसें मज करुनि ठेवा नारायणा । समूळ वासना नुरवावी ॥२॥ नि :संग तुम्हासी राहणें एकट । नाही कटकट साहों येत ॥३॥तुका म्हणे नाहीं मिळों येत शिळा । रंगासी सकळा स्फ़टिकाची ॥४॥

256 उजळावया आलों वाटा

उजळावया आलों वाटा । खरा खोटा निवाडा ॥१॥ बोलविले बोलें बोल । धनी विठ्ठल सन्निध ॥२॥ तरी मनीं नाही शंका । बळें एका स्वामीच्या ॥३॥ तुका म्हणॆ नये आम्हां । पुढें कामा गाबाळ ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

257 साधावया भक्तिकाज

साधावया भक्तिकाज । नाहीं लाज धरीत ॥१॥ ऎसियशी शरण जावें । शक्तीजीवें न वंची ॥२॥ भीष्म प्रण केला खरा । धनुर्धरा रक्षीलें ॥३॥

तुका म्हणे साक्ष हातीं । तो म्यां चित्तीं धरियेला ॥४॥

258 करा करा लागपाठ

करा करा लागपाठ । धरा पंढरीची वाट । जंव नाहीं चपेट । घात पडिला काळाचा ॥१॥ दुजा ऎसा नाहीं कोणी । जो या काढी भयांतूनि । करा म्हणऊनि । हा विचार ठायींचा ॥२॥ होतीं गात्रें बेंबळीं । दिवस अस्तमान काळीं । होतें वाहें टाळी । जवं मोकळीं आहेती ॥३॥ कां रे घेतलासी सोस । तुज वाटताहे कैसें । तुका म्हणे ऎंसे पुढें कै लाहासी ॥४॥

259 एवढा प्रभू भावें

एवढा प्रभू भावें । तेणें संपुष्टीं रहावें ॥१॥ होय भक्ती केला तैसा । परवी धरावी ते इच्छा ॥२॥ एवढा जगदानी । मगी तुळसीदळ पाणी ॥३॥ आला नांवारुपा । तुका म्हणॆ झाला सोपा ॥४॥

260 आम्हीं हरिचे संवगडे

आम्हीं हरिचे संवगडे । जुने ठायीं चे वेडे बागडे । हातीं धरुनि कडे । पाठीसवें वागविलो ॥१॥ म्हणोनि भिन्न भेद नाही । देवा आम्हां एक देहीं । नाहीं झालों कई । एका एक वेगळे ॥२॥ निद्रा करितां होतों पायीं । सवेंचि लंका घेतली तई । वानर गोवळ गाई । सवें चारित फिरतसों ॥३॥ आम्हां नामाचें चिंतन । रामकृष्ण नारायण । तुका म्हणॆ क्षण । खातां जेवितां न विसंबो ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

261 ऎसा हा लौकिक कदा राखवेना

ऎसा हा लौकिक कदा राखवेना । पतितपावना देवराया ॥१॥ संसार करितां म्हणती हा दोषी । टाकितां आळसी पोटपोसा ॥२॥ आचार करितां म्हणती हा पसारा । न करितां नरा निंदिताती ॥३॥ संतसंग करितां म्हणती हा उपदेशी । येरा आभाग्यासी ज्ञान नाहीं ॥४॥ धन नाहीं त्यासी ठायींचा करंटा । समर्थासि ताठा करिताती ॥५॥ बहु बोलो जातां म्हणती हा वाचाळ । न बोलातां सकळ म्हणती गर्वी ॥६॥ भेटिसी नवजातां म्हणती हा निष्ठुर । येतां जातां घर बुडविलें ॥७॥ लग्न करुं जातां म्हणती हा मातला । न करितां झाला नपुंसक ॥८॥ निपुत्रिका म्हणती पहा हो चांडाळ । पातकाचें मूळ पोरवडा ॥९॥ लोक जैसा ऒक धरितां धरवेना । अभक्ता जिरे ना संतसंग ॥१०॥ तुका म्हणॆ आतां आइका वचन । त्यजुनियां जन भक्ति करा ॥११॥

262 अरे गिळिले हो संसारें

अरे गिळिले हो संसारें । कांहीं तरी राखा खरें । दिला करुणाकरें । मनुष्यदेह सत्संग ॥१॥ येथें न घलीं न घलीं आड । संचितसा शब्द नाड । उठाउठीं गोड । बीजें बीज वाढवी ॥२॥ केलें तें क्रियमाण । झालें तें संचित म्हण । प्रारब्ध जाण । उर‍उरित उरलें तें ॥३॥ चित्तं खोटें चालीवरी । रोग भोगाचे अंतरी । रसना अनावरी । तुका म्हणे ढुंग वाहे ॥४॥

263  ऎका रे जना तुझ्या स्वहिताच्या खुणा

ऎका रे जना तुझ्या स्वहिताच्या खुणा । पंढरीचा राणा मनामाजी स्मरावा ॥१॥ मग कैंचें रे बंधन वाचे गातां नारायण । भवसिंधु तो जाण येचि तीरी सरेल ॥२॥ दास्य करील कळिकाळ बंध तुटेल मायाजाळ । होतील सकळ रिद्धिसिद्धि म्हणियार्‍या ॥३॥ सकळ शास्त्रांचें सार हें वेदांचे गव्हर । पाहातां विचार हाचि करिती पुराणें ॥४॥ ब्राह्मण क्षत्रिय वैश्य -शूद्र चांडाळाही अधिकार । बाळें नारीनर आंदिकरोनि वेश्याही ॥५॥ तुका म्हणॆ अनुभवें आम्ही पाडियलें ठावें । आणीकही दैवें सुख घेती भाविकें ॥६॥

264  अवघ्या वाटा झाल्या क्षीण

अवघ्या वाटा झाल्या क्षीण । कली न घडे साधन । उचित विधी विधान । न कळे न घडे सर्वथा ॥१॥ भक्तिपंथ बहु सोपा । पुण्य नागवे या पापा । येणॆं जाणॆं खेपा । येणेचि एके खंडती ॥२॥ उभारोनि बाहे । विठो पालवीत आहे । दासां मीचि साहे । मुखें बोले आपुल्या ॥३॥ भाविक विश्‍वासी । पार उतारिलें त्यासी । तुका म्हणे नासी । कुतर्क्याचे कपाळीं ॥४॥

265  आम्हां भाविकांची जाती

आम्हां भाविकांची जाती । एकविध जी श्रीपती । अळंकारयुक्ति । सरों शकेचि ना ॥१॥ जाणे माउली त्या खुणा । क्षोभ उपजो नेदी मना ।

शांतवूनि स्तना । लावीं अहो कृपाळे ॥२॥ तुज अवघे होऊं येतें । परि मज बाटों नये चित्ते । उपासने परतें । नये कांही आवडो ॥३॥ करूं रुपाची कल्पना । मुखीं नाम नारायणा । तुका म्हणे जना । जळस्थळ देखतां ॥४॥

266  आणॊनियां मना

आणॊनियां मना । अवघ्या धांडोळिल्या खुणा । देखिला तो राणा । पंढरपुर निवासी ॥१॥ यासी अनुसरल्या काय । घडे ऎसें वायां जाय ।

देखिले ते पाय । सम जीवीं राहती ॥२॥ तो देखावा हा विध । चिंतनेंचि कार्य सिद्ध । आणिकां संबंध । नाहीं पर्वकाळासी ॥३॥

तुका म्हणे खळ । होती क्षणेंचि निर्मळ । जाऊनिया मळ । वाळवंटी नाचती ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

267   पंचभुतांचा गोंधळ

पंचभुतांचा गोंधळ । केला एके ठायीं मेळ । लाविला सबळ । अहंकार त्यापाठीं ॥१॥ तेथें काय मी तें माझें । कोण वागवी तें ओझें । देहा केवीं रिझे । हें काळाचें भातुकें ॥२॥ जीव न देखें मरण । धरी नवी सांडी जीर्ण । संचित प्रमाण । भोग शुभा अशुभासी ॥३॥ इच्छा वाढविते वेल । खुंटावा तो खरा बोल । तुका म्हणे मोल । झाकले तों पावेल ॥४॥

268  लाभ झाला बहुतां दिसीं

लाभ झाला बहुतां दिसीं । लाहो करा पुढें नासी । मनुष्यदेहा ऎसी । उत्तम जोडी जोडीली ॥१॥ घेई हरिनाम सादरें । भरा सुखाचीं भांडारें ।

झालिया व्यापारें । लाहो हेवा जोडीचा ॥२॥ घेउनी माप हातीं । काळ मोजी दिवस राती । चोर लाग घेती । पुढें तैंसे पळावे ॥३॥ हित सावकासें । म्हणे करीन तें पिसें । हातीं काय ऎसें । तुका म्हणे नेणसी ॥४॥

269  भिक्षापात्र अवलंबणें

भिक्षापात्र अवलंबणें । जळो जिणें लाजिरवाणें । ऎसियासी नारायणें । उपेक्षिजे सर्वथा ॥१॥ देवा पायी नाहीं भाव । भक्ति वरी वरी वाव ।

समर्पिला जीव । नाही तों हा व्यभिचार ॥२॥ जगा घालावें सांकडें । दीन होऊनि बापुडें । हेचि अभाग्य रोकडें । मुळ आणि अविश्‍वास ॥३॥ काय न करी विश्वंभर । सत्य करितां निर्धार । तुका म्हणे सार । दृढ पाय धरावें ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

270  अरे हा देह व्यर्थ जावें

अरे हा देह व्यर्थ जावें । ऎसें जरी तुज व्हावें । द्यूतकर्म मनोभावें । सारीपाट खेळावा ॥१॥ मग कैचें हरिचें नाम । निजलिया जागा राम ।

जन्मोजन्मींचा अधम । दु:ख थोर साधलें ॥२॥ विषयसुखाचा लंपट । दासी गमनीं अतिधीट । तया तेचि वाट । अधोगती जावया ॥३॥

आणिक एक कोड । नरका जावयाची चाड । तरी संतनिंदा गोड । करी कवतुकें सदा ॥४॥तुका म्हणे ऎसें । मना लावी रामपिसें । नाहीं तरी आलिया सायासें । फुकट जासी ठकोनी ॥५॥

271  दुजे खंडे तरी

दुजे खंडे तरी । उरला तो अवघा हरि । आपणाबाहेरी । न लगे ठाव धुंडावा ॥१॥ इतुलें जाणावया जाणा । कोड तरी मनें मना । पारधीच्या खुणा । जाणतेणेचि साधाव्या ॥२॥ देह आधीं काय खरा । देह संबंध पसारा । बुजगावणॆं चोरा । रक्षणसें भासतें ॥३॥ तुका करी जागा । नको वा सपूं वाउगा । आहेसि तूं अंगा । अंगी डोळे उघडी ॥४॥

272  मेघवृष्टिनें करावा उपदेश

मेघवृष्टिनें करावा उपदेश । परि गुरुनें न करावा शिष्य । वाटा लाभे त्यास । केल्या अर्धकर्माचा ॥१॥ द्रव्य वेचावें अन्नछत्रीं । भूतीं द्यावें सर्वत्र । न घ्यावा हा पुत्र । उत्तम याती पोसणा ॥२॥ बीज न पेरावें खडकीं । ओल नाही ज्याचे बुडखीं । थीतां ठके शेखीं । पाठी लागे दिवाण ॥३॥ गुज बोलावें संतांसी । पत्नी राखावी जैसी दासी ।

लाड देतां तियेसी । वाटां पावे कर्माचा ॥४॥ शुद्ध कसुनि पाहाबें । वरिला रंगा न भुलावें । तुका म्हणे घ्यावें । जया नये तुटी तें ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

273  मन करा रे प्रसन्न

मन करा रे प्रसन्न । सर्व सिद्धींचे कारण । मोक्ष अथवा बंधन । सुख समाधन इच्छा ते ॥१॥ मने प्रतिमा स्थापिली । मने मना पूजा केली ।

मनें इच्छा पुरविली । मन माउली सकळांची ॥२॥ मन गुरु आणि शिष्य । करी आपुलेंची दास्य । प्रसन्न आप आपणांस । गति अथवा अधोगति ॥३॥ साधक वाचक पंडित । श्रोते वक्‍ते ऎका मात । नाहीं नाहीं आन दैवत । तुका म्हणे दुसरें ॥४॥

274  नाम घेतां मन निवे

नाम घेतां मन निवे । जिव्हे अमृतचि स्त्रवे ।  होताती बरवे । ऎसे शकुन लाभाचे ॥१॥ मन रंगले रंगले । तुझ्या चरणी स्थिरावलें । केलिया विठ्ठलें । ऎसी कृपा जाणावी ॥२॥  झालें भोजनसें दिसें । चिरा पडोनि ठेला इच्छे । धालियाच्या ऎसे । अंगा येती उदगार ॥३॥ सुख भेटीं आलें सुखा । निध सांपडला मुखा ।  तुका म्हणे लेखा । आतां नाहीं आनंदा ॥४॥

275  यज्ञ भूतांच्या पाळणा

यज्ञ भूतांच्या पाळणा । भेद कारिय कारणा । पावावया उपासना । ब्रह्मस्थानीं प्रस्थान ॥१॥ एक परी पडिलें भागीं । फळ बीजचिये अंगीं । धन्य तोचि जगीं । आदिअ अंत सांभाळी ॥२॥ आवश्वक तो शेवट । येर अवघी खटपट । चालों जाणें वाट । ऎसा विरळा एखादा ॥३॥ तुका होवोनि निराळा । क्षराअक्षरा वेगळा । पाहे निगमकळा । बोले विठ्ठलप्रसादे ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

276  देखोनि हरखली अंड

देखोनि हरखली अंड । पुत्र झाला म्हणॆ रांड । तंव तो झाला भांड । चाहाड चोरटा शिंदळ ॥१॥ जाय तिकडे पीडी लोकां । जोडी भांडवल थुंका । थोर झाला चुका । वर कां नाहीं घातली ॥२॥ भूमि कांपे त्याच्या भारें । कुंभपाकाचीं शरीरें । बोलें निष्ठुर उत्तरें । पापदृष्टि मळिण चित्त ॥३॥ दुराचारी तो चांडाळ । पाप सांगतें विटाळ । तुका म्हणॆ खळ । म्हणॊनियां निषिद्ध तो ॥४॥

277  ऎसे ऎसियानें भेटती ते साधु

ऎसे ऎसियानें भेटती ते साधु । ज्यांच्या दर्शनें तुटे भवबंधु । जे कां सच्चिदानंदी नित्यानंदु । जे कां मोक्षसिद्धि तीर्थवंदु रे ॥१॥ भाव सर्व कारण मूळ बंदु । सदा समबुद्धि नास्तिक्य भेदु । भूतकृपा मोडी द्वेषकंदु । शत्रु मित्र पुत्र समकरीं बंधू रे ॥२॥ मन बुद्धि काया वाचा शुद्ध करी । रुप सर्वत्र देखोनि नमस्कारीं । लघूत्व सर्व भावें अंगीकारीं । सांडी मांडी मी तूं पण ऎशी थोर रे ॥३॥ अर्थकामचाड नाहीं चित्ता । मानामान मोह माया मिथ्या । वर्ते समाधानी जाणॊनि नेणता । साधु भेट देती तया अवचिता रे ॥४॥ मनीं दृढ धरीं विश्‍वास । नाहीं सांडीमांडीचा सायास । साधुदर्शन नित्यकाळ त्यास । तुका म्हणे जो विटला जाणीवेस रे ॥५॥

278  पुण्य फळलें बहुतां दिवसां

पुण्य फळलें बहुतां दिवसां । भाग्य उदयाचा ठसा । झालों सन्मुख तो कैसा । सन्तचरण पावलों ॥१॥ आजि फिटलें माझे कोडें । भव दु:खाचें सांकडे । कोंदाटले पुढें । परब्रम्ह सांवळें ॥२॥ आलिंगने संताचिया । दिव्य झाली माझी काया । मस्तक हें पायां । वरी त्यांच्या ठेवितां ॥३॥ तुका म्हणे धन्य झालो । सुखें संतांचिया धालों । लोटांगणीं आलों । पुढें भार देखोनी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

279  धन्य दिवस आजी दर्शन संतांचें

धन्य दिवस आजी दर्शन संतांचें । नांदें तया घरीं दैवत पंढरीचें ॥१॥

धन्य पुण्यरुप कैसा झाला संसार । देव आणि भक्त दुजा नाहीं विचार ॥२॥ धन्य पूर्व पुण्य ओढवलें निरुतें । संतांचे दर्शन झालें भाग्यें बहुतें ॥३॥ तुका म्हणे धन्य आम्हां जोडिली जोडी । संतांचे चरण आतां जीवें न सोडीं ॥४॥

280  देवो ऎकें हे विनंती

देवो ऎकें हे विनंती । मज नकोरे हे मुक्ति । तया इच्छा गति । हेंचि सुख आगळॆं ॥१॥ या या वैष्णवांचे घरी । प्रेमसुख इच्छा करी । रिद्धिसिद्धि व्दारीं । कर जोडुनी तुष्ठती ॥२॥ नको वैकुंठीचा वास । असे तया सुखा नाश । अद्भुत हा रस । कथाकाळीं नामाचा ॥३॥ तुका म्हणे आम्हां । जन्म गोड यासाठीं ॥४॥

281  तेथे सुखाची वसति

तेथे सुखाची वसति । गाती वैष्णव नाचती । दिंड्या पताका झळकती । जे गर्जती हरिनामें ॥१॥ दोषा झाली घेघेमारी । पळती भरले दिशा चारी । न येती माघारीं । नाहीं उरी परताया ॥२॥ विसरोनि देवपणा । उभा पंढरीचा राणा । विटोनि निर्गुणा । रुप धरिलें गोजिरें ॥३॥ पोट सेवितां न धाये । भुक भुकेलीच राहे । तुका म्हणे पाहे । कोणा वास मुक्तिची ॥४॥

282  बहु भितो जाणपणा

बहु भितो जाणपणा । आड न यो नारायणा । घेईन प्रेमपान्हा । भक्तिसुख निवाडें ॥१॥ यासी तुळे ऎसें कांही । दुजे त्रिभुवनीं नाहीं ।

काला भात दही । ब्रह्मदिकां दुर्लभ ॥२॥ निमिषार्ध संतसंगती । वास वैकुंठी कल्पांती । मोक्षपदें येती । ते विश्रांती बापुडी ॥३॥ तुका म्हणे हेंचि देई । मीतूंपणा खंड नाही । बोलिले त्या नाहीं । अभेदाची आवडी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

283  वाट वैकुंठीं पाहाती

वाट वैकुंठीं पाहाती । भक्त कै पा येथें येती । तयां जन्ममरणखंती । नाहीं चित्तीं परलोक ॥१॥ धन्य धन्य हरिचे दास । तयां सुलभ गर्भवास । ब्रह्मादिक करिती आस । तीर्थे वास भेटीची ॥२॥ कथा श्रवण व्हावयास । यमधर्मा थोर आस । पाहे रात्रंदिवस । वाट कर जोडोनि ॥३॥ रिद्धिसिद्धि न पाचारितां । त्या धुंडिती हरिभक्ता । मोक्ष सायुज्यता । वाट पाहे भक्तांची ॥४॥ असती जेथें उभे ठेले । सदा प्रेमसुखें धाले । आणीकही उद्धरिले । महादोषी चांडाळ ॥५॥ सकळ करिती त्यांची आस । सर्वभावें ते उदास । धन्य भाग्य त्यांस । तुका म्हणे दर्शनें ॥६॥

284  अखंड जया तुझी प्रीती

अखंड जया तुझी प्रीती । मज दे तयाची संगति । मग मी कमळापति । तुज बा नाणीं कांटाळा ॥१॥ पडोनि राहेन तये ठायीं । उगाचि संतांचिये पायीं । न मगें न करीं कांहीं । तुझी आण गा विठोवा ॥२॥

तुम्ही आम्ही पीडों जेणें । दोन्ही वारती एकानें । बैसलों धरणें । हाका देत दाराशी ॥३॥ तुका म्हणे या बोला । चित्त द्यावें बा विठ्ठला ।

न पाहिजे केला । अवघा माझा अव्हेर ॥४॥

285  धन्य पुंडलिका बहु बरें केलें

धन्य पुंडलिका बहु बरें केलें । निधान आणिलें पंढरिये ॥१॥ न करीं आळस आलिया संसारी । पाहें पा पंढरी भूवैकुंठ ॥२॥ न पविजे केल्या तपाचिया राशी । तें जनलोकासी । दाखविलें ॥३॥ सर्वोत्तम तीर्थ क्षेत्र आणि देव । शास्त्रांनीं हा निवडिला ॥४॥ विष्णुपद गया रामधाम काशी । अवघीं पायापाशीं विठोबाच्या ॥५॥ तुका म्हणे मोक्ष देखिल्या कळस । तात्काळ हा नाश अहंकाराचा ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

286  पावलों पंढरी वैकूंठभुवन

पावलों पंढरी वैकूंठभुवन । धन्य आजि दिन सोनियाचा ॥१॥ पावलों पंढरी आनंदगजरे । वाजतील तुरे शंखभेरी ॥२॥ पावलों पंढरी क्षेम आलिंगनीं । संत या सज्जनीं निवविलों ॥३॥ पावलों पंढरी पार नाहीं सुखा । भेटला हा सखा मायबाप ॥४॥ पावलों पंढरी येरझार खुंटलीं । माउली वोळली प्रेमपान्हा ॥५॥ पावलो पंढरी आपुलें माहेर । नाहीं संवसार तुका म्हणे ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

287  कास घालोनि बळकट

कास घालोनि बळकट । झालों कळीकाळावरी नीट । केली पायवाट । भवसिंधु वरुनि ॥१॥ या रे या रे लहान थोर । याति भलती नारीनर ।

करावा विचार । न लगे चिंता कोणासी ॥२॥ कामी गुंतले रिकामे । जपी तपी येथें जमे । लाविले दमामे । मुक्त आणि मुमुक्षा ॥३॥

एकंदर शिक्का । पाठविला येही लोका । आलों म्हणे तुका । मी नामाचा धारक ॥४॥

288  उदार तूं हरी

उदार तूं हरी । ऎसी कीर्ति चराचरीं । अनंत हे थोरी । गर्जताती पवाडे ॥१॥ तुझे पायीं माझा भाव । पुसी जन्ममरण ठाव । देवाचा तूं देव । स्वामी सकळां ब्रह्मांडा ॥२॥ मागणें तें तुज मागों । जीवभाव तुज सांगो । लागों तरी लागों । पायां तुमच्या दातारा ॥३॥ दिसों देसी कीविलवाणें । तरी तुजचि हे उणें ।  तुका म्हणे जिणें माझे तुज अधीन ॥४॥

289  नव्हे गुरुदास्य संसारिया

नव्हे गुरुदास्य संसारिया । वैराग्य तरी भेणें कापें विषयां ।  तैसें नाम नव्हे पंढरीराया । जया सायास न लगती ॥१॥ म्हणोनि गोड सर्वभावें । आंघोळी न लगे तोंडे धुवावें । आर्तचाड जीवें । नलगे भ्यावें संसारा ॥२॥ कर्म तंव न पुरे संसारिक । धर्म तव फळदायक । नाम विठ्ठलाचें एक । नाशी दु :ख भवाचें ॥३॥ न लगे सांडणे मांडणें । आगम निगमाचें देखणें । अवघे तुका म्हणे । विठ्ठल नामें आटलें ॥४॥

290  कळे ना कळे ज्या धर्म

कळे ना कळे ज्या धर्म । ऎका सांगतों रे वर्म । माझ्या विठोबाचें नाम । अट्टाहासें उच्चारा ॥१॥ तो या दाखवील वाटा । जया पाहिजे त्या निटा । कृपावंत मोठा । पाहिजे तो कळवळा ॥२॥ पुसतां चुका होतो वाटा । सवें बोळावा गोमटा । मोडों नेदी कांटा । घेऊं सांटा चोरासी ॥३॥ तुका म्हणे मोल । नलगे द्यावें वेचा बोल । विठ्ठल विठ्ठल । ऎसा छंद मनासी ॥४॥

291  कै वाहावे जीवन

कै वाहावे जीवन । कै पलंगीं शयन ॥१॥ जैसी जैसी वेळ पडे । तैसें तैसें होणें घडे ॥२॥ कै भोज्य नानापरी । कै कोरड्या भाकरी ॥३॥

कैं बैसावें वहनीं । कै पायीं अनवाणी ॥४॥ कैं उत्तम प्रावणें ।कैं वसनें तीं जीणें ॥५॥ कैं सकळ संपत्ती । कैं भोगणें विपत्ती ॥६॥ कैं सज्जनाशीं संग । कैं दुर्जनाशीं योग ॥७॥ तुका म्हणे जाण । सुख दु:ख तें समान ॥८॥

292  कथा त्रिवेणीसंगम

कथा त्रिवेणीसंगम । देव भक्त आणि नाम । तेथींचें उत्तम । चरणरज वंदिता ॥१॥ जळती दोषांचे डोंगर । शुद्ध होती नारी नर । गाती ऎकती सादर । जे पवित्र हरिकथा ॥२॥ तीर्थें तया ठाया । येती पुनीत व्हावया । पर्वकाळ पायां । तळीं वसे वैष्णवां ॥३॥ अनुपम्य हा महिमा । नाही द्यावया उपमा । तुका म्हणॆ ब्रह्मा । नेणें वर्णू या सुखा ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

293  यमधर्म सांगे दूतां

यमधर्म सांगे दूतां । तुम्हां नाहीं तेथें सत्ता । जेथें होय हरिकथा । सदा घोष नामाचा ॥१॥ नका जाऊं तया गावां । नामधारकाच्या शिवां ।

सुदर्शन यावा । घरटी फिरे भोंवतीं ॥२॥ चक्र गदा घेउनि हरि । उभा असे त्याचें व्दारी । लक्ष्मी कामारी । रिद्धिसिद्धिसहित ॥३॥ ते बळिया शिरोमणी । हरिभक्त ये मेदिनी । तुका म्हणे कानीं । यम सांगे दुतांचे ॥४॥

294  परम‍अमृतें रसना ओलावली

परम‍अमृतें रसना ओलावली । मनाची राहिली वृत्ति पायीं ॥१॥

सकळहीं तेथें वोळलीं मंगळें । वृष्टि केली जळें आनंदाच्या ॥२॥

सकळ इंद्रिये झालीं ब्रह्मरुप । ओतलें स्वरुप माजी तया ॥३॥

तुका म्हणे जेथें वसे भक्तराव । तेथें नांदे देव संदेह नाहीं ॥४॥

295  तेचि संत तेचि संत

तेचि संत तेचि संत । ज्यांचा हेत विठ्ठलीं ॥१॥ नेणती कांहीं टाणेटोणे । नामस्मरणावांचुनी ॥२॥ काया वाचा आणि मनें । धालें चिंतनें डुल्लती ॥३॥ निळा म्हणे विरक्त देहीं। आठवचि नाहीं विषयांचा॥४॥

296  मार्ग दाउनि गेले आधीं

मार्ग दाउनि गेले आधीं । दयानिधी संत पुढें ॥१॥ तेणेंचि पंथे चालों जातां । न पडे गुंता कोठेंकांही ॥२॥ मोडोनियां नाना मतें देती सिद्धांतें सौरसु ॥३॥ निळा म्हणे ऎसे संत । कृपावंत सुखसिंधु ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

297 मुख्य महाविष्णु चैतन्याचें मूळ

मुख्य महाविष्णु चैतन्याचें मूळ । सांप्रदाय फळ तेथोनियां ॥१॥

हंसरुपी ब्रह्मा उपदेशीं श्रीहरी । चतु:श्‍लोकीं चारी भागवत ॥२॥

तें गुज विधाता सांगें नारदासी । नारदें व्यासासी उपदेशिलें ॥३॥

राघव चैतन्य केलें अनुष्ठान । त्यासी द्वैपायनें कृपा केली ॥४॥

कृपा करुनि हस्त ठेवियेला शिरीं । बोध तो अंतरीं ठसावला ॥५॥

राघवां चरणीं केशव शरण । बाबाजीशीं पूर्ण कृपा त्याची ॥६॥

बाबजीनें स्वप्नीं येऊनि तुकयाला । अनुग्रह दिला निज प्रीति ॥७॥

जगद्‍गुरु तुका अवतार नामयाचा । संप्रदाय सकळांचा येथुनियां ॥८॥

निळा म्हणे मज उपदेश केला । संप्रदाय दिला सकळ जना ॥९॥

298  पूर्ण केला पूर्ण केला

पूर्ण केला पूर्ण केला । पूर्ण केला मनोरथ ॥१॥ घरा आले घरा आले । घरा आले कृपाळू ॥२॥ सांभाळिले सांभाळिले । सांभाळीले अनाथा ॥३॥ केला निळा केला निळा । केला निळा पावन ॥४॥

299  इस तन धनकी कौन बढाई

इस तन धनकी कौन बढाई । देखत नयनोंमे मिट्टी मिलाई ॥धृ॥

अपने खातिर महल बनाया । आपही जाकर जंगल सोया ॥१॥

हड्डी जले जैसे लकडीकी मोली । बाल जले जैसी घासकी पोली ॥२॥ कहत कबीरा सुन मेरे गुनिया । आप मुवे पिछे डुब गई दुनिया ॥३॥

300  हरिसे कोई नहीं बडा

हरिसे कोई नहीं बडा । दिवाने क्यों गफलतमें पडा ॥धृ॥ प्रल्हाद बेटा हरिसे लपटा । जभी खंभ कडकडा ॥१॥ गोपीचंद बचन सुनकर । महल मुलुख सब छोडा ॥२॥ हनुमानने सेवा कीन्ही । ले द्रोणागिरी उडा ॥३॥ पुंडलिकने सेवा कीन्ही । विठ्ठल बिटपर खडा ॥४॥

कहत कबीरा सुन भाई साधु । हरीचरण चित जडा ॥५॥

301  भजो रे भैया राम गोविंद हरि ॥धृ॥

जप तप साधन कछु नहीं लागत । खरचत नहीं गठरी ॥१॥

संतति संपति सुखके कारन । ज्यासे भूल परी ॥२॥

कहत कबीर ज्यामुख राम नहीं वो मुख धूल परी ॥३॥

302  गुरुबिन कौन बतावे बाट

गुरुबिन कौन बतावे बाट । बडा बिकट यम घाट ॥धृ॥ भ्रांतिकी बाडी नदिया बिचमों । अहंकारकी लाट ॥१॥ मदमत्सरकी धार बरसत है । माया पवन घनदाट ॥२॥ काम क्रोध दो पर्वत ठाडे । लोभ चोर संगात ॥३॥ कहत कबीर सुन मेरे गुनिया । क्यों करना बोभाट ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

303  मैं गुलाम मैं गुलाम मैं गुलाम तेरा

मैं गुलाम मैं गुलाम मैं गुलाम तेरा । तूही मेरा सच्चा सांई नाम लेउं तेरा ॥धृ॥ रंग नहीं रुप नहीं नहीं बरन छाया । निराकार निरगुन तूही रघुराया ॥१॥ एक रोटी दे लंगोटीं व्दार तेरा पावूं । काम क्रोध छोडकर हरिगुन गाऊं ॥२॥ मेहेरबान मेहेरबान मेहेर करो मेरी । दास कबीर चरण खडा नजर देख तेरी ॥३॥

304  हरि बोलो भाई हरि बोलो भाई

हरि बोलो भाई हरि बोलो भाई । हरि ना बोले वांकु राम दुर्‍हाई ॥१॥

काहेकु पढता खिन खिन गीता । हरिनाम लिया सो सब कुछ होता ॥२॥ मेरा मेरा कर कर क्या फल पाया । हरिके भजन बिना झुठ गमाया ॥३॥ कहत कबीर हरिगुन गाना । गावत गाचत वैकुंठ जाना ॥४॥

305  कान्हा बंसरी बजाय गिरिधारी

कान्हा बंसरी बजाय गिरिधारी । तोरि बन्सरी लागी मोको प्यारी ॥धृ॥

दही दुध बेचने जाती जमुना । कान्हाने घागरी फोरी ॥१॥ सिरपर घट घटपर झारी । उसकु उतार मुरारी ॥२॥ सास बुरी रे ननंद हठेली । देवर देवे मोको गारी ॥३॥ मीरा कहे प्रभु गिरिधर नागर । चरण कमल बलिहारी ॥४॥

356  हरि गुन गावत नाचुंगी ॥धृ॥

अपने मंदिरमों बैठ बैठकर । गींता भागवत बांचुगी ॥१॥ ग्यान ध्यानकी गठडी बांधकर । हरिहर संग मै लागूंगी ॥२॥ मीराके प्रभु गिरिधर नागर । सदा प्रेमरस चाखुंगी ॥३॥

307  झुलत राधा संग

झुलत राधा संग । गिरधर झुलत राधा संग ॥धृ॥ अबिर गुलालकी धूम मचाई । भर पिचकारी रंग ॥१॥ लालभाई बिंद्राबन जमुना । केशर चूवत रंग ॥२॥ नाचत ताल अधार सुरभर । धिमी धिमी बाजे मृदंग ॥३॥ मीरके प्रभु गिरिधर नागर । चरणकमलकु दंग ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

308  कृष्णा करो यजमान

कृष्णा करो यजमान । प्रभु तुम कृष्ण करो यजमान ॥धृ॥ जाकी कीरत बेद बखानत । सांखी देत पुरान ॥१॥ मोर मुगुट पीतांबर शोभत । कुंडल झलकत कान ॥२॥ मीराके प्रभु गिरिधर नागर । दे दरशनको दान ॥३॥

309  तुम बिन मेरी कौन खबर ले

तुम बिन मेरी कौन खबर ले । गोवर्धन गिरिधारी ॥धृ॥ मोर मुकुट पीतांबर शोभे । कुंडलकी छबी न्यारी ॥१॥ भरी सभामें द्रौपदी ठारी । राखो लाज हमारी ॥२॥ मीराके प्रभु गिरधर नागर । चरणकमल बलिहारी ॥३॥

310  मैं अपने तो नारायणकी

मैं अपने तो नारायणकी । हो गयी आपही दासी ॥१॥ विषका प्याला राजाजीने भेजा । पीबत मीरा हासी ॥२॥ लोग कहे मीरा भई रे बावरी । बाप कहे कुल नासी ॥३॥ मीराके प्रभु गिरिधन नागर । हरिचरणकी दासी ॥४॥

311  कैसी समचरणींची शोभा

कैसी समचरणींची शोभा । अवघा जगी विठ्ठल उभा ॥१॥येणे विठ्ठले लाविले पिसे । जिकडे पाहे तिकडे दिसे ॥२॥पाहते पाहणीयामाझारी । पाहते गेले पाहण्यापरि ॥३॥ एकाजनार्दनी एकू । विठ्ठल अवलोकी लोकु ॥४॥

312  चंद्र पौर्णिमेचा दिसे पा सोज्वळ

चंद्र पौर्णिमेचा दिसे पा सोज्वळ । तैसा श्रीविठ्ठल पंढरीये ॥१॥
क्षीरसिंधुसम भीवरा ती वाहे । स्नान करिता जाय महत्पाप ॥२॥
सनकसनंदन सम पुंडलिक । शोभा अलोलिक वर्णूं काय ॥३॥
लक्ष्मी प्रत्यक्ष रखुमाई राही । एकाजनार्दनी पायी लीन झाला ॥४॥

312  वारकरी पंढरीचा

वारकरी पंढरीचा । धन्य धन्य जन्म त्याचा ॥१॥ जाय नेमें पंढरीसी । चुको नेदी तो वारीसी ॥२॥ आषाढी कार्तिकी । सदा नाम गाय मुखी ॥३॥  एकाजनार्दनी करी वारी । धन्य तोचि बा संसारी ॥४॥

313  माझे माहेर पंढरी । आहे

माझे माहेर पंढरी । आहे भीवरेचे तीरीं ॥१॥ बाप आणि आई । माझी विठ्ठल रखुमाई ॥२॥ पुंडलिक बंधु आहे । त्याची ख्याती सांगू काये ॥३॥ माझी बहीण चंद्रभागा । करितसे पापभंगा ॥४॥ एकाजनार्दनी शरण । करी माहेरींची आठवण ॥५॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

314  माझ्या वडिलांचे दैवत । कृपाळू हा

माझ्या वडिलांचे दैवत । कृपाळू हा पंढरीनाथ ॥१॥ पंढरीसी जाऊं चला । भेंटू रखुमाई विठ्ठला ॥२॥ पुंडलिके बरवे केले । कैसे भक्‍तिने गोंविले ॥३॥ एकाजनार्दनी नीट । पायी जडलीसे वीट ॥४॥

315  सुखाची विश्रांती सुख समाधान

सुखाची विश्रांती सुख समाधान । मनाचे उन्मन नाम गाता ॥१॥
ते हें नाम सोपे रामकृष्णहरि । प्रपंच-बोहरी उच्चारिता ॥२॥
अंहभाव व्देष नुरे ती वासना । व्दैताची भावना दुरी ठाके ॥३॥
एकाजनार्दनी नाम हे सोपारे । येणेचि पै सरे भवसिंधू ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

316  ॐ नमो सद्‍गुरु निर्गुणा ।

ॐ नमो सद्‍गुरु निर्गुणा । पारनाही तव गुणा । बसोनी माझिया रसना । हरिगुणा वर्णवी ॥१॥ हरिगुण विशाळ पावन । वदवी तू कृपा करुन ।

मी मूढमति दीन । म्हणोनि कीव भाकितसे ॥२॥ तुमचा प्रसाद जाहलिया पूर्ण । हरिगुण वर्णीन मी जाण । एका वंदितसे चरण । सद्‍गुरुचे आदरे ॥३॥

317 संतांच्या विभूती । धर्मलागी

संतांच्या विभूती । धर्मलागी अवतरती ॥१॥ धर्मरक्षणाकारणे । साधु होताती अवतीर्णे ॥२॥ जगा लावावे सत्पथी । हेची साधूची पै कृती ॥३॥ एकाजनार्दनी साधु । हृदयी वसे ब्रह्मानंदु ॥४॥

318  देवा माझे मन लागो तुझे चरणी

देवा माझे मन लागो तुझे चरणी । संसार व्यसनी पडोनेदी ॥१॥
नामस्मरण घडो संतसमागम । वाउगाचि भ्रम नको देवा ॥२॥
पायी तिर्थयात्रा मुखी रामनाम । हाचि माझा नेम सिद्धि नेई ॥३॥
आणिक मागणे नाही नाही देवा । एकाजनार्दनी सेवा दृढ देई ॥४॥

319  भक्‍तिप्रेमाविण ज्ञान नको देवा

भक्‍तिप्रेमाविण ज्ञान नको देवा । अभिमान नित्य नवा तथा तया माजी ॥१॥ प्रेमसुख देई प्रेमसुख देई । प्रेमेविण नाही समाधान ॥२॥ रांडवेने जेवी श्रृगांरु केला । प्रेमेवीण जाला ज्ञानी तैसा ॥३॥ एकाजनार्दनी प्रेमे अतिगोड । अनुभवी सुरवाड जाणतील ॥४॥

320  जगाचिये नेत्री दिसे तो संसारी

जगाचिये नेत्री दिसे तो संसारी । परि तो अंतरी स्फटिक शुद्ध ॥१॥
वायांची हांव न धरी काही पोटी । वाउगी ती गोष्टी न करी जगा ॥२॥
स्त्रियापुत्र धन नाही तेथे मन । इष्टमित्र कारण नाही ज्याचे ॥३॥
एकाजनार्दनी प्रपंच परमार्थ । सारिखाचि होत तया लागी ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

321  अवघेचि त्रैलोक्य आनंदाचे आता

अवघेचि त्रैलोक्य आनंदाचे आता । चरणी जगन्नाथा चित्त ठेले ॥१॥
माय जगन्नाथ बाप जगन्नाथ । अनाथाचा नाथ जनार्दन ॥२॥
एकाजनार्दनी एकपणे उभा । चैतन्याची शोभा शोभतसे ॥३॥

322 पोटींचे बाळ अवगुणी वोखटे

पोटींचे बाळ अवगुणी वोखटे । परि मायबापा स्नेहो मोठे ॥१॥
तयापरि उदरा आलो जी स्वामी । अवगुणांच्यापरि नुपेक्षा तुम्ही ॥२॥
गुण नाही तेथे कर्म कैचे धड । परिमायबापा वाटतसे कोड ॥३॥
एकाजनार्दनी उद्‍भव साचे । म्हणोनि हरिदासा कौतुक त्याचे ॥४॥

323  शांतीचेनि मंत्रे मंत्रुनि विभूती

शांतीचेनि मंत्रे मंत्रुनि विभूती । लाविली देहाप्रती सर्व अंगा ॥१॥
तेणे तळमळ हारपली व्यथा । गेली सर्व चिंता पुढीलांची ॥२॥
लिगाडाची मोट बांधोनि टाकिली । वासना भाजली क्रोध अग्नी ॥३॥
एकाजनार्दनी शांत जाहला देह । कामनीक देव प्रगटला ॥४॥

उपदेशपर

324  कलिमाजी दैवते उघड दिसती फार

कलिमाजी दैवते उघड दिसती फार । नारळ आणि शेंदूर यांचा भडिमार ॥१॥ लटिका देव लटिका भक्‍त लटिके सर्व वाव । सात धान्याचे धपाटे मागती काय त्यांचा बडिवार ॥२॥ तेल रांधा मागती मलिदा वरती काजळ कुंकु । फजितखोर ऐसे देव तयाचे तोंडावर थुंकु ॥३॥

325  तीर्थाजाती उदंड

तीर्थाजाती उदंड । त्याचे पाठीमागे तोंड ॥१॥ मनवासना ठेउनी घरी । तीर्था नेली भांडखोरी ॥२॥ गंगेत मारिता बुडी । मन लागले बिऱ्हाडी ॥३॥ नमस्कार करिता देवासी । मन पायपोसापाशी ॥४॥ लवकर करी प्रदक्षिणा । उशीर झालासे भोजना ॥५॥ एकाजनार्दनी स्थिर मन । नाही तव काय साधन ॥६॥

326  वरुषला मेघ खडकावरुता

वरुषला मेघ खडकावरुता । चिखल ना तत्वता थेंब नाही ॥१॥
वाया तो प्राणी आला नरदेहा । गेला वाया पहा भक्‍तिवीण ॥२॥
अरण्यात जैशी सुकरे बैसती । तैसे मठाप्रति करुनी बैसे ॥ ३॥
उदय होताचि लपते उलुक । तैसा तो मुर्ख समाधी बैसे ॥४॥
एकाजनार्दनी वाया गेले सर्व । संसार ना देव दोन्ही शुन्य ॥५॥

मुख्य अक्षरसूची  मुख्य अनुक्रमणिका  अभंग सूची

327  आम्ही ब्रह्मपुरीचे ब्राह्मण

आम्ही ब्रह्मपुरीचे ब्राह्मण । यातीकुळ नाही लहान ॥१॥
आम्हा सोवळे वोवळे नाही । विटाळ न देखो कवणे ठायी ॥२॥
आम्हा सोयरे जे जाहले । ते यातिकुळा वेगळे केले ॥३॥
एकाजनार्दनी बोधु । यातिकुळींचा फिटला संबंधु ॥४॥

328  कामक्रोध लोभ दंभ मद मत्सर

कामक्रोध लोभ दंभ मद मत्सर । षड्‍वैरी तत्पर हेचि येथे ॥१॥ क्षुधा तृषा मोद शोक जरा मरण । षड्‍ऊर्मी पूर्ण देहीं हेचि ॥२॥ आशा मनिषा कल्पना इच्छा तृष्णा वासना । हे अठरा गुण जाणा देहामाजी ॥३॥ एकाजनार्दनी त्यजोनी अठरा । तोचि संसारामाजी शुद्ध ॥४॥

329  श्वानाचाचा तो धर्म करावी वसवस

श्वानानाचा तो धर्म करावी वसवस । भलेबुरे त्यास न कळे काही ॥१॥
वेश्यांचा धर्म द्रव्यते हरावे । भलेबुरे भोगावे न कळे कांही ॥२॥
निंदकाचा धर्म निंदाती करावी । भले बुरे त्यागावी नकळे काही ॥३॥
सज्जनांचा धर्म सर्वाभूती दया । भेदाभेद तया नकळे काही ॥४॥
संतांचा धर्म अंतरी ती शांती । एकाजनार्दनी वस्ती सर्वांठायी ॥५॥

330  पांथस्थ घरासी आला

पांथस्थ घरासी आला । प्रात:काळी उठोनि गेला ॥१॥ तैसे असावे संसारी । जैसी प्राचीनाची दोरी ॥२॥ बाळी घराचार मांडिला । तो सवेचि मोडूनि गेला ॥३॥ एका विनवी जनार्दना । ऐसे करी गा माझ्या मना ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

===============================

331   जया म्हणती नीच वर्ण

जया म्हणती नीच वर्ण । स्त्री शुद्रादी हीनजन ॥१॥ सर्वांभूती देव वसे । नीचाठायी काय नसे? ॥२॥ नीच कोठोनि जन्मला । पंचभूता वेगळा जाला ॥३॥ तया नाही जनन । सवेचि होत पतन ॥४॥ नीच म्हणोनि काय भुलि । एकाजनार्दनी देखिली ॥५॥

332   विषयवासना भाजी त्याचे मूळ

विषयवासना भाजी त्याचे मूळ । मग सुख कल्लोळ प्राप्ती तुज ॥१॥
आशेचे काबाड कल्पना सगळी । उपटोनि मुळी टाकी परती ॥२॥
भेदाचे भांडे वैराग्याचे हातें । धुवोनि सरते करी बापा ॥३॥
शांतीचेनि सवे धरी वेगे सोय । एकाजनार्दनी पाय पावशील ॥४॥

333  वैराग्य प्रथम असावी शांती

वैराग्य प्रथम असावी शांती । तेणे विरक्‍ति अंगी जोडे ॥१॥ हेचि मुख्यवर्म साधता साधन । येणे जनार्दन जवळी असे ॥२॥ उपासना मार्ग हेचि कर्मकांड । हेचि ब्रह्मांड जनीवनी ॥३॥ हेचि देहस्थिती विदेह समाधी । तुटती उपाधी कर्माकर्म ॥४॥ एकाजनार्दनी शांतीक्षमा दया । यांविण उपाय उपाधी ते ॥५॥

334 इहलोकींचा हा देहे २५४

इहलोकींचा हा देहे । देव इच्छिताती पाहें ॥१॥ धन्य आम्ही जन्मा आलों । दास विठोबाचे जालों ॥ध्रु.॥ आयुष्याच्या या साधनें । सच्चिदानंद पदवी घेणें ॥२॥ तुका म्हणे पावठणी । करूं स्वर्गाची निशाणी ॥३॥

335 फळकट तो संसार  2723

फळकट तो संसार । येथें सार भगवंत ॥१॥ ऐसें जागवितों मना । सरसें जनासहित ॥ध्रु.॥ अवघें निरसूनि काम । घ्यावें नाम विठोबाचें ॥२॥

तुका म्हणे देवाविण । केला सीण तो मिथ्या ॥3

३३६ झुंजार ते एक विष्णुदास जगी

झुंजार ते एक विष्णुदास जगी ! पाप पुण्य अंगी नातळे त्या!!

गोविंद आसनी गोविंद शयनी ! गोविंद त्या मनी बैसलासे!!

उर्ध्वपौंड्र भार कंठी शोभे माळ ! कापे कळीकाळ तया भेणे!!

तुका म्हणे शंखचक्राचे शृंगार ! नामामृत सार मुखामाजी!!

३३७ जयाचिये द्वारी सोन्याचा पिंपळ

जयाचिये द्वारी सोन्याचा पिंपळ ! अंगी ऐसे बळ रेडा बोले!!

करील ते काय नोहे महाराज ! परी पाहे बीज शुध्द अंगी!!

जयाने घातली मुक्तीची गवादी ! मेळविली मांदी वैष्णवांची!!

तुका म्हणे तेथे सुखा काय उणे ! राहे समाधाने चित्ताचिया!!

३३८ आवडीनें भावें हरिनाम घेसी

आवडीनें भावें हरिनाम घेसी । तुझी चिंता त्यासी सर्व आहे ।।

नको खेद करूं कोणत्या गोष्टीचा । पती लक्ष्मीचा जाणतसे ।।

सकळ जीवांचा करितो संभाळ । तुज मोकलील ऐसें नाहीं ।।

जैसी स्थिती आहे तैशापरी राहें । कौतुक तूं पाहें संचिताचें ।।

एका जनार्दनी भोग प्रारब्धाचा । हरिकृपें त्याचा नाश आहे ।।

 

 

सभा

निवडक अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

जन्माचे अभंग

अनुक्रमणिका

१ राम जन्माचे अभंग

२ कृष्ण जन्माचे अभंग

3 हनुमान जन्माचे अभंग

४ नृसिंह जन्माचे अभंग

५ दत्त जन्माचे अभंग

६ वामन जन्माचे अभंग

राम जन्माचे अभंग

अनुक्रमणिका

1 कुळगुरु वसिष्ठ सांगे नृपवरा

2 राजा म्हणे इच्छा तुझिये मानसीं

3 येतसे दशरथ सुमित्रामंदिरी

4 दशरथ राजा उठिला तेथूनी

5 न बोलेचि कांहीं इसीं काय झालें

6 रावणे हें केलें लग्नामाजी विघ्न

7 परब्रम्ह पूर्ण आलें माझे घरीं

8 विरंचीचा बाप क्षीरसागरवासी

9 उत्तम हा चैत्रमास

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

राम जन्माचे अभंग प्रारंभ

1  कुळगुरु वसिष्ठ सांगे नृपवरा

कुळगुरु वसिष्ठ सांगे नृपवरा । असती गरोदरा तुझ्या कांता ॥१॥

धर्मशास्त्र ऎसें डोहळे पुसावें । त्यांचे पुरवावे मनोरथ ॥२॥

ऎकोनियां ऎसें आनंद मानसीं । कैकयी सदनासी जाता झाला ॥३॥

मंचकी बैसली होती ते पापिणी । देखतां नयनीं पहुडली ॥४॥

सुदरपणाचा अभिमान मनीं । त्यावरी गर्भिणी नामा म्हणे ॥५॥

2 राजा म्हणे इच्छा तुझिये मानसीं

राजा म्हणे इच्छा तुझिये मानसीं । डोहळे मजसी सांग आतां ॥१॥

येरी म्हणे ऎसें वाटतसे जीवा । कनिष्ठासी द्यावा राज्यपट ॥२॥

ज्येष्ठासी धाडावें दुरी दिगंतरा । नये समाचारा त्याचा आम्हां ॥३॥

जनांत हें निंद्य वेदबाह्य कर्म । करितां अधर्म पाप बहु ॥४॥

माझिये मस्तकी ठेवावा हा दोष । तुम्हांकडे लेश काहीं नाहीं ॥५॥

निंदितील जन मज वाटे सुख । ऎकतांची दु :ख राया झालें ॥६॥

वृश्र्चिकाचें पेंवीं तक्षक पडत । घालिताती घृत अग्निमुखीं ॥७॥

ऎसी व्यथा होय नामा म्हणे त्यासी । उठिला त्वरेसी तेथोनियां ॥८॥

3 येतसे दशरथ सुमित्रामंदिरी

येतसे दशरथ सुमित्रामंदिरी । देखतां सामोरी येती झाली ॥१॥

न माये आनंद तियेचें मानसीं। ठेवी मस्तकासी चरणावरी ॥२॥

घालोनी आसन प्रक्षाळी चरण । सर्वांगी लेपन तीर्थोदकें ॥३॥

गंध धूप दीप पुष्पांचिया माळा । अर्पूनी तांबुला उभी राहे ॥४॥

कैकयीचें दु:ख विसरला राव । पाहोनियां भाव सुमित्रेचा ॥५॥

होती जे डोहळे तुझिये मानसीं । सांग मजपाशी पतिव्रते ॥६॥

प्राणनाथ ऎसें वाटतसें जीवा । वडिलांची सेवा अहर्निशीं ॥७॥

आवडे हे एक नावडे आणिक । द्यावें मज एक हेंचि आतां ॥८॥

ऎकतांचिअ ऎसें कांतेचें वचन । आनंदे निमग्न मन होय ॥९॥

घेऊनियां हातीं रत्‍नांचें भूषण । टाकी ओवाळून नामा म्हणे ॥१०॥

4  दशरथ राजा उठिला तेथूनी

दशरथ राजा उठिला तेथूनी । कौसल्येसदनीं जाता झाला ॥१॥

पाहातसे दृष्टी तेव्हां श्रावणारी । न माये अंतरी तेज तिचे ॥२॥

तुझिये मानसी होती जे डोहाळे । सांग वो वेल्हाळे मजपासी ॥३॥

उदरांत असे भक्तांचा कैवारी । तेथें उरी देहभावा ॥४॥

सदा समाधिस्थ रामरुप झाली । कौसल्या माऊली नामा म्हणे ॥५॥

5  न बोलेचि कांहीं इसीं काय झालें

न बोलेचि कांहीं इसीं काय झालें । भूतें झडपिलें निश्र्चयेसी ॥१॥

माझिये अदृष्टीं नाहीं हा नंदन । म्हणोनियां विघ्न ओढवले ॥२॥

निवारी हें विघ्न वैकुंठनायका । रक्षीं या बाळका सुदर्शने ॥३॥

तुझा मी किंकर आजि अंबुजाक्षा । द्यावी मज भिक्षा हेंचि आतां ॥४॥

नामाचा उच्चार ऎकतांचि कानीं । नेत्र उघडोनि पाहती झाली ॥५॥

राजा म्हणे कां हो ऎसी अवस्था । कां हो भ्रम चित्ता झाला असे ॥६॥

विश्‍वाचा मी आत्मा स्वयें असे राम । मजमाजीं भ्रम कैचा असे ॥७॥

अवतार महिमा वाणी वेद माझा । सुरवरांच्या काजा नामा म्हणॆ ॥८॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

6  रावणे हें केलें लग्नामाजी विघ्न

रावणे हें केलें लग्नामाजी विघ्न । असे कीं स्मरण तुजलागी ॥१॥

आणि रे धनुष्य मारीन रावणा । लंका बिभीषण देईन मी ॥२॥

अंगद सुग्रीव जांबुवंत वीरा । हनुमंत पाचारा लवकरी ॥३॥

टाकोनी पर्वत बुजवा रे सागरा । पायवाट करा जावयासी ॥४॥

लंकेपुढे मोठे माजवीन रण । तोडीन बंधन सुरवराचें ॥५॥

विश्‍वामित्र याग नेईन मी सिद्धि । मारीन कुबुद्धि दोघा जणा ॥६॥

खर दुषणाचा घेईन मी प्राण । धनुष्य मोडीन भुजाबळे ॥७॥

ध्याती मज त्यासी बहुत आवडी । न विसम्बे घडी त्यासी एक ॥८॥

बोलीला वाल्मिक तैसेंचि करीन । वर्तोनि दावीन नामा म्हणे ॥९॥

7    परब्रम्ह पूर्ण आलें माझे घरीं

परब्रम्ह पूर्ण आलें माझे घरीं । न कळे अंतरीं नृपाचिया ॥१॥

करीती बडबड होती भूत चेष्टा । पाचारा वसिष्ठा लवकरी ॥२॥

येऊनि वसिष्ठ पाहे कौसल्येसी । नावरती तियेसी अष्टभाव ॥३॥

राजा म्हणे कैसें विपरीत झालें । वसिष्ठा झडपिलें महाभूतें ॥४॥

श्रावणवधाचें अध नाहीं जळालें । दुजें हें निर्मिलें प्रारब्धासी ॥५॥

ऎकतांचि हासे सावध होऊनि । बोलतसे झणी नामा म्हणे ॥६॥

8   विरंचीचा बाप क्षीरसागरवासी

विरंचीचा बाप क्षीरसागरवासी । ध्याती योगी त्यासी निरंतर ॥१॥

पुरेहूनिपर वैखरीहूनि दुरी । कौसल्येंचे उदरीं तोचि असे ॥२॥

बोलियेंलें जें जें नव्हे असत्य वाणी । न येऊं दे मनीं शंका कांही ॥३॥

माझें हें संचित धन्य धन्य आतां । पाहीन मी कांता लक्षुमीचा ॥४॥

धन्य धन्य धन्य अयोध्येचे लोक । वैकुंठनायक पाहतील ॥५॥

धन्य पशुपक्षी श्‍वापदें तरुवर । राजा रघुवीर पाहतील ॥६॥

त्रैलोक्यांत धन्य तूंचि एक नृपा । नामयाच्या बापा पाहशील ॥७॥

9  उत्तम हा चैत्रमास

उत्तम हा चैत्रमास । ऋतु वसन्ताचा दिवस ॥१॥ शुक्लपक्षी ही नवमी । उभे सुरवर ते व्योमीं ॥२॥ मध्यान्हासी दिनकर । पळभरी होय स्थिर ॥३॥ धन्य मीच त्रिभुवनीं । माझे वंशीं चक्रपाणि ॥४॥ सुशोभित दाही दिशा । आनंद नरनारी शेषा ॥५॥ नाहीं कौसल्येसी भान । गर्भी आले नारायण ॥६॥ अयोनी सम्भव । प्रगटला हा राघव ॥७॥ नामा म्हणे डोळां । पाहीन भूवनत्रयपाळा ॥८॥

राम जन्माचे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

कृष्ण जन्माचे अभंग

अनुक्रमणिका

 

1 पापी जे अभक्त दैत्य ते माजले

2 वासुदेव ह्रुषिकेशा माधवा

3 आकाशीची वाणी सांगे सकळांसी

4 शेषाप्रती बोले लक्ष्मीचा तो वर

5 पूर्वी तूं अनुज झालासी कनिष्ठ

6 वसुदेवा देत देवकी बहीण

7 सातवा जो गर्भ योगमाया नेत

8 देवकीचें तेज दिसे जैसा सूर्य

9 विमानांची दाटी अंतरिक्षी देव

10 मयूरादि पक्षी नृत्य करीताती

11 दशरथें मारिला तोचि होता मास

12 फिराविली दोनी

13 कृष्ण गोकुळीं जन्मला

14 गोकुळींच्या सुखा

15 अनंत ब्रह्मांडे उदारीं

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

कृष्ण जन्माचे अभंग प्रारंभ

1  पापी जे अभक्त दैत्य ते माजले

पापी जे अभक्त दैत्य ते माजले । धरणीसीं झाले ओझें त्यांचे ॥१॥

दिधलासे त्रास ऋषि मुनि सर्वां । न पूजिती देवा कोणी एक ॥२॥

राहियेले यज्ञ मोडिलें कीर्तन । पळाले ब्राम्हण दैत्यां भेणे ॥३॥

वत्सरुपी पृथ्वी ब्रम्हयापाशीं जाय । नेत्रीं वाहे तोय सांगतसे ॥४॥

बुडविला धर्म अधर्म झाला फ़ार । सोसवेना भार मज आतां॥५॥

ब्रम्हा इंद्र आणि बरोबरी शीव । चालियेले सर्व क्षीराब्धीशी ॥६॥

नामा म्हणे आतां करितील स्तुती । सावधान चित्तीं परिसावें ॥७॥

2  वासुदेव ह्रुषिकेशा माधवा

वासुदेव ह्रुषिकेशा माधवा मधुसूदना । करितातीं स्तवना पुरुषसूक्तें ॥१॥ पद्मनाभा त्रिलोकेशा वामना शेषशायी । आम्हां कोणी नाहीं तुजवीण ॥२॥ जनार्दना हरि श्रीवत्सला गरुडध्वजा । पाव अधोक्षजा आतां आम्हां ॥३॥ वराहा पुंडरीका नृसिंहा नरांतका । वैकुंठनायका देवराया ॥४॥ अच्युता शाश्वता अनंता अज अव्यया । कृपेच्या अभया देई आम्हां ॥५॥ नारायणा देवाध्यक्षा कैठभभंजना । करी रे मर्दना दृष्टाचिया ॥६॥ चक्रगदाशंखपाणि नरोत्तमा । पाव पुरुषोत्तमा दासा तुझ्या ॥७॥ रामा हयग्रीवा भीमा रौद्रोभ्दवा । आश्रय भूतां सर्वा तुझा असे ॥८॥ श्रीधरा श्रीपति चतुर्बाहो मेघ :शामा । लेकुंरे आम्हां पाव त्वरें ॥९॥नामा म्हणे ऎसें करितां स्तवन । तोषला भगवान क्षीराब्धींत ॥१०॥

3 आकाशीची वाणी सांगे सकळांसी

आकाशीची वाणी सांगे सकळांसी । तळमळ मानसीं करु नका ॥१॥

देवकीच्या गर्भा येईल भगवान । रक्षील ब्राम्हण गाई भक्त ॥२॥

उतरील भार मारील दैत्यांसी । आनंद सर्वांसी करील तो ॥३॥

रोहिणी उदरीं शेष बळिभद्र । यादव समग्र व्हा रे तुम्ही ॥४॥

ऎकोनियां ऎसें आनंद मानसीं । येती स्वस्थळासी नामा म्हणे ॥५॥

4  शेषाप्रती बोले लक्ष्मीचा तो वर

शेषाप्रती बोले लक्ष्मीचा तो वर । चला अवतार घेऊं आतां ॥१॥

पृथ्वीवरी दैत्य माजले ते फ़ार । गार्‍हाणें सुरवर सांगुं आले॥२॥

शेष म्हणे मज श्रम झाले फ़ार । यालागीं अवतार मी ग घेचि ॥३॥

राम अवतारीं झालें लक्षुमण । सेविलें अरण्य तुम्हांसवे ॥४॥

चौदा वर्षावरी केलें उपोषण । जाणातां आपण प्रत्यक्ष हें ॥५॥

नामा म्हणे ऎसें वदे धरणीधर । हासोनी श्रीधर काय बोले ॥६॥

5   पूर्वी तूं अनुज झालासी कनिष्ठ

पूर्वी तूं अनुज झालासी कनिष्ठ । सोसियेले कष्ट मजसवें ॥१॥

आतां तूं वडील होई गा सर्वज्ञा । पाळीन मी आज्ञा तुझी बा रे ॥२॥

देवकी उदरीं राहावें जावोनी । मायेसी मागुनी पाठवितों ॥३॥

योगमाया तुज काढील तेथुन । घालीन नेऊन गोकुळासी ॥३॥

लक्ष्मीसी सांगे तेव्हांह्र्षीकेषी । कौडण्यपुरासी जावें तुम्हीं ॥५॥

नामा म्हणे ऎसा करुनि विचार । घ्यावया अवतार सिद्ध असे ॥६॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

6  वसुदेवा देत देवकी बहीण

वसुदेवा देत देवकी बहीण । लग्नामध्ये विघ्न झालें ऎका ॥१॥

आकाशीची वाणी सांगतसे कंसा । मानी भरवंसा हा बोलण्याचा ॥२॥ आठवा इचा पुत्र वधील तुजसी । ऎकोनी मानसीं क्रोधावला ॥३॥ घेऊनियां खडग माराया धांवला । हात तो धरीला वासुदेवें ॥४॥

देईन मी पुत्र सत्य माझें मानी । ठेवा बंदीखानीं दूता सांगें ॥५॥ पुण्य सारावया भेटे देवऋषी । वधी बाळकांसी ठेवूं नको ॥६॥ होतांची प्रसूत नेऊनियां देत । सहाही मारीत दुराचारी ॥७॥ धन्य त्याचें ज्ञान न करीच शोक । वधितां बाळक नामा म्हणॆ ॥८॥

7   सातवा जो गर्भ योगमाया नेत

सातवा जो गर्भ योगमाया नेत । आश्र्चर्य करीत मनामाजी ॥१॥

रोहीणी उदरीं नेवोनी घातला । न कळे कोणाला देवावीण ॥२॥

कंसाचिया भेणें यादव पळाले । ब्राम्हण राहिले अरण्यांत ॥३॥

नाही कोणा सुख तळमळ मानसीं । वधील दुष्टासी कोण आतां ॥४॥

विश्‍वाचा जो आत्मा कळलें तयाल । दावितसे लीला संभूतीची ॥५॥

अहर्निशीं ध्यान भक्तांचे मानसीं । स्थापिल धर्मासी नामा म्हणे ॥६॥

8  देवकीचें तेज दिसे जैसा सूर्य

देवकीचें तेज दिसे जैसा सूर्य । कंसाचे ह्र्दय जळतसे ॥१॥ हरणें पळती देखोनियां व्याघ्र । कांपे थरथर तयापरी ॥२॥ अजासर्पन्यानें कीटकभ्रमर । दिसती नारीनर कृष्णरुप ॥३॥ जेवितां बोलतां शेजेसी तो निजे । आला आला मज मारावया ॥४॥ नाशील हा आतां दैत्यांचे तें बंड । फ़ाटलीसे गांड तेव्हां त्याची ॥५॥ नामा म्हणे भय़ें लागलेंसे ध्यान । चराचरीं कृष्ण दिसतसे ॥६॥

9  विमानांची दाटी अंतरिक्षी देव

विमानांची दाटी अंतरिक्षी देव । करिताती सर्व गर्भस्तुति ॥१॥ सत्रा अक्षरांत असे तुझी मूर्ती । यज्ञेशा तुजप्रती नमो नमो ॥२॥ सहाजणीं भांडती नवजणीं स्थापिती । न कळे कोणाप्रती अंत तुझा ॥३॥

आठराजणें तुझी वर्णिताती कीर्ति । गुणातीत श्रीपति नमो तुज ॥४॥

चौघां जणां तुझा न कळेचि पार । श्रमसी वारंवार आम्हांसाठीं ॥५॥

आठ्यांशी सहस्त्र वर्णिताती तुज । ब्रह्माडांचे बीज तुज नमो ॥६॥

जन्म मरणानें नाहीं तया भय । आठविती पाय तुझेजे कां ॥७॥

नवजणी तुझ्या पायीं लोळतांतीं । परब्रम्हा मूर्ति तुज नमो ॥८॥

नामाम्हणे ऎसी करिताती स्तुती । पुष्पें वाहूनि जाती स्वस्थळासीं ॥९॥

10  मयूरादि पक्षी नृत्य करीताती

मयूरादि पक्षी नृत्य करीताती । नद्या वाहताती दोहीं थड्या ॥१॥

भुमीवरी सडे केशर कस्तुरी । आनंद अंतरीं सकळांच्या ॥२॥

विमानांची दाटी सुरवर येती । गंधर्व गाताती सप्तस्वरे ॥३॥

मंद मंद मेघ गर्जना करिती । वाद्यें वाजताती नानापरी ॥४॥

नामा म्हणे स्वर्गी नगारे वाजती । अप्सरा नाचती आनंदाने ॥५॥

11  दशरथें मारिला तोचि होता मास

दशरथें मारिला तोचि होता मास । वर्षा ऋतु असे कृष्णपक्ष ॥१॥

वसुनाम तिथी बुधवार असे। शुक सांगतसे परीक्षिती ॥२॥

रोहिणी नक्षत्र दोन प्रहर रात्र । माया घाली अस्त्र रक्षपाळां ॥३॥

नवग्रह अनुकूल सर्वांचे जें मूळ । वसुदेव कपाळ धन्य धन्य ॥४॥

जयाचा हा वंश तयासी आनंद । माझा कुळीं गोविंद अवतरला ॥५॥

अयोनीसम्भव नोहे कांही श्रमी । नामयाचा स्वामी प्रगतला ॥६॥

12  फिराविली दोनी

फिराविली दोनी । कन्या आणि चक्रपाणि ॥१॥ झाला आनंदि आनंद । अवतरले गोविंद ॥२॥ तुटली बंधनें । वसुदेव देवकीचीं दर्शनें ॥३॥

गोकुळासी आलें । ब्रम्हा अव्यक्त चांगंलें ॥४॥ नंद दसवंती । धन्य देखिले श्रीपति ॥५॥ निशीं जन्मकाळ । आले अष्टमी गोपाळ ॥६॥

आनंदली मही । भार गेला सकळही ॥७॥ तुका म्हणे कंसा । आट भोविला वोळसा ॥८॥

13 कृष्ण गोकुळीं जन्मला

कृष्ण गोकुळीं जन्मला । दुष्टां चळकांप सुटला ॥१॥ होतां कृष्णाचा अवतार । आनंद करिती घरोघर ॥२॥ सदा नाम वाचे गातीं । प्रेमे आनंदे नाचती ॥३॥ तुका म्हणे हरती दोष । आनंदाने करिती घोष ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

14  गोकुळींच्या सुखा

गोकुळींच्या सुखा । अंतपार नाहीं लेखा ॥१॥ बाळकृष्ण नंदाघरीं । आनंदल्या नरनारी ॥२॥ गुढिया तोरणें । करिती कथा गातीं गाणें ॥३॥

तुका म्हणे छंदे । येणॆं वेधिलीं गोविंदें ॥४॥

15 अनंत ब्रह्मांडे उदारीं

अनंत ब्रह्मांडे उदारीं । हरि हा बाळक नंदाघरीं ॥१॥ नवल केव्हडें केव्हडें । न कळे कान्होबाचें कोडे ॥२॥ पृथ्वी जेणें तृत्प केली । त्यासी यशोदा भोजन घाली ॥३॥ विश्वव्यापक कमळापती । त्यासी गौळणी कडिये घेती ॥४॥ तुका म्हणे नटधारी । भोग भोगुनी ब्रह्माचारी ॥५॥

कृष्ण जन्माचे अभंग समाप्त

मुख्य अक्षरसूची  मुख्य अनुक्रमणिका  अभंग सूची

==================================

हनुमान जन्माचे अभंग

अनुक्रमणिका

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

1 देवांगना हातीं आणविला

2 आनंदोनी म्हणे राया धन्य केलें

4 विभाग सत्वर वसिष्ठानें केले

5 पिंड घारीनें झडपिला

हनुमान जन्माचे अभंग प्रारंभ

1  देवांगना हातीं आणविला

देवांगना हातीं आणविला शृंगी । यज्ञ तो प्रसंगी आंरभिला ॥१॥

विभांडका क्रोध आला असे भारी । अयोध्या भीतरीं वेगीं आला ॥२॥ राजा दशरथ सामोरा जाऊनी । अति प्रिती करुनी सभे नेला ॥३॥ पुत्र स्नुषा दोन्हीं देखतां नयनीं । आनंदला मनी म्हणॆ नामा ॥४॥

2   आनंदोनी म्हणे राया धन्य केलें

आनंदोनी म्हणे राया धन्य केलें । इच्छिलें सोहळे पुरवीन ॥१॥

यज्ञाचा आरंभ करी लवलाह्मा । पुसोनी आचार्या वसिष्ठांसी ॥२॥

सर्व ऋषीजन मिळाले सकळ । मंत्रांचा कल्लोळ करिताती ॥३॥

नामा म्हणे शृंगी मुख्यत्वें शोभला । यज्ञ आरंभिला तेणें जेव्हां ॥४॥

3  आरंभिला यज्ञ सन्तोष सर्वत्र

आरंभिला यज्ञ सन्तोष सर्वत्र । आनंदे नगर दुमदुमीत ॥१॥

यज्ञनारायण सन्तोष पावला । प्रत्यक्ष तो आला कुंडांतुनीं ॥२॥

पायस तें पात्र घेऊनियां करीं । शृगीस झडकरी बोलतसे ॥३॥

विलंब करितां विघ्न ओढवेल । सत्वर वहिले भाग करा ॥४॥

नामा म्हणे देव येईल पोटासीं । ऎंसे गूज त्यासी अग्नी सांगे ॥५॥

4  विभाग सत्वर वसिष्ठानें केले

विभाग सत्वर वसिष्ठानें केले । राया बोलाविलें सान्निधचि ॥१॥

प्रथम तो भाग कौसल्यसी दिला । तेणें क्रोध आला कनिष्ठेसी ॥२॥

येतांचि तो क्रोध विघ्न ओढवलें । मुखीं झडपिला पिंड घारीं ॥३॥

आसडोनी पिंड घारीनें पै नेला । नामा म्हणे घातिला अंजनी करीं ॥४॥

5   पिंड घारीनें झडपिला

पिंड घारीनें झडपिला । अंजनीनें तो सेविला ॥१॥ अंजनीच्या तपासाठीं । महारुद्र आले पोटीं ॥२॥ चैत्र शुद्ध पौर्णिमेसी । सुर्योदय समयासी ॥३॥ महारुद्र प्रगटला । नामा म्हणे म्यां वंदिला ॥४॥

हनुमान जन्माचे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

======================================

नृसिंह जन्माचे अभंग

अनुक्रमणिका

नृसिंह जन्माचे अभंग प्रारंभ

 

नृसिंह जन्माचे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

======================================

दत्त जन्माचे अभंग

अनुक्रमणिका

पैलमेरुच्या शिखरीं । एक योगी निराकारी ।

दत्त जन्माचे अभंग प्रारंभ

   1 पैलमेरुच्या शिखरीं । एक योगी निराकारी ।

मुद्रा लावुनि खेंचरी । तो ब्रह्मपदीं बैसल ॥१॥ तेणें सांडियेली माया । त्याजिलेली कथा काया । मन गेलें विलया । ब्रह्मानंदा माझारी ॥२॥

अनुहत ध्वनि नाद । तो पावला परमपद । उन्मनी तुर्याविनोदें । छंदे छंदे डोलतुसे ॥३॥ ज्ञानगोदावरीच्या तीरीं । स्नान केलें पांचाळेश्वरीं । ज्ञानदेवाच्या अंतरी । दत्तात्रेय योगिया ॥४॥

दत्त जन्माचे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

======================================

वामन जन्माचे अभंग

अनुक्रमणिका

 

वामन जन्माचे अभंग प्रारंभ

वामन जन्माचे अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

================================

संध्या अभंग

अनुक्रमणिका

संध्या अभंग प्रारंभ

संध्या अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

======================================

सर्प अभंग

अनुक्रमणिका

सर्प अभंग प्रारंभ

सर्प अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==================================

घोंगडी अभंग

अनुक्रमणिका

1 कान्होबा तुझी घोंगडी चांगली । आम्हांसी कां

 

कान्होबा तुझी घोंगडी चांगली । आम्हांसी कां दिली वांगली रे ॥धृ॥ स्वगत सच्चिदानंद मिळोनी शुद्ध सत्त्व गुण विणली रे । षडूगुण गोंडे रत्नजडित तुज श्यामसुन्दरा शोभली रे ॥१॥ काम कर्म अविद्या त्रिगुण पंचभुतांनी विणली रे । रक्त रेतु दुर्गंधी जंतु नरक मुतानें भरली रे ॥२॥

षडूविकार षडूवैरी मिळोनी तापत्रयानें विणली रे । नवा ठायीं फ़ाटूनि गेली ती त्वां आम्हांसि दिधली रे ॥३॥ ॠषी मुनी ध्यातां मुखीं नाम गातां संदेहवृत्ती विणली रे । बापरखुमादेविवरु विठ्ठलें त्वत्पदीं वृत्ति मुरली रे ॥४॥

घोंगडी अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

हमामा अभंग

अनुक्रमणिका

हमामा अभंग प्रारंभ

हमामा अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==

सौरी अभंग सूची

अनुक्रमणिका

सौरी अभंग प्रारंभ

सौरी अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

काल्याचे अभंगसूची

 

  1. ये दशे चरित्र केलें नारायणें ।
  2. मेळवुनि सगळे गोपाळ ।
  3. याल तर या रे लागें ।
  4. शिंकें लावियेलें दुरी । होतो
  5. पळाले ते भ्याड । त्यांसी
  6. धालें मग पोट । केला
  7. पाहाती गौळणी । तंव ती
  8. आतां ऎसें करुं । दोघां
  9. अवघ्या सोडियेल्या मोटा ।
  10. घ्या रे भोकरें भाकरी । दही
  11. काल्याचिये आसे । देव
  12. आजि ओस अमरावतीं ।
  13. चला बाई पांडुरंग पाहूं ।
  14. कंठीं धरिला कृष्णमणी
  15. उपजोनियां पुढती येऊं ।
  16. चुराचुराकर माखन खाया ।

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

काल्याचे अभंग प्रारंभ

1 ये दशे चरित्र केलें नारायणें । रांगतां गोधनें राखिताहे ॥१॥

हें सोंग सारिलें या रुपें या रुपें अनंतें । पुढेंहि बहुते करणें आहे ॥२॥

आहे तुका म्हणे धर्म संस्थापनें । केला नारायणें अवतार ॥३॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

2 मेळवुनि सगळे गोपाळ । कांहीं करिती विचार ॥१॥

मेळवुनि सगळे गोपाळ । कांहीं करिती विचार ॥१॥ चला जाऊं चोरुं लोणी । आजि घेऊं चंद्रधणी ॥२॥ वेळ लावियेला अझुनी । काय करितां गडे हो ॥३॥ वाट काढिली गोविंदी । मागें गोपाळांची मांदी ॥४॥ अवघाचि वावरे । कळो नेदी कोणा खरे ॥५॥ घर पाहोनी एकांताचे । नवविधा नवनीताचें ॥६॥ रिघे आपण भीतरी । पुरवी माथुलियाच्या हरी ॥७॥ बोलो नेदी म्हणे स्थिर । खुणा दावी खा रे क्षीर ॥८॥ जोगावल्यावरी । तुका करितो चाकरी ॥९॥

3 याल तर या रे लागें । अवघें माझ्या मागें मागें ॥१॥

याल तर या रे लागें । अवघें माझ्या मागें मागें ॥१॥ आजि देतों पोटभरी । पुरे म्हणाल तोंवरी ॥२॥ हळूं हळूं चला । कोणी कोणाशीं न बोला ॥३॥ तुका म्हणे सांडा घाटे । तेणें नका भरुं पोटें ॥४॥

4 शिंकें लावियेलें दुरी । होतो तिघांचें मी वरी ॥१॥

शिंकें लावियेलें दुरी । होतो तिघांचें मी वरी ॥१॥ तुम्ही व्हा रे दोहींकडे । मुख पसरुनी गडे ॥२॥ वाहाती त्या धारा । घ्या रे दोहींच्या कोंपरा ॥३॥ तुका म्हणे हातीं टोका । अधिक उणें नेदी एका ॥४॥

5 पळाले ते भ्याड । त्यांसी येथें झाला नाड ॥१॥

पळाले ते भ्याड । त्यांसी येथें झाला नाड ॥१॥ धाट घेती धणीवरी । शिंकी उतरितो हरी ॥२॥ आपुलिया प्रती । पडलीं विचारीती रितीं ॥३॥ तुका लागे ध्या रे पायां । कैं पावाल या ठाया ॥४॥

6 धालें मग पोट । केला गाड्यांनीं बोभाट ॥१॥

धालें मग पोट । केला गाड्यांनीं बोभाट ॥१॥ ये रे ये रे नारायणा । बोलों अबोलण्या खुणा ॥२॥ खांद्यावरी भार । ती शिणत्ती बहू फ़ार ॥३॥ तुकयाच्या दातारे । नेली सुखीं केलीं पोरें ॥४॥

7 पाहाती गौळणी । तंव ती पालथीं दुधाणीं ॥१॥

पाहाती गौळणी । तंव ती पालथीं दुधाणीं ॥१॥ म्हणती नंदाचिया पोरें । आजि चोरी केली खरें ॥२॥ त्याविण हे नासी । नव्हे दुसरीया ऎसी ॥३॥ सवें तुक्या मेला । त्यानें अगुणा आणिला ॥४॥

8 आतां ऎसें करुं । दोघां धरुनियां मारुं ॥१॥

आतां ऎसें करुं । दोघां धरुनियां मारुं ॥१॥ मग टाकिती हे खोडी । तोंडी लागलीसे गोडी ॥२॥ कोंडू घरामधीं । न बोलोनी जागो बुद्धी ॥३॥ बोलावितो देवा । तुका गडियांचा मेळावा ॥४॥

9 चला वळूं गाई

चला वळूं गाई । बैसों जेऊं एके ठायीं ॥१॥ बहु केली वणवण । पायपिटी झाली सिण ॥२॥ खांदी भार पोटीं भूक । काय खेळायांचे सुख ॥३॥ तुका म्हणे धांवे । मग अवघें बरवे ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

10  अवघ्या सोडियेल्या मोटा । आजिचा दहींकाला गोमटा ॥१॥

अवघ्या सोडियेल्या मोटा । आजिचा दहींकाला गोमटा ॥१॥ घ्या रे घ्या रे दहींभात । आम्हा देतों पंढरीनाथ ॥२॥ मुदा घेऊनियां करीं । पेंधा वाटितो शिदोरी ॥३॥ भानुदास गीतीं गात । प्रसाद देतो पंढरीनाथ ॥४॥

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

11 घ्या रे भोकरें भाकरी । दहीभाताची शिदोरी ।

घ्या रे भोकरें भाकरी । दहीभाताची शिदोरी । ताक सांडा दुरी । असेल तें तयापें ॥१॥ येथे घ्यावें तैसें द्यावें । थोडें परी निरें व्हावें । सागतों रे ठावें । असो द्या रे सकळां ॥२॥

माझें आहे तैसें पाहें । नाहीं तरी घरा जाये । चोरोनिया माये । नवनीत आणावें ॥३॥ तुका म्हणे घरीं । माझे कोणी नाहीं हरी । नका करुं दुरी । मज पायां वेगळे ॥४॥

12 काल्याचिये आसे । देव जळीं झाले मासे ।

काल्याचिये आसे । देव जळीं झाले मासे । पुसोनिया हांसे । टिरीसांगातें हात ॥१॥ लाजे त्यासी वांटा नाहीं । जाणें अंतरींचें तेहीं ।

दान होतां कांही । होऊं नेदी वेगळे ॥२॥ उपाय अपाय यापुढें । खोटे निवडितां कुडें । जोडुनिया पुढें । हात उभे नुपेक्षी ॥३॥ तें घ्या रे सावकाशे । जया फ़ावेल तो तसें । तुका म्हणे रसें । प्रेमाचिया आनंदे ॥४॥

13 आजि ओस अमरावतीं । काला पाहावया येती ।

आजि ओस अमरावतीं । काला पाहावया येती । देव विसरती । देहभाव आपुला ॥१॥ आनंद न समाये मेदिनी । चारा विसरल्या पाणी । तटस्थ त्या ध्यानीं । गाई झाल्या श्‍वापदें ॥२॥ जे या देवांचे दैवत । उभे असे या रंगात । गोपाळांसहित । क्रिडा करी कान्होबा ॥३॥ तया सुखाची शिराणी । तींच पाऊलें मेदिनी ।  तुका म्हणॆ मुनी । धुंडितां न लभती ॥४॥

14 चला बाई पांडुरंग पाहूं वाळवंटीं ।

चला बाई पांडुरंग पाहूं वाळवंटीं । मांडियेला काला भोवती गोपाळांची दाटी ॥१॥ आनंदें कवळ देती एका मुखीं एक । न म्हणती सान थोर अवघीं सकळीक ॥२॥

हमामा हुंबरी पांवा वाजवितो मोहरी । घेतलासे फ़ेर माजी घालुनियां हरी ॥३॥ लुब्धल्या नारी नर अवघ्या पशुयाती । विसरली देहभाव शंका नाहीं चित्तीं ॥४॥ पुष्पांचा वर्षाव झाली आरतियांची दाटी ।

तुळसी गुंफोनियां माळा घालतील कंठी ॥५॥ यादवांचा राणा मनोहर कान्हा । तुका म्हणॆ सुख वाटे देखोनिया मना ॥६॥

15 कंठीं धरिला कृष्णमणी । अवघा जनी प्रकाश ॥१॥

कंठीं धरिला कृष्णमणी । अवघा जनी प्रकाश ॥१॥ काला वाटूं एकमेकां । वैष्णव निका सम्भ्रम ॥२॥ वाकुलिया ब्रह्मादिकां । उत्तम लोका दाखवूं॥३॥ तुका म्हणे भूमंडळी । आम्ही बळी वीर गाढे ॥४॥

16 उपजोनियां पुढती येऊं । काला खाऊं दही भात ॥१॥

उपजोनियां पुढती येऊं । काला खाऊं दही भात ॥१॥ वैकुंठी तो ऎसे नाहीं । कवळ कांहीं काल्याचे ॥२॥ एकमेकां देऊं मुखीं । सुखीं घालूं हुंबरी ॥३॥ तुका म्हणे वाळवंट । बरवे नीट उत्तम ॥४॥

17 आतां हेंचि जेऊं । सवें घेऊं सिदोरी ॥१॥

आतां हेंचि जेऊं । सवें घेऊं सिदोरी ॥१॥ हरिनामाचा खिचडी काला । प्रेम मोहिला साधनें ॥२॥ चवीं चवीं घेऊं घास । ब्रह्मरस आवडी ॥३॥ तुका म्हणॆ गोड लागे । तों तों मागे रसना ॥४॥

 

18 चुराचुराकर माखन खाया । गौलनका नन्द कुमर कन्हैया ॥१॥

काहे बराई दिखावत मोही । जानतहुं प्रभुपन तेरा सबही ॥२॥

और बात सुन उखलसुगला । बंधलिया आपना तूं गोपाला ॥३॥

फ़ेरत बन बन गाऊं धरावत । कहे तुकयाबन्धु लकरी ले ले हात ॥४॥

काल्याचे अभंग समाप्त

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

=================================

दसरा अभंग प्रारंभ

 

दसरा अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

==================================

कान्होबा अभंग

अनुक्रमणिका

कान्होबा अभंग प्रारंभ

कान्होबा अभंग समाप्त

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

 

अक्षरसूचीमदतअनुक्रमणिकाईतर aapअभंग सूची

नाटाचे अभंग नाटाचे अभंग प्रारंभ

 

१ विठ्ठल आमचें जीवन

२ बरवा झाला वेवसाव

३ मी तंव अनाथ अपराधी

4 आतां पावन सकळ सुखें

५ सर्वसुखाचिया आशा जन्म गेला

६ अगा ए सावळ्या सगुणा

७ आतां मज धरवावी शुद्धी

८ जेणें हा जीव दिला दान

९ काय मी उद्धार पावेन

१० तूंचि अनाथाचा दाता

११ सेंदरीं हें देवी दैवतें

१२ विषय ओढीं भुलले जीव

१३ आले हो संसारा तुम्ही एक करा

१४ न बोलसी तें ही कळलें देवा

१५ आतां मी न पडें सायासीं

<