संत तुकाराम महाराज अभंग गाथा अ, आ, ओ, ओम, चे अभंग आणि अनुक्रमणिका

Uncategorized

A

अ ची अनुक्रमणिका

आ चे अभंग पाहण्यासाठी : येथे क्लिक करा.


इंग्रजी सूची       मराठी सूची       मदत      संपर्क      ईतर ग्रंथ


 

अइकाल परी ऐसें नव्हे बाई 26

अखंड तुझी जया प्रीति 1070

अखंड मुडतर  3158

अखंड संत निंदी  3943

अगत्य ज्या नरका जाणें   3966

अगा ए सावळ्या सगुणा   616

अगा करुणाकरा करितसें  2815

अगा पंढरीच्या राया  4424

अंगा भरला ताठा  3599

अगा ये उदारा अगा विश्वंभरा 2308

अगा ये मधुसूदना माधवा  4400

अगा ये वैकुंठनायका  665

अंगीकार ज्याचा केला नारा  2788

अंगीं घेऊनियां वारें    4255

अंगीं ज्वर तया नावडे साकर    305

अगी देखोनियां सती    1841

अंगीं देवी खेळे 422

अंगें अनुभव जाला मज    2065

अगोचरी बोलिलों आज्ञेविण   492

अग्नि तापली या काया चि 1205

अग्निकुंडामध्यें घातला प्रल्हाद 3084

अग्निमाजी गेलें 2040

अग्नि हा पाचारी कोणासी  2890

अग्नीमाजी पडे धातु  1487

अचळ न चळे ऐसें जालें  2539

अझुनि कां थीर पोरा न म्हणसी 140

अडचणीचें दार    2084

अणुरणीयां थोकडा 987

अंतरली कुटी मेटी 219

अंतराय पडे गोविंदीं अंतर  1445

अंतरींचा भाव जाणोनियां गुज 1126

अंतरींची घेतो गोडी   35

अंतरींची ज्योती प्रकाशल   2837

अंतरींचें गोड   2818

अंतरींचें जाणा  1642

अंतरींचें ध्यान 1293

अति जालें उत्तम वेश्येचें  1713

अतित्याई देतां जीव   4440

अतित्याई बुडे गंगे     2694

अतिवाद लावी     552

अतिवादी नव्हे शुद्ध या बीजाचा  118

अव्दय चि व्दय जालें चि कार 3737

अव्दैतीं तों माझें नाहीं समा 3742

अधमाची यारी     276

अधमाचें चित्त अहंकारी   4258

अंधळें ते सांगे सांगितल्या   3793

अधिक कोंडितां चरफडी   1831

अधिकाचा मज कांटाळा    214

अधिकार तैसा करूं उपदेश  3305

अधिकार तैसा दावियेले मार्ग   538

अधीरा माझ्या मना     2299

अनंतजन्में जरी केल्या तपरा 3340

अनंत जुगाचा देव्हारा    466

अनंत ब्रम्हाडें उदरीं  172

अनंत ब्रम्हाडें एके रोमीं      2472

अनंत लक्षणें वाणितां अपार     4088

अनंताचे मुखीं होसील गाइला   3437

अनंताच्या ऐकों कीर्ती   3537

अनंतां जिवांचीं तोडिलीं बंधनें  3632

अनन्यासी ठाव एक सर्वकाजें   2227

अनाथ परदेशी हीन दीन     3883

अनाथाचा नाथ पतितपावन  4324

अनाथाचा सखा ऐकिला       4470

अनाथांची तुम्हा दया    871

अनाथां जीवन     3282

अनतापयुक्त गेलिया अभि 3482

अनुतापें दोष    724

अनुभव ऐसा       3725

अनुभव तो नाहीं अमुचिया  3708

अनुभवा आलें     2153

अनुभवाचे रस देऊं आर्तभूतां    3225

अनुभवावांचून सोंग संपादणें      3347

अनुभवें अनुभव अवघा चि   1319

अनुभवें आलें अंगा       2835

अनुभवें कळों येतें पांडुरंगा    1838

अनुभवें वदे वाणी   2781

अनुसरे तो अमर जाला      3273

अनुसरे त्यासी फिरों नेदी        3989

अनुहात ध्वनि वाहे       1783

अनेक दोषांचे काट     3541

अन्नाच्या परिमळें जरि जाय   342

अन्यायासी राजा जरि न करी   3801

अपराध जाले जरी असंख्यात 4393

अपराधी म्हणोनि येतों    3673

अभक्त ब्राम्हण जळो त्याचें  1314

अभक्ताचे गांवीं साधु म्हणजे  3573

अभय उत्तर संतीं केलें दान   481

अभयदान मज देई गा उदारा 3885

अभयाचें स्थळ    958

अभिन्नव सुख तरि या   1368

अभिमानाची स्वामिनी शांति  1347

अभिमानाचें तोंड काळें   2700

अभिमानी पांडुरंग        2951

अमंगळ वाणी      349

अमच्या कपाळें तुज ऐसी बुद्धी  3330

अमर आहां अमर आहां    1396

अमर तूं खरा     2293

अमृत अव्हेरें उचळलें जातां   3224

अमृताचीं फळें अमृताची   3035

अरे कृष्णा आम्ही तुझे निज   4212

अरे कृष्णा तुवां काळया नाथि 4213

अरे गिळिलें हो संसारें  1204

अरे हें देह व्यर्थ जावें    307

अर्थेविण पाठांतर कासया  4191

अर्भकाचे साटीं  4062

अल्प भाव अल्प मती       634

अल्प माझी मती   800

अल्प विद्दा परी 4466

अल्ला करे सो होय बाबा   443

अल्ला देवे अल्ला दिलावे 444

अवगुण तों कोणीं नाहीं   826

अवगुणांचे हातीं      41

अवघा च अन्यायी  3259

अवघा चि आकार ग्रासियेला 1416

अवघा तो शकुन    1512

अवघा भार वाटे देवा      3159

अवघा वेंचलों इंद्रियांचे ओढी    821

अवघिया चाडा कुंटित करूनि   1751

अवघियांच्या आलों मुळें  1597

अवघियां दिला गोर        226

अवघीं च तीर्थे घडलीं    2778

अवघीं तुज बाळें सारिखीं 2991

अवघीं भूतें साम्या आलीं         1503

अवघी मिथ्या आटी 1364

अवघीं मिळोनि कोल्हाळ केला    237

अवघें अवघीकडे   224

अवघे गोपाळ म्हणती या रे 144

अवघें चि गोड जालें      231

अवघे चि निजों नका       1835

अवघे चुकविले सायास      2090

अवघें जेणें पाप नासे    2954

अवघे देव साध    579

अवघें ब्रम्हरूप रिता नाहीं ठाव  308

अवघ्या उपचारा   1286

अवघ्या कोल्ह्यांचे वर्म अंडीं   4432

अवघ्या जेष्ठादेवी कोण   418

अवघ्या दशा येणें साधती  645

अवघ्या पातकांची मी एक रासी 3986

अवघ्या पापें घडला एक    788

अवघ्या भूतांचें केलें संतर्पण   1284

अवघ्या वाटा जाल्या क्षीण        2289

अवचित त्यांणीं देखिला   4528

अवचित या तुमच्या पायां  3767

अवचिता चि हातीं ठेवा    2536

अवतार केला संहारावे     4560

अवतार गोकुळीं हो जन     1571

अवतारनामभेद गणा 1575

अविट हें क्षीर हरिकथा माउली   1030

अविश्वासीयाचें शरीर सुतकी     2326

अवो कृपावंता    3263

अशक्य तों तुम्हा नाहीं नारा 2305

अशोकाच्या वनीं सीता शोक         339

असंत लक्षण भूतांचा मत्सर     3866

असंतीं कांटाळा हा नव्हे मत्सर   2725

असत्य वचन होतां सर्व    1613

असा जी सोंवळे   3182

असाल ते तुम्ही असा      3784

असे नांदतु हा हरी सर्वजीवीं     1108

असें येथींचिया दिनें    1508

असो आतां ऐसा धंदा       795

असो आतां कांहीं करोनियां        2980

असो आतां किती   765

असो खटपट        3310

असो खळ ऐसे फार  1717

असोत लोकांचे बोल        2479

असोत हे तुझे प्रकार     2427

असोत हे बोल     2150

असो तुझें तुजपाशीं      2224

असोनि न कीजे अलिप्त     2727

असो मंत्रहीन क्रिया     482

असो मागें जालें 1813

अस्त नाहीं आतां एक चि   1386

अहंकार तो नासा भेद      3183

अहल्या जेणें तारिली रामें     1102

अहो कृपावंता    4188

अहो पुरुषोत्तमा 3710

अक्षई तें झालें        733

अक्षरांचा श्रम केला     899

अज्ञान हा देह स्वरूपीं   4332

अज्ञानाची भक्ती ईच्छती    4085


इंग्रजी सूची       मराठी सूची       मदत      संपर्क      ईतर ग्रंथ


 

आ ची अनुक्रमणिका


इंग्रजी सूची       मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची


अ चे अभंग पाहण्यासाठी : येथे क्लिक करा.

 

 

आइक नारायणा वचन माझें 3882

आइका माझीं कवतुकउत्तरें 3750

आइकिली मात      2735

आइत्याची राशी   1344

आइत्या भाग्या धणी  4046

आकारवंत मुर्ती   3377

आगी लागो तया सुखा       2286

आग्रहा नांवें पाप       3400

आचरणा ठाव       351

आचरती कर्में    1449

आचरे दोष न धरी धाक      4238

आजामेळा अंत मरणासी 3879

आजि आनंदु रे एकी परमा    2493

आजि ओस अमरावती  210

आजि का वो तूं दिससी दु   378

आजिचिया लाभें ब्रम्हाड ठें 1958

आजिचें हें मज तुम्ही कृपा 3140

आजी दिवस जाला   467

आजि दिवस धन्य   1955

आजि नवल मी आलें येणें   380

आजि बरवें जालें 1959

आजिवरी तुम्हा आम्हा नेण   22

आजिवरी होतों तुझे सत्ते   3457

आजिवरी होतों संसाराचे    3864

आजि शिवला मांग  4228

आठवे देव तो करावा उपाव  943

आठवों नेंदी आवडी आणीक 1697

आडकलें देवव्दार 515

आड पडे काडी    4030

आडलिया जना होसी सहा 2785

आडवा तो उभा     2437

आण काय सादर     1794

आणिकां उपदेशूं नेणें नाचों     456

आणिकांची सेवा करावी  2668

आणिकांची स्तुति आम्हा  277

आणिकांच्या कापिती माना  256

आणिकांच्या घातें । ज्यांचीं   282

आणिकांच्या घातें मानितां   4084

आणिकां छळावया जालासी  1752

आणिकांसी तारी ऐसा नाहीं 1490

आणितां त्या गती 2441

आणिलें सेवटा    2903

आणीक ऐसें कोठें सांगा   1380

आणीक काय थोडीं  410

आणीक कांहीं नेणें      2180

आणीक कांहीं मज नावडे   1452

आणीक कांहीं या उत्तराचें  909

आणीक काळें न चले उपाय   542

आणीक कोणाचा न करीं मी 1430

आणीक कोणापुढें वासूं मुख 4311

आणीक दुसरें मज नाहीं    696

आणीक नका करूं चेष्टा    4000

आणीक पाखांडें असती     3497

आणिक मात माझ्या नावडे  2108

आणीक म्यां कोणा यावें   3234

आणूनियां मना    1375

आंत हरि बाहेर हरि       1245

आतां असों मना अभक्तांची   811

आतां आवश्यक करणें       2622

आतां आशीर्वाद   1931

आतां आहे नाहीं  2600

आतां आम्हा भय नाहीं    4132

आतां आम्हा हें चि काम न   1043

आतां आम्हा हें चि काम   4148

आतां उघडीं डोळे         111

आतां ऐसें करूं  167

आतां करावा कां सोस      1952

आतां कळों आले गुण       2995

आतां काढाकाढी करीं बा   1774

आतां काशासाटीं दुरी     3478

आतां कांहीं सोस न करीं  932

आतां केशीराजा हे चि     3274

आतां कोठें धांवे मन     3734

आतां गाऊं तुज ओविया     855

आतां गुण दोष काय विचा    2138

आतां घेई माझें 2149

आतां चक्रधरा    1869

आतां चुकलें देशावर      3013

आतां चुकलें बंधन गेलें  2638

आतां जावें पंढरीसी      4149

आतां तरी पुढें हा चि उपदेश   101

आतां तरी मज सांगा साच    3812

आतां तरी माझी परिसा     4263

आतां तळमळ       3445

आतां तुज कळेल तें करीं  626

आतां तुज मज नाहीं       3998

आतां तुझा भाव कळों आला 1853

आतां तुझें नाम गात      3429

आतां तुम्ही कृपावंत     3160

आतां तूं तयास होई वो   1973

आतां दुसरें नाहीं वनीं  2610

आतां देवा मोकिळलें      3758

आतां देह अवसान  2564

आतां दोघांमध्यें काय    3527

आतां द्दावें अभयदान  3468

आतां धरितों पदरीं       3819

आतां धर्माधर्मी कांहीं उचित  632

आतां न करीं सोस 1658

आतां नको चुकों आपुल्या  1819

आतां नये बोलों अव्हेराची    2420

आतां न यें मागें        406

आतां न राहे क्षण एक     3004

आतां नव्हे गोड कांहीं   3477

आतां न म्हणे मी माझें   2287

आतां नेम जाला   2217

आतां पंढरीराया  1811

आतां पहाशील काय माझा 3837

आतां पाविजेल घरा    3768

आतां पावन सकळ सुखें     614

आतां पाहों पंथ माहेराची 1902

आतां पुढें धरीं 738

आतां पुढें मना  2927

आतां पोरा काय खासी      569

आतां बरें घरिच्याघरीं   3529

आतां बरें जालें। माझें मज  3320

आतां बरें जालें। माझे माथां 1892

आतां बरे जालें। सकाळीं च  4164

आतां भय नाहीं ऐसें वाटे 2665

आतां मज तारीं   2254

आतां मज देवा    2197

आतां मज धरवावी शुद्धी   617

आतां मागतों तें ऐक  3021

आतां माझा नेणो परतों भाव  641

आतां माझा सर्वभावें हा 1130

आतां माझे नका वाणूं गुण 2869

आतां माझे सखे येती वारक  1947

आतां माझ्या दुःखा कोण   3930

आतां माझ्या भावा     2070

आतां माझ्या मना  2334

आतां माझ्या मायबापा    2803

आतां मी अनन्य   3848

आतां मी देवा पांघरों काई   1083

आतां मी न पडे सायासीं   625

आतां मी पतित ऐसा        3561

आतां मी सर्वथा नव्हें गा  1686

आतां मोकलावें  4391

आतां येणें पडिपाडें   3753

आतां येणें बळें पंढरीनाथ    647

आतां येणेंविण नाहीं आम्हा   536

आतां येथें खरें  3648

आतां येथें जाली जीवासवे  3631

आतां येथें लाजे नाहीं   3456

आतां वांटों नेदीं आपुलें    4147

आतां सांडूं तरी हातीं ना    3614

आतां सोडवणें न या   3662

आतां हें उचित माझें जना 3332

आतां हें चि जेऊं हें चि जेऊं    230

आतां हें चि सार  3250

आतां हें न सुटे न चुके  3007

आतां हें सेवटीं। असो  3398

आतां हे सेवटी। माझी  1932

आतां होईन धरणेकरी  2522

आतां होई माझे बुद्धीचा 2131

आत्मिस्थती मज नको   3565

आदि मध्य अंत दाखविला     823

आदि वर्तमान जाणसी भवि  1680

आंधळ्या पांगळ्यांचा एक    427

आंधळ्याची काठी   2849

आंधळ्यासि जन अवघे चि    302

आधार तो व्हावा  976

आधारावांचुनी    870

आधिल्या भ्रतारें काम नव्हे पुरा 8

आधीं कां मज लावियेली   4394

आधीं च आळशी  780

आधीं देह पाहता वाव    4008

आधी नाहीं कळों आला हा   3319

आधीं सोज्वळ करावा मार 3530

आनंदले लोक नरनारी  1100

आनंदाचा कंद गाइयेला    4314

आनंदाचा थारा    3495

आनंदाचे डोहीं आनंदतरंग  3241

आनंदाच्या कोटी  1967

आनंदें एकांतीं प्रेमें वोसं 1710

आनंदें कि कथा करीं  3833

आनुहातीं गुंतला नेणे बा 1631

आपटा संवदड रानचारा   4446

आपण चाळक बुद्धीच्या   3646

आपण चि व्हाल साहे   3776

आपण तों असा   3594

आपणा लागे काम वाण्या    3855

आपला तो एक देव  3139

आपलाल्या तुम्ही रूपासी   924

आपलें तों कांहीं      745

आपल्या च स्फुंदे    2506

आपुला तो देह आम्हा    2201

आपुलाला लाहो करूं       842

आपुलाल्या परी करितील    4517

आपुलिया आंगें तोडीमाया   2452

आपुलिया ऐसें करी        4429

आपुलिया काजा    2895

आपुल्या बळें नाहीं मी   2940

आपुलिया लाजा    1549

आपुलिया हिता जो असे जा   34

आपुलिये टाकीं   3506

आपुली कसोटी शुद्ध राखी  4083

आपुली बुटबुट घ्यावी    4101

आपुलें आपण जाणावें      2726

आपुले गांवींचें न देखेसें 1274

आपुलें मरण पाहिलें   2659

आपुलें मागतां   764

आपुले वरदळ नेदा 4372

आपुलें वेचूनि खोडा घाली  3173

आपुलेंसें करुनी घ्यावें  4037

आपुल्या आपण उगवा  2530

आपुल्या आम्ही पुसिलें  2352

आपुल्यांचा करीन मोळा  2634

आपुल्याचा भोत चाटी    2728

आपुल्या पोटासाटीं   4093

आपुल्या महिमानें        1476

आपुल्या माहेरा जाईन    1587

आपुल्या विचार करीन जीवा  910

आपे तरे त्याकी कोण बराई  1156

आमचा तूं ॠणी    2257

आमचा विनोद तें जगा  562

आमचा स्वदेश     1708

आमची कां नये तुम्हासी   1855

आमची जोडी ते देवाचे  2796

आमचे गोसावी अयाचित   299

आमच्या हें आलें भागा    883

आमुचिया भावें तुज देव 2936

आमुची कृपाळू तूं होसी मा  930

आमुची मिरास पंढरी   4347

आमुची विश्रांति  3207

आमुचें उचित हे चि उपकार 3361

आमुचें जीवन हें कथाअमृत 1996

आमुचें ठाउके तुम्हा गर्भव 2499

आमुचें दंडवत पायांवरि  4249

आमुप जोडल्या सुखाचि 1962

आयुष्य गेलें वांयांविण  762

आयुष्य मोजावया बैसला    2884

आयुष्य वेचूनि कुटुंब पोसि 4087

आरुष माझी वाणी बोबडीं   2181

आरुष शब्द बोलों मनीं    514

आरुषा वचनीं मातेची आ 3687

आरोनियां पाहे वाट    1589

आर्तभूतां द्दावें दान   3640

आर्तभूतांप्रति  1353

आर्त माझ्या बहु पोटीं   3236

आला यांचा भाव देवाचिया  4524

आला भागासी तो करीं वेव  1420

आलिंगन कंठाकंठीं    2356

आलिंगनें घडे    51

आलिया अतीता म्हणतसां  2453

आलिया भोगासी असावें    2386

आलिया संसारा उठा वेग 3933

आलिया संसारीं देखिली   4286

आलियें धांवति धांवति भेट  409

आली लिळताची वेळ  484

आली सलगी पायांपाशीं   1287

आली सिंहस्थ पर्वणी    2860

आलें तें आधीं खाईन भातु 1961

आलें देवाचिया मना   1623

आलें धरायच पेट  2006

आलें फळ तेव्हां राहलें पि 1218

आलें भरा केणें  1035

आले संत पाय ठेविती म 2812

आले सुरवर नानापक्षी  4364

आले हो संसारा तुम्ही एक  623

आलों उल्लंघुनि दुःखाचे  3762

आवडी कां ठेवूं  3521

आवडीची न पुरे धणी  3713

आवडीची सलगी पूजा   3209

आवडीचें दान देतो नाराय 2083

आवडीचे भेटी निवे    3343

आवडीच्या ऐसें जालें     3326

आवडीच्या मतें करिती  1280

आवडी धरूनि करूं गेलों   3692

आवडी धरोनी आलेती आ 3849

आवडी न पुरे मायबापा 3696

आवडी न पुरे सेवितां न सरे 1694

आवडीनें धरिलीं नांवें   3031

आवडीभोजन प्रकार पर 2632

आवडी येते कळों  3266

आवडीसारिखें संपादिलें सों 1692

आवडे पंढरी भीमा पांडुरंग   4075

आवडेल तैसें तुज आळवी 3888

आवडे सकळां मिष्टान्न    3942

आवडें हें रूप गोजिरें सगुण  4026

आवल नाम आल्ला बडा  440

आविसाचे आसे     3897

आशा तृष्णा माया अपमा  1441

आशा ते करविते बुद्धीचा लो 1402

आशाबद्ध आम्ही भाकित 3759

आशाबद्ध जन      69

आशाबद्ध तो जगाचा दास    1489

आशाबद्ध बहु असें निला 3550

आशाबद्ध वक्ता धाक  675

आशाबद्ध वक्ता भय  1477

आशा हे समूळ खाणोनी      1431

आशीर्वाद तया जाती       479

आश्चर्य तें एक जालें    955

आश्चर्य या वाटे नसत्या 1385

आश्वासावे दास   3778

आषाढी निकट      3804

आसन शयन भोजन गोविं 3196

आस निरसली गोविंदाचें    4529

आसावलें मन      4463

आसुरी स्वभाव निर्दय अंतर  337

आहाकटा त्याचे करिती  75

आहाच तो मोड वाळलिया  2582

आहांच वाहांच आंत वरी  27

आहारनिद्रे नलगे आदर    3111

आहा आहा रे भाई  451

आहा रे भाई। गंगा नव्हे   454

आहा रे भाई। तयावरी     453

आहा रे भाई। नमो उदासीन  452

आहा रे भाई। प्रथम नमूं  450

आहे ऐसा देव वदवावी  4205

आहे तरिं सत्ता  979

आहे तें चि आम्ही मागों  1267

आहे तें चि पुढें पाहों  2225

आहे तें सकळ कृष्णा चि  54

आहेतें सकळ प्रारब्धा हातीं  3517

आहें तैसा आतां आहें ठायीं  3786

आहे सकळां वेगळा  2926

आहो उभा विटेवरी  3309

आम्हा अराणूक संवसारा  1949

आम्हा अवघें भांडवल     1421

आम्हा अळंकार मुद्रांचे 1699

आम्हा आपुलें नावडे संचित  844

आम्हा आवडे नाम घेतां   2620

आम्हा आम्ही आतां वडील  15

आम्हा एकविधा पुण्य     2653

आम्हा कथा आवश्यक       3532

आम्हा कांहीं आम्हा कांहीं    3284

आम्हा केलें गुणवंत     3965

आम्हा गांजी जन 1736

आम्हा घरीं एक गाय दुभ 156

आम्हा घरीं धन  3385

आम्हा देणें धरा सांगतो तें 3847

आम्हा निकट वासें       146

आम्हापाशीं याचें बळ    1269

आम्हापाशीं सरे एक शुद्ध    3341

आम्हा बोल लावा  3523

आम्हा भय धाक कोणाचा    4080

आम्हा भाविकांची जाती   3254

आम्हा विष्णुदासा सांहेंचि  2877

आम्हा वैष्णवांची कुळधर्म   4022

आम्हा वैष्णवांचा । नेम  2053

आम्हा शरणागतां  2605

आम्हा सर्वभावें हें चि काम  1799

आम्हासाठी अवतार 576

आम्हासी तों नाहीं आणीक  1438

आम्हांसी सांगाती        3494

आम्हा सुकाळ सुखाचा     2746

आम्हा सोईरे हरिजन     3124

आम्हा हरिच्या दासां कांहीं   1634

आम्हा हें कवतुक जगा द्दावी  828

आम्हा हें चि काम       3950

आम्हा हें चि भांडवल    2069

आम्हा हें सकळ  4077

आम्ही असों निश्चिंतीनें 2780

आम्ही आइते जेवणार       4018

आम्ही आर्तभूत जिवीं     2416

आम्ही आळीकरें   1343

आम्ही उतराई    1114

आम्ही गावें तुम्ही कोणीं  1002

आम्ही गोवळीं रानटें    225

आम्ही घ्यावें तुझें नाम    2050

आम्ही जाणावें तें काई  2470

आम्ही जाणों तुझा भाव। 1982

आम्ही जाणों तुझा भाव।  1222

आम्ही जातों आपुल्या गांवा    4448

आम्ही जातो तुम्ही कृपा   1601

आम्ही जालों एकविध      2415

आम्ही जालों गांवगुंड    435

आम्ही जालों बळिवंत     3419

आम्ही ज्याचे दास        3370

आम्ही जरी आस    47

आम्ही तुझ्या दासीं      3109

आम्ही तेणें सुखी       1886

आम्ही देतों हाका        2749

आम्ही देव तुम्ही देव    2579

आम्ही न देखों अवगुणां   1682

आम्ही नरका जातां        4150

आम्ही नाचों तेणें सुखें        2094

आम्ही नामाचे धारक      2290

आम्ही पतित म्हणोनि तु 1796

आम्ही पतितांनीं घालावें  1068

आम्ही पापी तूं पावन    3189

आम्ही पाहा कैसीं एकतत्व  3593

आम्ही बळकट जालों फिरा  962

आम्ही बोलों तें तुज कळें   2010

आम्ही भाग्याचे भाग्याचे  2945

आम्ही भांडों तुजसवें    2239

आम्ही भाव जाणों देवा    2059

आम्ही भाविकें हे काय  3603

आम्ही मागों ऐसें नाहीं  531

आम्ही मेलों तेव्हां देह दि 2937

आम्ही याची केली सांडी   1268

आम्ही रामाचे राऊत       4275

आम्ही विठ्ठलाचे दास जालों 3798

आम्ही वीर जुंझार        1488

आम्ही वैकुंठवासी        520

आम्ही शक्तिहीनें  966

आम्ही सदैव सुडके        60

आम्ही सर्वकाळ   2708

आम्ही हरिचे सवंगडे      2291

आम्ही हरिचे हरिचे       3967

आळस आला अंगा    4005

आळवीन स्वरें    1545

आळस पाडी विषयकामीं    2928

आळवितां बाळें   1484

आळीकरा कोठें साहातें    3772

आळवितां कंठ शोकला   1877

आळी करावी ते कळतें बा    2584

आम्ही क्षेत्रींचे संन्यासी   1480

आळणीं ऐसें कळों आलें   3175

आज्ञा पाळूनियां असें एक 2188

 

आम्ही म्हणों कोणी नाहीं  3516

 


इंग्रजी सूची       मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची



 

ओ O ची अनुक्रमणिका

ॐ ची अनुक्रमणिका

 

ॐ तत्सदिति सूत्राचें सार   4479

ओनाम्याच्या काळें       737

ओले मातीचा भरवसा      4011

ओलें मूळ भेदी खडकाचें अंग 1395

ओवाळूं आरती पंढरीराया   507

ओस जाल्या दिशा मज       3350

ओळखी तयांसी होय एका     4496



इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची


 

आ चे अभंग सुरवात A

8

आधिल्या भ्रतारें काम नव्हे पुरा । म्हणोनि व्यभिचारा टेकलियें ॥1॥

रात्रंदिस मज पाहिजे जवळी । क्षण त्यानिराळी न गमे घडी ॥2॥

नाम गोष्टी माझी सोय सांडा आतां । रातलें अनंता तुका म्हणे ॥3॥

15

आम्हां आम्ही आतां वडील धाकुटीं । नाहीं पाठीं पोटीं कोणी दुजें ॥1॥

फावला एकांत एकविध भाव । हरि आम्हांसवें सर्व भोगी ॥2॥

तुका म्हणे अंगसंग एके ठायीं । असों जेथें नाहीं दुजें कोणी ॥3॥

22

आजिवरी तुम्हां आम्हां नेणपण । कौतुकें खेळणें संग होता ॥1॥

आतां अनावर जालें अगुणाची । करूं नये तें चि करीं सुखें ॥2॥

तुका म्हणे आतां बुडविलीं दोन्ही । कुळें एक मनीं नारायण ॥3॥

26

अइकाल परी ऐसें नव्हे बाई । न संडा या सोई भ्रताराची ॥1॥

नव्हे आराणुक लौकिकापासून । आपुल्या आपण गोविलें तें ॥2॥

तुका म्हणे मन कराल कठीण । त्या या निवडोन मजपाशीं ॥3॥

 

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

27

आहांच वाहांच आंत वरी दोन्ही । न लगा गडणी आम्हां तैशा ॥1॥

भेऊं नये तेथें भेडसावूं कोणा । आवरूनि मना बंद द्दावा ॥2॥

तुका म्हणे कांहीं अभ्यासावांचुनी । नव्हे हे करणी भलतीची ॥3॥

24

आपुलिया हिता जो असे जागता । धन्य माता पिता तयाचिया ॥1॥

कुळीं कन्यापुत्र होतीं जीं सात्त्विक । तयाचा हरिख वाटे देवा ॥ध्रु.॥

गीता भागवत करिती श्रवण । आणीक चिंतन विठोबाचें ॥2॥

तुका म्हणे मज घडो त्याची सेवा । तरी माझ्या दैवा पार नाहीं ॥3॥

35

अंतरींची घेतो गोडी । पाहे जोडी भावाची ॥1॥

देव सोयरा देव सोयरा । देव सोयरा दीनाचा ॥ध्रु.॥

आपुल्या वैभवें । शृंगारावें निर्मळ ॥2॥

तुका म्हणे जेवी सवें । प्रेम द्दावें प्रीतीचें ॥3॥

41

अवगुणांचे हातीं । आहे अवघी फजीती ॥1॥

नाहीं पात्रासवें चाड । प्रमाण तें फिकें गोड ॥ध्रु.॥

विष तांब्या वाटी । भरली लावूं नये होटीं ॥2॥

तुका म्हणे भाव । शुद्ध बरा सोंग वाव ॥3॥

 

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

 

47

आम्ही जरी आस । जालों टाकोनि उदास ॥1॥

आतां कोण भय धरी । पुढें मरणाचें हरी ॥ध्रु.॥

भलते ठायीं पडों । देह तुरंगीं हा चढो ॥2॥

तुमचें तुम्हांपासीं । आम्ही आहों जैसीं तैसीं ॥3॥

गेले मानामान । सुखदुःखाचें खंडन ॥4॥

तुका म्हणे चित्तीं । नाहीं वागवीत खंती ॥5॥

51

आलिंगनें घडे । मोक्ष सायुज्यता जोडे ॥1॥

ऐसा संताचा महिमा । जाली बोलायाची सीमा ॥ध्रु.॥

तीर्थे पर्वकाळ । अवघीं पायांपें सकळ ॥2॥

तुका म्हणे देवा । त्यांची केली पावे सेवा ॥3॥

54

आहे तें सकळ कृष्णा चि अर्पण । न कळतां मन दुजें भावी ॥1॥

म्हणउनी पाठी लागतील भूतें । येती गवसीत पांचजणें ॥ध्रु.॥

ज्याचे त्या वंचलें आठव न होतां । दंड या निमित्ताकारणें हा ॥2॥

तुका म्हणे काळें चेंपियेला गळा । मी मी वेळोवेळा करीतसे ॥3॥

 

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

 

60

आम्ही सदैव सुडके । जवळीं येतां चोर धाके ॥

जाऊं पुडी भिकें । कुतरीं घर राखती ॥1॥

नांदणूक ऐसी सांगा । नाहीं तरी वांयां भागा ॥

थोरपण अंगा । तरी ऐसें आणावें ॥ध्रु.॥

अक्षय साचार । केलें सायासांनी घर ॥

एरंडसिंवार । दुजा भार न साहती ॥2॥

धन कण घरोघरीं । पोट भरे भिकेवरी ॥

जतन तीं करी । कोण गुरें वासरें ॥3॥

जाली सकळ निश्चिंती । भांडवल शेण माती ॥

झळझळीत भिंती । वृंदावनें तुळसीचीं ॥4॥

तुका म्हणे देवा । अवघा निरविला हेवा ॥

कुटुंबाची सेवा । तो चि करी आमुच्या ॥5॥

69

आशाबद्ध जन । काय जाणे नारायण ॥1॥

करी इंद्रियांची सेवा । पाहे आवडीचा हेवा ॥ध्रु.॥

भ्रमलें चावळे । तैसें उचित न कळे ॥2॥

तुका म्हणे विषें । अन्न नाशियलें जैसें ॥3॥

75

आहाकटा त्याचे करिती पितर । वंशीं दुराचार पुत्र जाला ॥1॥

गळे चि ना गर्भ नव्हे चि कां वांज । माता त्याची लाजलावा पापी ॥ध्रु. ॥परपीडें परव्दारीं सावधान । सादर चि मन अभाग्याचें ॥2॥

न मळितां निंदा चाहडी उपवास । संग्रहाचे दोष सकळ ही ॥3॥

परउपकार पुण्य त्या वावडें । विषाचें तें कीडें दुग्धीं मरे ॥4॥

तुका म्हणे विटाळाचीच तो मूर्ति । दया क्षमा शांति नातळे त्या ॥5॥

101

आतां तरी पुढें हाचि उपदेश । नका करूं नाश आयुष्याचा ॥1॥

सकळांच्या पायां माझें दंडवत । आपुलालें चित्त शुद्ध करा ॥ध्रु.॥

हित तें करावे देवाचें चिंतन । करूनियां मन एकविध ॥2॥

तुका म्हणे लाभ होय तो व्यापार । करा काय फार शिकवावें ॥3॥

 

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

 

111

आतां उघडीं डोळे । जरी अद्दापि न कळे ॥

तरी मातेचिये खोळे । दगड आला पोटासि ॥1॥

मनुष्यदेहा ऐसा निध । साधिली ते साधे सिद्ध ॥

करूनि प्रबोध । संत पार उतरले ॥ध्रु.॥

नाव चंद्रभागे तीरीं । उभी पुंडलीकाचे व्दारीं ॥

कट धरूनियां करीं । उभाउभी पालवी ॥2॥

तुका म्हणे फुकासाठीं । पायीं घातली या मिठी ॥

होतो उठाउठी । लवकरी च उतार ॥3॥

118

अतिवादी नव्हे शुद्ध या बीजाचा । ओळखा जातीचा अंत्यज तो ॥1॥

वेद श्रुति नाहीं ग्रंथ ज्या प्रमाण । श्रेष्ठाचें वचन न मानी जो ॥ध्रु.॥

तुका म्हणे मद्दपानाचें मिष्टान्न । तैसा तो दुर्जन शिवों नये ॥2॥

114

अझुनि कां थीर पोरा न म्हणसी किर ।

धरुनियां धीर लाजे बुर निघाला ॥1॥

मोकळा होतासि कां रे पडिलासि डाई ।

वरिलांचा भार आतां उतरेसा नाहीं ॥ध्रु.॥

मेळवूनि मेळा एकाएकीं दिली मिठी ।

कवळिलें एक बहु बैसविलीं पाठीं ॥2॥

तळील तें वरी वरील तें येतें तळा ।

न सुटे तोंवरी येथें गुंतलिया खेळा ॥3॥

सांडितां ठाव पुढें सईल धरी हात ।

चढेल तो पडेल ऐसी ऐका रे मात ॥4॥

तुका म्हणे किती आवरावे हात पाय ।

न खेळावें तोंच बरें वरी न ये डाय ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

144

अवघे गोपाळ म्हणती या रे करूं काला ।

काय कोणाची सिदोरी ते पाहों द्दा मला ।

नका कांहीं मागें पुढें रे ठेवूं खरें च बोला ।

वंची वंचला तो चि रे येथें भोवंडा त्याला ॥1॥

घेतल्या वांचून झाडा रे नेदी आपुलें कांहीं ।

एकां एक ग्वाही बहुत देती मोकळें नाहीं ।

ताक सांडी येर येर रे काला भात भाकरी दहीं ।

आलें घेतो मध्यें बैसला नाहीं आणवीत तें ही ॥ध्रु.॥

एका नाहीं धीर तांतडी दिल्या सोडोनि मोटा ।

एक सोडितील गाठी रे एक चालती वाटा ।

एक उभा भार वाहोनि पाहे उगाचि खोटा ।

एक ते करूनि आराले आतां ऐसें चि घाटा ॥2॥

एकीं स्थिराविल्या गाई रे एक वळत्या देती ।

एकांच्या फांकल्या वोढाळा फेरे भोंवतीं घेती ।

एकें चाराबोरा गुंतलीं नाहीं जीवन चित्तीं ।

एक एका चला म्हणती एक हुंबरी घेती ॥3॥

एकीं एकें वाटा लाविलीं भोळीं नेणतीं मुलें ।

आपण घरींच गुंतले माळा नासिलीं फुलें ।

गांठीचें तें सोडूं नावडे खाय आइतें दिलें ।

सांपडलें वेठी वोढी रे भार वाहातां मेलें ॥4॥

एक ते माया गुंतले घरीं बहुत काम ।

वार्ता ही नाहीं तयाची तया कांहीं च ठावें ।

जैसें होतें शिळे संचित तैसें लागलें खावें ।

हातोहातीं गेलें वेचुनि मग पडिलें ठावें ॥5॥

एकीं हातीं पायीं पटे रे अंगीं लाविल्या राखा ।

एक ते सोलिव बोडके केली सपाट शिखा ।

एक ते आळसी तळीं रे वरी वाढिल्या काखा ।

सिदोरी वांचून बुद्धि रे केला अवघ्यां वाखा ॥6॥

तुका म्हणे आतां कान्होबा आम्हां वांटोनि द्दावें ।

आहे नाहीं आम्हांपाशीं तें तुज अवघें चि ठावें ।

मोकलितां तुम्ही शरण आम्ही कवणासि जावें ।

कृपावंते कृपा केली रे पोट भरे तों खावें ॥7॥

146

आम्हां निकट वासें । कळों आलें जैसें तैसें ।

नाहीं अनारीसें । कान्होबाचे अंतरीं ॥1॥

पीडती आपुल्या भावना । जैसी जयाची वासना ।

कर्माचा देखणा । पाहे लीळा कौतुक ॥ध्रु.॥

खेळ खेळे न पडे डाईं । ज्याचा भार त्याच्या ठायीं ।

कोणी पडतील डाईं । कोणी कोडीं उगवीती ॥2॥

तुका म्हणे कवळ । हातीं घेऊनि गोपाळ ।

देतो ज्यांचें बळ । त्यांसि तैसा विभाग ॥3॥

 

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

 

156

आम्हां घरीं एक गाय दुभता हे । पान्हा न समाये त्रिभुवनीं ॥1॥

वान ते सांवळी नांव ते श्रीधरा । चरे वसुंधरा चौदा भुवनें ॥ध्रु.॥

वत्स नाहीं माय भलत्या सवें जाय । कुर्वाळी तो लाहे भावभरणा ॥2॥

चहूं धारीं क्षीर वोळली अमुप । धाले सनकादिक सिद्ध मुनी ॥3॥

तुका म्हणे माझी भूक तेथें काय । जोगाविते माय तिन्ही लोकां ॥4॥

167

आतां ऐसें करूं । दोघां धरूनियां मारूं ॥1॥

मग टाकिती हे खोडी । तोंडीं लागली ते गोडी ॥ध्रु.॥

कोंडूं घरामधीं । न बोलोनि जागों बुद्धी ॥2॥

बोलावितो देवा । तुका गडियांचा मेळावा ॥3॥

172

अनंत ब्रम्हांडे उदरीं । हरि हा बाळक नंदा घरीं ॥1॥

नवल केव्हडें केव्हडें । न कळे कान्होबाचें कोडें ॥ध्रु.॥

पृथ्वी जेणें तृप्त केली । त्यासि यशोदा भोजन घाली ॥2॥

विश्वव्यापक कमळापती । त्यासि गौळणी कडिये घेती ॥3॥

तुका म्हणे नटधारी । भोग भोगून ब्रम्हचारी ॥4॥

210

आजि ओस अमरावती । काला पाहावया येती ।

देव विसरती । देहभाव आपुला ॥1॥

आनंद न समाये मेदिनी । चारा विसरल्या पाणी ।

तटस्थ त्या ध्यानीं । गाई जाल्या श्वापदें ॥ध्रु.॥

जें या देवांचें दैवत । उभें आहे या रंगांत ।

गोपाळांसहित । क्रीडा करी कान्होबा ॥2॥

 

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

214

अधिकाचा मज कांटाळा । तुम्हां गोपाळां संगति ॥1॥

काय नाहीं तुम्हापाशीं । सकळांविशीं संपन्न ॥ध्रु.॥

उद्योगाचा नेघें भार । लागल्या सार पुरतें ॥2॥

तुका म्हणे अधीर जिणें । नारायणें न करावें ॥3॥

219

अंतरली कुटी मेटी । भय धरूनियां पोटीं ।

म्हणतां जगजेठी । धांवें करुणाउत्तरीं ॥1॥

बाप बळिया शिरोमणी । उतावळि या वचनीं ।

पडलिया कानीं । धांवा न करी आळस ॥ध्रु.॥

बळ दुनी शरणागता । स्वामी वाहों नेदी चिंता ।

आइतें चि दाता । पंगतीस बैसवी ॥2॥

वाहे खांदीं पाववी घरा । त्याच्या करी येरझारा ।

बोबड्या उत्तरा । स्वामी तुकया मानवे ॥3॥

224

अवघें अवघीकडे । दिलें पाहे मजकडे ।

अशा सवंगडे । सहित थोरी लागली ॥1॥

कां रे धरिला अबोला । माझा वांटा देईं मला ।

सिदोरीचा केला । झाडा आतां निवडे ना ॥ध्रु.॥

भूक लागली अनंता । कां रे नेणसी जाणतां ।

भागलों वळितां । गाई सैरा ओढाळा ॥2॥

तुका करुणा भाकी । हरि पाहे गोळा टाकी ।

घेता जाला सुखी । भीतरी वांटी आणीकां ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

225

आम्ही गोवळीं रानटें । नव्हों जनांतील धीटें ॥1॥

सिदोरीचा करूं काला । एक वांटितों एकाला ॥ध्रु.॥

खेळों आपआपणांशीं । आमचीं तीं आम्हांपाशीं ॥2॥

मिळालों नेणते । तुका कान्होबा भोंवते ॥3॥

226

अवघियां दिला गोर । मजकरे पाहीना ॥1॥

फुंदे गोपाळ डोळे चोळी । ढुंगा थापली हाणे तोंडा ॥ध्रु.॥

आवडती थोर मोटे । मी रे पोरटें दैन्यवाणे ॥2॥

तुका म्हणे जाणों भाव । जीविंचा देव बुझावी ॥3॥

230

आतां हें चि जेऊं हेंचि जेऊं । सवें घेऊं सिदोरी ॥1॥

हरिनामाचा खिचडा केला । प्रेमें मोहिला साधनें ॥ध्रु.॥

चवीं चवीं घेऊं घास । ब्रम्हरस आवडी ॥2॥

तुका म्हणे गोड लागे । तों तों मागे रसना ॥3॥

231

अवघें चि गोड जालें । मागीलये भरी आलें ॥1॥

साहय जाला पांडुरंग । दिला अभ्यंतरीं संग ॥ध्रु.॥

थडिये पावतां तो वाव । मागें वाहावतां ठाव ॥2॥

तुका म्हणे गेलें । स्वप्नींचें जागें जालें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

 

237

अवघीं मिळोनि कोल्हाळ केला । आतां होता म्हणती गेला ॥1॥

आपलिया रडती भावें । जयासवें जयापरी ॥ध्रु.॥

चुकलों आम्ही खेळतां खेळ । गेला गोपाळ हातींचा ॥2॥

तुका म्हणे धांवती थडी । न घली उडी आंत कोणी ॥3॥

256

आणिकांच्या कापिती माना । निष्ठ‍पणा पार नाहीं ॥1॥

करिती बेटे उसणवारी । यमपुरी भोगावया ॥ध्रु.॥

सेंदराचें दैवत केलें । नवस बोले तयासि ॥2॥

तुका म्हणे नाचति पोरें । खोडितां येरें अंग दुखे ॥3॥

665

अगा ये वैकुंठनायका । अगा ये त्रैलोक्यतारका ।

अगा जनार्दनना जगव्यापका । अगा पाळका भक्तांचिया ॥1॥

अगा ये वसुदेवदेवकीनंदना । अगा ये गोपिकारमणा ।

अगा बळिबंध वामना। अगा निधाना गुणनिधी ॥ध्रु.॥

अगा ये द्रौपदीबांधवा । अगा ये सखया पांडवा ।

अगा जीवाचिये जीवा । अगा माधवा मधुसूदना ॥2॥

अगा महेश्वरा महाराजा । अगा श्रीहरी गरुडध्वजा ।

अगा सुंदरा सहस्रभुजा । पार मी तुझा काय वर्णू ॥3॥

अगा अंबॠषिपरंपरा। निलारंभ निविऩकारा ।

अगा गोवर्धन धरणीधरा । अगा माहेरा दीनाचिया ॥4॥

अगा धर्मराया धर्मशीळा । कृपासिंधु कृपाळा ।

अगा प्रेमाचिया कल्लोळा । सकळकळाप्रवीणा ॥5॥

अगा चतुरा सुजाणा । मधुरागिरा सुलक्षणा ।

अगा उदारा असुरमर्दना । राखें शरणा तुकयाबंधु ॥6॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

276

अधमाची यारी । रंग पतंगाचे परी ॥1॥

विटे न लगतां क्षण । मोल जाय वांयां विण ॥ध्रु.॥

सर्पाचिया परी । विषें भरला कल्हारीं ॥2॥

तुका म्हणे देवा । मज झणी ऐसे दावा ॥3॥

277

आणिकांची स्तुति आम्हां ब्रम्हहत्या ।

एका वांचूनि त्या पांडुरंगा ॥1॥

आम्हां विष्णुदासां एकविध भाव ।

न म्हणों या देव आणिकांसि ॥ध्रु.॥

शतखंड माझी होईल रसना ।

जरी या वचना पालटेन ॥2॥

तुका म्हणे मज आणिका संकल्पें ।

अवघीं च पापें घडतील ॥3॥

282

आणिकांच्या घातें । ज्यांचीं निवतील चित्तें ॥1॥

ते चि ओळखावे पापी । निरयवासी शीघ्रकोपी ॥ध्रु.॥

कान पसरोनी । ऐके वदे दुष्ट वाणी ॥2॥

तुका म्हणे भांडा । धीर नाहीं ज्याच्या तोंडा॥3॥

299

आमचे गोसावी अयाचितवृत्ती । करवी शिष्याहातीं उपदेश ॥1॥

दगडाची नाव आधींच ते जड । ते काय दगड तारूं जाणे ॥1॥

तुका म्हणे वेष विटंबिला त्यांनी । सोंग संपादणी करिती परी॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

302

आंधळ्यासि जन अवघे चि आंधळे । आपणासि डोळे दृष्टी नाहीं ॥1॥

रोग्या विषतुल्य लागे हें मिष्टान्न । तोंडासि कारण चवी नाहीं ॥2॥

तुका म्हणे शुद्ध नाहीं जो आपण । तया त्रिभुवन अवघें खोटें ॥3॥

305

अंगीं ज्वर तया नावडे साकर । जन तो इतर गोडी जाणे ॥1॥

एकाचिये तोंडीं पडिली ते माती । अवघे ते खाती पोटभरी ॥ध्रु.॥

चारितां बळें येत असे दांतीं । मागोनियां घेती भाग्यवंत ॥2॥

तुका म्हणे नसे संचित हें बरें । तयासि दुसरें काय करी ॥3॥

307

अरे हें देह व्यर्थ जावें । ऐसें जरी तुज व्हावें ।

द्यूतकर्म मनोभावें । सारीपाट खेळावा ॥1॥

मग कैचें हरिचें नाम । निजेलिया जागा राम ।

जन्मोजन्मींचा अधम । दुःख थोर साधिलें ॥ध्रु.॥

विषयसुखाचा लंपट । दासीगमनीं अतिधीट ।

तया तेचि वाट । अधोगती जावया ॥2॥

अणीक एक कोड । नरका जावयाची चाड ।

तरी संतनिंदा गोड । करीं कवतुकें सदा ॥3॥

तुका म्हणे ऐसें । मना लावी राम पिसें ।

नाहीं तरी आलिया सायासें । फुकट जासी ठकोनी ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

308

अवघें ब्रम्हरूप रिता नाहीं ठाव । प्रतिमा तो देव कैसा नव्हे ॥1॥

नाहीं भाव तया सांगावें तें किती । आपुल्याला मतीं पाषांडिया ॥ध्रु.॥

जया भावें संत बोलिले वचन । नाहीं अनुमोदन शाब्दिकांसि ॥2॥

तुका म्हणे संतीं भाव केला बळी । न कळतां खळीं दूषिला देव ॥3॥

337

आसुरी स्वभाव निर्दय अंतर । मानसीं निष्ठ‍ अतिवादी ॥1॥

याति कुळ येथें असे अप्रमाण । गुणाचें कारण असे अंगीं ॥ध्रु.॥

काळकुट पितळ सोनें शुद्ध रंग । अंगाचेंच अंग साक्ष देतें ॥2॥

तुका म्हणे बरी जातीसवें भेटी । नवनीत पोटीं सांटविलें ॥3॥

339

अशोकाच्या वनीं सीता शोक करी । कां हों अंतरले रघुनाथ दुरी ।

येउनि गुंफेमाजी दुष्टें केली चोरी । कांहो मज आणिले अवघड लंकापुरी ॥1॥ सांगा वो त्रीजटे सखिये ऐसी मात । देईल कां नेदी भेटी रघुनाथ । मन उतावळि जाला दुरी पंथ । राहों न सके प्राण माझा कुडी आंत ॥ध्रु.॥ काय दुष्ट आचरण होतें म्यां केलें । तीर्थ व्रत होतें कवणाचें भंगीलें । गाईवत्सा पत्नीपुरुषा विघडिलें । न कळे वो संचित चरण अंतरले ॥2॥ नाडियेलें आशा मृगकांतिसोने । धाडिलें रघुनाथा पाठिलागे तेणें । उलंघिली आज्ञा माव काय मी जाणें । देखुनी सूनाट घेउनि आलें सुनें ॥3॥ नाहीं मूळ मारग लाग अणीक सोये । एकाविण नामें रघुनाथाच्या माये । उपटी पक्षिया एक देउनि पाये । उदकवेढ्या मध्यें तेथें चाले काये ॥4॥ जनकाची नंदिनी दुःखें ग्लानी थोरी । चुकली कुरंगिणी मेळा तैशा परी । संमोखी त्रीजटा स्थिर स्थिर वो करी । घेइल तुकयास्वामी राम लंकापुरी ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

342

अन्नाच्या परिमळें जरि जाय भूक । तरि कां हे पाक घरोघरीं ॥1॥

आपुलालें तुम्ही करा रे स्वहित । वाचे स्मरा नित्य राम राम ॥ध्रु.॥

देखोनि जीवन जरि जाय तान । तरि कां सांटवण घरोघरीं ॥2॥

देखोनियां छाया सुख न पवीजे । जंव न बैसीजे तया तळीं ॥3 ॥

हित तरी होय गातां अईकतां । जरि राहे चित्ता दृढ भाव ॥4॥

तुका म्हणे होसी भावें चि तूं मुक्त । काय करिसी युक्त जाणिवेची॥5॥

349

अमंगळ वाणी । नये ऐकों ते कानीं ॥1॥

जो हे दूषी हरिची कथा । त्यासि क्षयरोगव्यथा ॥ध्रु.॥

याति वर्ण श्रेष्ठ । परि तो चांडाळ पापिष्ठ ॥2॥

तुका म्हणे पाप । माय नावडे ज्या बाप ॥3॥

351

आचरणा ठाव । नाहीं अंगीं स्वता भाव ॥1॥

करवी आणिकांचे घात । खोडी काढूनि पंडित ॥ध्रु.॥

श्वानाचियापरी । मिष्टान्नासि विटाळ करी ॥2॥

तुका म्हणे ऐसा । सटवे चि ना पांचा दिसां ॥3॥

378

आजि का वो तूं दिससी दुश्चिती । म्हणी एका मन लगे तुझ्या चित्तीं ।

दिलें ठेवूं तें विसरसी हातीं । नेणों काय बैसला हरि चित्तीं वो ॥1॥

सर सर परती जालीस आतां भांड । कैसें दाखविसी जगासी या तोंड ।

व्याली माय ते लाजविली रांड । नाहीं थार दो ठायीं जाला खंड वो ॥धृ ॥

होतें तैसें तें उमटलें वरी । बाह्य संपादणी अंतरींची चोरी ।

नाहीं मर्यादा निःसंग बावरी । मन हें गोविंदीं देह काम करी वो ॥2॥

नाहीं करीत उत्तर कोणासवें । पराधीन भोजन दिलें खावें ।

नाहीं अचळ सावरावा ठावे । देखों उदासीन तुज देहभावें वो ॥3॥

कोठें नेणों हा फावला एकांत । सदा किलकिल भोंवतीं बहुत ।

दोघे एकवाटा बोलावया मात । नाहीं लाज धरिली दिला हात वो ॥4॥

करी कवतुक खेळ खेळे कान्हा । दावी लाघव भांडवी सासासुना ।

परा भक्ति हे शुद्ध तुम्ही जाणा । तुका म्हणें ऐसें कळों यावें जना वो ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

380

आजि नवल मी आलें येणे राणें ।

भेटी अवचिती नंदाचिया कान्हें ।

गोवी सांगती वो सकळ ही जन ।

होतें संचित आणियेलें तेणें वो ॥1॥

गेलें होउनि न चले आतां कांहीं ।

साद घालितां जवळी दुजें नाहीं ।

अंगीं जडला मग उरलें तें काई ।

आतां राखतां गुमान भलें बाई वो ॥ध्रु.॥

बहुत कामें मज नाहीं आराणूक ।

एक सारितां तों पुढें उभें एक ।

आजि मी टाकोनि आलें सकळिक ।

तंव रचिलें आणिक कवतुक वो ॥2॥

चिंता करितां हरिली नारायणें ।

अंगसंगें मिनतां दोघेजणें ।

सुखें निर्भर जालियें त्याच्या गुणें ।

तुका म्हणे खुंटलें येणें जाणें वो ॥3॥

406

आता न यें मागें । मी आलें याच्या रागें ।

काय माझें जगें । कोपोनियां करावें ॥1॥

कां गो कलित्यां कोल्हाल । तुम्ही भलत्या च सकल ।

वेचाल ते बोल । झुटे होती बोलिले ॥ध्रु.॥

याचे भेटी माझें मन । स्वरुपीं ठाकले लोचन ।

वेगळें तें क्षण आतां होऊं नावरे ॥2॥

काज काम नको जालें । बीजें नावरे बोलिलें ।

याचिया भेदिलें । कामबाणीं अंतर ॥3॥

या वेगळें होणें । आतां जळो तैसें जिणें ।

घेतलें तें मनें । आतां मागें न फिरे ॥4॥

आतां मोटी वार । माझी नका धरूं चार ।

तुकयाचा दातार । शेजे तो मी सुतलों ॥5॥

409

आलियें धांवति धांवति भेट होइल म्हुण ।

तंव ते टळली वेळ वो माझा उरला सीण ॥1॥

आतां काय करूं सांग वो मज भेटेल कैसा ।

हरिलागीं प्राण फुटे वो थोरी लागली आशा ॥ध्रु.॥

लाविला उशीर बहुतीं बहु ओढिती ओढा ।

सांभाळितां सांग असांग दुःख पावल्यें पीडा ॥2॥

जळो आतां संसारु वो कई शेवट पुरे ।

तुकयाच्या स्वामी गोपाळालागीं जीव झुरे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

410

आणीक काय थोडीं । परि तें फार खोटीं कुडीं ॥1॥

सदा मोकळीं च गुरें । होती फजीत तीं पोरें ॥ध्रु.॥

सदा घालिता हुंबरी । एक एकांचे न करी ॥2॥

तुका म्हणे घरीं माय । वेळोवेळां मारी ॥3॥

418

अवघ्या जेष्ठादेवी । कोण पूजनाचा ठाव ।

धरितां चि भाव । कोठें नाहींसें जालें ॥1॥

दिसे सारिखें सारिखें । परि तें कारणीं पारिखें ।

तळीं गेलें देखें । वरी टोले न साहाती ॥ध्रु.॥

पट एका शिरीं । यथाविधीनें त्या येरी ।

बसकोळ्या घागरी । डेरे रांझण गाडगीं ॥2॥

तुका म्हणे माना । येथें कोणीं रुसावें ना ।

आपुलाल्या स्थानां । जेथें त्या चि शोभल्या ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

422

अंगीं देवी खेळे । कां रे तुम्हासी न कळे ।

कोणाचे हे चाळे । सुख दुःख न मनितां ॥1॥

मीं तों आतां येथें नाहीं । ओळखी वचनाच्या ठायीं ।

पालटाचा घेई । भाव खरें लोपे ना ॥ध्रु.॥

आपुलाले तुम्ही पुसा । सोवा एव्याच सरिसा ।

थिरावल्या कैसा काय । जाणों विचार ॥2॥

तुका म्हणे लाभकाळ । तेथें नसावें शीतळ ।

मग तैशी वेळ । कोठें जाते सांपडों ॥3॥

427

आंधळ्या पांगळ्यांचा एक विठोबा दाता ।

प्रसवला विश्व तो चि सर्व होय जाणता ।

घडी मोडी हेळामात्रें पापपुण्य संचिता ।

भवदुःख कोण वारी तुजवांचुनि चिंता ॥1॥

धर्म गा जागो तुझा तूं चि कृपाळू राजा ।

जाणसी जीवींचें गा न सांगतां सहजा ॥ध्रु.॥

घातली लोळणी गा पुंडलीकें वाळवंटीं ।

पंढरी पुण्य ठाव नीरे भीवरे तटीं ।

न देखे दुसरें गा । जाली अदृश्यदृष्टी ।

वोळला प्रेमदाता केली अमृतवृष्टी ॥2॥

आणीक उपमन्यु एक बाळ धाकुटें ।

न देखे न चलवे जना चालते वाटे ।

घातली लोळणी गा हरिनाम बोभाटे ।

पावला त्याकारणें धांव घातली नेटें ॥3॥

बैसोनि खोळी शुक राहे गर्भ आंधळा ।

शीणला येरझारी दुःख आठवी वेळा ।

मागील सोसिलें तें ना भीं म्हणे गोपाळा ।

पावला त्याकारणें । लाज राखिली कळा ॥4॥

न देखे जो या जना तया दावी आपणा ।

वेगळा सुखदुःखा मोहो सांडवी धना ।

आपपर तें ही नाहीं बंधुवर्ग सज्जना ।

तुकया ते चि परी जाली पावें नारायणा ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

443

अल्ला करे सो होय बाबा करतारका सिरताज ।

गाउ बछरे तिस चलावे यारी बाघो न सात ॥1॥

ख्याल मेरा साहेबका । बाबा हुवा करतार ।

व्हांटें आघे चढे पीठ । आपे हुवा असुवार ॥2॥

जिकिर करो अल्लाकी बाबा सबल्यां अंदर भेस ।

कहे तुका जो नर बुझे सो हि भया दरवेस ॥3॥

॥1॥

वैद्दगोळी – अभंग 1

444

अल्ला देवे अल्ला दिलावे अल्ला दारु अल्ला खलावे ।

अल्ला बगर नही कोये अल्ला करे सो हि होये ॥1॥

मर्द होये वो खडा फीर नामर्दकुं नहीं धीर ।

आपने दिलकुं करना खुसी तीन दामकी क्या खुमासी ॥ध्रु.॥

सब रसोंका किया मार । भजनगोली एक हि सार ।

इमान तो सब ही सखा । थोडी तो भी लेकर ज्या ॥2॥

जिन्हो पास नीत सोये । वो हि बसकर तिरोवे ।

सांतो पांचो मार चलावे । उतार सो पीछे खावे ॥3॥

सब ज्वानी निकल जावे । पीछे गधडा मटी खावे ।

गांवढाळ सो क्या लेवे । हगवनि भरी नहि धोवे ॥4॥

मेरी दारु जिन्हें खाया । दिदार दरगां सो हि पाया ।

तल्हे मुंढी घाल जावे । बिगारी सोवे क्या लेवे ॥5॥

बजारका बुझे भाव । वो हि पुसता आवे ठाव ।

फुकट बाटु कहे तुका । लेवे सोहि लें हिसखा ॥6॥

॥1॥

452

आहा रे भाई । नमो उदासीन जाले देहभावा । आळविती देवा तया नमो ॥1॥

नमो तीर्थपंथें चालती तयांसी । येती त्यांसी बोळविती त्यां नमो ॥2॥

नमो तयां संतवचनीं विश्वास । नमो भावें दास्य गुरुचें त्यां ॥3॥

नमो तया मातापित्यांचें पाळण । नमो त्या वचन सत्य वदे ॥4॥

नमो तया जाणे आणिकाचें सुखदुःख । राखे तान भुक तया नमो ॥5॥

परोपकारी नमो पुण्यवंता । नमो त्या दमित्या इंद्रियांसि ॥6॥

तुका म्हणे नमो हरिचिया दासा । तेथें सर्व इच्छा पुरलीसे ॥7॥

456

आणिकां उपदेशूं नेणें नाचों आपण ।

मुंढा वांयां मारगेली वांयां हांसे जन ॥1॥

तैसा नव्हे चाळा आवरीं मन डोळा ।

पुढिलांच्या कळा कवतुक जाणोनी ॥ध्रु.॥

बाहिरल्या वेषें आंत जसें तसें ।

झाकलें तों बरें पोट भरे तेणें मिसें ॥2॥

तुका म्हणे केला तरी करीं शुद्ध भाव ।

नाहीं तरी जासी वांयां हा ना तोसा ठाव ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

466

अनंत जुगाचा देव्हारा । निजबोधांचा घुमारा ।

अवचिता भरला वारा । या मल्लारी देवाचा ॥1॥

शुद्धसत्वाचा कवडा मोठा । बोधबिरडें बांधला गांठा ।

गळां वैराग्याचा पट्टा । वाटा दावूं या भक्तिच्या ॥2॥

हृदय कोटंबा सांगातें । घोळ वाजवूं अनुहातें ।

ज्ञानभांडाराचें पोतें । रितें नव्हे कल्पांतीं ॥3॥

लक्ष चौऱ्यांशी घरें चारी । या जन्माची केली वारी ।

प्रसन्न जाला देव मल्लारी । सोहंभावीं राहिलों ॥4॥

या देवाचें भरतां वारें । अंगीं प्रेमाचें फेंपरें।

गुरुगुरु करी वेडे चारें । पाहा तुकें भुंकविलें ॥5॥  ॥1॥

467

आजी दिवस जाला । धन्य सोनियाचा भला ॥1॥

जालें संताचे पंगती । बरवें भोजन निगुती ॥ध्रु.॥

रामकृष्णनामें । बरवीं मोहियेलीं प्रेमें ॥2॥

तुका म्हणे आला । चवी रसाळ हा काला ॥3॥

479

आशीर्वाद तया जाती । आवडी चित्तीं देवाची ॥1॥

कल्याण ती असो क्षेम । वाढे प्रेम आगळें ॥ध्रु.॥

भक्तिभाग्यगांठी धन । त्या नमन जीवासी ॥2॥

तुका म्हणे हरिचे दास । तेथें आस सकळ ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

 

481

अभय उत्तर संतीं केलें दान । जालें समाधान चित्त तेणें ॥1॥

आतां प्रेमरसें न घडे खंडण । द्दावें कृपादान नारायणा ॥ध्रु.॥

आलें जें उचित देहविभागासी । तेणें पायांपासीं उभी असों ॥2॥

तुका म्हणे करी पूजन वैखरी । बोबडा उत्तरीं गातों गीत ॥3॥

482

असो मंत्रहीन क्रिया । नका चर्या विचारूं ॥1॥

सेवेमधीं जमा धरा । कृपा करा शेवटीं ॥ध्रु.॥

विचारूनि ठाया ठाव । येथें भाव राहिला ॥2॥

आतां तुकयापाशीं हेवा । नाहीं देवा तांतडी ॥3॥

॥5॥

484

आली लळिताची वेळ । असा सावध सकळ ॥1॥

लाहो करा वेगीं स्मरा । टाळी वाउनि विश्वंभरा ॥ध्रु.॥

जालिया अवसान । न संपडती चरण ॥2॥

तुकयाबंधु म्हणे थोडें । अवधि उरली आहे पुढें ॥3॥

492

अगोचरी बोलिलों आज्ञेविण आगळें ।

परी तें आतां न संडावें राउळें ॥1॥

जाईल रोकडा बोल न पुसती आम्हां ।

तुझा तुझें म्हणविलें पाहा पुरुषोत्तमा ॥ध्रु.॥

न व्हावा न वजावा न कळतां अन्याय ।

न धरावें तें मनीं भलता करा उपाय ॥2॥

म्हणे तुकयाबंधु हीन मी म्हणोनि लाजसी ।

वारा लागों पाहातोहे उंच्या झाडासी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

440

आवल नाम आल्ला बडा लेते भुल न जाये ।

इलाम त्याकालजमुपरताही तुंब बजाये ॥1॥

आल्ला एक तुं नबी एक तुं ॥ध्रु.॥

काटतें सिर पावों हात नहीं जीव उराये ।

आगले देखे पिछले बुझे । आपें हजुर आयें ॥2॥

सब सबरी नचाव म्याने । खडा आपनी सात ।

हात पावों रखते जबाब । नहीं आगली बात ॥3॥

सुनो भाई बजार नहीं । सब हि निरचे लाव ।

नन्हा बडा नहीं कोये एक ठोर मिलाव ॥4॥

एक तार नहीं प्यार । जीवतनकी आस ।

कहे तुका सो हि मुंढा । राखलिये पायेनपास ॥5॥

॥3॥

435

आम्ही जालों गांवगुंड । अवघ्या पुंड भूतांसी ॥1॥

दुसरें तें खेळों आलें । एका बोले तो मियां ॥ध्रु.॥

अवघियांचा येऊं लाग । नेदूं अंग शिवाया ॥2॥

तुका म्हणे खुंटूं नाद । जिंतूं वाद सर्तीनें ॥3॥

॥1॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

450

आहा रे भाई । प्रथम नमूं तो विनायक ।

ठेवुनि गुरुचरणीं मस्तक । वदेल प्रसादिक वाणी ।

हरिहरांचे पवाडे ॥1॥

माझी ऐसी ब्रीदावळी । दासें दासत्वें आगळी ।

पान्हेरीनें मार्ग मळी । जीवन घ्या रे कापडि हो ॥2॥

जें या सीतळाहुनि सीतळ । पातळाहुनि जें पातळ ।

प्रेमामृत रसाळ । तें हें सेवा अहो भाग्याचे ॥3॥

जिंकाल तरी जिंका रे अभिमान ।

दवडाल तरी दवडा लज्जा आणि मान ।

धराल ते धरा शंभूचे चरण । दावाल पण ऐसा दावा तो ॥4॥

काळा घेऊं नेदीं वाव । आला तो राखें घावडाव ।

शुद्ध सत्वीं राखोनि भाव । म्हणा महादेव हरिहर वाणी गर्जो द्दा ॥5॥

पराविया नारी माउली समान । परधनीं बाटों नेदीं मन ।

जीवित्व तें तृणासमान । स्वामिकाजीं जाण शूर म्हणों तया ॥6॥

शक्ति वेचाविया परउपकारा । खोटें खोट्याचा पसारा ।

सत्य तें भवनदीचा तारा । आळस तो न करा येथे अहो सांगतों ॥7॥

व्रत करा एकादशी सोमवार । कथा पूजन हरिजागर ।

पुण्य तें असे गातां नाचतां बहु फार ।

पुन्हा बोलिला संसार नाहीं नाहीं सत्यत्वें ॥8॥

संग संतांचा करितां बरवा । उत्तमोत्तम कीर्तीचा ठेवा ।

पंथ तो सुपंथें चालावा । उगवा वासना लिगाड ॥9॥

तुका चालवितो कावडी । प्रवृत्ति निवृत्ति चोखडी ।

पुढती पुढती अधिक गोडी ।

भरुनि कळस भजन आवडी केशवदास नटतसे ॥10॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

451

आहा आहा रे भाई । हें अन्नदानाचें सत्र ।

पव्हे घातली सर्वत्र । पंथीं अवघे पंथ मात्र ।

इच्छाभोजनाचें आर्त पुरवावया ॥1॥

यावें तेणें घ्यावें । न सरेसें केलें सदाशिवें ।

पात्र शुद्ध पाहिजे बरवें । मंगळभावें सकळ हरि म्हणा रे ॥2॥

नव्हे हें कांहीं मोकळें । साक्षी चौघांचिया वेगळें ।

नेदी नाचों मताचिया बळें । अणु अणोरणीया आगळें ।

महदि महदा साक्षित्वें हरि म्हणा रे ॥3॥

हे हरि नामाची आंबिली । जगा पोटभरी केली ।

विश्रांति कल्पतरूची साउली । सकळां वर्णां सेवितां भली ।

म्हणा हर हर महादेव ॥4॥

तुका हरिदास तराळ । अवघे हाकारी सकळ ।

या रे वंदूं शिखरातळ । चैत्रमास पर्वकाळ महादेवदर्शनें ॥5॥

453

आहा रे भाई । तयावरी माझी ब्रीदावळी । भ्रष्ट ये कळी क्रियाहीन ॥1॥

थुंका थुंका रे त्याच्या तोंडावरी । वाणिली ते थोरी दवडा वांयां बाहेरी ॥ध्रु.॥ बाइलेचा दास पित्रांस उदास । भीक भिकाऱ्यास नये दारा ॥2॥

विद्दाबळें वाद सांगोनियां छळी । आणिकांसि फळी मांडोनियां ॥3॥

गांविंचिया देवा नाहीं दंडवत । ब्राम्हण अतीत घडे चि ना ॥4॥

सदा सर्वकाळ करितो चि निंदा । स्वप्नीं ही गोविंदा आठवीना ॥5॥

खासेमध्यें धन पोटासि बंधन । नेणें ऐसा दानधर्म कांहीं ॥6॥

तुका म्हणे नटे दावुनियां सोंग । लवों नेदी अंग भक्तिभावें ॥7॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

454

आहा रे भाई । गंगा नव्हे जळ । वृक्ष नव्हे वड पिंपळ ।

तुळसी रुद्राक्ष नव्हे माळ । श्रेष्ठ तनु देवाचिया ॥1॥

समुद्र नदी नव्हे पैं गा । पाषाण म्हणों नये लिंगा ।

संत नव्हती जगा । मानसा त्या सारिखे ॥2॥

काठी म्हणों नये वेतु । अन्न म्हणों नये सांतु ।

राम राम हे मातु । नये म्हणों शब्द हे ॥3॥

चंद्र सूर्य नव्हती तारांगणें । मेरु तो नव्हे पर्वता समान ।

शेष वासुकी नव्हे सर्प जाण । विखाराच्या सारिखे ॥4॥

गरुड नव्हे पाखरूं । ढोर नव्हे नंदिकेश्वरू ।

झाड नव्हे कल्पतरू । कामधेनु गाय न म्हणावी ॥5॥

कूर्म नव्हे कासव । डुकर नव्हे वराह ।

ब्रम्हा नव्हे जीव । स्त्री नव्हे लक्ष्मी ॥6॥

गवाक्ष नव्हे हाड । पाटाव नव्हे कापड ।

परीस नव्हे दगड । सगुण ते ईश्वरीचे ॥7॥

सोनें नव्हे धातु । मीठ नव्हे रेतु ।

नाहीं नाहीं चर्मांतु । कृष्णजिन व्याघ्रांबर ॥8॥

मुक्ताफळें नव्हेति गारा । खड्याऐसा नव्हे हिरा ।

जीव नव्हे सोइरा । बोळवीजे स्वइच्छेनें ॥9॥

गांव नव्हे व्दारावती । रणसोड नव्हे मूर्ति ।

तीर्थ नव्हे गोमती । मोक्ष घडे दर्शनें ॥10॥

कृष्ण नव्हे भोगी । शंकर नव्हे जोगी ।

तुका पांडुरंगीं । हा प्रसाद लाधला ॥11॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

479

आशीर्वाद तया जाती । आवडी चित्तीं देवाची ॥1॥

कल्याण ती असो क्षेम । वाढे प्रेम आगळें ॥ध्रु.॥

भक्तिभाग्यगांठी धन । त्या नमन जीवासी ॥2॥

तुका म्हणे हरिचे दास । तेथें आस सकळ ॥3॥

481

अभय उत्तर संतीं केलें दान । जालें समाधान चित्त तेणें ॥1॥

आतां प्रेमरसें न घडे खंडण । द्दावें कृपादान नारायणा ॥ध्रु.॥

आलें जें उचित देहविभागासी । तेणें पायांपासीं उभी असों ॥2॥

तुका म्हणे करी पूजन वैखरी । बोबडा उत्तरीं गातों गीत ॥3॥

482

असो मंत्रहीन क्रिया । नका चर्या विचारूं ॥1॥

सेवेमधीं जमा धरा । कृपा करा शेवटीं ॥ध्रु.॥

विचारूनि ठाया ठाव । येथें भाव राहिला ॥2॥

आतां तुकयापाशीं हेवा । नाहीं देवा तांतडी ॥3॥

॥5॥

484

आली लळिताची वेळ । असा सावध सकळ ॥1॥

लाहो करा वेगीं स्मरा । टाळी वाउनि विश्वंभरा ॥ध्रु.॥

जालिया अवसान । न संपडती चरण ॥2॥

तुकयाबंधु म्हणे थोडें । अवधि उरली आहे पुढें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

492

अगोचरी बोलिलों आज्ञेविण आगळें ।

परी तें आतां न संडावें राउळें ॥1॥

जाईल रोकडा बोल न पुसती आम्हां ।

तुझा तुझें म्हणविलें पाहा पुरुषोत्तमा ॥ध्रु.॥

न व्हावा न वजावा न कळतां अन्याय ।

न धरावें तें मनीं भलता करा उपाय ॥2॥

म्हणे तुकयाबंधु हीन मी म्हणोनि लाजसी ।

वारा लागों पाहातोहे उंच्या झाडासी ॥3॥

507

ओवाळूं आरती पंढरीराया ।

सर्वभावें शरण आलों तुझिया पायां ॥1॥

सर्व व्यापून कैसें रूप आकळ ।

तो हा गौळ्या घरीं जाला कृष्ण बाळ ॥ध्रु.॥

स्वरूप गुणातीत जाला अवतारधारी ।

तो हा पांडुरंग उभा विटेवरी ॥2॥

भक्तिचिया काजा कैसा रूपासि आला ।

ब्रिदाचा तोडर चरणीं मिरविला ॥3॥

आरतें आरती ओवाळिली ।

वाखाणितां कीर्ति वाचा परतली ॥4॥

भावभक्तिबळें होसी कृपाळु देवा ।

तुका म्हणे पांडुरंगा तुझ्या न कळती मावा ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

514

आरुष शब्द बोलों मनीं न धरावें कांहीं ।

लडिवाळ बाळकें तूं चि आमुचि आई ॥1॥

देई गे विठाबाई प्रेमभातुकें ।

अवघियां कवतुकें लहानां थोरां सकळां ॥ध्रु.॥

असो नसो भाव आलों तुझिया ठाया ।

पाहे कृपादृष्टी आतां पंढरीराया ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही तुझीं वेडीं वांकुडीं ।

नामें भवपाश आतां आपुलिया तोडीं ॥3॥

515

आडकलें देवव्दार । व्यर्थ काय करकर ॥1॥

आतां चला जाऊं घरा । नका करूं उजगरा ॥ध्रु.॥

देवा लागलीसे निज । येथें उभ्या काय काज ॥2॥

राग येतो देवा । तुका म्हणे नेघे सेवा ॥3॥

520

आम्ही वैकुंठवासी । आलों या चि कारणासी ।

बोलिले जे ॠषी । साच भावें वर्ताव्या ॥1॥

झाडूं संतांचे मारग । आडरानें भरलें जग ।

उच्छिष्टाचा भाग । शेष उरलें तें सेवूं ॥ध्रु.॥

अर्थे लोपलीं पुराणें । नाश केला शब्दज्ञानें ।

विषयलोभी मन । साधनें बुडविलीं ॥2॥

पिटूं भक्तिचा डांगोरा । कळिकाळासी दरारा ।

तुका म्हणे करा । जेजेकार आनंदें ॥3॥

531

आम्ही मागों ऐसें नाहीं तुजपाशीं । जरीं तूं भीतोसि पांडुरंगा ॥1॥

पाहें विचारूनि आहे तुज ठावें । आम्ही धालों नावें तुझ्या एका ॥ध्रु.॥

ॠद्धिसिद्धि तुझें मुख्य भांडवल । हें तों आम्हां फोल भक्तीपुढें ॥2॥

तुका म्हणे जाऊं वैकुंठा चालत । बैसोनि निश्चिंत सुख भोगू ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

536

आतां येणेंविण नाहीं आम्हां चाड । कोण बडबड करी वांयां ॥1॥

सुख तें चि दुःख पुण्यपाप खरें । हें तों आम्हां बरें कळों आलें ॥ध्रु.॥

तुका म्हणे वाचा वाईली अनंता । बोलायाचें आतां काम नाहीं ॥3॥

538

अधिकार तैसा दावियेले मार्ग । चालतां हें मग कळों येतें ॥1॥

जाळूं नये नाव पावलेनि पार । मागील आधार बहुतांचा ॥2॥

तुका म्हणे रोग वैदाचे अंगीं । नाहीं करी जगीं उपकार ॥3॥

542

आणीक काळें न चले उपाय । धरावे या पाय विठोबाचे ॥1॥

अवघें चि पुण्य असे तया पोटीं । अवघिया तुटी होय पापा ॥ध्रु.॥

अवघें मोकळें अवघिया काळें । उद्धरती कुळें नरनारी ॥2॥

काळ वेळ नाहीं गर्भवासदुःखें । उच्चारितां मुखें नाम एक ॥3॥

तुका म्हणे कांहीं न लगे सांडावें । सांगतसें भावें घेती तयां ॥4॥

552

अतिवाद लावी । एक बोट सोंग दावी ॥1॥

त्याचा बहुरूपी नट । नव्हे वैष्णव तो चाट ॥ध्रु.॥

प्रतिपादी वाळी । एक पुजी एका छळी ॥2॥

तुका म्हणे नाहीं । भूतदया ज्याचे ठायीं ॥3॥

562

आमचा विनोद तें जगा मरण । करिती भावहीण देखोवेखीं ॥1॥

न कळे सतंत हिताचा विचार । तों हे दारोदार खाती फेरे ॥ध्रु.॥

वंदिलें वंदावें निंदिलें निंदावें । एक गेलें जावें त्याचि वाटा ॥2॥

तुका म्हणे कोणी नाइके सांगतां । होती यमदूता वरपडे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

569

आतां पोरा काय खासी । गोहो जाला देवलसी ॥1॥

डोचकें तिंबी घातल्या माळा । उदमाचा सांडी चाळा ॥ध्रु.॥

आपल्या पोटा केली थार । आमचा नाहीं येसपार ॥2॥

हातीं टाळ तोंड वासी । गाय देउळीं । देवापासीं ॥3॥

आतां आम्ही करूं काय । न वसे घरीं राणा जाय ॥4॥

तुका म्हणे आतां धीरी । आझुनि नाहीं जालें तरी ॥5॥

576

आम्हासाठीं अवतार । मत्स्यकूर्मादि सूकर ॥1॥

मोहें धांवे घाली पान्हा । नांव घेतां पंढरीराणा ॥ध्रु.॥

कोठें न दिसे पाहतां । उडी घाली अवचिता ॥2॥

सुख ठेवी आम्हासाठीं । दुःख आपणची घोंटी ॥3॥

आम्हां घाली पाठीकडे । पुढें कळिकाळाशीं भिडे ॥4॥

तुका म्हणे कृपानीधी । आम्हां उतरीं नांवेमधीं ॥5॥

579

अवघे देव साध । परी या अवगुणांचा बाध ॥1॥

म्हणउनी नव्हे सरी । राहे एका एक दुरी ॥ध्रु.॥

ऊंस कांदा एक आळां । स्वाद गोडीचा निराळा ॥2॥

तुका म्हणे नव्हे सरी । विष अमृताची परी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

616

अगा ए सावळ्या सगुणा । गुणनिधिनाम नारायणा ।

आमची परिसा विज्ञापना । सांभाळी दीना आपुलिया ॥1॥

बहु या उदराचे कष्ट । आम्हासि केलें कर्मभ्रष्ट ।

तुमची चुकविली वाट । करीं वटवट या निमित्यें ॥ध्रु.॥

जालों पांगिला जनासी । संसाराची आंदणी दासी ।

न कळे कधीं सोडविसी । दृढपाशीं बहु बांधलों ॥2॥

येथें तों नये आठव कांहीं । विसावा तो क्षण एक नाहीं ।

पडिलों आणिके प्रवाहीं । हित तों कांहीं दिसे चि ना ॥3॥

जीवित्व वेचलों वियोगें । हिंडतां प्रवास वाउगें ।

कांहीं व्याधि पीडा रोगें । केलिया भोगें तडातोडी ॥4॥

माझा मीं च जालों शत्रु । कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु ।

कासया घातला पसरु । अहो जगद्ग‍ु तुका म्हणे ॥5॥

617

आतां मज धरवावी शुद्धी । येथुनी परतवावी बुद्धी ।

घ्यावें सोडवुनि कृपानिधि । सांपडलों संधीं काळचक्रीं ॥1॥

करिसील तरि नव्हे काई । राईचा डोंगर पर्वत राई ।

आपुले करुणेची खाई। करीं वो आई मजवरी ॥ध्रु.॥

मागील काळ अज्ञानपणें । सरला स्वभावें त्या गुणें ।

नेणे आयुष्य जालें उणें । पुढील पेणें अंतरलें ॥2॥

आतां मज वाटतसे भय । दिवसेंदिवस चालत जाय ।

येथें म्या येउनि केलें काय । नाहीं तुझे पाय आठविले ॥3॥

करूनि अपराध क्षमा । होतील केले पुरुषोत्तमा ।

आपुले नामीं घ्यावा प्रेमा। सोडवीं भ्रमापासुनिया ॥4॥

हृदय वसो तुमच्या गुणीं । ठाव हा पायांपें चरणीं ।

करूं हा रस सेवन वाणी । फिटे तों धणी तुका म्हणे ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

614

आतां पावन सकळ सुखें । खादलें कदा तें नखें ।

अवघे सरलें पारिखें । सकळ देखें माहियरें ॥1॥

जवळी विठ्ठल रखुमाई । बहिणी बंधु बाप आई ।

सकळ गोताची च साई । पारिखें काई ऐसें नेणिजे ॥ध्रु.॥

जगदाकारीं जाली सत्ता । वारोनी गेली पराधीनता ।

अवघे आपुलें चि आतां । लाज आणि चिंता दु†हावली ॥2॥

वावरे इच्छा वसे घरीं । आपुले सत्तेचे माहेरीं ।

करवी तैसें आपण करी । भीड न घरी चुकल्याची ॥3॥

सोसिला होता सासुरवास। बहुतांचा बहुत दिवस ।

बहु कामें पुरविला सोस । आतां उदास आपुल्यातें ॥4॥

करिती कवतुक लाडें । मज बोलविती कोडें ।

मायबाप उत्तरें गोडें । बोले बोबडें पुढें तुका ॥5॥

625

आतां मी न पडें सायासीं । संसारदुःखाचिये पाशीं ।

शरण रिघेन संतांसी । ठाव पायांपाशीं मागेन त्यां ॥1॥

न कळे संचित होतें काय । कोण्या पुण्यें तुझे लाधती पाय ।

आतां मज न विसंबें माय । मोकलूनि धाय विनवीतसें ॥2॥

बहुत जाचलों संसारें । मोहमायाजाळाच्या विखारें ।

त्रिगुण येतील लहरें । तेणें दुःखें थोरें आक्रंदलों ॥3॥

आणीक दुःखें सांगों मी किती । सकळ संसारिस्थती ।

न साहे पाषाण फुटती । भय चित्तीं कांप भरलासे ॥4॥

आतां मज न साहवे सर्वथा । संसारगंधीची हे वार्ता ।

जालों वेडा असोनि जाणता । पावें अनंता तुका म्हणे ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

626

आतां तुज कळेल तें करीं । तारिसी तरि तारीं मारीं ।

जवळी अथवा दुरी धरीं । घाली संसारीं अथवा नको ॥1॥

शरण आलों नेणतपणें । भाव आणि भक्ती कांहीं च नेणें ।

मतिमंद सर्वज्ञानें । बहु रंक उणें रंकाहुनी ॥ध्रु.॥

मन स्थिर नाहीं माझिये हातीं। इंद्रियें धांवतां नावरती ।

सकळ खुंटलिया युक्ती । शांति निवृत्ति जवळी नाहीं ॥2॥

सकळ निवेदिला भाव । तुझिये पायीं ठेविला जीव ।

आतां करीं कळे तो उपाव । तूं चि सर्व ठाव माझा देवा ॥3॥

राहिलों धरूनि विश्वास । आधार नेटीं तुझी कास ।

आणीक नेणें मी सायास । तुका म्हणे यास तुझें उचित ॥4॥

623

आले हो संसारा तुम्ही एक करा । मुक्तिमारग हळू चि धरा ।

काळदंड कुंभयातना थोरा । कां रे अघोरा देखसी ना ॥1॥

नाहीं त्या यमासि करुणा । बाहेर काढितां कुडी प्राणा ।

ओढाळ सांपडे जैं धान्या । चोर यातना धरिजेतां ॥2॥

नाहीं दिलें पावइल कैसा । चालतां पंथ तेणें वळसा ।

नसेल ठाउकें ऐकतो कैसा । नेती बंद जैसा धरोनियां ॥3॥

क्षण एक नागीवा पायीं । न चलवे तया करितां कांहीं ।

वोढितां कांटवणा सोई । अग्निस्तंभीं बाही कवटाळविती ॥4॥

देखोनि अंगें कांपती । तये नदीमाजी चालविती।

लागे ठाव न लगे बुडविती । वरि मारिती यमदंड ॥5॥

तानभूक न साहावे वेळ । तो राखिती कितीएक काळ ।

पिंड पाळूनि कैसा सीतळ । तो तप्तभूमीं ज्वाळ लोळविती ॥6॥ म्हणउनी करा कांहीं सायास । व्हावेल तर व्हा रे उदास ।

करवेल तर करा नामघोष । सेवा भक्तीरस तुका म्हणे ॥7॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

634

अल्प भाव अल्प मती । अल्प आयुष्य नाहीं हातीं ।

अपराधाची वोळिलों मूर्ती । अहो वेदमूर्ती परियेसा ॥1॥

किती दोषा देऊं परिहार । गुणदोषें मिळलें अंतर ।

आदि वर्तमान भविष्याकार। गेला अंतपार ऐसें नाहीं ॥ध्रु.॥

विविध कर्म चौ†याशी फेरा । त्रिविध भोग या शरीरा ।

कर्मकोठार पांजरा । जन्मजरामरणसांटवण ॥2॥

जीवा नाहीं कुडीचें लाहातें । यें भिन्न पंच भूतें ।

रचतें खचतें संचितें । असार रितें फलकट ॥3॥

पुत्र पत्नी सहोदर । मायबाप गोताचा पसर ।

मिळतां काष्ठें लोटतां पूर । आदळीं दूर होती खलाळीं ॥4॥

म्हणोनि नासावें अज्ञान । इतुलें करीं कृपादान ।

कृपाळु तूं जनार्दन । धरूनि चरण तुका विनवी ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

632

आतां धर्माधर्मी कांहीं उचित । माझें विचारावें हित ।

तुज मी ठाउका पतित । शरणागत परि जालों ॥1॥

येथें राया रंका एकी सरी । नाहीं भिन्नाभिन्न तुमच्या घरीं ।

पावलों पाय भलत्या परी। मग बाहेरी न घालावें ॥ध्रु.॥

ऐसें हें चालत आलें मागें । नाहीं मी बोलत वाउगें ।

आपुलिया पडिल्या प्रसंगें । किर्ती हे जगे वाणिजेते ॥2॥

घालोनियां माथां बैसलों भार । सांडिला लौकिक वेव्हार ।

आधीं हे विचारिली थार । अविनाश पर पद ऐसें ॥3॥

येथें एक वर्म पाहिजे धीर । परि म्यां लेखिलें असार ।

देह हें नाशिवंत जाणार । धरिलें सार नाम तुझें ॥4॥

केली आराणुक सकळां हातीं। धरावें धरिलें तें चित्तीं ।

तुका म्हणें सांगितलें संतीं। देई अंतीं ठाव मज देवा ॥5॥

641

आतां माझा नेणों परतों भाव । विसावोनि पायीं ठेविला जीव ।

सकळां लाभांचा हा ठाव । ऐसा वाव जाला चित्ताठायीं ॥1॥

भांडवल गांठी तरि विश्वास । जालों तों जालों निश्चय दास ।

न पाहें मागील ते वास । पुढती सोस सेवेचा ची ॥ध्रु.॥

आहे तें निवेदिलें सर्व । मी हें माझें मोडियला गर्व ।

अकाळीं काळ अवघें पर्व । जाला भरवसा कृपेलाभाचा ॥2॥

वेव्हारीं वेव्हारा अनंत । नाहीं यावांचुनी जाणत ।

तरी हें समाधान चित्त । लाभहानी नाहीं येत अंतरा ॥3॥

करूनि नातळों संसारा । अंग भिन्न राखिला पसारा ।

कळवळा तो जीवनीं खरा । बीजाचा थारा दुरी आघात ॥4॥

बहु मतापासूनि निराळा । होऊनि राहिलों सोंवळा ।

बैसल्या रूपाचा कळवळा । तुका म्हणे डोळां लेइलों तें ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

645

अवघ्या दशा येणें साधती । मुख्य उपासना सगुणभक्ती।

प्रगटे हृदयींची मूर्ती । भावशुद्धी जाणोनियां ॥1॥

बीज आणि फळ हरींचे नाम । सकळ पुण्य सकळ धर्म ।

सकळां कळांचें हे वर्म। निवारी श्रम सकळ ही ॥ध्रु.॥

जेथें कि हें नामघोष । करिती निर्लज्ज हरीचे दास ।

सकळ वोथंबले रस । तुटती पाश भवबंधाचे ॥2॥

येती अंगा वसती लक्षणें । अंतरीं देवें धरिलें ठाणें।

आपण चि येती तयाचा गुण । जाणें येणें खुंटे वस्तीचें ॥3॥

न लगे सांडावा आश्रम । उपजले कुळींचे धर्म ।

आणीक न करावे श्रम । एक पुरे नाम विठोबाचें ॥4॥

वेदपुरुष नारायण । योगियांचें ब्रम्ह शून्य ।

मुक्ता आत्मा परिपूर्ण । तुका म्हणे सगुण भोळ्या आम्हा ॥5॥

647

आतां येणें बळें पंढरीनाथ । जवळी राहिला तिष्ठत ।

पाहातां न कळे जयाचा अंत । तो चि हृदयांत घालूं आतां ॥1॥

विसरोनि आपुला देहपणभाव । नामें चि भुलविला पंढरीराव ।

न विचारी याती कुळ नांव । लागावया पाव संतांचे ॥2॥

बरें वर्म आलें आमुचिया हातां । हिंडावें धुंडावें न लगतां ।

होय अविनाश सहाकारी दाता । चतुर्भुज संता परि धाकें ॥3॥

होय आवडी सानें थोर । रूप सुंदर मनोहर ।

भक्तीप्रिय लोभापर । करी आदर याचकपणें ॥4॥

तें वर्म आलें आमुच्या हाता । म्हणोनि शरण निघालों संतां ।

तुका म्हणे पंढरीनाथा । न सोडी आतां जीवें भावें ॥5॥

675

आशाबद्ध वक्ता । धाक श्रोतयाच्या चित्ता ॥1॥

वांयां गेलें तें भजन । उभयतां लोभी मन ॥ध्रु.॥

बहिर्मुख एके ठायीं । तैसें जालें तया दोहीं ॥2॥

माप तैसी गोणी । तुका म्हणे रितीं दोन्ही ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

696

आणीक दुसरें मज नाहीं आतां । नेमिलें या चित्तापासुनियां ॥1॥

पांडुरंग मनीं पांडुरंग ध्यानीं । जाग्रतीं स्वप्नीं पांडुरंग ॥ध्रु.॥

पडिलें वळण इंद्रियां सकळां । भाव तो निराळा नाहीं दुजा ॥2॥

तुका म्हणे नेत्रीं केलें ओळखण । साजिरें तें ध्यान विटेवरी ॥3॥

724

अनुतापें दोष । जाय न लगतां निमिष ॥1॥

परि तो राहे विसावला । आदीं अवसानीं भला ॥ध्रु.॥

हें चि प्रायिश्चत । अनुतापीं न्हाय चित्त ॥2॥

तुका म्हणे पापा । शिवों नये अनुतापा ॥3॥

733

अक्षई तें झालें । आतां न मोडे रचिलें ॥1॥

पाया पडिला खोले ठायीं । तेथें पुढें चाली नाहीं ॥ध्रु.॥

होतें विखुरलें । ताळा जमे झडती आलें ॥2॥

तुका म्हणे बोली । पुढें कुंटित चि जाली ॥3॥

737

ओनाम्याच्या काळें । खडें मांडविलें बाळें ॥1॥

तें चि पुढें पुढें काई । मग लागलिया सोई ॥ध्रु.॥

रज्जु सर्प होता । तोंवरी चि न कळतां ॥2॥

तुका म्हणे साचें । भय नाहीं बागुलाचें ॥3॥

738

आतां पुढें धरीं । माझे आठव वैखरी ॥1॥

नको बडबडूं भांडे । कांहीं वाउगें तें रांडें ॥ध्रु.॥

विठ्ठल विठ्ठल । ऐसे सांडुनियां बोल ॥2॥

तुका म्हणे आण । तुज स्वामीची हे जाण ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

745

आपलें तों कांहीं । येथें सांगिजेसें नाहीं ॥1॥

परि हे वाणी वायचळ । छंद करविते बरळ ॥ध्रु.॥

पंचभूतांचा हा मेळा । देह सत्यत्वें निराळा ॥2॥

तुका म्हणे भुली । इच्या उफराट्या चाली ॥3॥

762

आयुष्य गेलें वांयांविण । थोर झाली नागवण ॥1॥

आतां धांवें धांवें तरी । काय पाहातोसि हरी ॥ध्रु.॥

माझे तुझे या चि गती । दिवस गेले तोंडीं माती ॥2॥

मन वाव घेऊं नेदी । बुडवूं पाहे भवनदी ॥3॥

पडिला विषयाचा घाला । तेणें नागविलें मला ॥4॥

शरण आलों आतां धांवें । तुका म्हणे मज पावें ॥5॥

764

आपुलें मागतां । काय नाहीं आम्हा सत्ता ॥1॥

परि या लौकिकाकारणें । उरीं ठेविली बोलणें ॥ध्रु.॥

ये चि आतां घडी । करूं बैसों ते ची फडी ॥2॥

तुका म्हणे करितों तुला । ठाव नाहींसें विठ्ठला ॥3॥

765

असो आतां किती । तुज यावें काकुलती ॥1॥

माझें प्रारब्ध हें गाढें । तूं बापुडें तयापुढें ॥ध्रु.॥

सोडवीन आतां । ब्रीदें तुझीं पंढरीनाथा ॥2॥

तुका म्हणे बळी । तो गांढएाचे कान पिळी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

780

आधीं च आळशी । वरी गुरूचा उपदेशी ॥1॥

मग त्या कैंची आडकाठी । विधिनिषेधाची भेटी ॥ध्रु.॥

नाचरवे धर्म । न करवे विधिकर्म ॥2॥

तुका म्हणे ते गाढव । घेती मनासवें धांव ॥3॥

788

अवघ्या पापें घडला एक । उपासक शक्तिचा ॥1॥

त्याचा विटाळ नको अंगा । पांडुरंगा माझिया ॥ध्रु.॥

काम क्रोध मद्द अंगीं । रंगला रंगीं अवगुणी ॥2॥

करितां पाप न धरी शंका। म्हणे तुका कोणी ही ॥3॥

795

असो आतां ऐसा धंदा । तुज गोविंदा आठवूं ॥1॥

रिक्षता तूं होसी जरी । तरि काय येरीं करावें ॥ध्रु.॥

काया वाचा मन पायीं । राहे ठायीं करूं तें ॥2॥

तुका म्हणे गाइन गीतीं । रूप चित्तीं धरूनियां ॥3॥

800

अल्प माझी मती । म्हणोनि येतों काकुलती ॥1॥

आतां दाखवा दाखवा । मज पाउलें केशवा ॥ध्रु.॥

धीर माझ्या मना। नाहीं नाहीं नारायणा ॥2॥

तुका म्हणे दया । मज करा अभागिया ॥3॥

811

आतां असों मना अभक्तांची कथा । न होई दुश्चिता हरिनामीं ॥1॥

नये त्याची कदा गोष्टी करूं मात । जिव्हे प्रायिश्चत्त त्याच्या नांवें ॥ध्रु.॥

प्रभातें न घ्यावें नांव माकडाचें । तैसें अभक्ताचें सर्वकाळ ॥2॥

तुका म्हणे आतां आठवूं मंगळ । जेणें सर्व काळ सुखरूप ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

821

अवघा वेंचलों इंद्रियांचे ओढी । जालें तें तें घडी निरोपिलें ॥1॥

असावा जी ठावा सेवेसी विचार । आपुला म्यां भार उतरिला ॥ध्रु.॥

कायावाचामनें तो चि निजध्यास । एथें जालों ओस भक्तीभावें ॥2॥

तुका म्हणे करूं येईल धावणें । तरि नारायणें सांभाळावें ॥3॥

823

आदि मध्य अंत दाखविला दीपें । हा तों आपणापें यत्न बरा ॥1॥

दाशत्वे दाविलें धन्याचें भांडार । तोंतों नव्हे सार एथुनियां ॥ध्रु.॥

उपायानें सोस नासला सकळ । सत्ते सत्ताबळ अंगा आलें ॥2॥

तुका म्हणे दृष्टि सकळांचे शिरीं । वचन चि करी बैसोनियां ॥3॥

826

अवगुण तों कोणीं नाहीं प्रतिप्ष्ठिले । मागें होत आले शिष्टाचार ॥1॥

दुर्बळाच्या नांवें पिटावा डांगोरा । हा तों नव्हे बरा सत्यवाद ॥ध्रु.॥

मद्द आणि मधु एकरासी नांवें । तरि कां तें खावें आधारें त्या ॥2॥

तुका म्हणे माझा उच्छिष्ट प्रसाद । निवडी भेदाभेद वृष्टिन्यायें ॥3॥

828

आम्हा हें कवतुक जगा द्दावी नीत । करावे फजित चुकती ते ॥1॥

कासयाचा बाध एकाच्या निरोपें । काय व्हावें कोपें जगाचिया ॥ध्रु.॥

अविद्देचा येथें कोठें परिश्रम । रामकृष्णनाम ऐसे बाण ॥2॥

तुका म्हणे येथें ख†याचा विकरा । न सरती येरा खोट्या परी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

842

आपुलाला लाहो करूं । केणें भरूं हा विठ्ठल ॥1॥

भाग्य पावलों या ठाया । आतां काया कुरवंडी ॥ध्रु.॥

पुढती कोठें घडे ऐसें । बहुतां दिसें फावलें ॥2॥

तुका म्हणे जाली जोडी । चरण घडी न विसंभें ॥3॥

844

आम्हा आपुलें नावडे संचित । चरफडी चित्त कळवळ्यानें ॥1॥

न कळतां जाला खोळंब मारगा । जगीं जालों जगा बहुरूपी ॥ध्रु.॥

कळों आलें बरें उघडले डोळे । कर्णधार मिळे तरि बरें ॥2॥

तुका म्हणे व्हाल ऐकत करुणा । तरि नारायणा उडी घाला ॥3॥

855

आतां गाऊं तुज ओविया मंगळीं । करूं गदारोळी हरिकथा ॥1॥

होसि निवारिता आमुचें सकळ । भय तळमळ पापपुण्य ॥ध्रु.॥

भोगिले ते भोग लावूं तुझे अंगीं । अलिप्त या जगीं होउनि राहों ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही लाडिकीं लेंकरें । न राहों अंतरे पायांविण ॥3॥

870

आधारावांचुनी । काय सांगसी काहाणी ॥1॥

ठावा नाहीं पंढरीराव । तोंवरी अवघें चि वाव ॥ध्रु.॥

मानिताहे कोण । तुझें कोरडें ब्रम्हज्ञान ॥2॥

तुका म्हणे ठेवा । जाणपण एक सवा ॥3॥

871

अनाथांची तुम्हा दया । पंढरीराया येतसे ॥1॥

ऐसी ऐकोनियां किर्ती । बहु विश्रांति पावलों ॥ध्रु.॥

अनाथांच्या धांवा घरा । नामें करा कुडावा ॥2॥

तुका म्हणे सवघड हित । ठेवूं चित्त पायांपें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

883

आमच्या हें आलें भागा । जीव्हार या जगाचें ॥1॥

धरूनियां ठेलों जीवें । बळकट भावें एकविध ॥ध्रु.॥

आणूनियां केला रूपा । उभा सोपा जवळी ॥2॥

तुका म्हणे अंकित केला । खालीं आला वचनें ॥3॥

899

अक्षरांचा श्रम केला । फळा आला तेणें तो ॥1॥

अवघियाचा तळ धरी । जीवा उरी नुरउनी ॥ध्रु.॥

फळलें तें लवे भारें । पीक खरें आलें तई ॥2॥

तुका म्हणे देवा । पुढें भाव सारावा ॥3॥

909

आणीक कांहीं या उत्तराचें काज । नाहीं आतां मज बोलावया ॥1॥

भिन्न भेद हे भावनास्वभाव । नव्हे कांहीं देव एकविध ॥ध्रु.॥

गुण दोष कोणें निवडावे धर्म । कोण जाणे कर्म अकर्म तें ॥2॥

तरिच भलें आतां न करावा संग । दुःखाचा प्रसंग तोडावया ॥3॥

तुका म्हणे गुण गाई या देवाचे । घेई माझे वाचे हे चि धणी ॥4॥

910

आपुल्या विचार करीन जीवाशीं । काय या जनाशीं चाड मज ॥1॥

आपुलें स्वहित जाणती सकळ । निरोधितां बळें दुःख वाटे ॥ध्रु.॥

आइको नाइको कथा कोणी तरी । जाऊनियां घरीं निजो सुखें ॥2॥

माझी कोण वोज जाला हा शेवट । देखोनियां वाट आणिकां लावूं ॥3॥

तुका म्हणे भाकुं आपुली करुणा । जयाची वासना तथा फळे ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

924

आपलाल्या तुम्ही रूपासी समजा । कासया वरजा आरसिया ॥1॥

हें तों नव्हे देहबुद्धीचें कारण । होइल नारायणें दान केलें ॥ध्रु.॥

बब्रूचिया बाणें वर्मासि स्पर्शावें । हें तों नाहीं ठावें मोकलित्या ॥2॥

तुका म्हणे बहु मुखें या वचना । सत्याविण जाणा चाल नाहीं ॥3॥

930

आमुची कृपाळू तूं होसी माउली । विठ्ठले साउली शरणागता ॥1॥

प्रेमपान्हा स्तनीं सदा सर्वकाळ । दृष्टि हे निर्मळ अमृताची ॥ध्रु.॥

भूक तान दुःख वाटों नेदीं सीण । अंतरींचा गुण जाणोनियां ॥2॥

आशा तृष्णा माया चिंता दवडीं दुरी । ठाव आम्हा करीं खेळावया ॥3॥

तुका म्हणे लावीं संताचा सांगात । जेथें न पवे हात किळकाळाचा ॥4॥

932

आतां कांहीं सोस न करीं आणीक । धरीन तें एक हें चि दृढ ॥1॥

जेणें भवसिंधु उतरिजे पार । तुटे हा दुस्तर गर्भवास ॥ध्रु.॥

जोडीन ते आतां देवाचे चरण । अविनाश धन परमार्थ ॥2॥

तुका म्हणे बरा जोडला हा देह । मनुष्यपणें इहलोका आलों ॥3॥

943

आठवे देव तो करावा उपाव । येर तजीं वाव खटपटा ॥1॥

होई बा जागा होई वा जागा । वाउगा कां गा सिणसील ॥ध्रु.॥

जाणिवेच्या भारें भवाचिये डोहीं । बुडसी तों कांहीं निघेसि ना ॥2॥

तुका म्हणे देवा पावसील भावें । जाणतां तें ठावें कांहीं नव्हे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

955

आश्चर्य तें एक जालें । मना आलें माझिया ॥1॥

मढएापाशीं करुणा केली । तैसी गेली वृथा हे ॥ध्रु.॥

न यावा तो कैसा राग । खोटें मग देखोनि ॥2॥

तुका म्हणे कैंचा बोला । शोध विठ्ठला माझिया ॥3॥

958

अभयाचें स्थळ । तें हें एक अचळ ॥1॥

तरि धरिला विश्वास । ठेलों होउनियां दास ॥ध्रु.॥

पुरली आवडी । पायीं लागलीसे गोडी ॥2॥

तुका म्हणे कंठीं नाम । अंगीं भरलें सप्रेम ॥3॥

962

आम्ही बळकट जालों फिराउनी । तुमच्या वचनीं तुम्हा गोऊं ॥1॥

जालें तेव्हां जालें मागील तें मागें । आतां वर्मलागें ठावीं जालीं ॥ध्रु.॥ तोडावया अवघ्या चेष्टांचा संबंध । शुद्धापाशीं शुद्ध बुद्ध व्हावें ॥2॥

तुका म्हणे आम्हा आत्मत्वाची सोय । आपण चि होय तैसा चि तूं ॥3॥

966

आम्ही शक्तिहीनें । कैसें कराल तें नेणें ।

लिगाडाच्या गुणें । खोळंबला राहिलों ॥1॥

माझें मज देई देवा । असे ठेविला तो ठेवा ।

नाहीं करीत हेवा । कांहीं अधीक आगळा ॥ध्रु.॥

नाहीं गळां पडलों झोंड । तुमचें तें चि माझें तोंड ।

चौघां चार खंड । लांबणी हे अनुचित ॥2॥

नाहीं येत बळा । आतां तुम्हासी द्मगोपाळा ।

तुका म्हणे गळा । उगवा पायां लागतों ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

976

आधार तो व्हावा । ऐसी आस करीं देवा ॥1॥

तुम्हापाशीं काय उणें । काय वेचे समाधानें ॥ध्रु.॥

सेवेच्या अभिळासें। मन बहु जालें पिसें ॥2॥

अरे भक्तापराधीना । तुका म्हणे नारायणा ॥3॥

979

आहे तरिं सत्ता । ऐशा करितों वारता ॥1॥

अंगसंगाचीं उत्तरें । सलगीसेवेनें लेंकरें ॥ध्रु.॥

तरी निकटवासें । असों अशंकेच्या नासें ॥2॥

तुका म्हणे रुची । येथें भिन्नता कैची ॥3॥

987

अणुरणीयां थोकडा । तुका आकाशाएवढा ॥1॥

गिळुनि सांडिलें किळवर । भव भ्रमाचा आकार ॥ध्रु.॥

सांडिली त्रिपुटी । दीप उजळला घटीं ॥2॥

तुका म्हणे आतां । उरलों उपकारापुरता ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1002

आम्ही गावें तुम्ही कोणीं कांहीं न म्हणावें ।

ऐसें तंव आम्हा सांगितलें नाहीं देवें ॥1॥

म्हणा रामराम टाळी वाजवा हातें।

नाचा डोला प्रेमें आपुलिया स्वहितें ॥ध्रु.॥

सहज घडे तया आळस करणें तें काई ।

अग्नीचें भातुकें हात पाळितां कां पायीं ॥2॥

येथें नाहीं लाज भक्तीभाव लौकिक ।

हांसे तया घडे ब्रम्हहत्यापातक ॥3॥

जया जैसा भाव निरोपण करावा ।

येथें नाहीं चाड ताळविताळ या देवा ॥4॥

सदैव ज्यां कथा काळ घडे श्रवण ।

तुका म्हणे येर जन्मा आले पाषाण ॥5॥

1035

आले भरा केणें । येरझार चुके जेणें ॥1॥

उभें केलें विटेवरी । पेंठ इनाम पंढरी ॥ध्रु.॥

वाहाती मारग । अवघें मोहोरलें जग ॥2॥

तुका म्हणे माप । खरें आणा माझे बाप ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1030

अविट हें क्षीर हरिकथा माउली । सेविती सेविली वैष्णवजनीं ॥1॥

अमृत राहिलें लाजोनि माघारें । येणें रसें थोरें ब्रम्हानंदे ॥ध्रु.॥

पतित पातकी पावनपंगती । चतुर्भुज होती देवाऐसे ॥2॥

सर्व सुखें तया मोहोरती ठाया । जेथें दाटणी या वैष्णवांची ॥3॥

निर्गुण हें सोंग धरिलें गुणवंत । धरूनियां प्रीत गाये नाचे ॥4॥

तुका म्हणे केलीं साधनें गाळणी । सुलभ कीर्तनीं होऊनी ठेला ॥5॥

1043

आतां आम्हा हें चि काम । न विसंबावें तुझें नाम ।

वाहुनियां टाळी । प्रेमसुखें नाचावें ॥1॥

अवघी जाली आराणूक । मागें पुढें सकिळक ।

त्रिपुटीचें दुःख । प्रारब्ध सारिलें ॥ध्रु.॥

गोदातटें निर्मळें । देव देवांचीं देवळें ।

संत महंत मेळें । दिवस जाय सुखाचा ॥2॥

तुका म्हणे पंढरीनाथा । आणिक नाहीं मज चिंता ।

योगक्षेम माथां । भार तुझ्या घातला ॥3॥

1068

आम्ही पतितांनीं घालावें सांकडें । तुम्हा लागे कोडें उगवणें ॥1॥

आचरतां दोष न धरूं सांभाळ । निवाड उकल तुम्हा हातीं ॥ध्रु.॥

न घेतां कवडी करावा कुढावा । पाचारितां देवा नामासाठीं ॥2॥

दयासिंधु नाम पतितपावन । हें आम्हा वचन सांपडलें ॥3॥

तुका म्हणे करूं अन्यायाच्या कोटी । कृपावंत पोटीं तूं चि देवा ॥4॥

1070

अखंड तुझी जया प्रीति । मज दे त्यांची संगति ।

मग मी कमळापति । तुज नानीं कांटाळा ॥1॥

पडोन राहेन ते ठायीं । उगा चि संतांचिये पायीं ।

न मगें न करीं कांहीं । तुझी आण विठोबा ॥ध्रु.॥

तुम्ही आम्ही पीडों ज्यानें । दोन्ही वारती एकानें ।

बैसलों धरणें । हाका देत दारेशीं ॥2॥

तुका म्हणे या बोला । चित्त द्दावें बा विठ्ठला ।

न पाहिजे केला । अवघा माझा आव्हेर ॥3॥

1083

आतां मी देवा पांघरों काई । भिकेचें तें ही उरे चि ना ॥1॥

सदैव दुबळें नेणें चोर । देखोनि सुनाट फोडितो घर ॥ध्रु.॥

नाहीं मजपाशीं फुटकी फोडी । पांचांनीं घोंगडी दिली होती ॥2॥

तुका म्हणे जना वेगळें जालें । एक चि नेलें एकल्याचें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1100

आनंदले लोक नरनारी परिवार ।

शंखभेरीतुरें वाद्यांचे गजर ॥1॥

आनंद जाला अयोध्येसी आले रघुनाथ ।

अवघा जेजेकार आळंगिला भरत ॥ध्रु.॥

करिती अक्षवाणें ओंवाळिती रघुवीरा ।

लक्ष्मीसहित लक्ष्मण दुसरा ॥2॥

जालें रामराज्य आनंदलीं सकळें ।

तुका म्हणे गाईवत्सें नरनारीबाळें ॥3॥

1102

अहल्या जेणें तारिली रामें । गणिका परलोका नेली नामें ॥1॥

रामहरे रघुराजहरे । रामहरे महाराजहरे ॥ध्रु.॥

कंठ शीतळ जपतां शूळपाणी । राम जपतां अविनाश भवाणी ॥2॥

तारकमंत्रश्रवण काशी । नाम जपतां वाल्मीक ॠषि ॥3॥

नाम जपें बीज मंत्र नळा । सिंधु तरती ज्याच्या प्रतापें शिळा ॥4॥ नामजप जीवन मुनिजना ॥ तुकयास्वामी रघुनंदना ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1108

असे नांदतु हा हरी सर्वजीवीं । असे व्यापुनी अग्नि हा काष्ठ तेवीं ।

घटीं बिंबलें बिंब हें ठायिठायीं । तया संगती नासु हा त्यासि नाहीं ॥1॥

तन वाटितां क्षीर हें होत नाहीं । पशू भिक्षतां पालटे तें चि देहीं ।

तया वर्म तो जाणता एक आहे । असे व्यापक व्यापुनी अंतर्बाहे ॥2॥

फळ कर्दनळीं सेवटीं येत आहे । असे शोधितां पोकळीमाजि काये ।

धीर नाहीं त्यें वाउगें धीग जालें । फळ पुष्पना यत्न व्यर्थ गेले ॥3॥

असे नाम हें दर्पणें सिद्ध केलें। असे बिंब तें या मळा आहे ठेलें ।

कैसें शुद्ध नाहीं दिसे माजिरूप। नका वाढवूं सीण हा पुण्यपाप ॥4॥

करा वर्म ठावें नका सोंग वांयां। तुका वीनवीतो पडों काय पायां ।

तुज पुत्र दारा धन वासना हे । मग ऊरलें शेवटीं काय पाहें ॥5॥

1114

आम्ही उतराई । भाव निरोपूनि पायीं ॥1॥

तुम्ही पुरवावी आळी । करावी ते लडिवाळीं ॥ध्रु.॥

आमचा हा नेम । तुम्हा उचित हा धर्म ॥2॥

तुका म्हणे देवा । जाणों सांगितली सेवा ॥3॥

1126

अंतरीचा भाव जाणोनिया गुज । तैसे केले काज पांडुरंगा ॥1॥

घातले वचन न पडेचि खाली । तू आम्हा माउली अनाथांची ॥ध्रु.॥

मज याचकाची पुरवावी आशा । पंढरीनिवासा मायबापा ॥2॥

नाशिली आशंका माझिया जीवाची । उरली भेदाची होती काही ॥3॥

तुका म्हणे आतां केलो मी निर्भर । गाईन अपार गुण तुझे ॥4॥

1130

आतां माझा सर्वभावें हा निर्धार । न करीं विचार आणिकांसी ॥1॥

सर्वभावें नाम गाईन आवडी । सर्व माझी जोडी पाय तुझे ॥ध्रु.॥

लोटांगण तुझ्या घालीन अंगणीं । पाहीन भरोनि डोळे मुख ॥2॥

निर्लज्ज होऊनि नाचेन रंगणीं । येऊं नेदी मनीं शंका कांहीं ॥3॥

अंकित अंकिला दास तुझा देवा । संकल्प हा जीवा तुका म्हणे ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1156

आपे तरे त्याकी कोण बराई । औरनकुं भलो नाम घराई ॥ध्रु.॥

काहे भूमि इतना भार राखे । दुभत धेनु नहिं दुध चाखे ॥1॥

बरसतें मेघ फलतेंहें बिरखा । कोन काम अपनी उन्होति रखा ॥2॥

काहे चंदा सुरज खावे फेरा । खिन एक बैठन पावत घेरा ॥3॥

काहे परिस कंचन करे धातु । नहिं मोल तुटत पावत घातु ॥4॥

कहे तुका उपकार हि काज । सब कररहिया रघुराज ॥5॥

1204

अरे गिळिले हो संसारें । कांहीं तरि राखा खरें ।

दिला करुणाकरें । मनुष्यदेह सत्संग ॥1॥

येथें न घलीं न घलीं आड । संचितसा शब्द नाड ।

उठाउठीं गोड । बीजें बीज वाढवा ॥ध्रु.॥

केलें ते क्रियमाण । जालें तें संचित म्हण ।

प्रारब्ध जाण । उरवरित उरले तें ॥2॥

चित्त खोटें चालीवरि । रोग भोगाचे अंतरीं।

रसने अनावरी । तुका म्हणे ढुंग वाहे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1205

अग्न तापलिया काया चि होमे । तापत्रयें संतप्त होती ।

संचित क्रियमाण प्रारब्ध तेथें । न चुके संसारिस्थति ।

राहाटघटिका जैसी फिरतां चि राहिली । भरली जाती एके रितीं ।

साधीं हा प्रपंच पंचाय अग्न । तेणें पावसील निजशांती रे ॥1॥ नारायणनाम नारायणनाम । नित्य करीं काम जिव्हामुखें । जन्मजराव्याधि पापपुण्य तेथें । नासती सकळ ही दुःखें ॥ध्रु.॥

शीत उष्ण वन सेवितां कपाट । आसनसमाधी साधीं ।

तप तीर्थ दान व्रत आचरण। यज्ञ नाना मन बुद्धी ।

भोगाभोग तेथें न चुकती प्रकार जन्मजरादुःखव्याधि।

साहोनि काम क्रोध अहंकार । आश्रमीं अविनाश साधीं ॥2॥

घोकितां अक्षर अभिमानविधि । निषेध लागला पाठी ।

वाद करितां निंदा घडती दोष होय वज्रलेपो भविष्यति ।

दूषणाचें मूळ भूषण तुका म्हणे । सांडीं मिथ्या खंती ।

रिघोनि संतां शरण सर्वभावें । राहें भलतिया स्थिती ॥3॥

1218

आलें फळ तेव्हां राहिलें पिकोन । जरी तें जतन होय देंठीं ॥1॥

नामें चि सिद्धी नामें चि सिद्धी । व्यभिचारबुद्धी न पवतां ॥ध्रु.॥

चालिला पंथ तो पावईल ठाया । जरि आड तया नये कांहीं ॥2॥

तुका म्हणे मध्यें पडती आघात । तेणें होय घात हाणी लाभ ॥3॥

1222

आम्ही जाणों तुझा भाव । दृढ धरियेले पाव ॥1॥

फांकुं नेदूं चुकावितां । नेघों थोडें बहु देतां ॥ध्रु.॥

बहुता दिसाचें लिगाड । आलें होत होत जड ॥2॥

तुका म्हणे आतां । नेघें सर्वस्व ही देतां ॥3॥

1245

आंत हरि बाहेर हरि । हरिनें घरीं कोंडिलें ॥1॥

हरिनें कामा घातला चिरा । वित्तवरा मुकविलें ॥ध्रु.॥

हरिने जीवें केली साटी । पाडिली तुटी सकळांसी ॥2॥

तुका म्हणे वेगळा नव्हे । हरि भोवे भोंवताला ॥3॥

1267

आहे तें चि आम्ही मागों तुजपाशीं । नव्हों तुज ऐसीं क्रियानष्टें ॥1॥

न बोलावीं तों च वर्में बरें दिसे । प्रकट ते कैसे गुण करूं ॥ध्रु.॥

एका ऐसें एका द्दावयाचा मोळा । कां तुम्हा गोपाळा नाहीं ऐसा ॥2॥

तुका म्हणे लोकां नाहीं कळों आलें । करावें आपुलें जतन तों ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1268

आम्ही याची केली सांडी । कोठें तोंडीं लागावें ॥1॥

आहे तैसा असो आतां चिंतें चिंता वाढते ॥ध्रु.॥

बोलिल्याचा मानी सीण । भिन्न भिन्न राहावें ॥2॥

तुका म्हणे आम्हापाशीं । धीराऐसी जतन ॥3॥

1269

आम्हापाशीं याचें बळ । कोण काळवरी तों ॥1॥

करूनि ठेलों जीवेंसाटीं । होय भेटी तोंवरि ॥ध्रु.॥

लागलों तों न फिरें पाठी । पडिल्या गांठी वांचूनि ॥2॥

तुका म्हणे अवकाशें । तुमच्या ऐसें होवया ॥3॥

1274

आपुले गांवींचें न देखेसें जालें । परदेसी एकलें किती कंठूं ॥1॥

म्हणऊनि पाहें मूळ येतां वाटे । जीवलग भेटे कोणी तरी ॥ध्रु.॥

पाहातां अवघ्या दिसतील दिशा । सकळ ही वोसा दृष्टीपुढें ॥2॥

तुका म्हणे कोणी न संगे वारता । तुझी वाटे चिंता पांडुरंगा ॥3॥

1280

आवडीच्या मतें करिती भजन । भोग नारायणें म्हणती केला ॥1॥

अवघा देव म्हणे वेगळें तें काय । अर्थासाठीं डोय फोडूं पाहे ॥ध्रु.॥

लाजे कमंडल धरितां भोपळा । आणीक थीगळा प्रावरणा ॥2॥

शाला गडवे धातुद्रव्यइच्छा चित्तीं । नैश्वर्य बोलती अवघें मुखें ॥3॥

तुका म्हणें यांस देवा नाहीं भेटी । ऐसे कल्पकोटि जन्म घेतां ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1284

अवघ्या भूतांचें केलें संतर्पण । अवघी च दान दिली भूमि ॥1॥

अवघा चि काळ दिनरात्रशुद्धी । साधियेली विधि पर्वकाळ ॥ध्रु.॥

अवघीं च तीर्था व्रतें केले याग । अवघें चि सांग जालें कर्म ॥2॥

अवघें चि फळ आलें आम्हा हातां । अवघें चि अनंता समर्पिलें ॥3॥

तुका म्हणे आतां बोलों अबोलणें । कायावाचामनें उरलों नाहीं ॥4॥

1286

अवघ्या उपचारा । एक मनें चि दातारा ॥1॥

घ्यावी घ्यावी हे चि सेवा । माझी दुर्बळाची देवा ॥ध्रु.॥

अवघियाचा ठाव। पायांवरि जीवभाव ॥2॥

चित्ताचें आसन । तुका करितो कि ॥3॥

1287

आली सलगी पायांपाशीं । होइल तैसी करीन ॥1॥

आणीक आम्ही कोठें जावें । येथें जीवें वेचलों ॥ध्रु.॥

अवघ्या निरोपणा भाव । हा चि ठाव उरलासे ॥2॥

तुका म्हणे पाळीं लळे। कृपाळुवे विठ्ठले ॥3॥

1293

अंतरींचें ध्यान । मुख्य या नांवें पूजन ॥1॥

उपाधि तें अवघें पाप । गोड निरसतां संकल्प ॥ध्रु.॥

आज्ञा पाळावी हा धर्म । जाणते हो जाणा वर्म ॥2॥

तुका म्हणे वृत्ति । अविट हे सहज स्थिति ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1314

अभक्त ब्राम्हण जळो त्याचें तोंड । काय त्यासी रांड प्रसवली ॥1॥

वैष्णव चांभार धन्य त्याची माता । शुद्ध उभयतां कुळ याती ॥ध्रु.॥

ऐसा हा निवाडा जालासे पुराणीं । नव्हे माझी वाणी पदरींची ॥2॥

तुका म्हणे आगी लागो थोरपणा । दृष्टि त्या दुर्जना न पडो माझी ॥3॥

1319

अनुभवें अनुभव अवघा चि साधिला । तरि स्थिरावला मनु ठायीं ॥1॥ पिटूनियां मुसे आला अळंकार । दग्ध तें असार होऊनियां ॥ध्रु.॥

एक चि उरलें कायावाचामना । आनंद भुवनामाजी त्रयीं ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही जिंकिला संसार । होऊनि किंकर विठोबाचे ॥3॥

1343

आम्ही आळीकरें । प्रेमसुखाचीं लेंकुरें ॥1॥

पायीं गोविली वासना । तुश केलें ब्रम्हज्ञाना ॥ध्रु.॥

येतां पाहें मुळा । वाट पंढरीच्या डोळां ॥2॥

तुका म्हणे स्थळें । मग मी पाहेन सकळें ॥3॥

1344

आइत्याची राशी । आली पाकसिद्धीपाशीं ॥1॥

आतां सांडोनि भोजन । भिके जावें वेडेपणें ॥ध्रु.॥

उसंतिली वाट । मागें परतावें फुकट ॥2॥

तुका म्हणे वाणी । वेचों बैसोन ठाकणीं ॥3॥

1347

अभिमानाची स्वामिनी शांति । महत्व घेती सकळ ॥1॥

कळोनि ही न कळे वर्म । तरि श्रम पावती ॥ध्रु.॥

सर्व सत्ता करितां धीर । वीर्यां वीर आगळा ॥2॥

तुका म्हणे तिखट तिखें । मृदसखें आवडी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1353

आर्तभूतांप्रति । उत्तम योजाव्या त्या शक्ति ॥1॥

फळ आणि समाधान । तेथें उत्तम कारण ॥ध्रु.॥

अल्पें तो संतोषी। स्थळीं सांपडे उदेसीं ॥2॥

सहज संगम । तुका म्हणे तो उत्तम ॥3॥

1364

अवघी मिथ्या आटी । राम नाहीं तंव कंठीं ॥1॥

सावधान सावधान । उगवीं संकल्पीं हें मन ॥ध्रु.॥

सांडिलें तें मांडे। आघ्र उरल्या काळें दंडे ॥2॥

तुका म्हणे आलें भागा । देउनि चिंतीं पांडुरंगा ॥3॥

1368

अभिन्नव सुख तरि या विचारें । विचारावें बरें संतजनीं ॥1॥

रूपाच्या आठवें दोन्ही ही आपण । वियोगें तो क्षीण होत नाहीं ॥ध्रु.॥

पूजा तरि चित्तें कल्पा तें ब्रम्हाड । आहाच तो खंड एकदेसी ॥2॥

तुका म्हणे माझा अनुभव यापरि । डोई पायांवरि ठेवीतसें ॥3॥

1375

आणूनियां मना । आवघ्या धांडोळिल्या खुणा ।

देखिला तो राणा । पंढरपूरनिवासी ॥1॥

यासी अनुसरल्या काय । घडे ऐसें वांयां जाय ।

देखिले ते पाय । सम जीवीं राहाती ॥ध्रु.॥

तो देखावा हा विध । चिंतनें तें कार्य सिद्ध ।

आणिकां संबंध । नाहीं पर्वकाळासी ॥2॥

तुका म्हणे खळ । हो क्षणें चि निर्मळ ।

जाऊनियां मळ । वाळवंटीं नाचती ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1385

आश्चर्य या वाटे नसत्या छंदाचें । कैसें दिलें साचें करोनियां ॥1॥ दुजियासी तंव अकळ हा भाव । करावा तो जीव साक्ष येथें ॥ध्रु.॥

एकीं अनेकत्व अनेकीं एकत्व । प्रकृतिस्वभाव प्रमाणें चि ॥2॥

तुका म्हणे करूं उगवूं जाणसी । कुशळ येविशीं तुम्ही देवा ॥3॥

1386

अस्त नाहीं आतां एक चि मोहोरा । पासूनि अंधारा दुरि जालों ॥1॥ साक्षत्वें या जालों गुणाचा देखणा । करीं नारायणा तरी खरें ॥ध्रु.॥

आठवें विसरु पडियेला मागें । आलें तें चि भागें यत्न केलें ॥2॥

तुका म्हणे माझा विनोद देवासी । आम्ही तुम्हा ऐसीं दोन्ही नव्हों ॥3॥

1380

आणीक ऐसें कोठें सांगा । पांडुरंगा सारिखें ॥1॥

दैवत ये भूमंडळीं । उद्धार कळी पावितें ॥ध्रु.॥

कोठें कांहीं कोठें कांहीं । शोध ठायीं स्थळासी ॥2॥

अन्यत्रींचें तीर्थी नासे । तीर्थी वसे वज्रलेप ॥3॥

पांडुरंगींचें पांडुरंगीं । पाप अंगीं राहेना ॥4॥

ऐसें हरें गिरिजेप्रति । गुह्य स्थिती सांगितली ॥5॥

तुका म्हणे तीर्थ क्षेत्र । सर्वत्र हें दैवत ॥6॥

1402

आशा ते करविते बुद्धीचा लोप । संदेह तें पाप कैसें नव्हे ॥1॥

आपला आपण करावा विचार । प्रसन्न तें सार मन गोही ॥ध्रु.॥

नांवें रूपें अंगीं लाविला विटाळ । होतें त्या निर्मळ शुद्ध बुद्ध ॥2॥

आंधळ्यानें नये देखण्याची चाली । चालों ऐसी बोली तुका बोले ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1395

ओलें मूळ भेदी खडकाचें अंग । आभ्यासासी सांग कार्यसिद्धी ॥1॥

नव्हे ऐसें कांहीं नाहीं अवघड । नाहीं कईवाड तोंच वरि ॥ध्रु.॥

दोरें चिरा कापे पडिला कांचणी । अभ्यासें सेवनीं विष पडे ॥2॥

तुका म्हणे कैंचा बैसण्यासी ठाव । जठरीं बाळा वाव एकाएकीं ॥3॥

1396

अमर आहां अमर आहां । खरें कीं पाहा खोटें हें ॥1॥

न म्हणां देह माझा ऐसा । मग भरवसा कळेल ॥ध्रु.॥

कैंचा धाक कैंचा धाक । सकिळक हें आपुलें ॥2॥

देव चि बरे देव चि बरे । तुका म्हणे खरे तुम्ही ॥3॥

1416

अवघा चि आकार ग्रासियेला काळें । एक चि निराळें हरिचें नाम ॥1॥ धरूनि राहिलों अविनाश कंठीं । जीवन हें पोटीं सांटविलें ॥ध्रु.॥ शरीरसंपित्त मृगजळभान । जाईल नासोन खरें नव्हे ॥2॥

तुका म्हणे आतां उपाधीच्या नांवें । आणियेला देवें वीट मज ॥3॥

1420

आला भागासी तो करीं वेवसाव । परि राहो भाव तुझ्या पायीं ॥1॥

काय चाले तुम्ही बांधलें दातारा । वाहिलिया भारा उसंतितों ॥ध्रु.॥

शरीर तें करी शरीराचे धर्म । नको देऊं वर्म चुकों मना ॥2॥

चळण फिरवी ठाव बहुवस । न घडो आळस चिंतनाचा ॥3॥

इंद्रियें करोत आपुले व्यापार । आवडीसी थार देई पायीं ॥4॥

तुका म्हणे नको देऊं काळा हातीं । येतों काकुलती म्हणऊनि ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1421

आम्हा अवघें भांडवल । येथें विठ्ठल एकला ॥1॥

कायावाचामनोभावें । येथें जीवें वेचलों ॥ध्रु.॥

परतें कांहीं नेणें दुजें। तत्वबीजें पाउलें ॥2॥

तुका म्हणे संतसंगें । येणें रंगें रंगलों ॥3॥

1430

आणीक कोणाचा न करीं मी संग । जेणें होय भंग माझ्या चित्ता ॥1॥ विठ्ठलावांचूनि आणीक जे वाणी । नाइकें मी कानीं आपुलिया ॥ध्रु.॥ समाधानासाटीं बोलावी हे मात । परि माझें चित्त नाहीं कोठें ॥2॥ जिवाहूनि मज ते चि आवडती । आवडे ज्या चित्तीं पांडुरंग ॥3॥

तुका म्हणे माझें तो चि जाणे हित । आणिकांच्या चित्त नेदीं बोला ॥4॥

1431

आशा हे समूळ खाणोनि काडावी । तेव्हां चि गोसावी व्हावें तेणें ॥1॥

नाहीं तरी सुखें असावें संसारीं । फजिती दुसरी करूं नये ॥ध्रु.॥

आशा मारूनिया जयवंत व्हावें । तेव्हां चि निघावें सर्वांतूनि ॥2॥

तुका म्हणे जरीं योगाची तांतडी । आशेची बीबुडी करीं आधीं ॥3॥

1438

आम्हासी तों नाहीं आणीक प्रमाण । नामासी कारण विठोबाच्या ॥1॥ घालूनियां कास करितो कैवाड । वागों नेदीं आड किळकाळासी ॥ध्रु.॥ अबद्ध वांकडें जैशातैशा परी । वाचे हरि हरि उच्चारावें ॥2॥

तुका म्हणे आम्हा सांपडलें निज । सकळां हें बीज पुराणांचें ॥3॥

 

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1441

आशा तृष्णा माया अपमानाचें बीज । नासिलिया पूज्य होईजेतें ॥1॥ अधीरासी नाहीं चालों जातां मान । दुर्लभ दरुषण धीर त्याचें ॥2॥

तुका म्हणे नाहीं आणिकांसी बोल । वांयां जाय मोल बुद्धीपाशीं ॥3॥

1449

आचरती कर्में । तेथें काळें कर्मधर्में ॥1॥

खेळे गोविळयांसवें । करिती तें त्यांचें साहावें ॥ध्रु.॥

यज्ञमुखें घांस । मंत्रपूजेसी उदास ॥2॥

तुका म्हणे चोरी । योगियां ही सवें करी ॥3॥

1445

अंतराय पडे गोविंदीं अंतर । जो जो घ्यावा भार तो चि बाधी ॥1॥

बैसलिये ठायीं आठवीन पाय । पाहीन तो ठाय तुझा देवा ॥ध्रु.॥

अखंड तें खंडे संकल्पीं विकल्प । मनोजन्य पाप रज्जुसर्प ॥2॥

तुका म्हणे विश्वीं विश्वंभर वसे । राहों ऐसे दशे सुखरूप ॥3॥

1452

आणीक कांहीं मज नावडे मात । एक पंढरिनाथ वांचुनिया ॥1॥

त्याची च कथा आवडे कि । तें मज श्रवणें गोड लागे ॥2॥

तुका म्हणे संत म्हणोत भलतें । विठ्ठलापरतें न मनी कांहीं ॥3॥

1476

आपुल्या महिमानें । धातु परिसें केलें सोनें ॥1॥

तैसें न मनीं माझे आतां । गुणदोष पंढरिनाथा ॥ध्रु.॥

गांवाखालील वाहाळ । गंगा न मनी अमंगळ ॥2॥

तुका म्हणे माती । केली कस्तुरीनें सरती ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1477

आशाबद्ध वक्ता । भय श्रोतयाच्या चित्ता ॥1॥

गातो तें चि नाहीं ठावें । तोंड वासी कांहीं द्दावें ॥ध्रु.॥

जालें लोभाचें मांजर । भीक मागे दारोदार ॥2॥

तुका म्हणे गोणी । माप आणि रितीं दोन्ही ॥3॥

1484

आळवितां बाळें । मातेतें सुख आगळें ॥1॥

द्दावें आवडी भातुकें । पाहे निवे कवतुकें ॥ध्रु.॥

लेववूनि अळंकार । दृष्टी करावी सादर ॥2॥

आपुलिये पदीं । बैसवूनि कोडें वंदी ॥3॥

नेदी लागों दिठी । उचलोनि लावी कंठीं ॥4॥

तुका म्हणे लाभा । वारी घ्या वो पद्मनाभा ॥5॥

1480

आम्ही क्षेत्रींचे संन्यासी । देहभरित हृषीकेशी ।

नाहीं केली ऐशी । आशाकामबोहरी ॥1॥

आलें अयाचित अंगा । सहज तें आम्हा भागा ।

दाता पांडुरंगा । ऐसा करितां निश्चिंती ॥ध्रु.॥

दंड धरिला दंडायमान । मुळीं मुंडिलें मुंडण ।

बंदी बंद कौपीन । बहिरवास औठडें ॥2॥

काळें साधियेला काळ । मन करूनि निश्चळ ।

लौकिकीं विटाळ । धरूनि असों ऐकांत ॥3॥

कार्यकारणाची चाली । वाचावाचत्वें नेमिली ।

एका नेमें चाली । स्वरूपीं च राहाणें ॥4॥

नव्हे वेषधारी । तुका आहाच वरवरी ।

आहे तैसीं बरीं। खंडें निवडितों वेदांची ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क       सूची

1487

अग्नीमाजी पडे धातु । लीन होउनि राहे अतु ।

होय शुद्ध न पवे घातु । पटतंतुप्रमाण ॥1॥

बाह्यरंगाचें कारण । मिथ्या अवघें चि भाषण ।

गर्व ताठा हें अज्ञान । मरण सवें वाहातसे ॥ध्रु.॥

पुरें मातलिया नदी । लव्हा नांदे जीवनसंधी ।

वृक्ष उन्मळोनि भेदी । परि तो कधीं भंगेना ॥2॥

हस्ती परदळ तें भंगी । तया पायीं न मरे मुंगी ।

कोण जाय संगी । पाणोवाणी तयेच्या ॥3॥

पिटितां घणें वरि सैरा । तया पोटीं राहे हिरा ।

तैशा काय तगती गारा । तया थोरा होऊनि ॥4॥

लीन दीन हें चि सार । भव उतरावया पार।

बुडे माथां भार । तुका म्हणें वाहोनि ॥5॥

1488

आम्ही वीर जुंझार । करूं जमदाढे मार ।

तापटिले भार । मोड जाला दोषांचा ॥1॥

जाला हाहाकार । आले हांकीत जुंझार ।

शंखचक्रांचे शृंगार । कंठीं हार तुळसीचे ॥ध्रु.॥

रामनामांकित बाण । गोपी लाविला चंदन ।

झळकती निशाणें । गरुडटके पताका ॥2॥

तुका म्हणे काळ । जालों जिंकोनि निश्चळ ।

पावला सकळ। भोग आम्हा आमचा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

 

1489

आशाबद्ध तो जगाचा दास । पूज्य तो उदास सर्वजना ॥1॥

आहे तें अधीन आपुले हातीं । आणिकां ठेविती काय बोल ॥ध्रु.॥ जाणतिया पाठीं लागला उपाध । नेणता तो सिद्ध भोजनासी ॥2॥

तुका म्हणे भय बांधलें गांठीं । चोर लागे पाठी दुम तया ॥3॥

1490

आणिकांसी तारी ऐसा नाहीं कोणी । धड तें नासोनि भलता टाकी ॥1॥ सोनें शुद्ध होतें अविट तें घरीं । नासिलें सोनारीं अळंकारीं ॥ध्रु.॥

ओल शुद्ध काळी काळें जिरें बीज । कैंचें लागे निज हाता तेथें ॥2॥

एक गहू करिती अनेक प्रकार । सांजा दिवसीं क्षीर घुगरिया ॥3॥

तुका म्हणे विषा रुचि एका हातीं । पाधानी नासिती नवनीत ॥4॥

1503

अवघीं भूतें साम्या आलीं । देखिलीं म्यां कैं होतीं ॥1॥

विश्वास तो खरा मग । पांडुरंगकृपेचा ॥ध्रु.॥

माझी कोणी न धरो शंका ।हो कां लोकां निव्दपव्द ॥2॥

तुका म्हणे जें जें भेटे । तें तें वाटे मी ऐसें ॥3॥

1508

असें येथींचिया दिनें । भाग्यहीन सकळां ॥1॥

भांडवल एवढें गांठी । नाम कंठीं धरियेलें ॥ध्रु.॥

आणिक तें दुजें कांहीं । मज नाहीं यावरी ॥2॥

तुका म्हणे केली कोणें । एवढा नेणें लौकिक ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1512

अवघा तो शकुन । हृदयीं देवाचे चरण ॥1॥

येथें नसतां वियोग । लाभा उणें काय मग ॥ध्रु.॥

संग हरिच्या नामाचा। शुचिर्भूत सदा वाचा ॥2॥

तुका म्हणे हरिच्या दासां । शुभकाळ अवघ्या दिशा ॥3॥

1545

आळवीन स्वरें । कैशा मधुरा उत्तरें ॥1॥

यें वो यें वो पांडुरंगे । प्रेमपान्हा मज दें गे ॥ध्रु.॥

पसरूनि चोंची । वचन हें करुणेची ॥2॥

तुका म्हणे बळी । आम्ही लडिवाळें आळीं ॥3॥

1549

आपुलिया लाजा । धांवे भक्तांचिया काजा ॥1॥

नाम धरिलें दिनानाथ । सत्य करावया व्रत ॥ध्रु.॥

आघात निवारी। छाया पीतांबरें करी ॥2॥

उभा कर कटीं । तुका म्हणे याजसाटीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1571

अवतार गोकुळीं हो जन तारावयासी ।

लावण्यरूपडें हे तेजपुंजाळरासी ।

उगवतां कोटि बिंबें रवि लोपले शशी ।

उत्साव सुरवरां मही थोर मानसीं ॥1॥

जय देवा कृष्णनाथा जय रखुमाईकांता।

आरती ओंवाळीन तुम्हा देवकीसुता । जय देवा कृष्णनाथा ॥ध्रु.॥

वसुदेवदेवकीची बंद फोडुनी शाळ ।

होउनि विश्वजनिता तया पोटिंचा बाळ ।

दैत्य हे त्रासियेले समूळ कंसासी काळ ।

राजया उग्रसेना केला मथुरापाळ ॥2॥

राखतां गोधनें हो इंद्र कोपला वरि ।

मेघ जो कडाडिला शिळा वर्षतां धारीं ।

राखिलें गोकुळ हें नखीं धरिला गिरी।

निर्भय लोकपाळ अवतरले हरी ॥3॥

कौतुक पाहावया माव ब्रह्म्यानें केली ।

वत्सें चोरोनियां सत्यलोकासि नेलीं ।

गोपाळ गाईवत्सें दोहीं ठायीं राखीलीं ।

सुखाचा प्रेमसिंधु अनाथांची माउली ॥4॥

तारिलें भक्तजना दैत्य निदाऩळूनि ।

पांडवां साहकारी आडल्यां निर्वाणी ।

गुण मी काय वर्णू मति केवढी वाणी ।

विनवितो दास तुका ठाव देई चरणीं ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1575

अवतारनामभेद गणा आदि अगाद ।

जयासि पार नाहीं पुढें खुंटला वाद ।

एक चि दंत शोभे मुख विक्राळ दोंद ।

ब्रम्हाडामाजि दावी अनंत हे छंद ॥1॥

जय जया गणपती ओंवाळित आरती ।

साजि†या सरळ भुजा फरशकमळ शोभती ॥ध्रु.॥

हे मही ठेंगणी हो तुज नृत्यनायका ।

भोंवरि फेर देतां असुर मदिले एकां ।

घातले तोडरीं हो भक्तजनपाळका ।

सहस्र नाम तुज भक्तीमुक्तिदायका ॥2॥

सुंदर शोभला हो रूपें लोपलीं तेजें ।

उपमा काय देऊं असे आणिक दुजें ।

रविशशितारागणें जयामाजी सहजें ।

उदरी सामावलीं जया ब्रम्हाडबीजें ॥3॥

वर्णिता शेष लीळा तया भागलीं मुखें ।

पांगुळले वेद चारी कैसे राहिले सुखें ।

अवतार जन्मला हो लिंगनाभी या मुखें ।

अमूर्त मुर्तीमंत होय भक्तीच्या सुखें ॥4॥

विश्व हें रूप तुझें हस्त पाद मुखडें ।

ऐसा चि भाव देई तया नाचतां पुढें ।

धूप दीप पंचारति ओंवाळिन निवाडें ।

राखें या शरणागता तुका खेळतां लाडें ॥5॥

1587

आपुल्या माहेरा जाईन मी आतां ।

निरोप या संतां हातीं आला ॥1॥

सुख दुःख माझें ऐकिलें कानीं ।

कळवळा मनीं करुणेचा ॥ध्रु.॥

करुनी सिद्ध मूळ साउलें भातुकें ।

येती दिसें एकें न्यावयासी ॥2॥

त्या चि पंथें माझें लागलेंसे चित्त ।

वाट पाहें नित्य माहेराची ॥3॥

तुका म्हणे आतां येतील न्यावया ।

अंगें आपुलिया मायबाप ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1589

आरोनियां पाहे वाट । कटकट सोसेना ॥1॥

आलियांस पुसें मात । तेथें चित्त लागलें ॥ध्रु.॥

दळीं कांडीं लोकांऐसें । परि मी नसें ते ठायीं ॥2॥

तुका म्हणे येथें पिसें । तेथें तैसें असेल ॥3॥

1597

अवघियांच्या आलों मुळें । एका वेळे न्यावया ॥1॥

सिद्ध व्हावें सिद्ध व्हावें । आधीं ठावें करितों ॥ध्रु.॥

जोंवरि ते घटिका दुरी । आहे उरी तो काळ ॥2॥

मंगळाचे वेळे उभे । असों शोभे सावध ॥3॥

अवघियांचा योग घडे । तरी जोडे श्लाघ्यता ॥4॥

तुका म्हणे पाहें वाट । बहु आट करूनि ॥5॥

1601

आम्ही जातों तुम्ही कृपा असों द्दावी । सकळा सांगावी विनंती माझी ॥1॥ वाडवेळ जाला उभा पांडुरंग । वैकुंठा श्रीरंग बोलावितो ॥2॥

अंतकाळीं विठो आम्हासी पावला । कुडीसहित जाला गुप्त तुका ॥3॥

1613

असत्य वचन होतां सर्व जोडी । जरी लग्नघडी परउपकार ॥1॥

जाईल पतना यासि संदेह नाहीं । साक्ष आहे कांहीं सांगतों ते ॥ध्रु.॥

वदविलें मुखें नारायणें धर्मा । अंगुष्ठ त्या कर्मासाटीं गेला ॥2॥

तुका म्हणे आतां सांभळा रे पुढें । अंतरिंचे कुडें देइल दुःख ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1623

आलें देवाचिया मना । तेथें कोणाचें चालेना ॥1॥

हरिश्चंद्र ताराराणी । वाहे डोंबा घरीं पाणी ॥ध्रु.॥

पांडवांचा साहाकारी। राज्यावरोनि केले दुरी ॥2॥

तुका म्हणे उगेचि राहा । होईल तें सहज पाहा ॥3॥

1634

आम्हा हरिच्या दासां कांहीं । भय नाहीं त्रैलोकीं ॥1॥

देव उभा मागें-पुढें । उगवी कोडें संकट ॥ध्रु.॥

जैसा केला तैसा होय। धांवे सोय धरोनि ॥2॥

तुका म्हणे असों सुखें । गाऊं मुखें विठोबा ॥3॥

1631

आनुहातीं गुंतला नेणे बाह्य रंग । वृत्ति येतां मग बळ लागे ॥1॥

मदें माते तया नाहीं देहभाव । आपुले आवेव आवरितां ॥ध्रु.॥

आणिकांची वाणी वेद तेणें मुखें । उपचारदुःखें नाठवती ॥2॥

तें सुख बोलतां आश्चर्य या जना । विपरीत मना भासतसे ॥3॥

तुका म्हणे बाह्य रंग तो विठ्ठल । अंतर निवालें ब्रम्हरसें ॥4॥

1658

आतां न करीं सोस । सेवीन हा ब्रम्हरस ॥1॥

सुखें सेवीन अमृत । ब्रम्हपदींचें निश्चित ॥ध्रु.॥

तुमचा निज ठेवा । आम्ही पाडियेला ठावा ॥2॥

तुका म्हणे देवरांया । आतां लपालेती वांयां ॥3॥

1642

अंतरींचें जाणां । तरि कां येऊं दिलें मना ॥1॥

तुमची करावी म्यां सेवा । आतां अव्हेरितां देवा ॥ध्रु.॥

नव्हती मोडामोडी । केली मागें ते चि घडी ॥2॥

तुका म्हणे दिला वाव । पायीं लागों दिला भाव ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1680

आदि वर्तमान जाणसी भविष्य । मागें पुढें नीस संचिताचा ॥1॥

आतां काय देऊं पायांपें परिहार । जाणां तो विचार करा देवा ॥ध्रु.॥

आपुलें तें येथें काय चाले केलें । जोडावे ते भले हात पुढें ॥2॥

तुका म्हणे फिके बोल माझे वारा । कराल दातारा होईल तें ॥3॥

1682

आम्ही न देखों अवगुणां । पापी पवित्र शाहाणा ॥1॥

अवघीं रूपें तुझीं देवा । वंदूं भावें करूं सेवा ॥ध्रु.॥

मज मुक्ति सवें चाड । नेणें पाषाण धातु वाड ॥2॥

तुका म्हणे घोटीं। विष अमृत तुजसाटीं ॥3॥

1686

आतां मी सर्वथा नव्हें गा दुर्बळ । यातिहीनकुळ दैन्यवाणा ॥1॥

माय रखुमाई पांडुरंग पिता । शुद्ध उभयतां पक्ष दोन्ही ॥ध्रु.॥

बापुडा मी नव्हें दुर्बळ ठेंगणा । पांगिला हा कोणा आणिकांसी ॥2॥

दृष्ट नव्हों आम्ही अभागी अनाथ । आमुचा समर्थ कैवारी हा ॥3॥

संवसार आम्हा सरला सकळ । लपोनियां काळ ठेला धाकें ॥4॥

तुका म्हणे जालों निर्भर मानसीं । जोडलिया रासी सुखाचिया ॥5॥

1692

आवडीसारिखें संपादिलें सोंग । अनंत हें मग जालें नाम ॥1॥

कळे ऐशा वाटा रचिल्या सुलभा । दुर्गम या नभाचा ही साक्षी ॥ध्रु.॥

हातें जेवी एक मुखीं मागे घांस । माउली जयास तैसी बाळा ॥2॥

तुका म्हणे माझें ध्यान विटेंवरी । तैसी च गोजिरी दिसे मुर्ती ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची        मदत       संपर्क        सूची

1694

आवडी न पुरे सेवितां न सरे । पडियेली धुरेसवें गांठी ॥1॥

न पुरे हा जन्म हें सुख सांटितां । पुढती ही आतां हें चि मागों ॥ध्रु.॥

मारगाची चिंता पालखी बैसतां । नाहीं उसंतितां कोसपेणी ॥2॥

तुका म्हणे माझी विठ्ठल माउली । जाणे ते लागली भूक तान ॥3॥

1697

आठवों नेंदी आवडी आणीक । भरूनियां लोक तिन्ही राहे ॥1॥

मन धांवे तेथें तिचें चि दुभतें । संपूर्ण आइतें सर्वकाळ ॥ध्रु.॥

न लगे वोळावीं इंद्रियें धांवतां । ठाव नाहीं रिता उरों दिला ॥2॥

तुका म्हणे समपाउलाचा खुंट । केला बळकट हालों नेदी ॥3॥

1699

आम्हा अळंकार मुद्रांचे शृंगार । तुळसीचे हार वाहों कंठीं ॥1॥

लाडिके डिंगर पंढरिरायाचे । निरंतर वाचे नामघोष ॥ध्रु.॥

आम्हा आणिकांची चाड चि नाहीं । सर्व सुखें पायीं विठोबाच्या ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही नेघों या मुक्ति । एकविण चित्तीं दुजें नाहीं ॥3॥

1708

आमचा स्वदेश । भुवनत्रयामध्यें वास ॥1॥

मायबापाचीं लाडकीं । कळों आलें हें लौकिकीं ॥ध्रु.॥

नाहीं निपराद । कोणां आम्हामध्यें भेद ॥2॥

तुका म्हणे मान । अवघें आमचें हें धन ॥3॥

1710

आनंदें एकांतीं प्रेमें वोसंडत । घेऊं अगणित प्रेमसुख ॥1॥

गोप्य धन वारा लागों यास । पाहों नेदूं वास दुर्जनासी ॥ध्रु.॥

झणी दृष्टि लागे आवडीच्या रसा । सेवूं जिरे तैसा आपणासी ॥2॥

तुका म्हणे हें बहु सकुमार । न साहावे भार वचनाचा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1713

अति जालें उत्तम वेश्येचें लावण्य । परि ते सवासीण न म्हणावी ॥1॥

उचित अनुचित केले ठाया ठाव । गुणां मोल वाव थोरपण ॥ध्रु.॥

शूरत्वावांचूनि शूरांमाजी ठाव । नाहीं आयुर्भाव आणिलिया ॥2॥

तुका म्हणे सोंग पोटाचे उपाय । कारण कमाइऩिवण नाहीं ॥3॥

1717

असो खळ ऐसे फार । आम्हा त्यांचे उपकार ॥1॥

करिती पातकांची धुनी । मोल न घेतां साबनीं ॥ध्रु.॥

फुकाचे मजुर। ओझें वागविती भार ॥2॥

पार उतरुन म्हणे तुका । आम्हा आपण जाती नरका ॥3॥

1736

आम्हा गांजी जन । तरि कां मेला नारायण ॥1॥

जालों पोरटीं निढळें । नाहीं ठाव बुड आळें ॥ध्रु.॥

आम्ही जना भ्यावें। तरि कां न लाजिजे देवें ॥2॥

तुका म्हणे देश । जाला देवाविण ओस ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1751

अवघिया चाडा कुंटित करूनि । लावीं आपुली च गोडी ।

आशा मनसा तृष्णा कल्पना । करूनियां देशधडी ।

मीतूंपणापासाव गुंतलों । मिथ्या संकल्प तो माझा तोडीं ।

तुझिये चरणीं माझे दोन्ही पक्ष । अवघी करुनि दाखवीं पिंडी रे रे ॥1॥

माझें साच काय केलें मृगजळ । वर्णा याती कुळ अभिमान ।

कुमारी भातुकें खेळती कवतुकें । काय त्यांचें साचपण ॥ध्रु.॥

वेगळाल्या भावें चित्ता तडातोडी । केलों देशधडी मायाजाळें ।

गोत वित्त माय बाप बहिणी सुत । बंधुवर्ग माझीं बाळें ।

एका एक न धरी संबंध पुरलिया । पातलिया जवळी काळें ।

जाणोनियां त्याग सर्वस्वें केला। सांभाळीं आपुलें जाळें ॥2॥

एकां जवळी धरी आणिकां अंतरीं । तीं काय सोयरीं नव्हतीं माझीं । एकांचे पाळण एकांसी भांडण ।  चाड कवणिये काजीं ।

अधिक असे उणें कवण कवण्या गुणें । हे माव न कळे चि तुझी ।

म्हणोनि चिंतनीं राहिलों श्रीपती। तुका म्हणे भाक माझी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1752

आणिकां छळावया जालासी शाहाणा । स्वहिता घातले खानें ।

आडिके पैके करूनि सायास । कृपणें सांचलें धन।

न जिरे क्षीर श्वानासी भिक्षतां । याती तयाचा गुण ।

तारुण्यदशे अधम मातला । दवडी हात पाय कान ॥1॥

काय जालें यांस वांयां कां ठकले । हातीं सांपडलें टाकीतसे ।

घेउनि स्फटिकमणी टाकी चिंतामणी । नागवले आपुले इच्छे ॥ध्रु.॥

सिद्धीं सेविलें सेविती अधम । पात्रासारिखे फळ ।

सिंपिला मोतीं जन्मलें स्वाती । वरुषलें सर्वत्र जळ ।

कापुस पट नये चि कारणा । तयास पातला काळ ।

तें चि भुजंगें धरिलें कंठीं । मा विष जालें त्याची गरळ ॥2॥

भक्षूनि मिष्टान्न घृतसाकर । सहित सोलुनि केळें ।

घालुनियां घसां अंगोळिया। हाते वांत करू बळें ।

कुंथावयाची आवडी बोंबा । उन्हवणी रडवी बाळें ।

तुका म्हणे जे जैसें करिती । ते पवती तैसीं च फळें ॥3॥

1774

आतां काढाकाढी करीं बा पंढरिराया । नाहीं तरी वांयां गेलों दास ॥1॥ जाणतां बैसलों दगडाचे नावे । तिचा धर्म घ्यावे प्राण हा चि ॥ध्रु.॥

मनाचा स्वभाव इंद्रियांचे ओढी । पतनाचे जोडी वरी हांव ॥2॥

तुका म्हणे जाली आंधळ्याची परी । आतां मज हरी वाट दावीं ॥3॥

1783

अनुहात ध्वनि वाहे सकळां पिंडीं । राम नाहीं तोंडीं कैसा तरे ॥1॥

सकळां जीवांमाजी देव आहे खरा । देखिल्या दुसरा विण न तरे ॥ध्रु.॥ ज्ञान सकळांमाजी आहे हें साच । भक्तीविण तें च ब्रम्ह नव्हे ॥2॥

काय मुद्रा कळल्या कराव्या सांगतां । दीप न लगतां उन्मनीचा ॥3॥

तुका म्हणे नका पिंडाचें पाळण । स्थापू नारायण आतुडेना ॥4॥

1794

आण काय सादर । विशीं आम्हा कां निष्ठ‍ ॥1॥

केलें भक्त तैसें देई । तुझें प्रेम माझ्याठायीं ॥ध्रु.॥

काय पंगतीस कोंडा । एकांतासी साकरमांडा ॥2॥

काय एकपण । पोतां घालूनि गांठी खूण ॥3॥

काय घ्यावें ऐसें । त्या आपण अनारिसें ॥4॥

तुका म्हणे मधीं । आतां तोडूं भेद बुद्धी ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1796

आम्ही पतित म्हणोनि तुज आलों शरण । करितों चिंतन दिवस रात्रीं । नाहीं तरी मज काय होती चाड । धरावया भीड तुज चित्तीं ॥1॥

आम्हा न तारावें तुम्ही काय करावें । सांगीजोजी भावें नारायणा ॥ध्रु.॥

अन्याय एकाचा अंगीकार करणें। तया हातीं देणें लाज ते चि ।

काय ते शूरत्व मिरवूनि बोलणें । जनामाजी दावणें बळरया ॥2॥

पोह्या अन्नछत्र घालूनियां घरीं । दंडितो बाहेरी आलियासी ।

नव्हे कीर्त कांहीं न माने लोकां । काय विटंबणा तैसी ॥3॥

प्रत्यक्षासी काय द्दावें हें प्रमाण । पाहातां दर्पण साक्ष काई ।

तुका म्हणे तरी आम्हा का न कळे । तरलों किंवा आम्ही नाहीं ॥4॥

1799

आम्हा सर्वभावें हें चि काम । न विसंबावें तुझें नाम॥1॥

न लगे करावी हे चिंता । तरणें करणें काय आतां॥ध्रु.॥

आसनीं भोजनीं शयनीं । दुजें नाहीं ध्यानीं मनीं ॥2॥

तुका म्हणे कृपानिधी । माझी तोडिली उपाधी ॥3॥

1811

आता पंढरीराया । माझ्या निरसावें भया ॥1॥

मनीं राहिली आशंका । स्वामिभयाची सेवका ॥ध्रु.॥

ठेवा माथां हात । कांहीं बोला अभयमात ॥2॥

तुका म्हणे लाडें । खेळें ऐसें करा पुढें॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1813

असो मागें जालें । पुडें गोड तें चांगलें ॥1॥

आतां माझे मनीं । कांहीं अपराध न मनीं ॥ध्रु.॥

नेदीं अवसान । करितां नामाचें चिंतन ॥2॥

तुका म्हणे बोले । तुज आधीं च गोविलें॥3॥

1819

आतां नको चुकों आपुल्या उचिता । उदारा या कांता रखुमाईच्या ॥1॥

आचरावे दोष हें आम्हा विहित । तारावे पतित तुमचें तें ॥ध्रु.॥

आम्ही तों आपुलें केलेसें जतन । घडो तुम्हाकून घडेल ते ॥2॥

तुका म्हणे विठो चतुराच्या राया । आहे ते कासया मोडों देसी ॥3॥

1831

अधिक कोंडितां चरफडी । भलतीकडे घाली उडी॥1॥

काय करूं या मना आतां । का विसरातें पंढरिनाथा ।

करी संसाराची चिंता । वेळोवेळां मागुती ॥ध्रु.॥

भजन नावडे श्रवण । धांवे विषय अवलोकून ॥2॥

बहुत चंचळ चपळ । जातां येतां न लगे वेळ॥3॥

किती राखों दोनी काळ । निजलिया जागे वेळे ॥4॥

मज राखें आतां । तुका म्हणे पंढरिनाथा ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1835

अवघे चि निजों नका अवघिये ठायीं । वेळ अवेळ तरी सांभाळावी कांहीं ॥1॥

जतन करा रे जतन करा । घालूं पाहे घरावरी घाला चोरटें ॥ध्रु.॥

सीतरिलीं फार खाती भोंवताले फेरे । गेलें नये हातां सेकीं तळमळ उरे ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही करूं आपलें जतन । न लगे कांहीं कोणां द्दावें उघडा रे कान ॥3॥

1838

अनुभवें कळों येतें पांडुरंगा । रुसावें तें कां गा तुम्हावरी ॥1॥

आवरितां चित्त नावरे दुर्जन । घात करी मन माझें मज ॥ध्रु.॥

अंतरीं संसार भक्ती बाह्यात्कार । म्हणोनि अंतर तुझ्या पायीं ॥2॥

तुका म्हणे काय करूं नेणें वर्म । आलें तैसें कर्म सोसूं पुढें ॥3॥

1841

अगी देखोनियां सती । अंगीं रोमांच उठती ॥1॥

हा तो नव्हे उपदेश । सुख अंतरीं उल्हासे ॥ध्रु.॥

वित्तगोतांकडे । चित्त न घाली न रडे ॥2॥

आठवूनि एका । उडी घाली म्हणे तुका ॥3॥

1853

आतां तुझा भाव कळों आला देवा । ठकूनियां सेवा घेसी माझी ॥1॥

टाकूनि सांकडें आपुलिये माथां । घातला या संतावरी भार ॥ध्रु.॥

स्तुती करवूनि पिटिला डांगोरा । तें कोण दातारा साच करी ॥2॥

जातीचें वाणी मी पोटींचे कुडें । नका मजपुढें ठकाठकी ॥3॥

तुका म्हणे नाहीं आलें अनुभवा । आधीं च मी देवा कैसें नाचों ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1855

आमची कां नये तुम्हासी करुणा । किती नारायणा आळवावें ॥1॥

काय जाणां तुम्ही दुर्बळाचें जिणें । वैभवाच्या गुणें आपुलिया ॥ध्रु.॥

देती घेती करिती खटपटा आणिकें । निराळा कौतुकें पाहोनियां ॥2॥

दिवस बोटी आम्ही धरियेलें माप । वाहातों संकल्प स्वहिताचा ||4||

तुका म्हणे मग देसी कोण्या काळे | चुकुर दुर्बळे होतो आम्ही ||४||

1869

आतां चक्रधरा । झणी आम्हास अव्हेरा ॥1॥

तुमचीं म्हणविल्यावरी । जैसीं तैसीं तरी हरी ॥ध्रु.॥

काळ आम्हा खाय । तरी तुझें नांव जाय ॥2॥

तुका म्हणे देवा । आतां पण सिद्धी न्यावा ॥3॥

1886

आम्ही तेणें सुखी । म्हणा विठ्ठल विठ्ठल मुखीं ॥1॥

तुमचें येर वित्त धन । तें मज मृत्तिकेसमान ॥ध्रु.॥

कंटीं मिरवा तुळसी । व्रत करा एकादशी ॥2॥

म्हणवा हरिचे दास । तुका म्हणे मज हे आस ॥3॥

॥9॥

1892

आतां बरें जालें । माझे माथांचें निघालें ॥1॥

चुकली हे मरमर । भार माथांचे डोंगर ॥ध्रु.॥

नसतां कांहीं जोडी । करिती बहुतें तडातोडी ॥2॥

जाला झाडापाडा । तुका म्हणे गेली पीडा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1877

आळवितां कंठ शोकला भीतर । आयुष्य वेचे धीर नाहीं मना ॥1॥

अझून कां नये हें तुझ्या अंतरा । दिनाच्या माहेरा पांडुरंगा ॥ध्रु.॥

धन दिसे डोळा दगडाचे परी । भोग ते शरीरीं विष जालें ॥2॥

चुकलों काय तें मज क्षमा करीं । आळंगूनि हरी प्रेम द्दावें ॥3॥

अवस्था राहिली रूपाची अंतरीं । बाहेर भीतरी सर्व काळ ॥4॥

तुका म्हणे माजे सकळ उपाय । पांडुरंगा पाय तुझे आतां ॥5॥

॥ शिवाजी राजे यांनीं स्वामींस अबदागिरी, घोडा, कारकून असे

1886

आम्ही तेणें सुखी । म्हणा विठ्ठल विठ्ठल मुखीं ॥1॥

तुमचें येर वित्त धन । तें मज मृत्तिकेसमान ॥ध्रु.॥

कंटीं मिरवा तुळसी । व्रत करा एकादशी ॥2॥

म्हणवा हरिचे दास । तुका म्हणे मज हे आस ॥3॥

॥9॥

1892

आतां बरें जालें । माझे माथांचें निघालें ॥1॥

चुकली हे मरमर । भार माथांचे डोंगर ॥ध्रु.॥

नसतां कांहीं जोडी । करिती बहुतें तडातोडी ॥2॥

जाला झाडापाडा । तुका म्हणे गेली पीडा ॥3॥

 

1902

आतां पाहों पंथ माहेराची वाट । कामाचा बोभाट पडो सुखें ॥1॥

काय करूं आतां न गमेसें जालें । बहुत सोसिलें बहु दिस ॥ध्रु.॥

घर लागे पाठी चित्ता उभे वारे । आपुलें तें झुरे पाहावया ॥2॥

तुका म्हणे जीव गेला तरी जाव । धरिला तो देव भाव सिद्धी ॥3॥

1931

आतां आशीर्वाद । माझा असो सुखें नांद ॥1॥

म्हणसी कोणा तरी काळें । आहेतसी माझीं बाळें ॥ध्रु.॥

दुरी दूरांतर। तरी घेसी समाचार ॥2॥

नेसी कधीं तरी । तुका म्हणे लाज हरी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1932

आतां हे सेवटीं । माझी आइकावी गोष्टी ॥1॥

आतां द्दावा वचनाचा । जाब कळे तैसा याचा ॥ध्रु.॥

आतां करकर। पुढें न करीं उत्तर ॥2॥

तुका म्हणे ठसा । तुझा आहे राखें तैसा ॥3॥

1947

आतां माझे सखे येती वारकरी । जीवा आस थोरी लागली ते ॥1॥

सांगतील माझ्या निरोपाची मात । सकळ वृत्तांत माहेरींचा ॥ध्रु.॥

काय लाभ जाला काय होतें केणें । काय काय कोणे सांटविलें ॥2॥

मागणें तें काय धाडिलें भातुकें । पुसेन तें सुखें आहेतसीं ॥3॥

तुका म्हणे काय सांगती ते कानीं । ऐकोनियां मनीं धरुनि राहें ॥4॥

1949

आम्हा अराणूक संवसारा हातीं । पडिली नव्हती आजिवरी ॥1॥

पुत्रदाराधन होता मनी धंदा । गोवियेलों सदा होतों कामें ॥ध्रु.॥

वोडवलें ऐसें दिसतें कपाळ । राहिलें सकळ आवरोनि॥2॥

मागें पुढें कांहीं न दिसे पाहातां । तेथूनियां चिंता उपजली ॥3॥

तुका म्हणे वाट पाह्याचें कारण । येथीचिया हिंणें जालें भाग्य ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1952

आतां करावा कां सोंस वांयांविण । लटिका चि सीण मनासी हा ॥1॥

असेल तें कळों येईल लौकरी । आतां वारकरी आल्यापाठी ॥ध्रु.॥

बहु विलंबाचें सन्निध पातलें । धीराचें राहिलें फळ पोटीं ॥2॥

चालिलें तें ठाव पावेल सेवटीं । पुरलिया तुटी पाउलांची ॥3॥

तुका म्हणे आसे लागलासे जीव । म्हणऊनि कींव भाकीतसें ॥4॥                                         ॥19॥

1955

आजि दिवस धन्य । तुमचें जालें दरुषण ॥1॥

सांगा माहेरींची मात । अवघा विस्तारीं वृत्तांत ॥ध्रु.॥

आइकतों मन। करूनि सादर श्रवण ॥2॥

तुका म्हणे नाम । माझा सकळ संभ्रम ॥3॥

1961

आलें तें आधीं खाईन भातुकें । मग कवतुकें गाईन ओव्या ॥1॥

सांगितला आधीं आइकों निरोप । होइल माझा बाप पुसें तों तें ॥2॥

तुका म्हणे माझे सखे वारकरी । आले हे माहेरीहून आजि ॥3॥

1962

आमुप जोडल्या सुखाचिया रासी । पार त्या भाग्यासी नाहीं आतां ॥1॥

काय सांगों सुख जालें आलिंगन । निवाली दर्शनें कांति माझी ॥2॥

तुका म्हणे यांच्या उपकारासाटीं । नाहीं माझे गांठी कांहीं एक ॥3॥

1967

आनंदाच्या कोटी । सांटवल्या आम्हा पोटीं ॥1॥

प्रेम चालिला प्रवाहो । नामओघ लवलाहो ॥ध्रु.॥

अखंड खंडेना जीवन । राम कृष्ण नारायण ॥2॥

थडी आहिक्य परत्र । तुका म्हणे सम तीर ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1958

आजिचिया लाभें ब्रम्हाड ठेंगणें । सुखी जालें मन कल्पवेना ॥1॥

आर्तभूत माझा जीव जयांसाटीं । त्यांच्या जाल्या भेटी पायांसवें ॥ध्रु.॥

वाटुली पाहातां सिणले नयन । बहु होतें मन आर्तभूत ॥2॥

माझ्या निरोपाचें आणिलें उत्तर । होइल समाचार सांगती तो ॥3॥

तुका म्हणे भेटी निवारला ताप । फळलें संकल्प संत आले ॥4॥

1959

आजि बरवें जालें । माझें माहेर भेटलें ॥1॥

डोळां देखिले सज्जन । निवारला भाग सीण ॥ध्रु.॥

धन्य जालों आतां । क्षेम देऊनियां संतां ॥2॥

इच्छेचें पावलों । तुका म्हणे धन्य जालों॥3॥

1973

आतां तूं तयास होई वो उदास । आरंभला नास माझ्या जीवा ॥1॥

जरूर हें जालें मज कां नावडे । उपास रोकडे येती आतां ॥ध्रु.॥

बरें म्या तुझिया जीवाचें तें काय । व्हावें हें तें पाहें विचारूनि ॥2॥

तुज मज तुटी नव्हे या विचारें । सहित लेकुरें राहों सुखें ॥3॥

तुका म्हणे तरी तुझा माझा संग । घडेल वियोग कधीं नव्हे ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

1982

आम्ही जाणों तुझा भाव । कैंचा भक्त कैंचा देव ।

बीजा नाहीं ठाव । कैंचें फळ शेवटीं ॥1॥

संपादिलें बहु रूप । कैंचें पुण्य कैंचें पाप ।

नव्हतों आम्ही आप । आपणासी देखिलें॥ध्रु.॥

एके ठायीं घरिच्याघरीं । न कळतां जाली चोरी ।

तेथें तें चि दुरी । जाणें येणें खुंटलें ॥2॥

तुका म्हणे धरूनि हातीं । उर ठेविली मागुती ।

एकांतीं लोकांतीं । देवभक्तीसोहळा ॥3॥

1996

आमुचें जीवन हें कथाअमृत । आणिक ही संतसमागम॥1॥

सारूं एके ठायीं भोजन परवडी । स्वादरसें गोडी पदोपदीं ॥ध्रु.॥

धालिया ढेंकर येती आनंदाचे । वोसंडलें वाचे प्रेमसुख ॥2॥

पिकलें स्वरूप आलिया घुमरि । रासी ते अंबरीं न समाये ॥3॥

2006

आलें धरायच पेट । पुढें मागुतें न भेटे ॥1॥

होसी फजीती वरपडा । लक्ष चौ†यासीचे वेढां ॥ध्रु.॥

नाहीं कोणांचा सांगात । दुःख भोगितां आघात ॥2॥

एका पाउलाची वाट । कोणां सांगावा बोभाट ॥3॥

जुंतिजेसी घाणां । नाहीं मारित्या करुणा ॥4॥

तुका म्हणे हित पाहें । जोंवरि हें हातीं आहे ॥5॥

मोजितां तयाचा अंत नाहीं पार । खुंटला व्यापार तुका म्हणे ॥4॥

2010

आम्ही बोलों तें तुज कळे । एक दोहीं ठायीं खेळे॥1॥

काय परिहाराचें काम । जाणें अंतरींचें राम ॥ध्रु.॥

कळोनियां काय चाड । माझी लोकांसी बडबड ॥2॥

कारण सवें एका । अवघें आहे म्हणे तुका ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2040

अग्निमाजी गेलें । अग्नि होऊन तें च ठेलें ॥1॥

काय उरलें तया पण । मागील तें नाम गुण ॥ध्रु.॥

लोह लागेपरिसा अंगीं । तो ही भूषण जाला जगीं ॥2॥

सरिता वोहळा ओघा। गंगे मिळोनि जाल्या गंगा ॥3॥

चंदनाच्या वासें । तरु चंदन जालेस्पर्शे॥4॥

तुका जडला संतां पायीं । दुजेपणा ठाव नाहीं॥5॥                                                   ॥4॥

2050

आम्ही घ्यावें तुझें नाम । तुम्ही आम्हा द्दावें प्रेम॥1॥

ऐसें निवडिलें मुळीं । संतीं बैसोनि सकळीं ॥ध्रु.॥

माझी डोई पायांवरी । तुम्ही न धरावी दुरी ॥2॥

तुका म्हणे केला । खंड दोघांचा विठ्ठला ॥3॥

2053

आम्हावैष्णवांचा।नेम काया मनें वाचा॥1॥

धीर धरूं जिवासाटीं । येऊं नेदूं लाभा तुटी ॥ध्रु.॥

उचित समय । लाजनिवारावें भय ॥2॥

तुका म्हणे कळा । जाणों नेम नाहीं बाळा ॥3॥

2059

आम्ही भाव जाणों देवा । न कळती तुझिया मावा ।

गणिकेचा कुढावा । पतना न्यावा दशरथ ॥1॥

तरी म्यां काय गा करावें । कोण्या रीती तुज पावें ।

न संगतां ठावें । तुम्हाविण न पडे॥ध्रु.॥

दोनी फाकलिया वाटा । गोवी केली घटापटा ।

नव्हे धीर फांटा । आड रानें भरती ॥2॥

तुका म्हणे माझे डोळे । तुझे देखती हे चाळे ।

आतां येणें वेळे । चरण जीवें न सोडीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2065

अंगें अनुभव जाला मज । संतरजचरणांचा ॥1॥

सुखी जालों या सेवनें । दुःख नेणें यावरी ॥ध्रु.॥

निर्माल्याचें तुळसीदळ । विष्णुजळ चरणींचें ॥2॥

तुका म्हणे भावसार । करूनि फार मिश्रित ॥3॥

2070

आतां माझ्या भावा । अंतराय नको देवा ॥1॥

आलें भागा तें करितों । तुझें नाम उच्चारितों ॥ध्रु.॥

दृढ माझें मन। येथें राखावें बांधोन ॥2॥

तुका म्हणे वाटे । नको फुटों देऊं फांटे॥3॥                                              ॥3॥

2083

आवडीचें दान देतो नारायण । बाहे उभारोनि राहिलासे॥1॥

जें जयासी रुचे तें करी समोर । सर्वज्ञ उदार मायबाप ॥ध्रु.॥

ठायीं पडिलिया तें चि लागे खावें । ठायींचे चि घ्यावें विचारूनि ॥2॥

बीज पेरूनियां तें चि घ्यावें फळ । डोरलीस केळ कैंचें लागे ॥3॥

तुका म्हणे देवा कांहीं बोल नाहीं । तुझा तूं चि पाहीं शत्रु सखा ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2084

अडचणीचें दार । बाहेर माजी पैस फार ॥1॥

काय करावें तें मौन्य । दाही दिशा हिंडे मन ॥ध्रु.॥

बाहेर दावी वेश । माजी वासनेचे लेश ॥2॥

नाहीं इंद्रियां दमन । काय मांडिला दुकान ॥3॥

सारविलें निकें । वरि माजी अवघें फिकें ॥4॥

तुका म्हणे अंतीं । कांहीं न लगे चि हातीं ॥5॥

2094

आम्ही नाचों तेणें सुखें । वाऊं टाळी गातों मुखें॥1॥

देव कृपेचा कोंवळा । शरणागता पाळी लळा ॥ध्रु.॥

आम्हा जाला हा निर्धार । मागें तारिलें अपार ॥2॥

तुका म्हणे संतीं । वर्म दिलें आम्हा हातीं ॥3॥

2090

अवघे चुकविले सायास । तप रासी जीवा नास॥1॥

जीव देऊनियां बळी । अवघीं तारिलीं दुर्बळीं ।

केला भूमंडळीं । माजी थोर पवाडा ॥ध्रु.॥

कांहीं न मगे याची गती । लुटवितो जगा हातीं ॥2॥

तुका म्हणे भक्तराजा । कोण वर्णी पार तुझा ॥3॥

2069

आम्हा हें चि भांडवल । म्हणों विठ्ठल विठ्ठल ॥1॥

सुखें तरों भवनदी । संग वैष्णवांची मांदी ॥ध्रु.॥

बाखराचें वाण। सांडूं हें जेवूं जेवण ॥2॥

न लगे वारंवार । तुका म्हणे वेरझार ॥3॥

2108

आणिक मात माझ्या नावडे जीवासी । काय करूं यासी पांडुरंगा ॥1॥ मुखा तें चि गोड श्रवणां आवडी । चित्त माझें ओढी तुझे पायीं ॥ध्रु.॥

जये पदीं नाहीं विठ्ठलाचें नाम । मज होती श्रम आइकतां ॥2॥

आणिकाचें मज म्हणवितां लाज । वाटे हें सहज न बोलावें ॥3॥

तुका म्हणे मज तूं च आवडसी । सर्वभावेंविसीं पांडुरंगा ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2131

आतां होई माझे बुद्धीचा जनिता । अवरावें चित्ता पांडुरंगा ॥1॥

येथूनियां कोठें न वजें बाहेरी । ऐसें मज धरीं सत्ताबळें ॥ध्रु.॥

अनावर गुण बहुतां जातींचे । न बोलावें वाचे ऐसें करीं ॥2॥

तुका म्हणे हित कोणिये जातीचें । तुज ठावें साचें मायबापा ॥3॥

2138

आतां गुण दोष काय विचारिसी । मी तों आहे रासी पातकांची ॥1॥ पतितपावनासवें समागम । अपुलाला धर्म चालवीजे॥ध्रु.॥

घनघायें भेटी लोखंडपरिसा । तरी अनारिसा न पालटे ॥2॥

तुका म्हणे माती कोण पुसे फुका । कस्तुरीच्या तुका समागमें ॥3॥

2149

आतां घेई माझें । भार सकळ ही ओझें ॥1॥

काय करिसी होई वाड । आलों पोटासीं दगड ॥ध्रु.॥

तूं चि डोळे वाती। होई दीपक सांगातीं ॥2॥

तुका म्हणे कांहीं । विचाराया चाड नाहीं॥3॥

2150

असोत हे बोल । अवघें तूं चि भांडवल ॥1॥

माझा मायबाप देवा । सज्जन सोयरा केशवा ॥ध्रु.॥

गाळियेले भेद । सारियेले वादावाद ॥2॥

तुका म्हणे मधीं । आतां न पडे उपाधि॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2153

अनुभवा आलें । माझें चित्तींचें क्षरलें ॥1॥

असे जवळी अंतर । फिरे आवडीच्या फेरें ॥ध्रु.॥

खादलें चि वाटे । खावें भेटलें चि भेटे ॥2॥

तुका म्हणे उभें । आम्ही राखियेलें  लोभें॥3॥

2180

आणीक कांहीं नेणें । असें पायांच्या चिंतनें ॥1॥

माझा न व्हावा विसर । नाहीं आणीक आधार ॥ध्रु.॥

भांडवल सेवा। हा चि ठेवियेला ठेवा ॥2॥

करीं मानभावा । तुका विनंती करी देवा ॥3॥

2181

आरुश माझी वाणी बोबडीं उत्तरें । केली ते लेकुरें सलगी पायीं ॥1॥

करावें कवतुक संतीं मायबापीं । जीवन देउनि रोपीं विस्तारिजे ॥ध्रु.॥

आधारें वदली प्रसादाची वाणी । उच्छिष्टसेवणी तुमचिया ॥2॥

तुका म्हणे हे चि करितों विनंती । मागोनि पुढती सेवादान ॥3॥                             ॥4॥

2188

आज्ञा पाळुनियां असें एकसरें । तुमचीं उत्तरें संतांचीं हीं ॥1॥

भागवूनि देह ठेवियेला पायीं । चरणावरि डोई येथुनें चि॥ध्रु.॥

येणें जाणें हें तों उपाधीचे मूळ । पूजा ते सकळ अकर्तव्य ॥2॥

तुका म्हणे असें चरणींचा रज । पदीं च सहज जेथें   तेथें ॥3                  ॥3॥

2197

आतां मज देवा । इचे हातींचें सोडवा ॥1॥

पाठी लागलीसे लांसी । इच्छा जिते जैसी तैसी ॥ध्रु.॥

फेडा आतां पांग। अंगीं लपवुनी अंग ॥2॥

दुजें नेणें तुका । कांहीं तुम्हासी ठाउका॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2201

आपुला तो देह आम्हा उपेक्षीत । कोठें जाऊं हित सांगों कोणा ॥1॥

कोण नाहीं दक्ष करितां संसार । आम्ही हा विचार वमन केला ॥ध्रु.॥

नाहीं या धरीत जीवित्वाची चाड । कोठें करूं कोड आणिकांचें ॥2॥

तुका म्हणे असों चिंतोनियां देवा । मी माझें हा हेवा सारूनियां ॥3॥ ॥2॥

2217

आतां नेम जाला । या च कळसीं विठ्ठला ॥1॥

हातीं न धरीं लेखणी । काय भुसकट ते वाणी ॥ध्रु.॥

जाणें तेणें काळ । उरला सारीन सकळ ॥2॥

तुका म्हणे घाटी । चाटू कोरडा शेवटीं ॥3॥

2227

अनन्यासी ठाव एक सर्वकाजें । एकाविण दुजें नेणे चित्त ॥1॥

न पुरतां आळी देशधडी व्हावें । हें काय बरवें दिसतसे॥ध्रु.॥

लेंकराचा भार माउलीचे शिरीं । निढळ तें दुरी धरिलिया ॥2॥

तुका म्हणे किती घातली लांबणी । समर्थ होउनि केवढएासाटीं ॥3॥

2224

असो तुझें तुजपाशीं । आम्हा त्यासी काय चाड ॥1॥

निरोधें कां कोंडूं मन । समाधान असोनी ॥ध्रु.॥

करावा तो उरे आट । खटपट वाढतसे ॥2॥

तुका म्हणे येउनि रागा । कां मी भागा मुकेन ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2225

आहे तें चि पुढें पाहों । बरे आहों येथें चि ॥1॥

काय वाढवूनि काम । उगा च श्रम तृष्णेचा ॥ध्रु.॥

स्थिरावतां ओघीं बरें । चाली पुरें पडेना ॥2॥

तुका म्हणे विळतां मन ।

आम्हा क्षण न लगे ॥3॥

2239

आम्ही भांडों तुजसवें । वर्मी धरूं जालें ठावें ॥1॥

होसी सरड बेडुक । बाग गांढएा ही पाईक ॥ध्रु.॥

बळ करी तया भ्यावें । पळों लागे तया घ्यावें ॥2॥

तुका म्हणे दूर परता । नर नारी ना तूं भूता ॥3॥

2254

आतां मज तारीं । वचन हें साच करीं ॥1॥

तुझें नाम दिनानाथ । ब्रिदावळी जगविख्यात ॥ध्रु.॥

कोण लेखी माझ्या दोषा । तुझा त्रिभुवनीं ठसा ॥2॥

वांयां जातां मज । तुका म्हणे तुम्हा लाज ॥3॥

2257

आमचा तूं ॠणी ठायींचा चि देवा । मागावया ठेवा आलों दारा ॥1॥

वर्म तुझें आम्हा सांपडलें हातीं । धरियेले चित्तीं दृढ पाय ॥ध्रु.॥

बैसलों धरणें कोंडोनियां व्दारीं । आंतूनि बाहेरी येओं नेदी ॥2॥

तुज मज सरी होइल या विचारें । जळो भांडखोरें निलाजिरीं ॥3॥

भांडवल माझें मिरविसी जनीं । सहस्र वोवनी नाममाळा ॥4॥

तुका म्हणे आम्ही केली जिवें साटी । तुम्हा आम्हा तुटी घालूं आतां ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2286

आगी लागो तया सुखा । जेणें हरि नये मुखा ॥1॥

मज होत कां विपित्त । पांडुरंग राहो चित्तीं ॥ध्रु.॥

जळो तें समूळ। धन संपित्त उत्तम कुळ ॥2॥

तुका म्हणे देवा । जेणें घडे तुझी सेवा॥3॥

2287

आतां न म्हणे मी माझें । नेघें भार कांहीं ओझें ॥1॥

तूं चि तारिता मारिता । कळों आलासी निरुता ॥ध्रु.॥

अवघा तूं चि जनार्दन । संत बोलती वचन ॥2॥

तुका म्हणे पांडुरंगा । तुझ्या रिगालों वोसंगा ॥3॥

2289

अवघ्या वाटा झाल्या क्षीण कळीं न घडे साधन ।

उचित विधि विधान न कळे न घडे सर्वथा ॥1॥

भक्तीपंथ बहु सोपा पुण्य नागवया पापा ।

येणें जाणें खेपा येणें चि एक खंडती॥ध्रु.॥

उभारोनि बाहे विठो पालवीत आहे ।

दासां मी चि साहे मुखें बोले आपुल्या ॥2॥

भाविक विश्वासी पार उतरिलें त्यांसी ।

तुका म्हणे नासी कुतक्याऩचे कपाळीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2290

आम्ही नामाचें धारक नेणों प्रकार आणीक ।

सर्व भावें एक विठ्ठल चि प्रमाण ॥1॥

न लगे जाणावें नेणावें गावें आनंदें नाचावें ।

प्रेमसुख घ्यावें वैष्णवांचे संगती ॥ध्रु.॥

भावबळें घालूं कास लज्जा चिंता दवडूं आस ।

पायीं निजध्यास म्हणों दास विष्णूचे ॥2॥

भय नाहीं जन्म घेतां मोक्षपदा हाणों लाता ।

तुका म्हणे सत्ता धरूं निकट सेवेची ॥3॥

2291

आम्ही हरिचे सवंगडे जुने ठायींचे वेडे बागडे ।

हातीं धरुनी कडे पाठीसवें वागविलों ॥1॥

म्हणोनि भिन्न भेद नाहीं देवा आम्हा एकदेहीं ।

नाहीं जालों कहीं एका एक वेगळे ॥ध्रु.॥

निद्रा करितां होतों पायीं सवें चि लंका घेतली तई ।

वान्नरें गोवळ गाई सवें चारित फिरतसों ॥2॥

आम्हा नामाचें चिंतन राम कृष्ण नारायण।

तुका म्हणे क्षण खातां जेवितां न विसंभों ॥3॥

2293

अमर तूं खरा । नव्हे कैसा मी दातारा ॥1॥

चाल जाऊं संतांपुढें । वाद सांगेन निवाडें ॥ध्रु.॥

तुज नांव जर नाहीं । तर माझें दाव काई ॥2॥

तुज रूप नाहीं । तर माझें दाव काई॥3॥

खळसी तूं लीळा । तेथें मी काय वेगळा ॥4॥

साच तूं लटिका । तैसा मी ही म्हणे तुका ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2299

अधीरा माझ्या मना ऐक एकी मात । तूं कां रे दुश्चित निरंतर ॥1॥

हे चि चिंता काय खावें म्हणऊनि । भले तुजहूनि पिक्षराज ॥ध्रु.॥

पाहा ते चातक नेघे भूमिजळा । वरुषे उन्हाळा मेघ तया ॥2॥ सकळयातींमध्यें ठक हा सोनार । त्याघरीं व्यापार झारियाचा ॥3॥

तुका म्हणे जळीं वनीं जीव एक । तयापाशीं लेख काय असे ॥4॥

2305

अशक्य तों तुम्हा नाहीं नारायणा । निर्जीवा चेतना आणावया ॥1॥

मागें काय जाणों स्वामीचे पवाडे । आतां कां रोकडे दावूं नये ॥ध्रु.॥

थोर भाग्य आम्ही समर्थाचे कासे । म्हणवितों दास काय थोडें ॥2॥

तुका म्हणे माझे निववावे डोळे । दावूनि सोहळे सामर्थ्याचे ॥3॥

2308

अगा ये उदारा अगा विश्वंभरा । रखुमाईच्या वरा पांडुरंगा ॥1॥

अगा सर्वोत्तमा अगा कृष्णा रामा । अगा मेघश्यामा विश्वजनित्या ॥ध्रु.॥ अगा कृपावंता जीवन तूं दाता । अगा सर्वसत्ता धरितया ॥2॥ अगा सर्वजाणा अगा नारायणा । करुणवचना चित्त द्दावें ॥3॥

तुका म्हणे नाहीं अधिकार तैसी । सरती पायांपाशीं केली मागें ॥4॥

2326

अविश्वासीयाचें शरीर सुतकी । विटाळ पातकी भेद वाही ॥1॥

काय त्याचे वेल जाईल मांडवा । होता तैसा ठेवा आला पुढें ॥ध्रु.॥

मातेचा संकल्प व्हावा राजबिंडा । कपाळीचें धोंडा उभा ठाके ।

तुका म्हणे जैसा कुचराचा दाणा । परिपाकीं अन्ना न मिळे जैसा ॥3॥

2334

आतां माझ्या मना । इची घडो उपासना ॥1॥

ऐसें करीं पांडुरंगा। प्रेम वोसंडेसें अंगा ॥ध्रु.॥

सर्व काळ नये । वाचेविट आड भये ॥2॥

तुका वैष्णवांसंगती । हें चि भजन पंगती ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2352

आपुल्या आम्ही पुसिलें नाही । तुज कांहीं कारणें॥1॥

मागें मागें धांवत आलों । कांहीं बोलों यासाटीं ॥ध्रु.॥

बहुत दिस होतें मनीं । घ्यावी धणी एकांतीं ॥2॥

तुका म्हणे उभा राहें । कान्हो पाहें मजकडे ॥3॥

2356

आलिंगन कंठाकंठीं । पडे मिठी सर्वांगें ॥1॥

न घडे मागें परतें मन । नारायण संभोगी ॥ध्रु.॥

वचनासी वचन मिळे। रिघती डोळे डोळियांत ॥2॥

तुका म्हणे अंतर्ध्यानीं । जीव जीवनीं विराल्या ॥3॥

2386

आलिया भोगासी असावें सादर । देवावरी भार घालूनियां ॥1॥

मग तो कृपासिंधु निवारी सांकडें । येर तें बापुडें काय रंके ॥ध्रु.॥

भयाचिये पोटीं दुःखाचिया रासी । शरण देवासी जातां भले ॥2॥

तुका म्हणे नव्हे काय त्या करितां । चिंतावा तो आतां विश्वंभर ॥3॥

2415

आम्ही जालों एकविध । सुद्दा सुदें असावें ॥1॥

यावरी तुमचा मोळा । तो गोपाळा अकळ ॥ध्रु.॥

घेतलें तें उसणें द्दावें । कांहीं भावें विशेषें ॥2॥

तुका म्हणे क्रियानष्ट । तरी कष्ट घेतसां ॥3॥

2416

आम्ही आर्तभूत जिवीं । तुम्ही गोसावी तों उदास॥1॥

वादावाद समर्थाशीं । काशानशीं करावा ॥ध्रु.॥

आम्ही मरों वेरझारीं। स्वामी घरीं बैसले ॥2॥

तुका म्हणे करितां वाद । कांहीं भेद कळेना॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2420

आतां नये बोलों अव्हेराची मात । बाळावरि चित्त असों द्दावें ॥1॥

तुज कां सांगणें लागे हा प्रकार । परि हें उत्तर आवडीचें ॥ध्रु.॥

न वंचीं वो कांहीं एकही प्रकार । आपणां अंतर नका मज ॥2॥

तुका म्हणे मोहो राखावा सतंत । नये पाहों अंत पांडुरंगा ॥3॥

2427

असोत हे तुझे प्रकार सकळ । काय खळखळ करावी हे ॥1॥

आमुचें स्वहित जाणतसों आम्ही । तुझें वर्म नामीं आहे तुझ्या ॥ध्रु.॥ विचारितां आयुष्य जातें वांयांविण । रोज जन्मा गोवण पडतसे ॥2॥ राहेन मी तुझे पाय आठवूनी । आणीक तें मनीं येऊं नेदीं ॥3॥

तुका म्हणे येथें येसी अनायासें । थोर तुज पिसें कीर्तनाचें ॥4॥

2437

आडवा तो उभा । असे दाटोनियां प्रभा ॥1॥

देव नाहीं एकविध । एक भाव असे शुद्ध ॥ध्रु.॥

भेदाभेद आटी । नाहीं फार कोठें तुटी ॥2॥

तुका म्हणे गोवा । उगवा वेव्हाराचा हेवा॥3॥

2441

आणितां त्या गती । हंस काउळे न होती ॥1॥

सांडा सांडा रे मठारे । येथें गांठीसवें धुरें ॥ध्रु.॥

नाकेंविण मोती । उभ्या बाजारें फजिती ॥2॥

हुकुमदाज तुका । येथें कोणी का स्फुंदो नका ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2452

आपुलिया आंगें तोडी मायाजाळ । ऐसें नाहीं बळ कोणापाशीं ॥1॥

रांडापोरें त्याग करी कुटुंबाचा । नावरे हे वाचा आणि मन ॥ध्रु.॥

हर्षामर्ष जों हे नाहीं जों जिराले । तोंवरि हे केले चार त्यांनीं ॥2॥ मुक्तजालों ऐसें बोलों जाये मुखें । तुका म्हणे दुःखें बांधला तो ॥3॥

2453

आलिया अतीता म्हणतसां पुढारें । आपुलें रोकडें सत्व जाय ॥1॥

काय त्याचा भार घेऊनि मस्तकीं । हीनकर्मी लोकीं म्हणावया ॥ध्रु.॥

दारीं हाका कैसें करवतें भोजन । रुची तरि अन्न कैसें देतें ॥2॥

तुका म्हणे ध्वज उभारिला कर । ते शक्ति उदार काय जाली ॥3॥

2470

आम्ही जाणावें तें काई तुझें वर्म कोणे ठायीं ।

अंतपार नाहीं ऐसें श्रुति बोलती ॥1॥

होई मज तैसा मज तैसा साना सकुमार रुषीकेशा ।

पुरवीं माझी आशा भुजा चारी दाखवीं॥ध्रु.॥

खालता सप्त ही पाताळा वरता स्वर्गाहूनि ढिसाळा ।

तो मी मस्यक डोळां कैसा पाहों आपला ॥2॥

मज असे हा भरवसा पढीयें वोसी तयां तैसा ।

पंढरीनिवासा तुका म्हणे गा विठोबा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2472

अनंत ब्रम्हाडें । एके रोमीं ऐसें धेंडें ॥1॥

तो या गौळियांचे घरीं । उंबरा चढतां टेंका धरी ॥ध्रु.॥

मारी दैत्य गाडे । ज्यांचे पुराणीं पवाडे ॥2॥

तुका म्हणे कळा । अंगीं जयाच्या सकळा ॥3॥

2479

असोत लोकांचे बोल शिरावरी । माझी मज बरी विठाबाई ॥1॥

आपंगिलें मज आहे ते कृपाळु । बहुत कनवाळु अंतरींची ॥ध्रु.॥

वेदशास्त्रें जिसी वर्णिती पुराणें । तिचें मी पोसणें लडिवाळ ॥2॥

जिचें नाम कामधेनु कल्पतरू । तिचें मी लेंकरूं तुका म्हणे ॥3॥

2493

आजि आनंदु रे एकी परमानंदु रे ।

जया श्रुति नेति नेति म्हणती गोविंदु रे ॥1॥

विठोबाचीं वेडीं आम्हा आनंदु सदा ।

गाऊं नाचों वाऊं टाळी रंजवूं गोविंदा ॥ध्रु.॥

सदा सन सांत आम्हा नित्य दिवाळी ।

आनंदें निर्भर आमचा कैवारी बळी ॥2॥

तुका म्हणे नाहीं जन्ममरणांचा धाक ।

संत सनकादिक तें आमचें कवतुक॥3॥

2499

आमुचे ठाउके तुम्हा गर्भवास । बळिवंत दोष केले भोग ॥1॥

काय हा सांगावा नसतां नवलावो । मैंदपणें भाव भुलवणेचा ॥ध्रु.॥

एका पळवूनि एका पाठी लावा । कवतुक देवा पाहावया ॥2॥

तुका म्हणे ज्याणें असें चेतविलें । त्याच्यानें उगळें कैसें नव्हे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2506

आपल्या च स्फुंदे । जेथें तेथें घेती छंदें ॥1॥

पडिला सत्याचा दुष्काळ । बहु फार जाली घोळ ॥ध्रु.॥

विश्वासाचे माठ । त्याचे कपाळीं तें नाट ॥2॥

तुका म्हणे घाणा । मूढा तीर्थी प्रदिक्षणा ॥3॥

2522

आतां होइन धरणेकरी । भीतरीच कोंडीन ॥1॥

नाही केली जीवेंसाटी । तों कां गोष्टी रुचे तें ॥ध्रु.॥

आधी निर्धार तो सार । मग भार सोसीन ॥2॥

तुका म्हणे खाऊं जेवूं । नेदूं होऊं वेगळा ॥3॥

2530

आपुल्या आपण उगवा लिगाड । काय माझें जड करुन घ्याल ॥1॥

उधारासी काय उधाराचें काम । वाढवूं चि श्रम नये देवा ॥ध्रु.॥

करा आतां मजसाटीं वाड पोट । ठाव नाहीं तंटे जालें लोकीं ॥2॥

तुका म्हणे बाकी झडलियावरी । न पडें वेव्हारीं संचिताचे ॥3॥

2536

अवचिता चि हातीं ठेवा । दिला सेवा न करितां॥1॥

भाग्य फळलें जाली भेटी । नेघें तुटी यावरी ॥ध्रु.॥

दैन्य गेलें हरली चिंता । सदैव आतां यावरी ॥2॥

तुका म्हणे वांटा जाला । बोलों बोली देवासीं ॥3॥

2539

अचळ न चळे ऐसें जालें मन । धरूनि निज खुण राहिलोंसें ॥1॥

आवडी बैसली गुणांची अंतरीं । करूं धणीवरी सेवन तें ॥ध्रु.॥

एकविध भाव नव्हे अभावना । आणिकिया गुणां न मिळवे ॥2॥

तुका म्हणे माझे पडिलें आहारीं । ध्यान विटेवरी ठाकले तें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2564

आतां देह अवसान । हें जतन तोंवरी ॥1॥

गाऊं नाचों गदारोळें । जिंकों बळें संसार ॥ध्रु.॥

या चि जीऊं अभिमानें। सेवाधनें बळकट ॥2॥

तुका म्हणे न सरें मागें । होईन लागें आगळा ॥3॥

2579

आम्ही देव तुम्ही देव । मध्यें भेव अधीक ॥1॥

कैवाडाच्या धांवा लागें । मागें मागें विठ्ठले ॥ध्रु.॥

भेडसाविलें हाके नादें । वोळखी भेदें मोडिली ॥2॥

तुका म्हणे उभा राहे । मागें पाहे परतोनि ॥3॥

2582

आहाच तो मोड वाळलियामधीं । अधीराची बुद्धी तेणें न्यायें ॥1॥

म्हणऊनि संग न करीं दुसरें । चित्त मळीन व्दारें दोड पडे ॥ध्रु.॥ विषासाटीं सर्पां भयाभीत लोक । हें तों सकळीक जाणतसां ॥2॥

तुका म्हणे काचें राहे कुळांकुड । अवगुण तो नाड ज्याचा तया ॥3॥

2584

आळी करावी ते कळतें बाळका । बुझवावें हें कां नेणां तुम्ही ॥1॥

निवाड तो तेथें असे पायांपाशीं । तुम्हाआम्हाविशीं एकेठायीं ॥ध्रु.॥ आणीक तों आम्ही न देखोंसें जालें । जाणावें शिणलें भागलेंसें ॥2॥

तुका म्हणे तुम्हा लागतें सांगावें । अंतरींचें ठावें काय नाहीं ॥3॥

2600

आतां आहे नाहीं । न कळे आळी करा कांहीं ॥1॥

देसी पुरवुनी इच्छा । आतां पंढरीनिवासा ॥ध्रु.॥

नेणे भाग सीण । दुजें कोणी तुम्हाविण ॥2॥

आतां नव्हे दुरी । तुका पायीं मिठी मारी॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2605

आम्हा शरणागतां । एवढी काय करणें चिंता ॥1॥

परि हे कौतुकाचे खेळ । अवघे पाहातों सकळ ॥ध्रु.॥

अभयदानवृंदें। आम्हा कैंचीं द्वंदें ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही । हरिजन साधनाचे स्वामी॥3॥

2610

आतां दुसरें नाहीं वनीं । निरांजनी पडिलों ॥1॥

तुमची च पाहें वास । अवघी आस निरसली ॥ध्रु.॥

मागिलांचा मोडला माग । घडला त्याग अरुची ॥2॥

तुका म्हणे करुणाकरा । तूं सोयरा जीवींचा ॥3॥

2620

आम्हा आवडे नाम घेतां । तो ही पिता संतोषे ॥1॥

उभयतां एकचित्त । तरी प्रीत वाढली ॥ध्रु.॥

आम्ही शोभों निकटवासें। अनारिसें न दिसे ॥2॥

तुका म्हणे पांडुरंगे । अवघीं अंगें निवालीं॥3॥

2622

आतां आवश्यक करणें समाधान । पाहिलें निर्वाण न पाहिजे ॥1॥

केलें तरीं आतां शुशोभें करावें । दिसतें बरवें संतांमधीं ॥ध्रु.॥

नाहीं भक्तराजीं ठेविला उधार । नामाचा आकार त्यांचियानें ॥2॥

तुका म्हणे माझ्या वडिलांचें ठेवणें । गोप्य नारायणें न करावें ॥3॥

2632

आवडीभोजन प्रकार परवडी । भिन्नाभिन्न गोडी एक रसा ॥1॥

भोगित्या पंगती लाधलों प्रसाद । तिंहीं नाहीं भेद राखियेला ॥ध्रु.॥ पाकसिद्धी स्वहस्तकें विनियोग। आवडीचे भाग सिद्ध केले ॥2॥

तुका म्हणे आला उच्छिष्ट प्रसाद । तेणें हा आनंद माझ्या जीवा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2634

आपुल्यांचा करीन मोळा । माझ्या कुळाचारांचा॥1॥

अवघियांचे वंदिन पाय । ठायाठाय न देखें ॥ध्रु.॥

नेदीं तुटों समाधान । थांबों जन सकळ ॥2॥

तुका म्हणे झाडा होय । तों हे सोय न संडीं ॥3॥

2638

आतां चुकलें बंधन गेलें विसरोनि दान ।

आपुले ते वाण सावकाश विकावे ॥1॥

लाभ जोडला अनंत घरीं सांपडलें वित्त ।

हातोहातीं थीत उरों तळ नल्हाचि ॥ध्रु.॥

होतें गोविलें विसारें माप जालें एकसरें ।

होतें होरें वारें तों चि लाहो साधिला॥2॥

कराया जतन तुका म्हणे निजधन ।

केला नारायण साह्य नेदी विसंबों ॥3॥

2653

आम्हा एकविधा पुण्य सर्वकाळ । चरणसकळ स्वामीचे ते ॥1॥

चित्ताचे संकल्प राहिलें चळण । आज्ञा ते प्रमाण करुनी असों ॥ध्रु.॥ दुजियापासून परतलें मन । केलें द्दावें दान होईल तें॥2॥

तुका म्हणे आतां पुरला नवस । एकाविण ओस सकळ ही॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2659

आपुलें मरण पाहिलें म्यां डोळां । तो जाला सोहळा अनुपम्य ॥1॥

आनंदे दाटलीं तिन्ही त्रिभुवनें । सर्वात्मकपणें भोग जाला ॥ध्रु.॥

एकदेशीं होतों अहंकारें आथिला । त्याच्या त्यागें जाला सुकाळ हा ॥2॥ फिटलें सुतक जन्ममरणाचें । मी माझ्या संकोचें दुरी जालों ॥3॥ नारायणें दिला वस्तीस ठाव । ठेवूनियां भाव ठेलों पायीं ॥4॥

तुका म्हणे दिलें उमटूनि जगीं । घेतलें तें अंगीं लावूनियां ॥5॥

2665

आतां भय नाहीं ऐसें वाटे जीवा । घडलिया सेवा समर्थाची ॥1॥

आतां माझ्या मनें धरावा निर्धार । चिंतनीं अंतर न पडावें ॥ध्रु.॥

येथें नाहीं जाली कोणांची निरास । आल्या याचकास कृपेविशीं ॥2॥

तुका म्हणे येथें नाहीं दुजी परी । राया रंका सरी देवा पायीं ॥3॥

2668

आणिकांची सेवा करावी शरीरें । तीं येथें उत्तरे कोरडीं च ॥1॥

ऐसा पांडुरंग सुलभ सोपारा । नेघे येरझारा सेवकाच्या ॥ध्रु.॥

आणिकांचे भेटी आडकाठी पडे । येथें तें न घडे वचन ही ॥2॥

आणिकांचे देणें काळीं पोट भरे । येथील न सरे कल्पांतीं ही ॥3॥

आणिकें दंडिती चुकलिया सेवा । येथें सोस हेवा नाहीं दोन्ही ॥4॥

तुका म्हणे करी आपण्यासारिखें । उद्धरी पारिखें उंच निंच ॥5॥

2694

अतित्याई बुडे गंगे । पाप लागे त्याचें त्या ॥1॥

हें तों आपुलिया गुणें । असे जेणें योजिलें ॥ध्रु.॥

अवचटें अग्नि जाळी । न सांभाळी दुःख पावे ॥2॥

जैसें तैंसें दावी आरसा । नकट्या कैसा पालटे ॥3॥

2700

अभिमानाचें तोंड काळें । दावी बळें अंधार ॥1॥

लाभ न्यावा हातोहातीं । तोंडी माती पाडोनि ॥ध्रु.॥

लागलीसे पाठी लाज । जालें काज नासाया ॥2॥

तुका म्हणे कुश्चळ मनीं । विटंबनीं पडिलीं तीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2708

आम्ही सर्वकाळ कैंचीं सावधानें । वेवसायें मन अभ्यासलें ॥1॥

तरी म्हणा मोट ठेविली चरणीं । केलों गुणागुणीं कासावीस ॥ध्रु.॥

याचे कानसुळीं मारीतसे हाका । मज घाटूं नका मधीं आतां ॥2॥

तुका म्हणे निद्रा जागृति सुषुप्ति । तुम्ही हो श्रीपती साक्षी येथें ॥3॥

2725

असंतीं कांटाळा हा नव्हे मत्सर । ब्रम्ह तें विकारविरहित॥1॥

तरि म्हणा त्याग प्रतिपादलासे । अनादि हा असे वैराकार ॥ध्रु.॥

सिजलें हिरवें एका नांवें धान्य । सेवनापें भिन्न निवडे तें ॥2॥

तुका म्हणे भूतीं साक्ष नारायण । अवगुणीं दंडण गुणीं पुजा ॥3॥

2726

आपुलें आपण जाणावें स्वहित । जेणें राहे चित्त समाधान ॥1॥

बहुरंगें माया असे विखरली । कुंटित चि चाली होतां बरी ॥ध्रु.॥

पूजा ते अबोला चित्ताच्या प्रकारीं । भाव विश्वंभरीं समर्पावा ॥2॥

तुका म्हणे गेला फिटोनियां भेव । मग होतो देव मनाचा चि ॥3॥

2727

असोनि न कीजे अलिप्त अहंकारें । उगी च या भारें कुंथाकुंथी ॥1॥

धांवा सोडवणें वेगीं लवकरी । मी तों जालों हरी शक्तिहीन ॥ध्रु.॥ भ्रमल्यानें दिसें बांधल्याचेपरी । माझें मजवरी वाहोनियां ॥2॥

तुका म्हणे धांव घेतलीसे सोई । आतां पुढें येई लवकरी ॥3॥

2728

आपुल्याचा भोत चाटी । मारी करंटीं पारिख्या॥1॥

ऐसें जन भुललें देवा । मिथ्या हेवा वाढवी ॥ध्रु.॥

गळ गिळी आविसें मासा । प्राण आशा घेतला ॥2॥

तुका म्हणे बोकडमोहो । धरी पहा हो खाटिक ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2746

आम्हा सुकाळ सुखाचा । जवळी हाट पंढरीचा ।

सादाविती वाचा । रामनामें वैष्णव ॥1॥

घ्या रे आपुलाल्या परी । नका ठेवूं कांही उरी ।

ओसरतां भरी । तोंडवरी अंबर ॥ध्रु.॥

वाहे बंदर व्दारका । खेप आली पुंडलिका ।

उभे चि विकिलें एका । सनकादिकां सांपडलें ॥2॥

धन्य धन्य हे भूमंडळी । प्रगटली नामावळी ।

घेती जीं दुबळीं । तीं आगळीं सदैव ॥3॥

माप आपुलेनि हातें । कोणी नाहीं निवारितें ।

पैस करूनि चित्तें । घ्यावें हितें आपुलिया ॥4॥

नाहीं वाटितां सरलें । आहे तैसें चि भरलें ।

तुका म्हणे गेलें । वांयांविण न घेतां ॥5॥

2749

आम्ही देतों हाका । कां रे जालासी तूं मुका ॥1॥

न बोलसी नारायणा । कळलासी क्रियाहीना ॥ध्रु.॥

आधीं करूं चौघाचार। मग सांडूं भीडभार ॥2॥

तुका म्हणे सेवटीं । तुम्हा आम्हा घालूं तुटी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2735

आइकिली मात । पुरविले मनोरथ ॥ ॥

प्रेम वाढविलें देवा । बरवी घेऊनियां सेवा ॥ध्रु.॥

केली विनवणी । तैसी पुरविली धणी ॥2॥

तुका म्हणे काया । रसा कुरोंडी वरोनियां ॥3॥

2778

अवघीं च तीर्था घडलीं एकवेळा । चंद्रभागा डोळां देखिलिया ॥1॥

अवघीं च पापें गेलीं दिगांतरीं । वैकुंठ पंढरी देखिलिया ॥ध्रु.॥

अवघिया संतां एकवेळा भेटी । पुंडलीक दृष्टी देखिलिया ॥2॥

तुका म्हणे जन्मा आल्याचें सार्थक । विठ्ठल चि एक देखिलिया ॥3॥

2780

आम्ही असों निश्चिंतीनें । एक्या गुणें तुमचिया॥1॥

दुराचारी तरले नामें । घेतां प्रेम म्हणोनि ॥ध्रु.॥

नाहीं तुम्हा धांव घेता। कृपावंता आळस ॥2॥

तुका म्हणे विसरूं कांहीं । तुज वो आई विठ्ठले ॥3॥

2781

अनुभवें वदे वाणी । अंतर ध्यानीं आपुलें ॥1॥

कैंची चिका दुधचवी । जरी दावी पांढरें ॥ध्रु.॥

जातीऐसा दावी रंग। बहु जग या नावें ॥2॥

तुका म्हणे खद्योत ते । ढुंगाभोंवतें आपुलिया ॥3॥

2785

आडलिया जना होसी सहाकारी । अंधिळयाकरीं काठी तूं चि ॥1॥

आडिले गांजिले पीडिले संसारीं । त्यांचा तूं कैवारी नारायणा ॥ध्रु.॥ प्रल्हाद महासंकटीं रिक्षला । तुम्ही अपंगिला नानापरी ॥2॥

आपुलें चि अंग तुम्ही वोडविलें । त्याचें निवारलें महा दुःख ॥3॥

तुका म्हणे तुझे कृपे पार नाहीं । माझे विठाबाई जननीये ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2788

अंगीकार ज्याचा केला नारायणें । निंद्द तें हि तेणें वंद्द केलें ॥1॥

अजामेळ भिल्ली तारीली कुंटणी । प्रत्यक्ष पुराणीं वंद्द केली ॥ध्रु.॥ ब्रम्हहत्याराशी पातकें अपार । वाल्मीक किंकर वंद्द केला ॥2॥

तुका म्हणे येथें भजन प्रमाण । काय थोरपण जाळावें तें ॥3॥

2796

आमची जोडी ते देवाचे चरण । करावें चिंतन विठोबाचें ॥1॥

लागेल तरीं कोणी घ्यावें धणीवरी । आमुपचि परी आवडीच्या ॥ध्रु.॥

उभारिला कर प्रसिद्ध या जग । करूं केला त्याग मागें पुढें ॥2॥

तुका म्हणे होय दरिद्र विच्छिन्न । ऐसे देऊं दान एकवेळे ॥3॥

2803

आतां माझ्या मायबापा । तूं या पापा प्रायिश्चत्त॥1॥

फजित हे केले खळ । तो विटाळ निवारीं ॥ध्रु.॥

प्रेम आतां पाजीं रस । करीं वास अंतरीं ॥2॥

तुका म्हणे पांडुरंगा । जिवलगा माझिया ॥3॥

2812

आले संत पाय ठेविती मस्तकीं । येहीं उभयलोकीं सरता केलों ॥1॥

वंदीन पाउलें लोळेन चरणीं । आजि इच्छाधणी फिटईल ॥ध्रु.॥

अवघीं पूर्व पुण्यें जालीं सानुकूळ । अवघें चि मंगळ संतभेटी ॥2॥

तुका म्हणे कृतकृत्य जालों देवा । नेणें परि सेवा डोळां देखें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2815

अगा करुणाकरा करितसें धांवा । या मज सोडवा लवकरि ॥1॥

ऐकोनियां माझीं करुणेचीं वचनें । व्हावें नारायणें उतावीळ ॥ध्रु.॥

मागें पुढें अवघा दिसे रिता ठाव । ठेवूनि पायीं भाव वाट पाहें ॥2॥

उशीर तो आतां न पाहिजे केला । अहो जी विठ्ठला मायबापा ॥3॥

उरलें तें एक हें चि मज आतां । अवघें विचारितां शून्य जालें ॥4॥

तुका म्हणे आतां करीं कृपादान । पाउलें समान दावीं डोळां ॥5॥

2818

अंतरींचें गोड । राहें आवडीचें कोड ॥1॥

संघष्टणें येती अंगा । गुणदोष मनभंगा ॥ध्रु.॥

उचिताच्या कळा । नाहीं कळती सकळा ॥2॥

तुका म्हणे अभावना । भावीं मूळ तें पतना॥3॥

2837

अंतरींची ज्योती प्रकाशली दीप्ति । मुळींची जे होती आच्छादिली ॥1॥

तेथींचा आनंद ब्रम्हाडीं न माये । उपमेशीं काये देऊं सुखा ॥ध्रु.॥

भावाचे मथिलें निर्गुण संचलें । तें हें उभें केलें विटेवरी ॥2॥

तुका म्हणे आम्हा ब्रम्हाड पंढरी । प्रेमाची जे थोरी सांठवण ॥3॥

2835

अनुभवें आलें अंगा । तें या जगा देतसें ॥1॥

नव्हती हाततुके बोल । मूळ ओल अंतरिंची ॥ध्रु.॥

उतरूनि दिलें कशीं । शुद्धरसीं सरे तें ॥2॥

तुका म्हणे दुसरें नाहीं । ऐसी ग्वाही गुजरली ॥3॥

2849

आंधळ्याची काठी । हिरोनियां कडा लोटी ॥1॥

हें कां देखण्या उचित । लाभ किंवा कांहीं हित ॥ध्रु.॥

साकर म्हणोनि माती । चाळवूनि द्दावी हातीं ॥2॥

तुका म्हणे वाटे । देवा पसरावे सराटे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2860

आली सिंहस्थपर्वणी । न्हाव्या भटा जाली धणी॥1॥

अंतरीं पापाच्या कोडी । वरिवरि बोडी डोई दाढी ॥ध्रु.॥

बोडिलें तें निघालें । काय पालटलें सांग वहिलें ॥2॥

पाप गेल्याची काय खुण । नाहीं पालटले अवगुण ॥3॥

भक्तीभावें विण । तुका म्हणे अवघा सीण ॥4॥

2869

आतां माझे नका वाणूं गुण दोष । करितों उपदेश याचा कांहीं ॥1॥

मानदंभासाठीं छळीतसें कोणा । आण या चरणां विठोबाची ॥2॥

तुका म्हणे हें तों ठावें पांडुरंगा । काय कळे जगा अंतरींचें ॥3॥

2877

आम्हा विष्णुदासां हें चि भांडवल । अवघा विठ्ठल धन वित्त ॥1॥

वाणी नाहीं घ्यावें आपुलिया हातें । करोनियां चित्तें समाधान ॥2॥

तुका म्हणे द्रव्य मेळविलें मागें । हें तों कोणासंगें आलें नाहीं ॥3॥

2884

आयुष्य मोजावया बैसला मापारी । तूं कां रे वेव्हारी संसाराचा ॥1॥

नेईल ओढोनि ठाउकें नसतां । न राहे दुश्चिता हरिविण ॥ध्रु.॥

कठीण हें दुःख यम जाचतील । कोण सोडवील तया ठायीं ॥2॥

राहतील दुरी सज्जन सोयरीं । आठवीं श्रीहरी लवलाहीं ॥3॥

तुका म्हणे किती करिसी लंडायी । होईल भंडाई पुढें थोर ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2890

अग्नि हा पाचारी कोणासी साक्षेपें । हिंवें तो चि तापे जाणोनियां ॥1॥

उदक म्हणे काय या हो मज प्यावें । तृषित तो धांवे सेवावया ॥ध्रु.॥

काय वस्त्र म्हणे यावो मज नेसा । आपुले स्वइच्छा जग वोढी ॥2॥ तुक्यास्वामी म्हणे काय मज स्मरा । आपुल्या उद्धारा लागूनियां ॥3॥

2895

आपुलिया काजा । आम्ही सांडियेलें लाजा ॥1॥

तुम्हा असों जागवीत । आपुलें आपुले हित ॥ध्रु.॥

तुम्ही देहशून्य। आम्हा कळे पाप पुण्य ॥2॥

सांगायासी लोकां । उरउरीत उरला तुका ॥3॥

2903

आणिलें सेवटा । आतां कामा नये फांटा ॥1॥

मज आपुलेंसें म्हणा । उपरि या नारायणा ॥ध्रु.॥

वेचियेली वाणी । युक्ती अवघी चरणीं ॥2॥

तुका धरी पाय । क्षमा करवूनि अन्याय॥3॥

2926

आहे सकळां वेगळा । खेळे कळा चोरोनि ॥1॥

खांबसुत्राचिये परी । देव दोरी हालवितो ॥ध्रु.॥

आपण राहोनि निराळा । कैसी कळा नाचवी ॥2॥

जेव्हां असुडितो दोरी । भूमीवरी पडे तेव्हां ॥3॥

तुका म्हणे तो जाणावा । सखा करावा आपुला ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2927

आतां पुढें मना । चाली जाली नारायणा ॥1॥

येथें राहिलें राहिलें । कैसें गुंतोनि उगलें ॥ध्रु.॥

भोवतें भोंवनी । आलियांची जाली धणी ॥2॥

तुका म्हणे रंग रंग । रंगलें पांडुरंगे ॥3॥

2928

आळस पाडी विषयकामीं । शक्ति देई तुझ्या नामीं॥1॥

हे चि विनवणी विनवणी । विनविली धरा मनीं ॥ध्रु.॥

आणिक वचना मुकी वाणी । तुमच्या गर्जो द्दावी गुणीं ॥2॥

तुका म्हणे पाय डोळां । पाहें एरवी अंधळा ॥3॥

2936

आमुचिया भावें तुज देवपण । तें कां विसरोन राहिलासी ॥1॥

समर्थासी नाहीं उपकारस्मरण । दिल्या आठवण वांचोनियां ॥ध्रु.॥

चळण वळण सेवकाच्या बळें । निर्गुणाच्यामुळें सांभाळावें ॥2॥

तुका म्हणे आतां आलों खंडावरी । प्रेम देउनि हरी बुझवावें ॥3॥

2937

आम्ही मेलों तेव्हां देह दिला देवा । आतां करूं सेवा कोणाची ॥1॥

सूत्रधारी जैसा हालवितो कळा । तैसा तो पुतळा नाचे छंदें ॥ध्रु.॥

बोलतसें जैसें बोलवितो देव । मज हा संदेह कासयाचा ॥2॥

पाप पुण्य ज्याचें तो चि जाणें कांहीं । संबंध हा नाहीं आम्हासवें ॥3॥

तुका म्हणे तुम्ही आइका हो मात । आम्ही या अतीत देहाहूनी ॥4॥

2940

आपुलिया बळें नाहीं मी बोलत । सखा भगवंत वाचा त्याची ॥1॥

साळुंकी मंजूळ बोलतसे वाणी । शिकविता धणी वेगळाची ॥ध्रु.॥

काय म्यां पामरें बोलावीं उत्तरें । परि त्या विश्वंभरें बोलविलें ॥2॥

तुका म्हणे त्याची कोण जाणे कळा । चालवी पांगळा पायांविण ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2945

आम्ही भाग्याचे भाग्याचे । आम्हा तांबे भोपळ्याचे॥1॥

लोकां घरीं गाई म्हैसी । आम्हा घरीं उंदीरघुसी ॥ध्रु.॥

लोकां घरीं हत्ती घोडे । आम्हा आधोडीचे जोडे ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही सुडके। आम्हा देखोन काळ धाके ॥3॥

2951

अभिमानी पांडुरंग । गोवा काशाचा हो मग ॥1॥

अनुसरा लवलाहीं । नका विचार करूं कांहीं ॥ध्रु.॥

कोठें राहतील पापें । जालिया हो अनुतापें ॥2॥

तुका म्हणे ये चि घडी । उभ्या पाववील थडी ॥3॥

2954

अवघें जेणें पाप नासे । तें हें असे पंढरीसी ॥1॥

गात जागा गात जागा । प्रेम मागा विठ्ठला ॥ध्रु.॥

अवघी सुखाची च राशी । पुंडलिकाशीं वोळली हे ॥2॥

तुका म्हणे जवळी आलें। उभे ठालें समचरणीं ॥3॥

2980

असो आतां कांहीं करोनियां ग्लांती । कोणा काकुलती येइल येथें ॥1॥

करूं कांहीं दिस राहे तों सायास । झोंबों त्या लागास भावाचिये ॥ध्रु.॥ करितां रोदना बापुडें म्हणती । परि नये अंतीं कामा कोणी ॥2॥ तुकयाबंधु म्हणे पडिलिया वनीं । विचार तो मनीं बोलिला हे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

2991

अवघीं तुज बाळें सारिखीं नाहीं तें । नवल वाटतें पांडुरंगा ॥1॥

म्हणतां लाज नाहीं सकळांची माउली । जवळी धरिलीं एकें दुरी ॥ध्रु.॥ एकां सुख द्दावें घेऊनि वोसंगा । एक दारीं गळा श्रमविती ॥2॥

एकां नवनीत पाजावें दाटून । एकें अन्न अन्नें करितील ॥3॥

एकें वाटतील न वजावीं दुरी । एकांचा मत्सर जवळी येतां ॥4॥

तुकयाबंधु म्हणे नावडतीं त्यांस । कासया व्यालास नारायणा ॥5॥

2995

आतां कळों आले गुण । अवघे चि यावरोन ।

चोखट लक्षण । धरिलें हें घरघेणें ॥1॥

या नांवें कृपासिंधु । म्हणवितोसी दीनबंधु ।

मज तरी मैंदु । दिसतोसी पाहातां ॥ध्रु.॥

अमळ दया नाहीं पोटीं । कठीण तैसाचि कपटी ।

आंधळ्याची काठी । माझी गुदरसी च ना ॥2॥

तुकयाबंधु म्हणे पुरता । नाहीं म्हुण बरें अनंता।

एरवीं असतां । तुझा घोंट भरियेला ॥3॥

3004

आतां न राहें क्षण एक । तुझा कळला रे लौकिक।

नेदीं हालों एक । कांहीं केल्यावांचूनि ॥1॥

संबंध पडिला कोणाशीं। काय डोळे झांकितोसी ।

नेईन पांचांपाशीं । दे नाहींतरी वोढूनि॥ध्रु.॥

सुखें नेदीस जाणवलें । नास केल्याविण उगलें ।

तरि तें ही विचारिलें । आम्ही आहे तुज आधीं ॥2॥

असें च करूनि किती । नागविलीं नाहीं नीती ।

तुकयाबंधु म्हणे अंतीं । न सोडिसी ते खोडी॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3007

आतां हें न सुटे न चुके । बोल कां दवडिसी फिके।

जन लोक पारिखें । अवघें केलें म्यां यासाटीं ॥1॥

नये सरतां नव्हे भलें । तुझें लक्षण कळलें ।

बैसलासी काढिलें । देहाचें मुळीं दिवाळें ॥ध्रु.॥

दिसतोसी बरा बोल कोंवळे । गुण मैंदाचे चाळे ।

दिसताती ये वेळे । काय करूं विसंबोनि ॥2॥

तुकयाबंधु म्हणे देखतां । अंध बहिर ऐकतां ।

कैसें व्हावें आतां । इतकियाउपरी॥3॥

3013

आतां चुकलें देशावर । करणें अकरणें सर्वत्र ।

घरासी आगर । आला सकळसिद्धींचा ॥1॥

जालों निधाई निधानें। लागलें अनंतगुणरत्न ।

जन्माचें विच्छिन्न । दुःख जालें दारिद्र॥ध्रु.॥

तारूं सागरिंचें अवचितें । हेंदोवलें आलें येथें ।

ओढिलें संचितें । पूर्वदत्तें लाधलें ॥2॥

तुकयाबंधु म्हणे सीमा । नाहीं आमुचिया दैवा।

आतां पुरुषोत्तमा । ऐसा सवदागर सांपडला ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3021

आतां मागतों तें ऐक नारायणा ।

भावपूर्वक मनापासूनियां॥1॥

असों दे मोकळी जिव्हा जरि गाइल गुण ।

नाहीं तरी खिळुन टाकीं परती ॥ध्रु.॥

मातेचिया परी देखती परनारी।

ठेवीं नेत्र तरी नाहीं तरि नको ॥2॥

तरी बरें कांटाळा करिती निंदास्तुतीचा ।

नाहीं तरि कानांचा ही देख प्रेत्न ॥3॥

सकळ इंद्रियांचा निग्रह करूनि एक ।

राखवीं पृथक तोडोनि भ्रम ॥4॥

तुकयाबंधु म्हणे ते चि वाट प्राणां ।

पडता नारायणा विसर तुझा॥5॥

3031

आवडीनें धरिलीं नांवें । प्रियभावें चिंतन ॥1॥

वेडा जाला वेडा जाला । लांचावला भक्तीसी ॥ध्रु.॥

निचाड्या चाड धरी । तुळसी करीं दळ मागे ॥2॥

धरिला मग न करी बळ । तुका म्हणे कळ पायीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3035

अमृताचीं फळें अमृताची वेली । ते चि पुढें चाली बीजाची ही ॥1॥

ऐसियांचा संग देई नारायणा । बोलावा वचना जयांचिया ॥ध्रु.॥

उत्तम सेवन सितळ कंठासी । पुष्टी कांती तैसी दिसे वरी ॥2॥

तुका म्हणे तैसें होइजेत संगें । वास लागे अंगें चंदनाच्या ॥3॥

3084

अग्निकुंडामध्यें घातला प्रल्हाद । तरी तो गोविंद विसरेना ॥1॥

पितियासी म्हणे व्यापक श्रीहरि । नांदतो मुरारी सर्वां ठायीं ॥ध्रु.॥

अग्निरूपें माझा सखा नारायण । प्रल्हाद गर्जून हाक मारी ॥2॥

तुका म्हणे अग्नि जाहाला शीतळ । प्रताप सबळ विठो तुझा ॥3॥

3109

आम्ही तुझ्या दासीं । जरि जावें पतनासी ॥1॥

तरि हें दिसे विपरीत । कोठें बोलिली हे नीत ॥ध्रु.॥

तुझें नाम कंठीं । आम्हा संसार आटी ॥2॥

तुका म्हणे काळ । करी आम्हासी विटाळ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3111

आहारनिद्रे न लगे आदर । आपण सादर ते चि होय॥1॥

परमितेविण बोलणें ते वांयां । फार थोडें काया पिंड पीडी ॥ध्रु.॥

समाधान त्याचें तो चि एक जाणे । आपुलिये खुणे पावोनियां ॥2॥

तुका म्हणे होय पीडा ते न करीं । मग राहें परी भलतिये ॥3॥

3124

आम्हा सोइरे हरिजन । जनीं भाग्य निकंचन ॥1॥

ज्याच्या धैर्या नाहीं भंग । भाव एकविध रंग ॥ध्रु.॥

भुके तान्हे चित्तीं। सदा देव आठविती ॥2॥

तुका म्हणे धन । ज्याचें वित्त नारायण ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3139

आपुला तो एक देव करुनि घ्यावा । तेणेंविण जीवा सुख नव्हे ॥1॥

तें तीं माइकें दुःखाचीं जनितीं । नाहीं आदि अंतीं अवसान ॥ध्रु.॥

अविनाश करी आपुलिया ऐसें । लावीं मना पिसें गोविंदाच्या ॥2॥

तुका म्हणे एका मरणें चि सरें । उत्तम चि उरे किर्ती मागें ॥3॥

3158

अखंड मुडतर । सासुरवास करकर ॥1॥

याची जाली बोळवण । आतां न देखों तो शीण ॥ध्रु.॥

बहुतांची दासी । तये घरीं सासुरवासी ॥2॥

तुका म्हणे मुळें । खंड जाला एका वेळें॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3159

अवघा भार वाटे देवा । संतसेवा न घडतां ॥1॥

कसोटी हे असे हातीं । सत्य भूतीं भगवंत ॥ध्रु.॥

चुकलोंसा दिसें पंथ । गेले संत तो ऐसा ॥2॥

तुका म्हणे सोंग वांयां । कारण या अनुभवें ॥3॥

3160

आतां तुम्ही कृपावंत । साधु संत जिवलग ॥1॥

गोमटें तें करा माझें । भार ओझें तुम्हासी ॥ध्रु.॥

वंचिलें तें पायांपाशीं। नाहीं यासी वेगळें ॥2॥

तुका म्हणे सोडिल्या गांठी । दिली मिठी पायांसी ॥3॥

3140

आजिचें हें मज तुम्ही कृपादान । दिलें संतजन मायबापीं ॥1॥

आलीं मुखावाटा अमृतवचनें । उत्तीर्ण तीं येणें नव्हे जन्में ॥2॥

तुका म्हणे तुम्ही उदार कृपाळ । शृंगारिलें बाळ कवतुकें ॥3॥

3173

आपुलें वेचूनि खोडा घाली पाव । ऐसे जया भाव हीन बुद्धी तो ॥1॥

विषयांच्या संगें आयुष्याचा नास । पडियेलें ओस स्वहितांचे ॥ध्रु.॥

भुलल्यांचें अंग आपण्या पारिखें । छंदा च सारिखें वर्ततसे ॥2॥

तुका म्हणे दुःख उमटे परिणामीं । लंपटासी कामीं रतलिया ॥3॥

3175

आळणी ऐसें कळों आलें । त्यासी भलें मौन्य चि॥1॥

नये कांहीं वेचूं वाणी । वेडे घाणीसांगातें ॥ध्रु.॥

वेगळें तें देहभावा । भ्रम जीवा माजिरा ॥2॥

तुका म्हणे कवतुक केलें । किंवा भलें दवडितां ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3182

असा जी सोंवळें । आहां तैसे चि निराळे ॥1॥

आम्ही नयों तुमच्या वाटा । काय लटिका चि ताठा ॥ध्रु.॥

चिंतन चि पुरे । काय सलगी सवें धुरे ॥2॥

तुका म्हणे देवा । नका नावडे ते सेवा ॥3॥

3183

अहंकार तो नासा भेद । जगीं निंदे ओंवळा ॥1॥

नातळे तो धन्य यासी । जाला वंषीं दीपक ॥ध्रु.॥

करवितो आत्महत्या। नेदी सत्या आतळों ॥2॥

तुका म्हणे गुरुगुरी । माथां थोरी धरोनि॥3॥

3189

आम्ही पापी तूं पावन । हें तों पूर्वापार जाण ॥1॥

नवें करूं नये जुनें । सांभाळावें ज्याचें तेणें ॥ध्रु.॥

राखावा तो ठाव। मिरासी करोनि उपाव ॥2॥

वादें मारी हाका । देवा आइकवी तुका ॥3॥

3196

आसन शयन भोजन गोविंदें । भरलें आनंदें त्रिभुवन॥1॥

अवघियां केली काळें तडातोडी । अवश्वरु घडी पुरों नये ॥ध्रु.॥

वांटणी घातले शरीराचे भाग । दुजियाचा लाग खंडियेला॥2॥

आवडीच्या आलें आहारासी रूप । पृथक संकल्प मावळले ॥3॥

काम तरी क्रोध बुद्धी मन नासे । भ्रमाचे वोळसे गिळिले शांती ॥4॥

तुका म्हणे मना श्रीरंगाचा रंग । बैसला अभंग एकविध ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3207

आमुची विश्रांति । तुमचे चरण कमळापती ॥1॥

पुढती पुढती नमन । घालूंनियां लोटांगण ॥ध्रु.॥

हें चि एक जाणें। काया वाचा आणि मनें ॥2॥

नीच जनालोकां । तिळले पायेरीस तुका ॥3॥

3209

आवडीची सलगी पूजा । विषम दुजा भाव तो ॥1॥

ऐसीं उफराटीं वर्में । कळों भ्रमें न येती ॥ध्रु.॥

न लगे समाधान मोल । रुचती बोल प्रीतीचे ॥2॥

तुका म्हणे एका जीवें । सूत्र व्होवें गुंतलें ॥3॥

3224

अमृत अव्हेरें उचळलें जातां । विष आर्तभूतां आवश्यक ॥1॥

आदरासी मोल नये लावूं केजें । धीर शुद्धबीजें गोमटा तो ॥ध्रु.॥

ख†याचिये अंगीं आपणे चाली । लावणी लाविली काय लागे ॥2॥

तुका म्हणे चाडे करा वेवसाव । आम्हासी तो वाव धीर आहे ॥3॥

3225

अनुभवाचे रस देऊं आर्तभूतां । सोडूं चोजवितां पुढें पोतीं ॥1॥

देवाचा प्रसाद रत्नाच्या ओवणी । शोभतील गुणीं आपुलिया ॥ध्रु.॥

आधीं भाव सार शुद्ध ते भूमिका । बीज आणि पिका चिंता नाहीं ॥2॥

तुका म्हणे ज्याचें नाम गुणवंत । तें नाहीं लागत पसरावें ॥3॥

3236

आर्त माझ्या बहु पोटीं । व्हावीं भेटी पायांशी ॥1॥

यासी तुम्ही कृपावंता । माझी चिंता असों द्दा ॥ ।ध्रु.॥

तळमळ करी चित्त । अखंडित वियोगें ॥2॥

तुका म्हणे पंढरिनाथा । जाणें वेथा अंतरिंची ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3234

आणीक म्यां कोणा यावें काकुळती । कोण कामा येती अंतकाळीं ॥1॥

तूं वो माझी सखी होसी पांडुरंगे । लवकरी ये गे वाट पाहें ॥ध्रु.॥

काया वाचा मनें हें चि काम करीं । पाउलें गोजिरीं चिंतीतसें ॥2॥

तुका म्हणे माझी पुरवीं हे आस । घालीं ब्रम्हरस भोजन हें ॥3॥

3241

आनंदाचे डोहीं आनंदतरंग । आनंद चि अंग आनंदाचें॥1॥

काय सांगों जालें कांहऴिचयाबाही । पुढें चाली नाहीं आवडीनें ॥ध्रु.॥

गर्भाचे आवडी मातेचा डोहळा । तेथींचा जिव्हाळा तेथें बिंबे ॥2॥

तुका म्हणे तैसा ओतलासे ठसा । अनुभव सरिसा मुखा आला ॥3॥

3250

आतां हें चि सार हें चि सार । मूळबीज रे आइका॥1॥

आवडीनें आवडी उरे । जें ज्या झुरे तें त्यासी ॥ध्रु.॥

प्रेमाचिया सूत्रदोरी । नाहीं उरी उरवी ॥2॥

तुका म्हणे चिंतन बरें । आहे खरें ख†यापें ॥3॥

 

3254

आम्हा भाविकांची जाती । एकविध जी श्रीपती ।

अळंकारयुक्ति । सरों शके चि ना ॥1॥

जाणें माउली त्या खुणा। क्षोभ उपजों नेदी मना ।

शांतवूनि स्तना ॥लावीं अवो कृपाळे॥ध्रु.॥

तुज अवघे होऊं येते । मज वाटों नये चित्ते ।

उपासने परतें। नये कांहीं आवडों ॥2॥

करूं रूपाची कल्पना । मुखीं नाम उच्चारणा।

तुका म्हणे जना । जल स्थल देखतां ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3259

अवघा च अन्यायी । तेथें एकल्याचें काई ॥1॥

आतां अवघें एकवेळें । जळोनि सरो तें निराळें ॥ध्रु.॥

काय माझें खरें । एवढें च राखों बरें ॥2॥

तुका म्हणे आतां । परिहार न लगे चित्ता ॥3॥

3263

अवो कृपावंता । होई बुद्धीचा ये दाता ॥1॥

जेणें पाविजे उद्धार । होय तुझे पायीं थार ॥ध्रु.॥

वदवीं हे वाचा । भाव पांडुरंगीं साचा ॥2॥

तुका म्हणे देवा । माझे अंतर वसवा ॥3॥

3266

आवडी येते कळों । गुणें चिन्हें उमटती ॥1॥

पोटीचें ओठीं उभें राहे । चित्त साहे मनासी ॥ध्रु.॥

डाहोळे याची भूक गर्भा । ताटीं प्रभा प्रतिबिंबे ॥2॥

तुका म्हणे मानोन घ्यावें । वाटे खावें वाटतें ॥3॥

3274

आतां केशीराजा हे चि विनवणी । मस्तक चरणीं ठेवीतसें ॥1॥

देह असो माझा भलतिये ठायीं । चित्त तुझ्या पायीं असों द्दावें ॥ध्रु.॥

काळाचें खंडण घडावें चिंतन । धनमानजनविन्मुख तो ॥2॥

कफवातपित्त देहअवसानीं । ठेवावीं वारूनि दुरितें हीं॥3॥

सावध तों माझीं इंद्रियें सकळें । दिलीं एका वेळे हाक आधीं ॥4॥

तुका म्हणे तूं या सकळांचा जनिता । येथें ऐकता सकळांसी ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3273

अनुसरे तो अमर जाला । अंतरला संसारा ॥1॥

न देखती गर्भवास । कधीं दास विष्णूचे ॥ध्रु.॥

विसंभेना माता बाळा। तैसा लळा पाळावा ॥2॥

त्रिभुवनीं ज्याची सत्ता । तुक्या रिक्षता तो जाला ॥3॥

3282

अनाथां जीवन । आम्हा तुमचे चरण ।

करूनि सांटवण। धरीयेले हृदयीं ॥1॥

पुष्ट जाली अंगकांति । आनंद न समाये चित्तीं ।

कवतुकें प्रीती । गाऊं नाचों उल्हासें ॥ध्रु.॥

करुणाउत्तरीं। करून आळवण हरी ।

जाऊं नेदूं दुरी । प्रेमप्रीतिपडिभरें ॥2॥

मोहो माते करी गोवा । ऐसें आहे जी केशवा ।

तुका म्हणे सेवा । आणीक नाहीं जाणत ॥3॥

3284

आम्हा कांहीं आम्हा कांहीं । आतां नाहीं या बोलें॥1॥

मोल सांगा मोल सांगा । घेणें तिंहीं गा पुसावें ॥ध्रु.॥

कैसें घडे कैसें घडे । बडबड तुज मज ॥2॥

मुदलें साटी मुदलें साटी । लाभ पोटीं त्या च मधीं ॥3॥

तुका म्हणे साटवूं घरीं । आडल्या काळें पुसती तरी ॥4॥

3305

अधिकार तैसा करूं उपदेश । साहे ओझें त्यास तें चि द्दावें ॥1॥

मुंगीवर भार गजाचें पालाण । घालितां तें कोण कार्यसिद्धी ॥2॥

तुका म्हणे फांसे वाघुरा कु†हाडी । प्रसंगी तों काढी पारधी तो ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3309

आहो उभा विटेवरी । भरोवरी चुकविली ॥1॥

निवारलें जाणें येणें । कोणा कोणें रुसावे ॥ध्रु.॥

संकल्पासी वेचे बळ । भारे फळ निर्माण ॥2॥

तुका म्हणे उभयतां । भेटी सत्ता लोभाची ॥3॥

3310

असो खटपट । आतां वाउगे बोभाट ॥1॥

परिसा हे विनवणी । असो मस्तक चरणीं ॥ध्रु.॥

अपराध करा । क्षमा घडले दातारा ॥2॥

तुका म्हणे वेथा । तुम्हा कळे पंढरिनाथा ॥3॥

3319

आधी नाहीं कळों आला हा उपाय । नाहीं तरी काय चुकी होती ॥1॥

घालितो पायांसी मिठी एकसरें । नेदीं तो दुसरें आड येऊं ॥ध्रु.॥

कासया पडतों लटिक्याचे भरी । नव्हता का शिरीं भार घेतों ॥2॥

तुका म्हणे कां हे घेतों गर्भवास । कां या होतों दास कुटुंबाचा ॥3॥

3320

आतां बरें जालें । माझें मज कळो आलें ॥1॥

खोटा ऐसा संवसार । मज पायीं द्दावी थार ॥ध्रु.॥

उघडले डोळे । भोग देताकाळीं कळे ॥

तुका म्हणे जीवा । होतां तडातोडी देवा ॥3

3326

आवडीच्या ऐसें जालें । मुखा आलें हरिनाम ॥1॥

आतां घेऊं धणीवरि । मागें उरी नुरेतों ॥ध्रु.॥

सांटवण मनाऐसी । पुढें रासी अमुप ॥2॥

तुका म्हणे कारण जालें । विठ्ठल तीं अक्षरीं॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3332

आतां हें उचित माझें जना हातीं । पाहिजे फजीती केली कांहीं ॥1॥

मग हे तुमचे न सोडीं चरण । त्रासोनियां मन येइल ठाया ॥ध्रु.॥

वाउगे वाणीचा न धरीं कांटाळा । ऐसी कां चांडाळा बुद्धी मज ॥2॥

तुका म्हणे जरि माथां बैसे घाव । तरि मग वाव नेघे पुढें ॥3॥

3330

अमच्या कपाळें तुज ऐसी बुद्धी । धरावी ते शुद्धी योगा नये ॥1॥

काय या राहिलें विनोदावांचून । आपुलिया भिन्न केलें आम्हा ॥ध्रु.॥

कोठें मूर्तीमंत दावीं पुण्यपाप । काशासी संकल्प वाहाविसी ॥2॥

तुका म्हणे आतां आवरावा चेडा । लटिकी च पीडा पांडुरंगा ॥3॥

सांटवण मनाऐसी । पुढें रासी अमुप ॥2॥ तुका म्हणे कारण जालें । विठ्ठल तीं अक्षरीं॥3॥

3340

अनंतजन्में जरी केल्या तपरासी । तरी हा न पवे म्हणे देह ॥1॥

ऐसें जें निधान लागलेंसे हातीं । त्याची केली माती भाग्यहीना ॥ध्रु.॥

उत्तमाचें सार वेदाचें भांडार । ज्याच्यानें पवित्र तीर्था होती ॥2॥

तुका म्हणे तुकयाबंधु आणीक उपमा । नाहीं या तों जन्मा द्दावयासी ॥3॥

3341

आम्हापाशीं सरे एक शुद्ध भाव । चतुराई जाणींव न लगे कळा ॥1॥

सर्वजाण माझा स्वामी पांडुरंग । तया अंगसंगें गोपाळासी ॥2॥

तुका म्हणे कर्मधर्में नये हातां । तयावरि सत्ता भाविकांची ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3343

आवडीचे भेटी निवे । चित्त पावे विश्रांती ॥1॥

बरवियाचा छंद मना । नारायणा अवीट ॥ध्रु.॥

तळणे कांहीं साम्या पुरे । हें तों नुरे ये रुचि ॥2॥

तुका म्हणे बरवें जालें । फावलें हें कळे त्या ॥3॥

3344

केलियाचें दान । करा आपुलें जतन ॥1॥

माझी बुद्धी स्थिर देवा । नाहीं विषयांचा हेवा ॥ध्रु.॥

भावा अंतराय । येती अंतरती पाय ॥2॥

तुका म्हणे जोडी । आदीं अंतीं राहो गोडी॥3॥

3347

अनुभवावांचून सोंग संपादणें । नव्हे हें करणें स्वहिताचें॥1॥

तैसा नको भुलों बाहिरल्या रंगें । हित तें चि वेगें करूनि घेई ॥ध्रु.॥

बहुरूपी रूपें नटला नारायण । सोंग संपादून जैसा तैसा ॥2॥

पाषाणाचें नाव ठेविलें देव । आणिका तारी भाव परि तो तैसा ॥3॥

कनक झाड ह्म‍ वंदिलें माथां । परिं तें अर्था न मिळे माजी ॥4॥

तुका म्हणे त्याचा भाव तारी त्यास । अहंभावीं नास तो चि पावे ॥5॥

3350

ओस जाल्या मज भिंगुळवाणें । जीवलग नेणें मज कोणी ॥1॥

भय वाटे देखें श्वापदांचे भार । नव्हे मज धीर पांडुरंगा॥ध्रु.॥

अंधकारापुढे न चलवे वाट । लागतील खुंटे कांटे अंगा ॥2॥

एकला निःसंग फांकती मारग । होतों नव्हे लाग चालावया ॥3॥

तुका म्हणे वाट दावूनि सद्ग‍ु । राहि हा दुरू पांडुरंग ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3370

आम्ही ज्याचे दास । त्याचा पंढरिये वास ॥1॥

तो हा देवांचा ही देव । काय किळकाळाचा भेव ॥ध्रु.॥

वेद जया गाती। श्रुति म्हणती नेति नेति ॥2॥

तुका म्हणे निज । रूपडें हें तत्वबीज ॥3॥

3361

आमुचें उचित हे चि उपकार । आपला चि भार घालूं तुज ॥1॥

भूक लागलिया भोजनाची आळी । पांघुरणें काळीं शीताचिये ॥ध्रु.॥

जेणें काळें उठी मनाची आवडी । ते चि मागों घडी आवडे तें ॥2॥

दुःख येऊं नेदी आमचिया घरा । चक्र करी फेरा भोंवताला ॥3॥

तुका म्हणे नाहीं मुक्तिसवें चाड । हें चि आम्हा गोड जन्म घेतां ॥4॥

3377

आकारवंत मुर्ती । जेव्हां देखेन मी दृष्टी ॥1॥

मग मी राहेन निवांत । ठेवूनियां तेथें चित्त ॥ध्रु.॥

श्रुति वाखाणिती । तैसा येसील प्रचिती ॥2॥

म्हणे तुकयाचा सेवक । उभा देखेन सन्मुख ॥3॥

3398

आतां हें सेवटीं असों पायांवरी । वदती वैखरी वागपुष्प ॥1॥

नुपेक्षावें आम्हा दीना पांडुरंगा । कृपादानीं जगामाजी तुम्ही ॥ध्रु.॥

वोळवुनी देह सांडियेली शुद्ध । सारियेला भेद जीव शिव ॥2॥

तुका म्हणे मन तुमचे चरणीं । एवढी आयणी पुरवावी॥3॥

3385

आम्हा घरीं धन शब्दाचीं रत्नें । शब्दाचीं शस्त्रें यत्न करूं ॥1॥

शब्द चि आमुच्या जीवाचें जीवन । शब्दें वांटूं धन जनलोकां ॥2॥

तुका म्हणे पाहा शब्द चि हा देव । शब्दें चि गौरव पूजा करूं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3400

आग्रहा नांवें पाप । योगीं सारावे संकल्प ॥1॥

सहजा ऐसें भांडवल । असोनि कां सारा बोल ॥ध्रु.॥

तैं न भेटे तें काय । मना अंगींचे उपाय ॥2॥

तुका म्हणे धरीं सोय । वासनेची फोडा डोय ॥3॥

3419

आम्ही जालों बळिवंत । होऊनियां शरणागत ॥1॥

केला घरांत रिघावा । ठायीं पडियेला ठेवा ॥ध्रु.॥

हातां चढलें धन। नेणं रचिलें कारण ॥2॥

तुका म्हणे मिठी । पायीं देउनि केली सुटी ॥3॥

3429

आतां तुझें नाम गात असें गीतीं । म्हणोनी मानिती लोक मज ॥1॥

अन्नवस्त्रचिंता नाहीं या पोटाची । वारिली देहाची थोर पीडा ॥ध्रु.॥

सज्जन संबंधी तुटली उपाधी ।रोकडी या बंदीं सुटलोंसें ॥2॥

घ्यावा द्दावा कोणें करावा सायास । गेली आशापाश वारोनियां ॥3॥

तुका म्हणे तुज कळेल तें आतां । करा जी अनंता मायबापा ॥4॥

3437

अनंताचे मुखीं होसील गाइला । अमुप विठ्ठला दास तुम्हा ॥1॥

माझें कोठें आलें होईल विचारा । तरीं च अव्हेरा योग्य जालों ॥ध्रु.॥

सर्वकाळ तुम्ही असा जी संपन्न । चतुरा नारायण शिरोमणि ॥2॥

तुका म्हणे ऐसे कलियुगींचे जीव । तरी नये कीव बहुपापी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3445

आतां तळमळ । केली पाहिजे सीतळ ॥1॥

करील तें पाहें देव । पायीं ठेवुनियां भाव ॥ध्रु.॥

तो चि अन्नदाता । नाहीं आणिकांची सत्ता ॥2॥

तुका म्हणे दासा । नुपेक्षील हा भरवसा॥3॥

3456

आतां येथें लाजे नाहीं तुझें काम । जाय मज राम आठवूं दे ॥1॥

तुझे भिडे माझे बहु जाले घात । केलों या अंकित दुर्जनाचा ॥ध्रु.॥

माझें केलें मज पारिखें माहेर । नटोनी साचार चाळविलें ॥2॥

सुखासाटीं एक वाहियेलें खांदीं । तेणें बहु मांदी मेळविली ॥3॥

केला चौघाचार नेलों पांचांमधीं । नाहीं दिली शुद्धी धरूं आशा ॥4॥

तुका म्हणे आतां घेईन कांटीवरी । धनी म्यां कैवारी केला देव ॥5॥

3457

आजिवरि होतों तुझे सत्ते खालीं । तोंवरी तों केली विटंबणा ॥1॥

आतां तुज राहों नेदीं या देशांत । ऐसा म्यां समर्थ केला धणी ॥ध्रु.॥

सापें रिग केला कोठें बाळपणीं । होतीसी पापिणी काय जाणों ॥2॥

तुका म्हणे म्यां हा बुडविला वेव्हार । तुझे चि ढोपर सोलावया ॥3॥

3468

आतां द्दावें अभयदान । जीवन ये कृपेचें ॥1॥

उभारोनी बाहो देवा । हात ठेवा मस्तकीं ॥ध्रु.॥

नाभी नाभी या उत्तरें । करुणाकरें सांतवीजे ॥2॥

तुका म्हणे केली आस । तो हा दिस फळाचा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3477

आतां नव्हे गोड कांहीं करितां संसार । आणीक संचार जाला माजी ॥1॥ ब्रम्हरसें गेलें भरूनियां अंग । आधील तो रंग पालटला ॥ध्रु.॥

रसनेचिये रुची कंठीं नारायण । बैसोनियां मन निवविलें ॥2॥

तुका म्हणे आतां बैसलों ठाकणीं । इच्छेची ते धणी पुरईल ॥3॥

3478

आतां काशासाटीं दुरी । अंतर उरी राखिली ॥1॥

करीं लवकरी मुळ । लहानें तीळ मुळीचिया ॥ध्रु.॥

दोहीं ठायीं उदेगवाणें । दरुषणें निश्चिंती ॥2॥

तुका म्हणे वेग व्हावा । ऐसी जीवा उत्कंठा ॥3॥

3482

अनुतापयुक्त गेलिया अभिमान । विसरूं वचन मागिलांचा ॥1॥

त्याचे पाय माझे लागोत कपाळीं । भोग उष्टावळी धन्यकाळ ॥ध्रु.॥

षड उर्मी जिंहीं हाणितल्या लाता । शरण या संता आल्या वेगीं ॥2॥

तुका म्हणे जाती वोळे लवकरी । ठायीं चि अंतरीं शुद्ध होती ॥3॥

3494

आम्हासी सांगाती । होती अराले ते होती ॥1॥

येती आइकतां हाक । दोन मिळोन म्हणती एक ॥ध्रु.॥

आणिकां उत्तरीं। नसे गोवी वैखरी ॥2॥

तुका म्हणे बोल । खूण पहाती विठ्ठल॥3॥

3495

आनंदाचा थारा । सुखें मोहरला झरा ॥1॥

ऐसी प्रभुची ज्या कळा । त्याच्या कोण पाहे बळा ॥ध्रु.॥

अंकिता ऐसया। होइल पावविलें ठाया ॥2॥

तुका म्हणे ऐसें । दिलें आभंड प्रकासे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3497

आणीक पाखांडें असती उदंडें । तळमिळती पिंडें आपुलिया ॥1॥

त्याचिया बोलाचा नाहीं विश्वास । घातलीसे कास तुझ्या नामीं ॥ध्रु.॥

दृढ एक चित्तें जालों या जीवासी । लाज सर्वविशीं तुम्हासी हे ॥2॥

पीडों नेदी पशु आपुले अंकित । आहे जें उचित तैसें करा ॥3॥

तुका म्हणे किती भाकावी करुणा । कोप नारायणा येइल तुम्हा ॥4॥

3599

अंगा भरला ताठा । नये वळणी जैसा खुंटा ॥1॥

कैसें न कळे त्या डेंगा । हित आदळलें अंगा ॥ध्रु.॥

जीव जाते वेळे । भरे लकडा ताठी डोळे ॥2॥

मुसळाचें धनु । तुका म्हणे नव्हे अनु ॥3॥

3593

आम्ही पाहा कैसीं एकतत्व जालों । राखणे लागलों वासनेसी ॥1॥

तुम्हाविण कांहीं नावडावें जीवा । केला तो चि देवा केला पण ॥ध्रु.॥

वर्म नेणों परि वृत्ती भंगों नेदुं । वंदिलें चि वंदूं आवडीनें ॥2॥

तुका म्हणे कळे नामाचें जीवन । वारता ही भिन्न नेणों आतां ॥3॥

3594

आपण तों असा । समर्थ जी हृषीकेशा ॥1॥

करा करा बुझावणी । काय विलंब वचनीं ॥ध्रु.॥

हेंगे ऐसें म्हणा । उठूनि लागेन चरणा ॥2॥

घेऊनियां सुखें । नाचेल तुका कवतुकें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3506

आपुलिये टाकीं । करीन कांहीं तरी एकी ॥1॥

करीन पायांशीं वोळखी । करिसी तें करीं सुखीं ॥ध्रु.॥

कायाक्लेशगंगाजळ । समर्पीन तुळसीदळ ॥2॥

तुका म्हणे देवा । कर जोडीन ते सेवा ॥3॥

3516

आम्ही म्हणों कोणी नाहीं तुज आड । दिसतोसी भ्याड पांडुरंगा ॥1॥

हागे माझ्या भोगें केलासी परता । विश्वंभरीं सत्ता नाहीं ऐसी ॥ध्रु.॥

आम्ही तुज असों देऊनि आधार । नाम वारंवार उच्चारितों ॥2॥

तुका म्हणे मज धरियेलें बळें । पंचभूतीं खळें करूनियां ॥3॥

3517

आहेतें सकळ प्रारब्धा हातीं । यावें काकुलती यासी आतां ॥1॥

ऐसा माझ्या मनें सांगितला भाव । तोंवरीच देव दुजा नाहीं ॥ध्रु.॥

अवघियांची जेव्हां सारावी करकर । भावबळें थार धरूं येसी ॥2॥

तुका म्हणे तुज ठेवावें पुजून । आणीक ते गुण नाहीं येथें ॥3॥

3521

आवडी कां ठेवूं । बैसोनियां संगें जेवूं ॥1॥

मागें नको ठेवूं उरी । माझी आण तुजवरी ॥ध्रु.॥

देखिले प्रकार । त्याचे पाहेन साचार ॥2॥

तुका म्हणे बाळीं । केली चाहाडी सकळीं॥3॥

3529

आतां बरें घरिच्याघरीं । आपली उरी आपणापें॥1॥

वाइटबरें न पडे दृष्टी । मग कष्टी होइजेना ॥ध्रु.॥

बोलों जातां वाढे बोल । वांयां फोल खटखट ॥2॥

काकुलती यावें देवा । तो तों सेवा ईच्छतो ॥3॥

हिशोबाचे खटखटे । चढे तुटे घडेना ॥4॥

तुका म्हणे कळों आलें । दुसरें भलें तों नव्हे ॥5॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3530

आधीं सोज्वळ करावा मारग । चालतां तें मग गोवी नाहीं ॥1॥

ऐसा चालोनियां आला शिष्टाचार । गोवीचा वेव्हार पापपुण्य ॥ध्रु.॥

पळणें तों पळा सांडुनि कांबळें । उपाधीच्या मुळें लाग पावे ॥2॥

तुका म्हणे येथें शूर तो निवडे । पडिले बापुडे कालचक्रीं ॥3॥

3532

आम्हा कथा आवश्यक । येर संपादूं लौकिक ॥1॥

जैसी तैसी माय बरी । मानिल्या त्या माना येरी ॥ध्रु.॥

व्यालीचा कळवळा । जीव बहुत कोंवळा ॥2॥

कवतुकें वावरें । तुका म्हणे या आधारें ॥3॥

3527

आतां दोघांमध्ये काय । उरलें होय वाणीजेसें ॥1॥

निष्ठ‍ हें केलें मन । समाधान न करूनि ॥ध्रु.॥

झुरावें तें तेथींच्या परी । घरिच्याघरीं अवघिया ॥2॥

तुका म्हणे देवपण । गुंडाळून असों दे ॥3॥

3523

आम्हा बोल लावा । तुम्हा अनुचित हें देवा ॥1॥

ऐसें सांगा कां व्यालेती । काय नाहीं तुम्हा हातीं ॥ध्रु.॥

आतां धरा दुरी । वांयां दवडाया थोरी ॥2॥

तुका म्हणे ठायीं । ऐसें विचारावें पायीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3537

अनंताच्या ऐकों कीर्ती । ज्याच्या चित्तीं हरिनाम ।

उलंघूनि गेले सिंधु । हा भवबंधु तोडोनियां ॥1॥

आतां हळुहळु ते चि वाहीं । चालों कांही अधिकारें ॥ध्रु.॥

खुंटूनियां गेले नावा । नाहीं हेवा खोळंबला ।

न लगे मोल द्दावा रुका । भावें एका कारणें॥2॥

तुका म्हणे पाहतों वाट । उभा नीट पाउलीं ।

भीमातिरीं थडवा केला । उठा चला लवलाहें ॥3॥

3541

अनेक दोषांचे काट । जे जे गादले निघोंट ।

होती हरिनामें चोखट । क्षण एक न लगतां ॥1॥

तुम्ही हरि म्हणा हरि म्हणा । महादोषांचे छेदना ॥ध्रु.॥

अतिप्रीतीचा बांधला । नष्ट चांडाळीं रतला ।

क्षण न लगतां नेला । वैकुंठासी हरि म्हणतां॥2॥

अमित्य दोषाचें मूळ । जालें वाल्मीकास सबळ ।

जाला हरिनामें निर्मळ । गंगाजळ पैं जैसा ॥3॥

3550

आशाबद्ध बहु असे निलाजिरें । होय म्हणें धीरें फळ टोंकें ॥1॥

कारणापें चित्त न पाहें अपमान । चित्त समाधान लाभासाटीं ॥2॥

तुका म्हणे हातें लोटिलें न कळे । झांकितसें डोळे पांडुरंगा ॥3॥

3561

आतां मी पतित ऐसा साच भावें । कळों अनुभवें आलें देवा ॥1॥

काय करावें तें रोकडें चि करीं । राहिली हे उरी नाहीं दोघां ॥ध्रु.॥

येर येरा समदृष्टी द्दावें या उत्तरा । यासी काय करा गोही आतां ॥2॥

तुका म्हणे मेलों सांगतसांगतां । तें चि आलें आतां कळों तुम्हा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3565

आत्मिस्थति मज नको हा विचार । देई निरंतर चरणसेवा ॥1॥

जन्मोजन्मीं तुझा दास पुरुषोत्तमा । हे चि गोडी माझ्या देई जीवा ॥ध्रु.॥

काय सायुज्यता मुक्ति हे चि गोड । देव भक्त कोड तेथें नाहीं ॥2॥

काय तें निर्गुण पाहों कैशा परी । वर्णू तुझी हरी कीर्ती कैसी ॥3॥

गोड चरणसेवा देवभक्तपण । मज देवा झणें दुराविसी ॥4॥

जाणिवेपासूनि सोडवीं माझ्या जीवा । देई चरणसेवा निरंतर ॥5॥

तुका म्हणे गोडा गोड न लगे प्रीतिकर । प्रीति ते ही सार सेवा हे रे ॥6॥

3573

अभक्ताचे गांवीं साधु म्हणजे काय । व्याघ्रें वाडां गाय सांपडली ॥1॥

कसाबाचे आळी मांडिलें प्रमाण । बस्वण्णाची आण तया काई ॥ध्रु.॥

केळी आणि बोरी वसती सेजारी । संवाद कोणे परी घडे येथें ॥2॥

तुका म्हणे खीर केली काऱ्हेळ्याची । शुद्ध गोडी कैची वसे तेथें ॥3॥

3603

आम्ही भाविकें हे काय जाणों खोडी । आइकोनि प्रौढी विनविलें ॥1॥

नाहीं ऐसें येथें जालेती असतां । वाढविली चिंता अधिक सोसें ॥ध्रु.॥

न कळे चि आधीं करितां विचार । न धरितां धीर आहाचता ॥2॥

तुका म्हणे आतां वचनें वचन । वाढले तिक्षीण बुद्धी जाली ॥3॥

3614

आतां सांडूं तरी हातीं ना पदरीं । सखीं सहोदरीं मोकिळलों ॥1॥

जनाचारामध्यें उडाला पातेरा । जालों निलाजिरा म्हणऊनि ॥ध्रु.॥

कोणाचिया दारा जावेनासें जालें । म्यां च विटंबिलें आपणासी ॥2॥

कां न जाला माझे बुद्धीसी संचार । नाहीं कोठें थार ऐसें जालें ॥3॥

तुका म्हणे तुज भक्त जाले फार । म्हणोनियां थार नाहीं येथें ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3631

आतां येथें जाली जीवासवेंसाटी । होतें तैसें पोटीं फळ आलें ॥1॥

आतां धरिले ते नो सोडीं चरण । सांपडलें धन निजठेवा ॥ध्रु.॥

आतां हा अळस असो परता दुरी । नेदावी तें उरी उरों कांहीं ॥2॥

आतां याचा मज न व्हावा विसर । भरोनि अंतर राहों रूप ॥3॥

आतां लोकलाज नयो येथें आड । बहु जालें गोड ब्रम्हरस ॥4॥

तुका म्हणे आतां जन्म हा सफळ । अंतरीं गोपाळ स्थिरावला ॥5॥

3632

अनंतां जीवांचीं तोडिलीं बंधनें । मज हि येणें काळें कृपा कीजे ॥1॥

अनंत पवाडे तुझे विश्वंभरा । भक्तकरुणाकरा नारायणा ॥ध्रु.॥

अंतरींचें कळों देई गुह्य गुज । अंतरीं तें बीज राखईन ॥2॥

समदृष्टी तुझे पाहेन पाउलें । धरीन संचले हृदयांत॥3॥

तेणें या चित्ताची राहेल तळमळ । होतील शीतळ सकळ गात्रें ॥4॥

तुका म्हणे शांति करील प्रवेश । मग नव्हे नाश अखंड तो ॥5॥

3640

आर्तभूतां द्दावें दान । खरें पुण्य त्या नांवें ॥1॥

होणार तें सुखें घडो । लाभ जोडो महा बुद्धी ॥ध्रु.॥

सत्य संकल्प च साटीं । उजळा पोटीं रविबिंब ॥2॥

तुका म्हणे मनीं वाव । शुद्ध भाव राखावा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3646

आपण चाळक बुद्धीच्या संचारा । आम्हासी वेव्हारा पात्र केलें ॥1॥

काय जालें तरी नेघा तुम्ही भार । आणीक कोणां थोर म्हणों सांगा ॥ध्रु.॥

पंच भूतें तंव कर्माच्या या मोटा । येथें खरा खोटा कोण भाव ॥2॥

तुका म्हणे नाहीं बोलावया जागा । कां देवा वाउगा श्रम करूं ॥3॥

3648

आतां येथें खरें । नये फिरतां माघारें ॥1॥

होइल हो तैसी आबाळी । देहनिमित्य या बळी ॥ध्रु.॥

तुम्हासवें गांठी । देवा जीवाचिये साटीं ॥2॥

तुका नव्हे लंड । करूं चौघांमध्यें खंड॥3॥

3662

आतां सोडवणें न या नारायणा । तरि मी न वंचे जाणा काळा हातीं ॥1॥ ऐसें सांगोनिया जालों उतराई । आणीक तें काई माझे हातीं ॥ध्रु.॥ केलियाचें माप नये सेवटासी । करितील नासि अंतराय ॥2॥

तुका म्हणे भय वाटतसे जीवा । धांवणिया धांवा लवकरी ॥3॥

3673

अपराधी म्हणोनि येतों काकुलती । नाहीं तरी होती काय चाड ॥1॥

येइल तारूं तरी तारा जी देवा । नाहीं तरी सेवा घ्या वो भार ॥ध्रु.॥

कासया मी आतां वंचूं हे शरीर । आहें बारगीर जाई जनें ॥2॥

तुका म्हणे मन करूनि मोकळें । आहें साळेंढाळें उदार मी ॥3॥

3692

आवडी धरूनि करूं गेलों लाड । भक्तीप्रेमकोड न पुरे चि ॥1॥

म्हणऊनि जीव ठेला असावोनि । खेद होतो मनीं बहु साल ॥ध्रु.॥

वेठीऐसें वाटे निर्फळ कारण । शीतळ होऊन खोडावलों॥2॥

तुका म्हणे सरतें नव्हें चि पायांपें । बळ केलें पापें नव्हें चि भेटी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3687

आरुषा वचनीं मातेची आवडी । म्हणऊनि तांतडी घेती नाहीं ॥1॥

काय होइल माझें मांडिलें कवतुक । आदराची भूक रडारोवी ॥ध्रु.॥

लपोनियां करी चुकुर माऊली । नाहीं होती केली निष्ठासांडी ॥2॥

तुका म्हणे करी पारखीं वचनें । भेवउनि तान्हें आळवावें ॥3॥

3696

आवडी न पुरे मायबापापासीं । घडों का येविसीं सकईल ॥1॥

होईल नेमलें आपुलिया काळें । आलीयाचा बळें आघ्रो उरे ॥ध्रु.॥

जाणविलें तेथे थोडें एकवेळा । सकळ ही कळा सर्वोत्तमीं ॥2॥

तुका म्हणे निवेदिलें गुह्य गुज । आतां तुझी तुज सकळ चिंता ॥3॥

3708

अनुभव तो नाहीं अमुचिया दरषणें । अइकिलें कानें वदे वाणी ।

जेविल्याचा कैसा अनुभव अंतरीं । म्हणतां मांडे पुरी काय होतें ॥1॥

नाहींनाहीं गेली तळमळ दातारा । कां जी हरिहरा चाळविलें ॥ध्रु.॥

पत्रीं कुशळता भेटी अनादर । काय तें उत्तर  येइल मानूं ।

अंतरीं सबाह्यी कां नाहीं सारिखें । धरूनि पारिखें वर्त्ततसां॥2॥

आलों आलों ऐसी दाऊनियां आस । वाहों बुडतयास काय द्दावें ।

तुका म्हणे अहो चतुरा शिरोमणि । किती माझी वाणी तुम्ही कोठें॥3॥

3710

अहो पुरुषोत्तमा । तुम्हा काशाची उपमा ॥1॥

सतंत (स्वतंत्र) तो नाहीं बुद्धी । नाळवितां नाहीं शुद्धी ॥ध्रु.॥

जागविलें तरी । तुम्हा व्यक्तियेणें हरी ॥2॥

तुका म्हणे देवा । तुम्हा नित्य दिस नवा॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3713

आवडीची न पुरे धणी । प्रीत मनीं बैसली ॥1॥

नित्य नवा कळवळा । मायबाळामध्यें तों ॥ध्रु.॥

सुख सुखा भेटों आलें । होय वाल्हें पोटींचे ॥2॥

तुका म्हणे ब्रम्हानंदें । संतवृंदें चरणापें ॥3॥

3725

अनुभव ऐसा । मज लागला सरिसा ॥1॥

पाठी बैसली सेजारीं । नव्हे शांत कोणे परी ॥ध्रु.॥

कोठें न लगे जावें । कांहीं घालावया ठावें ॥2॥

तुका म्हणे कोटि । दुःखाच्या च तये पोटीं ॥3॥

3734

आतां कोठें धांवे मन । तुझे चरण देखिलिया ॥1॥

भाग गेला सीण गेला । अवघा जाला आनंदु ॥ध्रु.॥

प्रेमरसें बैसली मिठी । आवडी लाठी मुखासी ॥2॥

तुका म्हणे आम्हा जोगें । विठ्ठल घोगें खरें माप ॥3॥

3737

अव्दय चि व्दय जालें चि कारण । धरिलें नारायणें भक्तीसुख ॥1॥

अपरोक्ष आकार जाला चतुर्भुज । एकतत्व बीज भिन्न नाहीं ॥ध्रु.॥

शून्य निरशुन्यी राहिलें निर्मळ । तें दिसे केवळ इटेवरी ॥2॥

सुखें घ्यावें नाम वदना ही चाड । सरिता वापी आड एक पाणी ॥3॥

तुका म्हणे मी च आहें तेणें सुखें । भेद नाहीं मुखें नाम गातों ॥4॥

 

3742

अव्दैतीं तों माझें नाहीं समाधान । गोड हे चरण सेवा तुझी ॥1॥

करूनी उचित देई हें चि दान । आवडे कि नाम तुझें॥ध्रु.॥

देवभक्तपण सुखाचा सोहळा । ठेवुनी निराळा दावी मज ॥2॥

तुका म्हणे आहे तुझें हें सकळ । कोणी एके काळें देई मज ॥3॥

3750

आइका माझीं कवतुक उत्तरें । देउनी सादरें चित्त देवा॥1॥

वोरसें आवडी आलों पायापासीं । होय तें मनेसीं सुख कीजे ॥ध्रु.॥

तुमचें न भंगे सर्वोत्तमपण । करितां समाधान लेंकराचें॥2॥

तुका म्हणे जरी बोलतों बोबडें । तरी वाडे कोडें कवतुक ॥3॥

3753

आतां येणें पडिपाडें । रस सेवूं हा निवाडें ।

मुंगी नेली गोडें । ठेविलिये अडचणी ॥1॥

तैसें होय माझ्या जीवा । चरण न सोडीं केशवा ।

विषयबुद्धी हेवा । वोस पडो सकळ ॥ध्रु.॥

भुकेलिया श्वाना । गांठ पडे सवें अन्ना ।

भुकों पाहे प्राणा । परि तोंडिंची न सोडी ॥2॥

काय जिंकियेलें मन । जीवित्व कामातुरा तृण ।

मागे विभिचारिण । भक्ती तुका ये जाती ॥3॥

3758

आतां देवा मोकिळलें । तुम्ही भलें दिसेना ॥1॥

आतां नाहीं जीवभाव । उरला ठाव वेगळा ॥ध्रु.॥

सांभाळुन घ्यावें देवा । आपणासवा यावरि ॥2॥

तुका म्हणे नग्न भाज । तरि ते लाज स्वामीसी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3759

आशाबद्ध आम्ही भाकितसों कींव । तत्पर हा जीव कार्यापाशीं ॥1॥

प्रतिउत्तराची पाहातसें वाट । करूनि बोभाट महाव्दारीं ॥ध्रु.॥

आपुल्या उचितें करूनियां ठेवीं । संबंध गोसावी तोडोनियां ॥2॥

तुका म्हणे एक जालिया निवाड । कोण बडबड करी मग ॥3॥

3762

आलों उल्लंघुनि दुःखाचे पर्वत । पायांपाशीं हित तुमच्या तरी ॥1॥

न देखेल लासा दुःखी होतें मन । कठिणें कठिण वाटतसे ॥ध्रु.॥

नव्हे सांडी परि वाटतें निरास । न ये माझा दिस संकल्पाचा ॥2॥

तुका म्हणे तुम्ही सदैव जी देवा । माझ्या हा चि जीवा एक ठाव ॥3॥

3767

अवचित या तुमच्या पायां । देवराया पावलों ॥1॥

बरवें जालें देशाउर । आल्या दुर सारिखें ॥ध्रु.॥

राहोनियां जातों ठाया । आलियाची निशानी ॥2॥

तुका म्हणे चरणसेवा । जोडी हेवा लाधली ॥3॥

3768

आतां पाविजेल घरा । या दातारा संगती ॥1॥

पायावरि ठेवूं माथा । सर्वथा हा नुपेक्षी ॥ध्रु.॥

येथून तेथवरि आतां। नाहीं सत्ता आणिकांची ॥2॥

तुका म्हणे चक्रपाणी । शिरोमणी बळियांचा ॥3॥

3776

आपण चि व्हाल साहे । कसियाला हे धांवणी॥1॥

भाकिली ते उरली कींव । आहे जीव जीवपणें ॥ध्रु.॥

आहाच कैंचा बीजा मोड । प्रीति कोड वांचूनि ॥2॥

तुका म्हणे दंडिन काया । याल तया धांवणिया ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3772

आळीकरा कोठें साहातें कठिण । आपुला तें प्राण देऊं पाहे ॥1॥

सांभाळावें मायबापें कृपादृष्टी । पीडितां तो दृष्टी देखों नये ॥ध्रु.॥

अंतरलों मागें संवसारा हातीं । पायांपें सरतीं जालों नाहीं ॥2॥

तुका म्हणे तुम्ही विचारा जी देवा । ठेवाल तें ठेवा कोणे परी ॥3॥

3778

आश्वासावें दास । तरी घडे तो विश्वास ॥1॥

नाहीं चुकत चाकरी । पुट लाडे शोचे थोरी ॥ध्रु.॥

स्वामीच्या उत्तरें । सुख वाटे अभयें करें ॥2॥

न मगें परि भातें । तुका म्हणे निढिळ रितें ॥3॥

3784

असाल ते तुम्ही असा । आम्ही सहसा निवडों ना॥1॥

अनुसरलों एका चित्तें । हातोंहातें गींवसित ॥ध्रु.॥

गुणदोष काशासाटीं । तुमचे पोटीं वागवूं ॥2॥

तुका म्हणे दुजें आतां । कोठें चित्ता आतळों ॥3॥

3786

आहे तैसा आतां आहे ठायीं बरा । ठेविलों दातारा उचितें त्या ॥1॥

वचनाचा भार पडिलिया शिरीं । जालें मग भारी उतरेना ॥ध्रु.॥

अबोल्याची सवे लावुनियां मना । फाकों नेदीं गुणा ऐसें करूं ॥2॥

तुका म्हणे आम्हा गोंवळ्याचा संग । राखतें तें अंग जाणतसों ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3798

आम्ही विठ्ठलाचे दास जालों आतां । न चले हे सत्ता आणिकांची ॥1॥

नावरे तयासी ऐसें नाहीं दुजें । करितां पंढरिराजें काय नव्हे ॥ध्रु.॥

कोठें तुज ठाव घ्यावयासी धांवा । मना तूं विसावा घेई आतां ॥2॥

इंद्रियांची वोढी मोडिला व्यापार । ज्या अंगें संचार चाळी तुज ॥3॥

तुका म्हणे आम्ही जिंकोनियां काळ । बैसलों निश्चळ होऊनियां ॥4॥

3793

अंधळें तें सांगे सांगितल्या खुणा । अनुभव देखणा प्रगट त्या ॥1॥

नांदणुक सांगे वडिलाचें बळ । कैसा तो दुर्बळ सुख पावे ॥2॥

तुका म्हणे नांदों आपल्या प्रतापें । तयासी लोकांपें स्तुती सांगों ॥3॥

3804

आषाढी निकट । आणी कार्तिकीचा हाट ॥1॥

पुरे दोन्ही च बाजार । न लगे आणीक व्यापार ॥ध्रु.॥

तें चि घ्यावें तें चि घ्यावें । कैवल्याच्या रासी भावें ॥2॥

कांहीं कोणा नेणे । विठो वांचूनि तुका म्हणे ॥3॥

3801

अन्यायासी राजा जरि न करितां दंड । बहुचक ते लंड पीडिती जना ॥1॥ ने करी निगा कुणबी न काढितां तण । कैंचे येती कण हातासी ते ॥2॥ तुका म्हणे संतां करूं नये अनुचित। पाप नाहीं नीत विचारिता ॥3॥

3812

आतां तरी मज सांगा साच भाव । काय म्यां करावें ऐसें देवा ॥1॥

चुकावया कर्म नव्हतें कारण । केला होय सीण अवघा चि ॥2॥

तुका म्हणे नको पाहूं निरवाण । देई कृपादान याचकासी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3819

आतां धरितों पदरीं । तुज मज करीन सरी ॥1॥

जालों जीवासी उदार । उभा ठाकलों समोर ॥2॥

तुका विनवीतसे संतां । ऐसें सांगा पंढरिनाथा ॥3॥

3833

आनंदें कि कथा करीं घोष । आवडीचा रस प्रेमसुख ॥1॥

मज या आवडे वैष्णवांचा संग । तेथें नाहीं लाग किळकाळा ॥ध्रु.॥

स्वल्प मात्र वाचे बैसलासे निका । राम कृष्ण सखा नारायण ॥2॥

विचारितां मज दुजें वाटे लाज । उपदेशें काज आणीक नाहीं ॥3॥

तुका म्हणे चित्त रंगलेंसे ठायीं । माझें तुझ्या पायीं पांडुरंगा ॥4॥

3837

आतां पहाशील काय माझा अंत । आलों शरणागत तुज देवा ॥1॥

करीं अंगीकार राखें पायांपाशीं । झणीं दिसों देसी कऴिवलवाणें ॥ध्रु.॥

नाहीं आइकिली मागें ऐसी मात । जे त्वां शरणागत उपेक्षिले ॥2॥

तुका म्हणे आतां धरीं अभिमान । आहेसी तूं दानशूर दाता ॥3॥

3849

आवडी धरोनी आलेती आकारा । केला हा पसारा याजसाटीं ॥1॥

तें मी तुझें नाम गाईन आवडी । क्षण एक घडी विसंबेना ॥ध्रु.॥

वर्म धरावें हा मुख्यधर्मसार । अवघे प्रकार तयापासीं॥2॥

वेगळ्या विचारें वेगळाले भाव । धरायासी ठाव बहु नाहीं ॥3॥

तुका म्हणे घालूं इच्छेचिये पोटीं । कवळुनी धाकुटी मूर्ती जीवें ॥4॥

3848

आतां मी अनन्य येथें अधिकारी । होइन कोणे परी नेणें देवा ॥1॥

पुराणींचा अर्थ ऐकतां मानस । होतो कासावीस जीव माझा ॥ध्रु.॥

इंद्रियांचे आम्ही पांगिलों अंकित । त्यांच्यासंगें चित्त रंगलें तें ॥2॥

एकाचें ही जेथें न घडे दमन । अवघीं नेमून कैसीं राखों ॥3॥

तुका म्हणे जरी मोकिळसी आतां । तरी मी अनंता वांयां गेलों ॥4॥

3847

आम्हा देणें धरा सांगतों तें कानीं । चिंता पाय मनीं विठोबाचे ॥1॥

तेणें माझें चित्त होय समाधान । विलास मिष्टान्न न लगे सोनें ॥ध्रु.॥

व्रत एकादशी दारीं वृंदावन । कंठीं ल्या रे लेणें तुळसीमाळा ॥2॥

तुका म्हणे त्याचे घरींची उष्टावळी । मज ते दिवाळी दसरा सण ॥3॥

3855

आपणा लागे काम वाण्याघरीं गुळ । त्याचे याति कुळ काय कीजे ॥1॥

उकरड्यावरी वाढली तुळसी । टाकावी ते कैसी ठायागुणें ॥ध्रु.॥

गाईचा जो भक्ष अमंगळ खाय । तीचें दूध काय सेवूं नये ॥2॥

तुका म्हणे काय सलपटासी काज । फणसांतील बीज काढुनि घ्यावें ॥3॥

3864

आजिवरी होतों संसाराचे हातीं । आतां ऐसें चित्तीं उपजलें ॥1॥

तुला शरणागत व्हावें नारायणा । अंगीकारा दिना आपुलिया ॥ध्रु.॥

विसरलों काम याजसाठीं धंदा । सकळ गोविंदा माझें तुझें ॥2॥

तुका म्हणे विज्ञापना परिसावी । आवडी हे जीवीं जाली तैसी ॥3॥

3866

असंत लक्षण भूतांचा मत्सर । मनास निष्ठ‍ अतिवादी॥1॥

अंतरीचा रंग उमटे बाहेरी । वोळखियापरी आपेंआप॥ध्रु.॥

संत ते समय वोळखती वेळ । चतुष्ट निर्मळ चित्त सदा ॥2॥

तुका म्हणे हित उचित अनुचित । मज लागे नित आचरावें ॥3॥

3879

आजामेळा अंत मरणासी आला । तोंवरि स्मरला नाहीं तुज ॥1॥

प्राण जातेवेळे म्हणे नारायण । त्यासाटीं विमान पाठविलें ॥ध्रु.॥

बहुत कृपाळु होसी जगन्नाथा । त्रैलोक्यसमर्था सोइरिया ॥2॥

तुका म्हणे भक्तकाज तूं कैवारी । तुज साही चारी वर्णिताती ॥3॥

3882

आइक नारायणा वचन माझें खरें । सांगतों निर्धारें तुजपासीं ॥1॥

नाहीं भाव मज पडिली लोककाज । राहिलेंसे काज तुझे पायीं ॥2॥

जरि तुज कांहीं करणें उचित । तारीं तूं पतित तुका म्हणे ॥3॥

3883

अनाथ परदेशी हीन दीन भोळें । उगलें चि लोळे तुझे रंगीं ॥1॥

आपुलें म्हणावें मज नुपेक्षावें । प्रेमसुख द्दावें मायबापा ॥ध्रु.॥

कासवीचे परि दृष्टी पाहें मज । विज्ञानीं उमज दावुनियां ॥2॥

तुका म्हणे तुझा जालों शरणागत । काया वाचा चित्त दुजें नाहीं ॥3॥

3885

अभयदान मज देई गा उदारा । कृपेच्या सागरा पांडुरंगा ॥1॥

देहभाव तुझ्या ठेवियेला पायीं । आणीक मी कांही नेणें दुजें ॥ध्रु.॥

सेवा भक्ती भाव नेणें मी पतित । आतां माझें हित तुझ्या पायीं ॥2॥

अवघा निरोपिला तुज देहभाव । आतां मज पाव पांडुरंगा ॥3॥

तुका म्हणे तुजें नाम दिनानाथ । तें मज उचित करीं आतां ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3888

आवडेल तैसें तुज आळवीन । वाटे समाधान जीवा तैसें ॥1॥

नाहीं येथें कांहीं लौकिकाची चाड । तुजविण गोड देवराया ॥ध्रु.॥

पुरवीं मनोरथ अंतरींचें आर्त । धायेवरि गीत गाई तुझे ॥2॥

तुका म्हणे लेंकी आळवी माहेरा । गाऊं या संसारा तुज तैसें ॥3॥

3897

आविसाचे आसे गळ गिळी मासा । फुटोनियां घसा मरण पावे ॥1॥

मरणाचे वेळे करी तळमळ । आठवी कृपाळ तये वेळीं ॥2॥

अंतकाळीं ज्याच्या नाम आलें मुखा । तुका म्हणे सुखा पार नाहीं ॥3॥

3930

आतां माझ्या दुःखा कोण हो सांगाती । रखुमाईचा पति पावे चि ना ॥1॥ कायविधा त्यानें घातलीसे रेखा । सुटका या दुःखा न होय चि ॥2॥

तुका म्हणे माझी विसरूं नको चिंता । अगा पंढरिनाथा पाव वेगी ॥3॥

3933

आलिया संसारा उठा वेग करा । शरण जा उदारा पांडुरंगा ॥1॥

देह हें देवाचें धन कुबेराचें । तेथें मनुष्याचें काय आहे ॥ध्रु.॥

देता देवविता नेता नेवविता । येथ याची सत्ता काय आहे ॥2॥

निमित्याचा धनी केला असे प्राणी। माझें माझें म्हणोनि व्यर्थ गेला ॥3॥

तुका म्हणे कां रे नाशवंतासाटीं । देवासवें आटी पाडितोसी ॥4॥

3942

आवडे सकळां मिष्टान्न । रोग्या विषा त्यासमान॥1॥

दर्पण नावडे तया एका । ठाव नाहीं ज्याच्या नाका ॥2॥

तुका म्हणे तैशा खळा । उपदेशाचा कांटाळा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3943

अखंड संत निंदी । ऐसी दुर्जनाची बुद्धी ॥1॥

काय म्हणावें तयासी । तो केवळ पापरासि ॥ध्रु.॥

जो स्मरे रामराम । तयासी म्हणावें रिकामें ॥2॥

जो तीर्थव्रत करी । तयासी म्हणावें भिकारी ॥3॥

तुका म्हणे विंच्वाची नांगी । तैसा दुर्जन सर्वांगीं॥4॥

3950

आम्हा हें चि काम । वाचे गाऊं तुझें नाम ॥1॥

आयुष्य मोलाची हे घडी । धरूं पायांची आवडी ॥ध्रु.॥

अमृताची खाणी । याचे ठायीं वेचूं वाणी ॥2॥

तुका म्हणे पांडुरंगा । माझ्या जिवाच्या जिवलगा ॥3॥

3965

आम्हा केलें गुणवंत । तें उचित राखावें ॥1॥

तुम्हासी तों चाड नाहीं । आणिकां कांहीं सुखदुःखां ॥ध्रु.॥

दासांचें तें देखों नये । उणें काय होइल तें ॥2॥

तुका म्हणे विश्वंभरा । दृष्टि करा सामोरी ॥3॥

3966

अगत्य ज्या नरका जाणें । कीर्तनीं तों वीट मानी॥1॥

नावडेसा जाला बाप । आलें पाप वस्तीसि ॥ध्रु.॥

नारायण नाहीं वाचे । ते यमाचे अंदण ॥2॥

तुका म्हणे अभक्तासी । माता दासी जग झोडी ॥3॥

3967

आम्ही हरिचे हरिचे । सुर किळकाळा यमाचे ॥1॥

नामघोष बाण साचे । भाले तुळसी मंजुरेचे ॥ध्रु.॥

आम्ही हरिचे हरिचे दास । कलिकाळावरि घालूं कास ॥2॥

आम्ही हरिचे हरिचे दूत । पुढें पळती यमदूत ॥3॥

तुका म्हणे आम्हावरी । सुदर्शन घरटी करी ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

3986

अवघ्यां पातकांची मी एक रासी । अवघा तूं होसी सर्वोत्तमु ॥1॥

जैसा तैसा लागे करणें अंगीकार । माझा सर्व भार चालविणें ॥ध्रु.॥

अवघें चि मज गिळियेलें काळें । अवघीं च बळें तुझे अंगीं ॥2॥

तुका म्हणे आतां खुंटला उपाय । अवघे चि पाय तुझे मज ॥3॥

3989

अनुसरे त्यासी फिरों नेदी मागें । राहें समागमें अंगसंगें ॥1॥

अंगसंगें असे कर्मसाक्ष देव । जैसा ज्याचा भाव तैसा राहे ॥2॥

फळपाकीं देव देतील प्राणीयें । तुका म्हणे नये सवें कांहीं ॥3॥

3998

आतां तुज मज नाहीं दुजेपण । दाखवीं चरण पांडुरंगा ॥1॥

तुज रूप रेखा नाम गुण नाहीं । एक स्थान पाहीं गांव सिंव ॥ध्रु.॥

नावडे संगाति तुजा दुजयाची । आपुल्या भक्तांची प्रीति तुम्हा ॥2॥

परि आम्हासाटीं होसील सगुण । स्तंभासी फोडून जयापरि ॥3॥

तुका म्हणें तैसें तुज काय उणें । देई दरुषण चरणांचें ॥4॥

4000

आणीक नका करूं चेष्टा । व्हाल कष्टा वरपडी॥1॥

सुखें करा हरिकथा । सर्वथा हे तारील ॥ध्रु.॥

अनाथाचा नाथ देव। अनुभव सत्य हा ॥2॥

तुका म्हणे बहुतां रिती । धरा चित्तीं सकळ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4005

आळस आला अंगा । धांव घालीं पांडुरंगा ॥1॥

सोसूं शरीराचे भाव । पडती अवगुणाचे घाव ॥ध्रु.॥

करावीं व्यसनें। दुरी येउनि नारायणें ॥2॥

जवळील दुरी । जालों देवा धरीं करीं॥3॥

म्हणउनि देवा । वेळोवेळां करीं धावा ॥4॥

तुका म्हणे पांडुरंगा । दुरी धरूं नका अंगा ॥5॥

4008

आधीं देह पाहता वाव । कैचा प्रारब्धासी ठाव॥1॥

कां रे रडतोसी माना । लागें विठ्ठलचरणा ॥ध्रु.॥

दुजेपण जालें वाव। त्रिभुवनासि नाहीं ठाव ॥2॥

तुका म्हणे खरे पाहें । विठ्ठल पाहोनियां राहें ॥3॥

4011

ओले मातीचा भरवसा । कां रे धरिशी मानसा ॥1॥

डोळे चिरीव चांगले । वृद्धपणीं सरवया जाले ॥ध्रु.॥

नाक सरळ चांगलें । येउन हनवटी लागलें ॥2॥

तुका म्हणे आलें नाहीं । तंव हरिला भज रे कांहीं ॥3॥

4018

आम्ही आइते जेवणार । न लगे सोसावे डोंगर ।

सुखाचा वेव्हार । तेणें चि वाढलें ॥1॥

ठेवा जोडला मिरासी । ठाव जाला पायांपासी ।

नव्हे आणिकांसी । रीघ तेथें यावया ॥ध्रु.॥

बळी दिला जीवभाव । नेणें आणिकांचे नांव ।

धरिला एक भाव । तो विश्वास फळला ॥2॥

तुका म्हणे जालों बळी । आम्ही निकट जवळी ।

बोलिलों तें पाळीं । वचन स्वामी आमचें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4022

आम्हा वैष्णवांचा कुळधर्म कुळींचा । विश्वास नामाचा एका भावें ॥1॥

तरी च हरिचेदास म्हणवितां श्लाघीजे । निर्वासना कीजे चित्त आधी ॥ध्रु.॥ गाऊं नाचूं प्रेमें आनंदें कीर्तनीं । भक्ती मुक्ति दोन्ही न मगों तुज ॥2॥ तुका म्हणे देवा ऐसी यांची सेवा। द्दावी जी केशवा जन्मोजन्मीं ॥3॥

4026

आवडे हें रूप गोजिरें सगुण । पाहातां लोचन सुखावलें ॥1॥

आतां दृष्टीपुढें ऐसा चि तूं राहीं । जों मी तुज पाहें पांडुरंगा ॥ध्रु.॥

लाचावलें मन लागलीसे गोडी । तें जीवें न सोडीं ऐसें जालें ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही केली जे लडिवाळी । पुरवावी आळी मायबापें ॥3॥

4030

आड पडे काडी । तरि ते बहुत पाणी खोडी ॥1॥

दुर्जनाचे संगती । बहुतांचे घात होती ॥ध्रु.॥

एक पडे मासी । तरी ते बहु अन्न नासी ॥2॥

तुका म्हणे रांड । ऐसी कां ते व्याली भांड॥3॥

4037

आपुलेंसें करुनी घ्यावें । आश्वासावें नाभींसें ॥1॥

ह्णउनि धरिले पाय । आवो माय विठ्ठले ॥ध्रु.॥

कळलासे सीन चिंता । शम आतां करावा ॥2॥

तुका म्हणे जीवीं वसें । मज नसें वेगळे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4046

आइत्या भाग्या धणी व्हावे । केनें घ्यावें न सरे तें॥1॥

केणें आहे पंढरपुरीं । उधाराचें लाभीक ॥ध्रु.॥

बाखराची करुनी रीती । भरा पोतीं लवलाहीं ॥2॥

तुका म्हणे संतांपाडें । करूं पुढें वाखती ॥3॥

4062

अर्भकाचे साटीं । पंतें हातीं धरिली पाटी ॥1॥

तैसे संत जगीं । क्रिया करुनी दाविती अंगीं ॥ध्रु.॥

बालकाचे चाली । माता जाणुनि पाउल घाली ॥2॥

तुका म्हणे नाव । जनासाटीं उदकीं ठाव ॥3॥

4075

आवडे पंढरी भीमा पांडुरंग । चंद्रभागा लिंग पांडुरंग॥1॥

कामधेनु कल्पतरु चिंतामणी । आवडीची धणी पुरवीती॥2॥

तुका म्हणे जीवा थोर जालें सुख । नाठवे हे भूक तान कांहीं ॥3॥

4077

आम्हा हें सकळ । तुझ्या पायांचें चि बळ ॥1॥

करूं अमृताचें पान । दुजें नेणों कांहीं आन ॥ध्रु.॥

जयाचा जो भोग। सुख दुःख पीडा रोग ॥2॥

तुका म्हणे देवा । तुझे पायीं माझा ठेवा ॥3॥

4080

आम्हा भय धाक कोणाचा रे पाहें । काळ मशक काय मानव हे ॥1॥

आम्हासी ते काय चिंता या पोटाची । माउली आमुची पांडुरंग ॥ध्रु.॥

काय करावी हे कोणाची मान्यता । करितां अनंता कोण वारी ॥2॥

नाहीं शीण आम्हा जालें कवतुक । पुनीत हे लोक करावया ॥3॥

तुका म्हणे खातों आनंदाचे लाडू । नका चरफडूं घ्या रे तुम्ही ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4083

आपुली कसोटी शुद्ध राखी कारण । आगीनें भूषण अधिक पुट ॥1॥

नाहीं कोणासवें बोलणें लागत । निश्चिंतीनें चित्तसमाधान ॥ध्रु.॥

लपविलें तें ही ढेंकरें उमटे । खोटियाचें खोटें उर फोडी ॥2॥

तुका म्हणे निंदा स्तुति दोन्ही वाव । आपुलाला भाव फळा येतो ॥3॥

4084

आणिकांच्या घातें मानितां संतोष । सुखदुःख दोष अंगीं लागे ॥1॥

ऐसें मनीं वाहूं नयेती संकल्प । करूं नये पाप भांडवल ॥ध्रु.॥

क्लेशाची चित्तीं राहाते कांचणी । अग्नींत टाकोनी ठाव जाळी ॥2॥

तुका म्हणे येणें घडे पुण्यक्षय । होणार तें होय प्रारब्धें चि ॥3॥

4085

अज्ञानाची भक्ती ईच्छती संपत्ती । तयाचिये मती बोध कैंचा ॥1॥

अज्ञानाची पूजा कामिक भावना । तयाचिया ध्याना देव कैंचा ॥ध्रु.॥

अज्ञानाचें कर्म फळीं ठेवी मन । निष्काम साधन तया कैंचें ॥2॥

अज्ञानाचें ज्ञान विषयावरी ध्यान । ब्रम्ह सनातन तया कैंचें ॥3॥

तुका म्हणे जळो ऐसियांचे तोंड । अज्ञानाचें बंड वाढविती ॥4॥

4087

आयुष्य वेचूनि कुटुंब पोसिलें । काय हित केलें सांग बापा ॥1॥

फुकाचा चाकर जालासी काबाडी । नाहीं सुख घडी भोगावया ॥ध्रु.॥

दुर्लभ मनुष्यजन्म कष्टें पावलासी । दिला कुटुंबासी कामभोग ॥2॥

तुका म्हणे ऐसें आयुष्य नासिलें । पाप तें सांचिलें पतनासी ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4088

अनंत लक्षणें वाणितां अपार । संताचें तें घर सांपडेना ॥1॥

जये घरीं संत राहती आपण । तें तुम्हा ठिकाण आतुडेना ॥ध्रु.॥

ठिकाण धरूनी पाहवे ते संत । उगा च अकांत करूं नये ॥2॥

संत होऊनियां संतांसी पाहावें । तरि च तरावें तुका म्हणे ॥3॥

4093

आपुल्या पोटासाटीं । करी लोकांचिया गोष्टी ॥1॥

जेणें घातलें संसारीं । विसरला तो चि हरी ॥ध्रु.॥

पोटा घातलें अन्न । न म्हणे पतितपावन ॥2॥

मी कोठील आणि कोण । हें न कळे ज्यालागून ॥3॥

तुका म्हणे नरस्तुति । करितो भाट त्रिजगतीं॥4॥

4101

आपुली बुटबुट घ्यावी । माझी परताप द्दावी ॥1॥

आपुला मंत्र नव्हे बरा । माझा बईल चुकला मोरा ॥2॥

तुका म्हणे ऐशा नरा । परिस न झोंबे खापरा ॥3॥

4132

आतां आम्हा भय नाहीं बा कोणाचें । बळ विठोबाचें जालें असे ॥1॥

धीर दिला आम्हा येणें पांडुरंगें । न पांगों या पांगें संसाराच्या ॥2॥

तुका म्हणे माझा कैवारी हा देव । नाहीं भय भेव त्याच्या संगें ॥3॥

4147

आतां वांटों नेदीं आपुलें हें मन । न सोडीं चरण विठोबाचे ॥1॥

दुजियाचा संग लागों नेदीं वारा । आपुल्या शरीरावरूनियां ॥ध्रु.॥

यावें जावें आम्ही देवा च सांगातें । मागूनी करीत हें चि आलों ॥2॥

काय वांयां गेलों तो करूं उव्देग । उभा पांडुरंग मागें पुढें ॥3॥

तुका म्हणे प्रेम मागतों आगळें । येथें भोगूं फळें वैकुंठींचीं ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4148

आतां आम्हा हें चि काम । वाचे स्मरूं रामराम ॥1॥

ऐसी मोलाची हे घडी । धरूं पायांची आवडी ॥ध्रु.॥

अमृताची खाणी । तये ठायीं वेचूं वाणी ॥2॥

तुका म्हणे पांडुरंगा । माझ्या जीवींच्या जिवलगा ॥3॥

4149

आतां जावें पंढरीसी । दंडवत विठोबासी ॥1॥

जेथें चंद्रभागातिरीं । आम्ही नाचों पंढरपुरीं ॥ध्रु.॥

जेथें संतांची दाटणी । त्याचें घेऊं पायवणी ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही बळी । जीव दिधला पायां तळीं ॥3॥

4150

आम्ही नरका जातां काय येइल तुझ्या हाता । ऐसा तूं अनंता विचारीं पां ॥1॥

तुज शरण आलियाचें काय हें चि फळ। विचारा दयाळ कृपानिधी ॥ध्रु.॥

तुझें पावनपण न चले आम्हासीं । ऐसें हृषीकेशी कळों आलें ॥2॥

आम्ही दुःख पावों जन्ममरण वेथा । काय तुझ्या हाता येत असे ॥3॥

तुका म्हणे तुम्ही खादली हो रडी । आम्ही धरली सेंडी नाम तुझें ॥4॥

4164

आतां बरें जालें । सकाळीं च कळों आलें ॥1॥

मज न ठेवीं इहलोकीं । आलों तेव्हां जाली चुकी ॥ध्रु.॥

युगमहिमा ठावा । नव्हता ऐसा पुढें देवा ॥2॥

तुका म्हणे ठेवीं । भोगासाटीं निरयगांवीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4188

अहो कृपावंता । हाई बुद्धीचा ये दाता ॥1॥

जेणें पाविजे उद्धार । होय तुझे पायीं थार ॥ध्रु.॥

वदवी हे वाचा । भाव पांडुरंगीं साचा ॥2॥

तुका म्हणे देवा । माझें अंतर वसवा ॥3॥

4191

अर्थाविण पाठांतर कासया करावें । व्यर्थ चि मरावें घोकूनियां ॥1॥

घोकूनियां काय वेगीं अर्थ पाहे । अर्थरूप राहे होऊनियां ॥2॥

तुका म्हणे ज्याला अथाअ आहे भेटी । नाहीं तरी गोष्टी बोलों नका ॥3॥

4205

आहे ऐसा देव वदवावी वाणी । नाहीं ऐसा मनीं अनुभवावा ॥1॥

आवडी आवडी किळवराकिळवरी । वरिली अंतरी ताळी पडे ॥ध्रु.॥

अपूर्व दर्शन मातेपुत्रा भेटी । रडूं मागे तुटी हर्षयोगें ॥2॥

तुका म्हणे एकें कळतें दुसरें । बरियानें बरें आहाचाचें आहाच ॥3॥

4212

अरे कृष्णा आम्ही तुझे निज गडी । नवनीत आवडी देत होतों ॥1॥

अरे कृष्णा आतां राखेंराखें कैसें तरीं । संकटाभीतरीं पडियेलों ॥ध्रु.॥

वरुषला इंद्र जेव्हां शिळाधारीं । गोवर्धन गिरी उचलिला ॥2॥

तुका म्हणे तुझे पवाडे गोपाळ । वर्णिती सकळ नारायणा ॥3॥

4213

अरे कृष्णा तुवां काळया नाथिला । दाढे रगडिला रिठासुर ॥1॥

अरे कृष्णा तुवां पुतना शोषिली । दुर्बुद्धि कळली अंतरींची ॥ध्रु.॥

गोपाळ करुणा ऐसी नानापरी । भाकिती श्रीहरी तुजपुढें ॥2॥

तुझें नाम कामधेनु करुणेची । तुका म्हणे त्यांची आली कृपा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4228

आजि शिवला मांग । माझें विटाळलें आंग ॥1॥

यासी घेऊं प्रायिश्चत्त । विठ्ठलविठ्ठल हृदयांत ॥ध्रु.॥

जाली क्रोधासी भेटी । तोंडावाटे नर्क लोटी ॥2॥

अनुतापीं न्हाऊं । तुका म्हणे रवी पाहूं ॥3॥

4238

आचरे दोष न धरी धाक । परीपाक दुःखाचा ॥1॥

चांडाळ तो दुराचारी । अंगीकारी कोण त्या ॥ध्रु.॥

नव्हे संतान वोस घर । अंधकार कुळासी ॥2॥

तुका म्हणे त्याचें दान । घेतां पतन दुःखासी ॥3॥

4249

आमुचें दंडवत पायांवरि डोई । व्हावें उतराई ठेवूनियां॥1॥

कराल तें काय नव्हे जी विठ्ठला । चित्त द्दावें बोला बोबडिया ॥2॥

तुका म्हणे आम्ही लडिवाळें अनाथें । म्हणोनि दिनानाथें सांभाळावें ॥3॥

4255

अंगीं घेऊनियां वारें दया देती । तया भक्ता हातीं चोट आहे ॥1॥

देव्हारा बैसोनि हालविती सुपें । ऐसीं पापी पापें लिंपताती ॥ध्रु.॥

एकीबेकीन्यायें होतसे प्रचित । तेणें लोक समस्त भुलताती ॥2॥

तयाचे स्वाधीन दैवतें असती । तरी कां मरती त्यांचीं पोरें ॥3॥

तुका म्हणे पाणी अंगारा जयाचा । भक्त कान्होबाचा तो ही नव्हे ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4258

अधमाचें चित्त अहंकारीं मन । उपदेश शीण तया केला ॥1॥

पापियाचें मन न करी आचार । विधवे शृंगार व्यर्थ केला ॥ध्रु.॥

अधमाचें चित्त दुश्चित्त ऐकेना । वांयां सीण मना करूं काय ॥2॥

गर्धबासी दिली चंदनाची उटी । केशर लल्हाटीं शुकराच्या॥3॥

पतिवंचकेसी सांगतां उदंड । परि तें पाषांड तिचे मनीं ॥4॥

तुका म्हणे तैसें अभावीं सांगतां । वाउगा चि चित्ता सीण होय ॥5॥

4263

आतां तरी माझी परिसा वीनवती । रखुमाईच्या पति पांडुरंगा ॥1॥

चुकलिया बाळा न मारावें जीवें । हित तें करावें मायबापीं ॥2॥

तुका म्हणे तुझा म्हणताती मज । आतां आहे लाज हे चि तुम्हा ॥3॥

4275

आम्ही रामाचे राऊत । वीर जुंझार बहुत ॥1॥

मनपवनतुरंग । हातीं नामाची फिरंग ॥ध्रु.॥

वारू चालवूं चहूंखुरीं । घाला घालूं यमपुरी ॥2॥

तुका म्हणे पेणें । आम्हा वैकुंठासी जाणें॥3॥

4286

आलिया संसारीं देखिली पंढरी । किर्ती महाव्दारीं वानूं तुझी ॥1॥

पताकांचे भार नामाचे गजर । देखिल्या संसार सफळ जाला ॥ध्रु.॥

साधुसंतांचिया धन्य जाल्या भेटी । सांपडली लुटी मोक्षाची हे ॥2॥

तुका म्हणे आतां हें चि पैं मागणें । पुढती नाहीं येणें संसारासी ॥3॥

4311

आणीक कोणापुढें वासूं मुख सांग । कीं माझें अंतरंग कोण जाणे ॥1॥

पाहें तुजकडे येऊनि जाऊनी । पांडुरंगा मनीं विचारावें ॥ध्रु.॥

भय चिंता अवघे उद्योग सांडिले । आठवुनी पाउलें असें तुझीं ॥2॥

नका विसरूं मज वैकुंठनायका । विनवितो तुका बंदीजन ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4314

आनंदाचा कंद गाइयेला गीतीं । पाहियेला चित्तीं देवराव ॥1॥

देवराव तो ही आहे निश्चयेसीं । अखंड नामासी बोलवितो ॥2॥

बोलवितो मज कृपा तो करूनि । तुका म्हणे मनीं धरा भाव ॥3॥

4324

अनाथाचा नाथ पतितपावन । दीनाचें रक्षण करीतसे॥1॥

ऐसें जाणोनियां नामीं विश्वासलों । भीमातिरा आलों धांवत चि ॥ध्रु.॥

स्नान हें करितां त्रिताप निवाले । महाव्दारा आलें मन माझें ॥2॥

तेथें अनुमात्र रीग नव्हे याचा । परतलों साचा तेथूनियां ॥3॥

पुंडलिकापाशीं येऊनि पुसिलें । चिन्मय दाटलें जनार्दन ॥4॥

तुका म्हणे आतां दुजा देव नाहीं । बाप तरी आई तो चि विठो ॥5॥

4332

अज्ञान हा देह स्वरूपीं मीनला । सर्व वोसावला देहपात ॥1॥

ज्ञानस्वरूपाची सांगड मिळाली । अंतरीं पाहिली ज्ञानज्योती ॥2॥

तुका म्हणे चित्त स्वरूपीं राहिलें । देह विसावलें तुझ्या पायीं ॥3॥

4347

आमुचि मिरास पंढरी । आमुचें घर भीमातिरीं ॥1॥

पांडुरंग आमुचा पिता । रकुमाबाई आमुचि माता ॥ध्रु.॥

भाव पुंडलीक मुनि । चंद्रभागा आमुची बहिणी ॥2॥

तुका जुन्हाट मिराशी । ठाव दिला पायांपाशीं ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4364

आले सुरवर नानापक्षी जाले । सकळ अवतरले श्वापदवेषें ॥1॥

श्वानखररूपी होऊनियां आले । उच्छिष्ट कवळ वेचिताति ॥ध्रु.॥

होऊनियां दीन हात पसरिती । मागोनियां घेती उष्टावळी ॥2॥

अभिमान आड घालोनि बाहेरि । तयां म्हणे घ्या रे धणी ॥3॥

तुका म्हणे धणी लाधली अपार । तया सुखा पार काय सांगों ॥4॥

4372

आपुले वरदळ नेदा । एवढी गोविंदा कृपणता ॥1॥

यावर बा तुमचा मोळा । हा गोपाळा कळेना ॥ध्रु.॥

सेवा तरी घेतां सांग । चोरिलें अंग सहावेना ॥2॥

तुका जरी क्रियानष्ट । तरी कां कष्ट घेतसां ॥3॥

4391

आतां मोकलावें नव्हे हें उचित । तरी कृपावंत म्हणवावें ॥1॥

पूवाअ भक्त जाले सर्व आपंगिले । नाहीं उपेक्षिले तुम्ही कोणी ॥ध्रु.॥

माझिया वेळेसि कां गा लपालासी । विश्व पोसितोसि लपोनियां ॥2॥

करावी म्हणावी सर्वां भूतीं दया । तरी भेटावया येईन मी ॥3॥

तरी माझे हाती देई मनबुद्धी । जरि दयानिधि येशील तूं ॥4॥

तुका म्हणे तूं चि अवघा सूत्रधारी । माझी सत्ता हरी काय आहे ॥5॥

4393

अपराध जाले जरी असंख्यात । तरी कृपावंत नाम तुझें ॥1॥

तुझें लडिवाळ तुज कृपा यावी । म्यां वाट पाहावी कवणाची ॥ध्रु.॥

मायबाप माझा रुक्मादेवीवर । हा दृढ निर्धार अंतरींचा ॥2॥

तुका म्हणे कोणे गोष्टीचें संकष्ट । न घालीं मज भेट नारायणा ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4394

आधीं कां मज लावियेली सवे । आतां न राहावे तुजविण ॥1॥

पहिलें चि तोंडक कां गा नाहीं केलें । आतां उपेक्षिलें न सोडीं मी ॥ध्रु.॥

कृपेच्या सागरा न पाहें निर्वाण । जालों तुजवीण कासावीस   ॥2॥

तुका म्हणे कोठें गुंतलेति हरी । येई झडकरी पांडुरंगा ॥3॥

4400

अगा ये मधुसूदना माधवा । अगा ये कमळापती यादवा ।

अगा श्रीधरा केशवा । अगा बांधवा द्रौपदीच्या ॥1॥

अगा विश्वव्यापका जनार्दनना । गोकुळवासी गोपिकारमणा ।

अगा गुणनिधि गुणनिधाना । अगा मर्दना कंसाचिया ॥ध्रु.॥

अगा सर्वोत्तमा सर्वेश्वरा । गुणातीता विश्वंभरा ।

अगा निर्गुणा निराकारा । अगा आधारा दीनाचिया ॥2॥

अगा उपमन्यसहाकारा । अगा शयना फणिवरा ।

अगा काळकृतांत असुरा । अगा अपारा अलक्षा ॥3॥

अगा वैकुंठनिवासा । अगा अयोध्यापति राजहंसा ।

अगा ये पंढरिनिवासा। अगा सर्वेशा सहजरूपा ॥4॥

अगा परमात्मा परमपुरुषा। अगा अव्यया जगदीशा ।

अगा कृपाळुवा आपुल्या दासा । तोडीं भवपाशा तुका म्हणे ॥5॥

4446

आपटा संवदड रानचारा । दस†याचा होय तुरा॥1॥

तैसा देवामुळें मान । नाहीं तरी पुसें कोण ॥ध्रु.॥

मृत्तिकेची ते घागरी । पाण्यासाटीं बैसे शिरी ॥2॥

तुका म्हणे माप जाण । दाण्यासवें घेणें देणें ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4440

अतित्याई देतां जीव । नये कींव देवासि ॥1॥

थोड्यासाटीं राग आला । जीव दिला गंगेंत ॥ध्रु.॥

त्यासि परलोकीं नाहीं मुक्ति । अधोगति चुकेना ॥2॥

तुका म्हणे कृष्णराम । स्मरतां श्रम वारती ॥3॥

4432

अवघ्या कोल्ह्यांचे वर्म अंडीं । धरितां तोंडीं खीळ पडे ॥1॥

भुंकुं नका भुंकुं नका । आला तुका विष्णुदास ॥ध्रु.॥

कवणे ठायीं सादर व्हावें । नाहीं ठावें गाढवा ॥2॥

दुर्जनासि पंचानन । तुका रजरेणु संतांचा ॥3॥

4424

अगा पंढरीच्या राया । वेगीं येई तूं सावया ॥1॥

दीनबंधु तुझें नाम । देई आपुलें आम्हा प्रेम ॥ध्रु.॥

जीवनकळा तूं विश्वाची । तूं चि माउली अनाथाची ॥2॥

तुका म्हणे पुंडलिका । ठेवीं मस्तकीं पादुका ॥3॥

4429

आपुलिया ऐसें करी । संग धरी ज्याचा हो ॥1 ॥

म्हणउनि परपरते । वरवरते पळतसें ॥ध्रु.॥

लोभिक तें लोभा लावी। बांधल्या गोवी वांचूनि ॥2॥

तुका म्हणे नामगोठी । पुरे भेटी तुझी देवा ॥3॥

4448

आम्ही जातों आपुल्या गांवा । आमुचा रामराम घ्यावा ॥1॥

तुमची आमची हे चि भेटी । येथुनियां जन्मतुटी॥ध्रु.॥

आतां असों द्यावी दया । तुमच्या लागतसें पायां ॥2॥

येतां निजधामीं कोणी । विठ्ठलविठ्ठल बोला वाणी ॥3॥

रामकृष्ण मुखीं बोला । तुका जातो वैकुंठाला ॥4॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4560

अवतार केला संहारावे दुष्ट । करिती हे नष्ट परपीडा॥1॥

परपीडा करी दैत्य कंसराव । पुढें तो ही भाव आरंभिला ॥2॥

लाविलें लाघव पाहोनियां संधी । सकळांही वधी दुष्टजना ॥3॥

दुष्टजन परपीडक जे कोणी । ते या चक्रपाणी न साहति ॥4॥

न साहवे दुःख भक्तांचें या देवा । अवतार घ्यावा लागे रूप ॥5॥

रूप हें चांगलें रामकृष्ण नाम । हरे भवश्रम उच्चारितां ॥6॥

उच्चारितां नाम कंस वैरभावें । हरोनियां जीवें कृष्ण केला ॥7॥

कृष्णरूप त्यासि दिसे अवघें जन । पाहे तों आपण कृष्ण जाला ॥8॥

पाहिलें दर्पणीं आधील मुखासि । चतुर्भुज त्यासि तो चि जाला ॥9॥

जालीं कृष्णरूप कन्या पुत्र भाज । तुका म्हणे राज्य सैन्य जन ॥10॥

4529

आस निरसली गोविंदाचे भेटी । संवसारा तुटी पुढिलिया ॥1॥

पुढें पाठविलें गोविंदें गोपाळां । देउनि चपळां हातीं गुढी ॥2॥

हाका आरोळिया देउनि नाचती । एक सादाविती हरि आले ॥3॥

आरंधीं पडिलीं होतीं तयां घरीं । संकीर्ण त्या नारी नरलोक ॥4॥

लोका भूक तान नाहीं निद्रा डोळा । रूप वेळोवेळां आठविती ॥5॥

आहाकटा मग करिती गेलिया । आधीं ठावा तयां नाहीं कोणा ॥6॥

आधीं चुकी मग घडे आठवण । तुका म्हणे जन परिचयें ॥7॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4528

अवचित त्यांणीं देखिला भुजंग । पळतील मग हाउ आला ॥1॥

आला घेऊनियां यमुनेबाहेरी । पालवितो करीं गडियांसि॥2॥

गडियांसि म्हणे वैकुंठनायक । या रे सकिळक मजपाशीं ॥3॥

मजपाशीं तुम्हा भय काय करी । जविळ या दुरी जाऊं नका ॥4॥

कानीं आइकिले गोविंदाचे बोल । म्हणती नवल चला पाहों ॥5॥

पाहों आले हरीजवळ सकळ । गोविंदें गोपाळ आळंगिले ॥6॥

आल्या गाई वरी घालितील माना । वोरसलें स्तना क्षीर लोटें ॥7॥

लोटती सकळें एकावरी एक । होउनि पृथक कुर्वाळलीं ॥8॥

कुर्वाळलीं आनंदें घेती चारापाणी । तिहीं चक्रपाणी देखियेला ॥9॥

त्यां च पाशीं होता परि केली माव । न कळे संदेह पडलिया ॥10॥

याति वृक्ष वल्ली होत्या कोमेलिया । त्यांसि कृष्णें काया दिव्य दिली ॥11॥ दिलें गोविंदें त्या पदा नाहीं नाश। तुका म्हणे आस निरसली ॥12॥

4524

आला यांचा भाव देवाचिया मना । अंतरीं कारणांसाठीं होता ॥1॥

होता भाव त्यांचा पाहोनि निराळा । नव्हता पाताळा गेला आधीं ॥2॥

आधीं पाठीमोरीं जालीं तीं सकळें । मग या गोपाळें बुडी दिली ॥3॥

दिली हाक त्याणें जाऊनि पाताळा । जागविलें काळा भुजंगासि ॥4॥

भुजंग हा होता निजला मंदिरीं । निर्भर अंतरीं गर्वनिधि ॥5॥

गर्व हरावया आला नारायण । मिस या करून चेंडुवाचें ॥6॥

चेंडुवाचे मिसें काळया नाथावा । तुका म्हणे देवा कारण हें ॥7॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

4517

आपुलाल्यापरी करितील सेवा । गीत गाती देवा खेळवूनि ॥1॥

खेळु मांडियेला यमुने पाबळीं । या रे चेंडुफळी खेळूं आतां ॥2॥

आणविल्या डांगा चवगुणां काठी । बैसोनिया वांटी गडिया गडी ॥3॥

गडी जंव पाहे आपणासमान । नाहीं नारायण म्हणे दुजा ॥4॥

जाणोनि गोविंदें सकळांचा भाव । तयांसि उपाव तो चि सांगे ॥5॥

सांगे सकळांसि व्हा रे एकीकडे । चेंडू राखा गडे तुम्ही माझा ॥6॥

मज हा न लगे आणीक सांगाती । राखावी बहुतीं हाल माझी ॥7॥

माझे हाके हाक मेळवा सकळ । नव जा बरळ एकमेकां ॥8॥

एका समतुकें अवघेचि राहा । जाईल तो पाहा धरा चेंडू ॥9॥

चेंडू धरा ऐसें सांगतो सकळां । आपण निराळा एकला चि ॥10॥

चिंडुनियां चेंडू हाणे ऊर्ध्वमुखें । ठेलीं सकिळक पाहात चि ॥11॥

पाहात चि ठेलीं न चलतां कांहीं । येरू लवलाहीं म्हणे धरा ॥12॥

धरावा तयानें त्याचें बळ ज्यासि। येरा आणिकांसि लाग नव्हे ॥13॥

नव्हे काम बळ बुद्धी नाहीं त्याचें । न धरवे निंचें उंचाविण ॥14॥

विचारीं पडिले देखिले गोपाळ । या म्हणे सकळ मजमागें ॥15॥

मार्ग देवाविण न दिसे आणिका । चतुर होत का बहुत जन ॥16॥

चतुर चिंतिती बहुत मारग । हरि जाय लाग पाहोनियां ॥17॥

या मागें जे गेले गोविंदा गोपाळ । ते नेले सीतळ पंथ ठायां ॥18॥

पंथ जे चुकले आपले मतीचे । तयांमागें त्यांचे ते चि हाल ॥19॥

हाल दोघां एक मोहरां मागिलां । चालतां चुकलां वाट पंथ ॥20॥

पंथ पुढिलांसी चालतां न कळे । मागिलांनीं डोळे उघडावे ॥21॥

वयाचा प्रबोध विचार ज्या नाहीं । समान तो देहीं बाळकांसी ॥22॥

सिकविलें हित नायिके जो कानीं । त्यामागें भल्यांनीं जाऊं नये ॥23॥

नये तें चि करी श्रेष्ठाचिया मना । मूर्ख एक जाणा तो चि खरा ॥24॥

रानभरी जाले न कळे मारग । मग तो श्रीरंग आठविला ॥25॥

लाज सांडूनियां मारितील हाका । कळलें नायका वैकुंठींच्या ॥26॥

चारी वेद ज्याची कीर्ती वाखाणीती । तया अति प्रीति गोपाळांची॥27॥ गोपाळांचा धांवा आइकिला कानीं । सोयी चक्रपाणि पालविलें॥28॥

साया धरूनियां आले हरिपासीं । लहान थोरांसी सांभाळिलें ॥29॥ सांभाळिलें तुका म्हणे सकळ हि । सुखी जाले ते ही हरिमुखें॥30॥

4496

ओळखी तयांसी होय एका भावें । दुसरिया देवें न पविजे ॥1॥

न पविजे कदा उन्मत्त जालिया । डंबु तो चि वांयां नागवण ॥2॥

वनवास देवाकारणें एकांत । करावीं हीं व्रततपें याग॥3॥

व्रत याग यांसी फळलीं बहुतें । होतीं या संचितें गौळियांची ॥4॥

यांसी देवें तारियेलें न कळतां । मागील अनंता ठावें होतें ॥5॥

होतें तें द्दावया आला नारायण । मायबापां रीण गौळियांचें ॥6॥

गौळियांचें सुख दुर्लभ आणिकां । नाहीं ब्रम्हादिकां तुका म्हणे ॥7॥

4470

अनाथाचा सखा ऐकिला प्रताप । होसि कृपावंत मजवरि ॥1॥

माझिया गा चित्ता करिं शिकवण । जेणें तुझे चरण जोडतील ॥ध्रु.॥

जोडोनियां कर येतों काकुलती । रकुमाईच्या पति कृपावंता ॥2॥

हरुषें निर्भर करीं माझें मन । दाखवीं चरण पांडुरंगा॥3॥

तुझे भेटीविण जन्म गेलां वांयां । भजन कराया शक्ति नाहीं ॥4॥

न घडे तुझी सेवा न घडे पूजन । जन्मोनि निष्कारण जाऊं पाहे ॥5॥

तुका म्हणे हरि करावें या काय । भजनासि साह्य होई बापा ॥6॥

4466

अल्प विद्दा परि गर्वशिरोमणि । मजहुनि ज्ञानी कोणी आहे ॥1॥

अंगीं भरे ताठा कोणासी मानीना । साधूची हेळणा स्वयें करी ॥ध्रु.॥

सज्जनाच्या देहीं मानी जो विटाळ । त्रैलोकीं चांडाळ तो चि एक ॥2॥

संतांची जो निंदा करी मुखीं जप। खतेलें तें पाप वज्रलेप ॥3॥

तुका म्हणे ऐसे मावेचे मइंद । त्यांपाशीं गोविंद नाहीं नाहीं ॥4॥

4463

आसावलें मन जीवनाचें ओढी । नामरूपीं गोडी लावियेली ॥1॥

काय तुझे पायीं नाहीं भांडवल । माझे मिथ्या बोल जाती ऐसे ॥ध्रु.॥

काय लोखंडाचे पाहे गुणदोष । सिवोन परीस सोनें करी ॥2॥

तुका म्हणे माझें अवघें असों द्दावें । आपुलें करावें ब्रीद साच ॥3॥

4479

ॐ तत्सदिति सूत्राचें सार । कृपेचा सागर पांडुरंग॥1॥

हरिःॐ सहित उदत अनुदत । प्रचुरीश्वरासहित पांडुरंग ॥2॥

गोब्राम्हणहिता होऊनि निराळे । वेदाचें तें मूळ तुका म्हणे ॥3॥

इंग्रजी सूची        मराठी सूची       मदत      संपर्क        सूची

 

 

 

कीर्तनकार, प्रवचनकार, भागवतकार, समाज प्रबोधनकार, एंड्रॉयड डेव्हलपर, ईबुक मेकर,

Leave a Reply

*

eight − 5 =